(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình

(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình(Luận văn thạc sĩ file word) Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác sử dụng công trình hồ Trọng Hòa Bình

Học viên xin chân thành cảm ơntrường Đạih ọ c T h ủ y l ợ i t r o n g

s u ố t t h ờ i gian nghiên cứu vừa qua, đã được trang bị thêm những kiến thức cầnthiết về cácvấn đề kinh tế - kỹ thuật, cùng sự hướng dẫn nhiệt tình của các thầy trongtrường đãgiúphọcviênhoànthiệnmìnhhơnvềtrìnhđộchuyên môn

Đặc biệt, Học viên xin chân thành cảm ơn tới thầy giáo NGND GS TSLêKim Truyền đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ học viên tận tình trong suốt quátrìnhnghiêncứuvàhoànthànhluậnvăn

Đồngthời,họcviêncũngxinchânthànhcảmơncácthầycôgiáotrongKhoaCông trình,khoa Kinh tế và Quản lý đã cung cấp những kiến thức về chuyên ngành,giúphọcviêncóđủcơ sởlýluận vàthựctiễnđểhoànthànhluận vănnày

Do trình độ, kinh nghiệm cũng như thời gian nghiên cứu còn hạn chếnênluận văn khó tránh khỏi những thiếu sót, học viên rất mong nhận được những ýkiếnđónggópcủaquýThầy,Côvàcácđộcgiả

Xintrântrọngcảmơn!

HàNội,ngày tháng năm2015

Họcviên

TrầnAnhTuấn

LỜICAMĐOAN Têntôilà:TrầnAnhTuấn,sinhngày25/11/1984,làhọcviêncaohọclớp21QLXD22,c

huyênngànhQuảnlýxâydựng -TrườngđạihọcThủylợiHàNội

Xincamđoan:

1 ĐâylàluậnvăndobảnthântôitrựctiếpthựchiệndướisựhướngdẫncủathầygiáoNGND.GS.TSLêKimTruyền

