Bệnh hô hấp mãn tính CRD (BỆNH TRUYỀN NHIỄM GIA cầm SLIDE)

TỔNG QUAN VỀ BỆNH CRDBệnh hô hấp mãn tính và bệnh viêm xương –khớp trên gà do Mycoplasma gallisepticum MG and Mycoplasma synoviae MS gây ra.. Bệnh có biểu hiện lâm sàng chậm, tiến trình

Chúng tôi đang tiến về phía

trước!

Bệnh hô hấp mãn tính (CHRONIC RESPIRATORY DISEASE – CRD)

TỔNG QUAN VỀ BỆNH CRD

Bệnh hô hấp mãn tính và bệnh viêm xương –khớp trên gà do Mycoplasma gallisepticum (MG) and

Mycoplasma synoviae (MS) gây ra

Đặc điểm của bệnh là thở khó, ho, chảy nước mũi ở gà Gà tây thường gây viêm xoang. 

Bệnh có biểu hiện lâm sàng chậm, tiến trình bệnh dài

Mycoplasma gallisepticum (MG) cũng là nguyên nhân gây viêm túi khí nặng khi nó kết hợp với những virus gây bệnh trên đường hô hấp khác và thường xuyên kết hợp với E coli (CCRD)

1905

bởi Dodd (Anh) dưới tên Epizootic pneumoenteritis

1935

Nelson đã mô tả một dạng cầu trực

khuẩn liên quan đến bệnh Cỏyza

1950

Markham, Wong, Van Roekel, Olesiuk , nuôi cấy thành công, đưa vào

thành viên Mycoplasma spp

Ở Việt Nam, năm 1975 Đào Trọng Đạt kiểm tra thấy kháng thể

kháng Mycoplasma trên nhiều đàn gà nuôi tập trung

TỔNG QUAN VỀ BỆNH CRD

Mô tả về bệnh

Hoofdstuk

CĂN BỆNH

Hai loài  gây bệnh cho cả gà và gà tây là  

oM gallisepticum (MG),  

oM synoviae (MS)

Hai loài chỉ gây bệnh cho gà tây là 

oM meleagridis (MM),  M iowae (MI)

Loài  M anatis (MA) gây bệnh trên vịt.

- Kích thước 300 – 800 nm-Không có thành tế bào nhưng được baobọc bởi màng sinh chất

- Có khả năng ngưng kết hồng cầu gà

SỨC ĐỀ KHÁNG

 “ Thích” lạnh

 Phân chất tiết “bảo vệ”

 “Yếu ớt” khi sống một mình ở ngoài vật chủ

 Hầu hết các chất sát trùng đều có hiệu quả đối với MG như: phenol, formol, propiolactone,

methiolate.

Đề kháng với penicillin và thallious acetate ở nồng độ thấp (1/4000)

SỨC ĐỀ KHÁNG

Tồn tại trong phân gà 1 – 3 ngày ở 20oC, ở quần áo mỏng 3 ngày tại 20oC, 1 ngày ở 37oC

Ở lò ấp, MG trong trứng gà giống bị nhiễm, sẽ bị bất hoạt ở 45,6 oC trong 12-14 giờ trong quá trình sưởi ấm.Trong xoang mũi người 24 giờ

Trên rơm, bông và cao su trong 2 ngày; trên tóc người trong 3 ngày ; và trên lông trong 2-4 ngày

Trong lòng đỏ trứng 18 tuần ở 37°C hay 6 tuần ở 20°C

SỨC ĐỀ KHÁNG

Hoofdstuk

ĐỘNG VẬT CẢM THỤ

Trong tự nhiên Mycoplasma gallisepticum thường gây bệnh cho gà và gà tây Gà mới nở mẫn cảm với bệnh nhất

Trĩ, công, chim cút, vẹt Amazon, vịt, ngỗng…cũng bị bệnh

Cách lây lan:

 Tiếp xúc trực tiếp với gà bệnh

 Lây lan qua đường hô hấp

 Bệnh truyền qua trứng

Cách lây lan bệnh

Đường lây lan chính là tiếp xúc trực tiếp của gà mẫn cảm với gà và gà tây bị bệnh