2 LuậnvănnàykhôngtrùnglặpvớibấtkỳluậnvănnàokhácđãđượccôngbốtạiViệtNam

3 Cácsốliệuvàthôngtintrongluậnvănlàhoàntoànchínhxác,trungthựcvàkháchquan.Tấtcảcáctríchdẫnđãđượcchỉrõnguồngốc

HàNội,ngày tháng năm2015

Họcviên

TrầnAnhTuấn

MỞĐẦU 1

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài 1

2 Mụcđích 2

3 Phươngphápnghiêncứu 2

4 Phạmvi nghiêncứu 2

5 Kếtquả dựkiếnđạtđược 2

6 Nộidungcủaluậnvăn 3

CHƯƠNG1.TỔNGQUANVỀTÌNHHÌNHQUẢNLÝKHAITHÁCCÁCHỒ CHỨAỞNƯỚCTAHIỆNNAY 4

1.1 Nhữngkháiniệmcơbảnvàýnghĩacủacôngtácquảnlýkhaithác 4

1.1.1 Nhữngkháiniệmcơbản 4

1.1.2 Ýnghĩacủa côngtácquảnlýkhai thác 4

1.2 Nộidung,yêucầucủaviệcquảnlýbảotrìcáccôngtrìnhtrongdựánhồchứa51.2.1.K h á i n iệmvềbảotrìcôngtrình 5

1.2.2.Y ê u cầucủacôngtácbảotrìtrongquảnlývận hành 6

1.3 Nhữngsựcố cóthểxảyratrongquátrình vậnhànhđập,hồchứa 9

1.3.1 Tìnhhìnhsựcốhưhỏngđậptrênthếgiới 9

1.3.2 Nhữngsựcốcóthểxảyratrongquá trìnhquảnlývậnhành hồ,đập 9

1.3.3 Nhữngloạisựcốthườnggặpkhác 14

1.3.4 Mộtsốsựcốđiểnhình 17

1.3.5 Mộtsốsựcốnhữngnămgầnđâyvànguyênnhângâyra 22

1.4 Cácyếutốảnh hưởngđếnhiệuquảđầutưtrongkhaithácsửdụnghồchứa 23

1.4.1 Yếu tốđảmbảo cácchỉtiêuthiếtkếbanđầu 23

1.4.2 Yếutốđảmbảo hiệuquảsảnxuấtkhikhaithácvận hànhhồchứa 24

1.4.3 Yếu tốvềduytrìtuổithọvàđộantoàncủacôngtrình 25

1.4.4 Yếutốgiảmthiểuchiphíkhikhaithácvậnhànhhồchứa 25

KếtluậnChương1 26

2.1 Mụcđíchvànhiệmvụquảnlý,bảodưỡngcôngtrìnhthủylợi 28

2.1.1 Mụcđíchquảnlý bảodưỡngcôngtrìnhthủylợi 28

2.1.2 Nhiệmvụchủyếucôngtácquảnlýbảodưỡngcôngtrìnhthủylợi 28

2.2 Nộidungcủacông tác quảnlýchấtlượngcôngtrìnhthủylợi 28

2.2.1 Nộidungcủacông tácquảnlýchấtlượngcôngtrìnhthủylợi 28

2.2.2 Nộidungcôngtác quảnlýhồchứa 30

2.3 Quảnlýbảodưỡnghồchứa 31

2.3.1 Quảnlýbảodưỡngđậpđất 31

2.3.2 Quảnlýbảodưỡngtrànxảlũ 32

2.3.3 Quảnlýbảodưỡngcốnglấynước 32

2.4 Quantrắccôngtrình 32

2.4.1 Mụcđíchvàyêucầu 32

2.4.2 Nộidungquantrắc 33

2.4.3 Phươnghướngquantrắc 33

2.5 Bảodưỡngcôngtrình 34

2.5.1 Cácquyđịnhcụthểvềchếđộduytubảodưỡngcôngtrình 34

2.5.2 Xácđịnhcácloạibảodưỡng 35

2.5.3 Xácđịnhmứcđộbảodưỡng 36

2.6 Nhữngchỉtiêuđểđánhgiáhiệuquảđầutưcôngtrình 36

2.6.1 Cácchỉtiêuđánhgiávềkỹthuật 36

2.6.2 Cácchỉtiêuđánhgiávềkinhtế 38

2.6.3 Chỉtiêuvềđiệnnăngtiêuthụtrênmộtđơnvịkhốilượngnướctưới(Kw/m3) 40

2.6.4 Chỉtiêuvềđiệnnăngtiêuthụtrêntấnsảnphẩm(Kw/tấn) 41

2.6.5 Tỷlệthuhồivốnđầutư(%) 41

2.6.6 Cácchỉtiêuđánhgiávềhiệuquảxãhội 41

2.6.7 Cácchỉtiêuđánhgiávềmôitrường 43

KếtluậnChương2 44

CHƯƠNG 3.THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ TRONG QUẢN LÝKHAI THÁC HỒ TRỌNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ

KHAITHÁCCÔNGTRÌNHHỒTRỌNG–HÒABÌNH 45

3.1 GiớithiệucôngtrìnhHồTrọng 45

3.1.1 Vịtrícôngtrình 45

3.1.2 Quymôcôngtrình 45

3.1.3 Nhiệmvụcôngtrình 46

3.2 ThựctrạnghiệuquảđầutưtrongquảnlýkhaithácHồTrọng 50

3.2.1 ThựctrạngđảmbảonhiệmvụthiếtkếcủacôngtrìnhHồTrọng 50

3.2.2 ThựctrạngcôngtáckiểmtrađảmbảoantoànđốivớicôngtrìnhHồTrọng 50

3.2.2.Thựctrạngcôngtácquảnlýbảodưỡng côngtrìnhHồTrọng 54

3.3 ĐánhgiáhiệuquảđầutưHồTrọng 56

3.3.1 CácphươngphápđánhgiáhiệuquảđầutưcôngtrìnhHồTrọng 56

3.3.2 ĐánhgiáhiệuquảđầutưHồTrọng manglại 61

3.4 NhữnggiảiphápnângcaohiệuquảđầutưtrongquátrìnhkhaithácHồTrọng 62

3.4.1 Cácgiảiphápquảnlý 62

3.4.2 Giảiphápduytrìchấtlượng,nângcaotuổithọvàgiảmchiphíkhikhaithácvậnhàn hcôngtrình 71

3.4.3 Giảiphápchútrọngpháttriểnkinhtếđểtăngthunhậpđảmbảohiệuquảđầu tưhồchứa 75

KếtluậnChương3 78

KẾTLUẬNKIẾNNGHỊ 79

1 Kếtluận 79

2 Kiếnnghị 80

TÀILIỆUTHAMKHẢO 82

Hình1.1 Tỷlệvỡđậpởcácchâulục 9

Hình3.1 Mặtcắtngangđiểnhình củađậpchính 48

Hình3.2.Toàncảnhmáithượnglưuđậptạithờiđiểmkiểmtra 51

Hình3.3 SơđồBộmáyquảnlýdựánhồchứanướcHồTrọng–tỉnhHòaBình 63

Bảng1.1.Môtsốsựcốđiểnhình 17

Bảng3.1.NhiệmvụthiếtkếcủaHồTrọng 46

Bảng3.2.Cácthôngsốkỹthuậtchủyếu 46

Bảng3.3.Tổngkhốilượngxâylắpchính 49

Bảng3.4.ThựctrạnghiệuquảkhaithácsửdụngHồTrọngsovớinhiệmvụthiếtkế 50

Theo báo cáo của Bộ Nông Nghiệp và phát triển nông thôn (Bộ NN &PTNT)tạihội nghị bàn về quản lý khai thác công trình thủy lợi ngày 30-31 tháng 3/2006đãkhẳng định các công trình thủy lợi mới đảm bảo 55-65% so với năng lực thiếtkế(Trước đây là 50-60%) Theo các báo cáo hàng năm của các địa phương và tàiliệuđiều tra thì năng lực tưới của hệ thống công trình thủy lợi nhỏ bình quân chỉ đạtgần30% so với thiết kế (Lục Yên – Yên Bái 27%, Hồ Yên Mỹ, Sông Mực – Thanh Hóađạt 51-53% so với thiết kế, hệ thống thủy lợiSông Rác – Hà Tĩnh đạt 51-53% Mộtsố hệ thống công trình thủy lợi loại vừa và lớn như BắcHưngH ả i , S ô n g C h u (Thanh Hóa) diện tích tưới đạt 80-100% so với thiết

kế, nhưng phải có giải pháp hỗtrợnhưbơmđiện,bơmdầu,tát…) mớicónướcđếnruộng.Cũng theo báo cáo này đã khẳng định có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạngtrên,nhưng một trong nguyên nhân cơ bản là công tác tổ chức quản lý khai tháccông trìnhthủy lợi trong nhiều năm qua chưa được các cấp các ngành quan tâmđúngmức

Hiệnnaymốiliênhệ,bàngiaogiữagiaiđoạnxâydựngcôngtrìnhvàquảnlýhệthốngcôngtrìnhchưa đượcchặtchẽnêncôngtrìnhxuốngcấp,hiệuquả đầutưgiảm.Côngtáctổchứcquảnlýchưatốtnênchưapháthuyhếtnănglựccủahệthốngtưới.Đặcbiệtlàkhâu nghiệmthubàngiao đưavàosửdụng

Công tác bàn giao đưa vào sử dụng, duy tu bảo dưỡng chưa tốt nên công trìnhxuốngcấp hiệu quả đầu tư thấp chính vì vậy cần được nghiên cứu công tác tổchứcquảnlýtừgiaiđoạnđầutưxâydựngcôngtrình.

Công trình Hồ Trọng là công trình cấp III có tổng diện tích lưu vực 19,47 km2cấpnước cho 1.010 ha đất canh tác thuộc các xã Phong Phú, Tuân Lộ, Quy Mỹ, MỹHòa,Quy Hậu, Thị trấn MườngKhến, Mãn Đức huyện TânLạc,tỉnh HòaB ì n h Tạo nguồn cấpnước sinh hoạt cho 12.000 người ven Quốc lộ 6 và thị trấnMườngKhến.Tạonguồnvớilưulượng900m3/ngàyđêmvớitổngmứcđầutưđượcduyệtlà109.353.107.000đồng