Sự nhiễm trùng còn được truyền qua trứng, vì thế nếu đàn gà bố mẹ bị nhiễm MG thì đàn con đã mang sẵn mầm bệnh

Ngoài ra, bệnh còn lây lan qua bụi khí bị ô nhiễm hay tiếp xúc với dụng cụ chăn nuôi bị ô nhiễm

Sẽ không truyền qua trứng nếu căn bệnh chỉ tìm thấy ở đường hô hấp trên, trứng bị nhiễm bệnh do tinh trùng

bị ô nhiễm hay lây từ túi khí Tỷ lệ phân lập được MG từ tinh dịch của gà tây bị bệnh tự nhiên là 13 – 32%

Nguyên nhân kế phát:

Colibacillosis (E coli)

Tụ huyết trùng (Pasteurella multocida) Streptococcus spp

Coryza (Haemophilus gallinarum)

Triệu chứng bệnh CRD

o Thời gian nung bệnh ở điều kiện thí nghiệm:

- Bệnh hô hấp mãn tính khoảng 6 – 21 ngày

- Bệnh viêm xoang gà tây từ 6 – 10 ngày

oDưới điều kiện tự nhiên rất khó khăn để xác định một cách chính xác thời gian nung bệnh (bệnh mãn tính), phụ thuộc vào sức đề kháng của gia cầm và điều kiện của môi trường bên ngoài

Triệu chứng bệnh CRD

 Trên cơ quan hô hấp:

- Khò khè, thở khó, có âm rale

- Chảy nước mắt, mũi Có bọt khí ở mắt

- Sưng mặt (đặc biệt là xoang dưới mắt, xoang mũi.)

- Đau mắt

- Ăn ít, gà ốm

Triệu chứng bệnh CRD

Hoofdstuk

Klik op het pictogram als u een afbeelding wilt toevoegen

Depression

Hoofdstuk

Triệu chứng bệnh CRD

Hoofdstuk

Photo 2: In turkeys, swelling of the infraorbital sinuses could be associated with

MG infections.v

Hoofdstuk

Photo: Dr Amine Fettah

Conjunctivitis Corneal opacity

Conjunctivitis, edema (eyelid, periorbital)

Conjunctivitis Sinusitis

Triệu chứng bệnh CRD

 Gà bị viêm khớp, đi khập khiễng

Gà đẻ giảm sản lượng trứng

Giảm sản lượng trứng

Photo 6: Egg shell abnormality: Fragile, altered shell surface The abnormality is

confi ned to the top cone of the egg, up to approximately 2 cm from the apex.

Hoofdstuk

Photo: Dr Amine Fettah

Drop in Egg Production

Triệu chứng bệnh CRD

Với đàn bị bệnh nặng còn có các triệu chứng:

Khớp bị tổn thương, đi lại khó khăn

Gà bệnh ốm, lông thô, xơ xác, đứng lim dimRối loạn thần kinh

Gà bị quèo

Nằm một chỗ

Không ăn - uống

Chết…

Triệu chứng bệnh CRD

- CRD là tiền đề cho các bệnh khác kết hợp và sẽ gây bệnh trầm trọng hơn (vd: ND, IB, …)

- Đặc biệt, kết hợp với E.coli (CCRD) gây viêm túi khí nặng, tỷ lệ chết trên gà dò (4-8 tuần tuổi) khoảng 30%.

* Khó thở trầm trọng hơn, há mỏ và cụp đuôi khi thở

* Gà đẻ giảm sản lượng trứng và chất lượng vỏ trứng

Hoofdstuk

Bệnh tích của CRD

Hoofdstuk

Klik op het pictogram als u een afbeelding wilt toevoegen

Bệnh tích của CRD

Hoofdstuk

Klik op het pictogram als u een afbeelding wilt toevoegen

Eyelid,

Infraorbital sinus, nares

Trachea

BronchiTrachea

Lungs

Air sac

Keel,

Pectoral muscles

Air sac

Heart

Embryo

Bệnh tích do CRD

Khí quản sung huyết, có bọt

Túi khí viêm, mờ đục,kéo kén màu vàng

Kế phát với bệnh E.coli xung quanh tim và gan có phủ một lớp màng sợi bao phủ.