VìvậyquảnlýkhaithácvậnhànhcôngtrìnhHồTrọngbảođảm

antoànvànângcaoh i ệ u q u ả đầut ư l à y ê u c ầ u c ấ p t h i ế t đốiv ớ i t ỉ n h H o à B ì n h n ó i

r i ê n g v à s ự nghiệpch un gc hocả nước.Xuấtphá t t ừ các vấ n đềvề t ầm quant r ọ n

g củ a c ô n g trìnhHồTrọngvừanêutrên,tácgiảluậnvănchọnđềtài“Nghiêncứuđềxuất giảiphápnângcaohiệuquảđầutưtrongquátrìnhkhaithácsửdụngcôngtrìnhHồTrọng –HòaBình”

2 Mụcđích

Đánhgiá tácđộngcủacôngtrìnhHồTrọngđếnpháttriểnkinhtếxã hội,từđóđề

xuấtgiảiphápphát huynănglựccôngtrìnhđểnângcaohiệuquảđầu tư

- Đánh giá được hiệu quả các mô hình tổ chức và thể chế quản lý hệ thống tưới hiệnnaycủacôngtrìnhHồTrọng;

- Đề xuất đượccácbiện phápnhằm nângcao hiệuquảkhai tháccông

trìnhHồTrọngkhiđưavàokhaithácvậnhành;

- ĐềxuấtcácmôhìnhtổchứcvàthểchếquảnlýhệthốngvậnhànhcủacôngtrìnhHồTrọng

HỒCHỨAỞNƯỚCTAHIỆNNAY 1.1 Nhữngkháiniệmcơbảnvàýnghĩacủacôngtácquảnlýkhaithác

1.1.1 Nhữngkháiniệm cơbản

+Công trình thuỷ lợilà công trình thuộc kết cấu hạ tầng kỹ thuật, trong đó có côngtrình

và thiết bị, gồm: Hồ chứa nước; các khu chứa, trữ nước; đập; cống; trạm bơm;giếng; côngtrình lọc và xử lý nước; các hệ thống dẫn, chuyển nước và điều tiếtnước; đê; kè; bờ bao và các công trình phụ trợphục vụ quản lý, vận hành khai tháccôngtrìnhthủylợi

+Hồch ứ a n ư ớ c (sauđâygọitắ tl à h ồc h ứ a ) l à côngt r ì n h có nh iệ m vụt í c h , tr ữ nước

đểđiềutiếtdòngchảy,cấpnước

chocácngànhkinhtếquốcdân,phátđiệnvàcảithiệnmôitrường

+Quy trình vận hành điều tiết nước hồ chứa(sau đây gọi tắt là quy trình vận hànhhồ

chứa) là văn bản quy định về trình tự, nội dung và các chỉ dẫn yêu cầu về việcvậnhành hồ tích nước, cấp nước, xả nước để đảm bảo an toàn công trình, vùng hạdu hồchứa trong điều kiện bình thường và một số tình huống khẩn cấp được dựkiến

manglạihiệuquảchủ yếusau:

- Phòng chống giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai (lũ lụt, úng, hạn, sạt lở ), bảovệtính mạng,sảnxuất,cơsởhạtầng,hạnchếdịchbệnh.

- Tạođiềukiệnquantrọngchopháttriển nhanhvàổnđịnhdiệntíchcanhtác,năngsuất,sảnlượng lúađểđảmbảoanninhlươngthựcvàxuấtkhẩu

- Hàng năm các công trình thủy lợi nói chung và đập hồ chứa nói riêng bảođảmcấp6tỷ m3nướcchosinhhoạt,côngnghiệp,dịchvụvàcác ngành kinhtếkhác

- Góp phần lớn vào xây dựng nông thôn mới: Xây dựng đập hồ chứa là biệnpháphết sức hiệu quả đảm bảo an toàn lương thực tại chỗ, ổn định xã hội, xóa đói giảmnghèonhấtlàtạicácvùngsâu,vùngxa,biêngiới

- Góp phần phát triển nguồn điện: hàng loạt công trình thủy điện vừa và nhỏdongành Thủy lợi đầu tư xây dựng Sơ đồ khai thác thủy năng trên các sông dongànhThủy lợi đề xuất trong quy hoạch đóng vai trò quan trọng để ngành Điệntriển khaichuẩnbịđầutư,xâydựngnhanhvàhiệuquảhơn

- Gópphầncảitạomôitrường:cáccôngtrìnhthủylợinóichungvàđậphồchứanóiriêngđãgópphầnlàmtăngđộẩm,điềuhòadòngchảy,cảitạođấtchua,phèn,mặn,cảitạomôitr

ườngnước,phòngchốngcháyrừng.

- Việcq u ả n l ý đậph ồ c h ứ a t ố t s ẽ kéod à i đượct h ờ i g i a n p h ụ c v ụ c ủ a đậph ồ chứa,nângcao hiệuquảphụcvụcủahệthống

- Quakiểmtraquảnlýcôngtrìnhtasẽđánhgiáđượcmứcđộchínhxáccủaquyhoạch,thiếtkếvàchất lượngxâydựngcôngtrình

lượng,bảodưỡngvàsửachữacôngtrìnhnhưngkhôngbaogồmcáchoạtđộnglàmthayđổicôngnăng,quymôcôngtrình

1.2.2 Yêucầucủacôngtácbảotrìtrongquảnlývậnhành

Yêucầucủacôngtácbảotrìtrongquảnlývậnhànhbaogồmviệcthựchiệnbảotrìvàviệcquảnlýchất lượngcôngviệcbảotrì côngtrình xâydựng

1.2.2.1 Thựchiệnbảotrìcôngtrìnhxâydựng

Chủs ở h ữ u h o ặ c n g ư ờ i q u ả n l ý s ử d ụ n g c ô n g t r ì n h t ự t ổ c h ứ c t h ự c h i ệ n v i ệ

c kiểmtra,bảodưỡngvàsửachữacôngtrìnhtheoquytrìnhbảotrìcôngtrìnhđượcphêduyệtnếuđủđiềukiệnnănglực hoặcthuêtổchứccóđủđiềukiệnnănglựcthựchiện

Kiểm tra công trình thường xuyên, định kỳ và đột xuất nhằm phát hiện kịpthờicác dấu hiệu xuống cấp, những hư hỏng của công trình, thiết bị lắp đặt vàocôngtrìnhlàmcơsởchoviệcbảodưỡngcôngtrình

Bảod ư ỡ n g c ô n g t r ì n h đ ư ợ c t h ự c h i ệ n t h e o k ế h o ạ c h bả o t r ì h ằ n g n ă m và q u ytrìnhbảotrìcôngtrìnhxâydựngđượcphêduyệt

Sửachữacôngtrìnhbaogồm:

- Sửa chữa định kỳ công trình bao gồm sửa chữa hư hỏng hoặc thay thế bộphậncông trình, thiết bị lắp đặt vào công trình bị hư hỏng được thực hiện định kỳtheoquyđịnhcủaquytrìnhbảotrì;

- Sửachữađộtxuấtcôngtrìnhđượcthựchiệnkhibộphậncôngtrình,côngtrìnhbịhưhỏngdochịutácđộngđộtxuấtnhưgió,bão,lũlụt,độngđất,vađập,cháyvànhữngtácđộng độtxuấtkháchoặckhibộphậncôngtrình,côngtrìnhcóbiểuhiệnxuốngcấpảnhhưởngđếnantoànsửdụng,vậnhành,khaitháccông trình

Kiểmđịnhchấtlượngcôngtrìnhphụcvụcôngtácbảotrìđượcthựchiệntrong

cáctrườnghợpsau:

- Kiểmđịnhđịnh kỳtheoquytrìnhbảotrì côngtrìnhđãđượcphêduyệt;

- Khi phát hiện thấy chất lượng công trình có những hư hỏng của một sốbộphận công trình, công trình có dấu hiệu nguy hiểm, không đảm bảo an toàn choviệckhaithác,sửdụng;

- Khicó yêucầuđánhgiáchấtlượnghiệntrạngcủacôngtrìnhphụcvụchoviệclập quy trình bảotrì đối với những công trình đã đưa vào sử dụng nhưng chưa cóquytrìnhbảotrì;