Bệnh tích do CRD

Khi kết hợp với E coli

- Viêm túi khí dạng nặng, fibrin hoặc fibrin mủ

- Viêm màng bao quanh gan, viêm bao tim dọc theokhối viêm túi khí

- Tỷ lệ chết cao

Hoofdstuk

Bệnh tích do CRD + E.coli

Hoofdstuk

Photo 3: Caseous exudate in the air sac and adhesive pericarditis.

Hoofdstuk

Bệnh tích do CRD + E.coli

Hoofdstuk

Bệnh tích do CRD + E.coli

Hoofdstuk

Bệnh tích do CRD + E.coli

Photo 5: Fibrinous perihepatitis

Hoofdstuk

Photo 4: Airsacculitis is frequently observed during MG infection.

Hoofdstuk

Bệnh tích do CRD + E.coli

Hoofdstuk

Thiệt hại do CRD

Bệnh CRD  là tiền đề cho các bệnh khác kết hợp và sẽ gây bệnh trầm trọng hơn Bệnh thường xuyên kết hợp

với  E coli (Coli Chronic Respiratory Disease – C.CRD)  

Bệnh C.CRD  ảnh hưởng nặng nề trên trên gà dò (khoảng 4-8 tuần tuổi), tỷ lệ chết đến 30%

Gà bệnh khó thở trầm trọng hơn, vươn cổ, há mỏ cụp đuôi khi thở Viêm túi khí dạng nặng có tích nhiều casein Viêm màng bao quanh gan, màng bao tim có casein

Gà đẻ giảm sản lượng trứng nhiều hơn và chất lượng vỏ trứng giảm (vỏ mỏng, mất màu, có máu dính ở vỏ trứng)

Chẩn đoán phân biệt

Phân biệt CRD với một số bệnh trên đường hô hấp

- ILT (Laryngotracheitis): chảy máu dọc theo khí quản

- IB (Infectious Bronchitis): viêm thận, trứng méo mó,chất lượng trứng giảm sút

- ND: thể tiêu hóa, thần kinh

- Aspergillosis: U nấm ở phổi, thành túi khí, gà 1-3 tuầntuổi

Hoofdstuk

Điều trị CRD

Các nhóm kháng sinh có khả năng tiêu diệt được Mycoplasma  phổ biến trên thị trường là

- nhóm tetracycline (tetracycline, chlotetracycline, oxytetracycline, doxycycline),

- nhóm macrolide (erythromycin, tylosin, josamycin, tilmicosin, tulathromycin…),

- nhóm lincosamide (lincomycin), nhóm quinolone (norfloxacin, enrofloxacin, danofloxacin)

- Trường hợp gà bị C.CRD thì trong 4 nhóm kháng sinh trên chỉ có 2 nhóm tetracycline và quinolon có thể sử dụng điều trị  

- Nếu chọn nhóm macrolide hay lincomycin thì phải phối hợp thêm kháng sinh khác có thể tiêu diệt được E.coli thì mới

trị được bệnh C.CRD

 Nhóm tetracyclines: oxytetracycline, chlotetracyline, doxycyline…

 Nhóm quinolones: norfloxacin, enrofloxacin…

Nhóm macrolide (tylosin, josamycin, tiamulin) và lincomycine phải phối hợp với kháng sinh khác (phenicol, trimethoprime, tetracycline) mới có tác dụng trên CCRD.

Điều trị CRD

Sử dụng thêm thuốc hổ trợ như gà khò khè nhiều bổ sung thêm bromhexin, tích casein thì bổ sung thêm

a – chymotrypsin  

Trợ sức , trợ lực bằng B-complex, C, điện giải trong quá trình điều trị

Một điều cần lưu ý là bệnh CRD có thể truyền từ gà bố mẹ sang gà con, nên khi úm gà con phải chọn thuốc có thể điều trị được bệnh này

Điều trị CRD

Phòng bệnh CRD – An toàn sinh học

Thực hiện an toàn sinh học trong chăn nuôi

Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng

Vệ sinh, sát trùng chuồng trại thường xuyên

Kiểm soát mầm bệnh trên đàn giống

Vệ sinh máy máy ấp, máy nở để tránh lây lan mầm bệnh Có thể xông bằng formol + thuốc tím  (40ml formol + 20g thuốc tím /m3)