- Khi cần có cơ sở để quyết định việc kéo dài thời hạn sử dụng của côngtrìnhđối với các công trình đã hết tuổi thọ thiết kế hoặc làm cơ sở cho việc cải tạo,nângcấpcôngtrình;

Đối với các công trình chưa bàn giao được cho chủ sở hữu hoặc người quảnlý,sử dụng công trình, Chủ đầu tư có trách nhiệm lập kế hoạch bảo trì công trìnhxâydựng và thực hiện việc bảo trì công trình xây dựng theo các nội dung quy địnhtạiĐiều này và Điều 39 Nghị định này Chủ đầu tư có trách nhiệm bàn giao hồ sơbảotrì công trình xây dựng cho Chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng côngtrìnhtrướckhibàngiaocôngtrìnhđưavàokhaithác,sửdụng

1.2.2.2 Quảnlýchấtlượngcôngtácbảotrìcôngtrìnhxâydựng

Việck i ể m tr a c ô n g t r ì n h t h ư ờ n g x u y ê n , địnhk ỳ vàđộtx u ấ t đượcc h ủ s ở h ữ u hoặcngườiquảnlý,sửdụngcôngtrìnhthựchiệnbằngtrựcquan,bằngcácsốliệuquantrắcthườngxuyên(nếucó)hoặcbằngcácthiếtbịkiểmtrachuyêndụngkhicầnthiết

Côngtácbảodưỡngcôngtrìnhđượcthựchiệntừngbướctheoquyđịnhtạiquytrìnhbảotrìcôngtrìnhxâydựng.Kếtquảthựchiệncôngtácbảodưỡngcôngtrình

phải được ghi chép và lập hồ sơ; chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng công trìnhcótrách nhiệm xác nhận việc hoàn thành công tác bảo dưỡng và quản lý trong hồ sơbảotrìcôngtrìnhxâydựng.

Chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng công trình có trách nhiệm tổ chứcgiámsát, nghiệm thu công tác thi công sửa chữa; lập, quản lý và lưu giữ hồ sơ sửachữacông trình theo quy định của pháp luật về quản lý công trình xây dựng và cácquyđịnhphápluậtkháccóliênquan

Công việc sửa chữa công trình phải được bảo hành không ít hơn 6 tháng đốivớicông trình từ cấp II trở xuống và không ít hơn 12 tháng đối với công trình từ cấpItrởlên

Chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng công trình thỏa thuận với nhà thầusửachữacôngtrìnhvềquyềnvàtráchnhiệmbảohành,thờigianbảohành,mức tiềnbảo hành đối với các công việc sửa chữa trong quá trình thực hiện bảo trì công trìnhxâydựng

Chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng công trình có trách nhiệm tổ chứcgiámsát, nghiệm thu công tác thi công sửa chữa; lập, quản lý và lưu giữ hồ sơ sửachữacôngtrìnhtheoquyđịnhcủaphápluật

Trường hợp công trình có yêu cầu về quan trắc hoặc phải kiểm định chấtlượngthì chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng công trình phải thuê tổ chức có

đủ điềukiện năng lực để thực hiện Trường hợp cần thiết chủ sở hữu hoặc ngườiquản lý sửdụng công trình có thể thuê tổ chức độc lập để đánh giá báo cáo kết quảkiểm định,báocáokếtquảquantrắc

Tàiliệuphụcvụbảotrìcôngtrìnhxâydựng:

- Các tài liệu phục vụ công tác bảo trì bao gồm quy trình bảo trì công trìnhxâydựng, bản vẽ hoàn công, lý lịch thiết bị lắp đặt trong công trình và các hồ sơ,tài liệucầnthiếtkhácphụcvụchobảotrìcôngtrìnhxâydựng;

- Chủ đầu tư có trách nhiệm bàn giao các tài liệu phục vụ bảo trì công trìnhxâydựng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng công trình trước khi bàngiaocôngtrìnhđưavàokhaithác,sửdụng

1.3.2 Nhữngsựcốcó thểxảyratrongquátrìnhquảnlývậnhànhhồ,đập

1.3.2.1 Sựcốđập donướctrànquađỉnh

Sự cố vỡ đập do nước tràn qua đỉnh đặc biệt nguy hiểm với đập đắp bằngđất.Chếđộnướcchảyqua đỉnhđậptươngtựdạngchảykhôngngậpquađậptrànđỉnh

rộng Cột nước, chiều cao đập càng lớn thì vân tốc trên mái càng lớn theo Tại vịtrímái có lưu tốc V lớn hơn vận tốc cho phép của đất đắp sẽ phát sinh xói Xóitậptrung và phát triển mạnh nhất ở vùng chân mái và mở rộng lên cao dẫn đến sậpmái,vỡđập.

Nguyênnhângâyratìnhtrạngnướctrànquađỉnhđậpcóthểbao gồm:a,Môhình

lũthiếtkếkhôngphùhợpvớilũthựctếtrênlưuvực

Tình trạng thiếu tài liệu thủy văn lưu vực là phổ biến, dòng chảy được nội suytừlượng mưa, mô hình lũ vay mượn từ lưu vực bên ngoài là nguyên nhân chínhdẫnđếnviệcđưara mô hìnhlũkhôngphùhợp.Côngtácđiềutra lũtại thựcđịacónhiềubó buộc(cả trình độ nghiệp vụ lẫn điều kiện kinh phí thực hiện) nên không đưa rađược số liệu cần thiết để định hướnghoặc phản biện lại kết quả tính toán lũ thiết kế.Từ chỗ xác định mô hình lũ sai dẫn đến xác định sai thông số

hồ chứa trong đó cókhẩudiệntràn

Thực tế ở Việt Nam cho thấy có khả năng xuất hiện nhiều dạng lũ trên lưuvực,các trận mưa lớn thường đi kèm với bão Khoảng cách các trận bão nhiều khichỉ lànăm, ba ngày, vì thế dạng lũ đơn được chọn để thiết kế cho phần lớn hồ chứahiệnnaychưathểnóilàđại diệnchodạnglũbấtlợi nhất

chỉcầnxảyramộttrậnmưavừaphải(nhỏhơnthiếtkếđángkể)cũngcót h ể làmc h o l ũ d â n g v

ư ợ t q u a đỉnhđập.V à o n h ữ n g n ă m 7 0 9 0 c ủ a t h ế k ỷ trước,hàngloạthồchứaởThanhHóa,NghệAnđãrơivàotình trạngnày

Vì vậy, mô hình lũ đơn chưa thế xem là mô hình thích hợp cho các hồ chứa trongkhuvựccónhiềubão

b,Trànquađỉnhđậpdocôngtrìnhxảthiếtkếkhôngđảmbảo

Thiết kế công trình xả chuẩn bao gồm: việc xác lập quy trình tích - xả nướctrongmùa lũ sao cho tận dụng được tối đa năng lượng và tích nước mà vẫn bảo đảm đượcantoànchocôngtrìnhvàtínhbềnvữngcủacôngtrìnhxả.

- Nhìn chung việc đầu tư vào xác lập quy trình điều tiết tích - xả còn đom điệuvàít được xem trọng, là tình trạng cứ đầu mùa cạn lại kêu hồ thiếu nước và mùa lũ đếnluôn dự báo là “thời tiết sẽ bất lợi gặp lũ lớn” dẫn đến

xả nước không đúng qui trìnhvànhiềulúcgâynênlũnhântạochovùnghạdu

- Côngtácthiếtkếcôngtrìnhtràncòntồntạimộtsốvấnđềlàmchochấtlượngthấp:Xácđịnhkhôngchuẩncáchệsốtrongtínhtoáncôngtrìnhdẫnđếntínhthiếukhẩudiệntràn;nguycơlấpđườngdẫn,cửavàotrànhiệnhữuởnhiềucôngtrìnhdomáikhôngđượcbảovệvàđánhgiáổnđịnhchuđáo.Chỉmộtsựcốsạtmáiởcửavào cũng có thể dẫn đến ngụy cơ ách tắc đường xả, dẫn đến nước tràn qua đỉnh

đập.Đãtừngxảyratìnhtrạngkẹtcửa,vỡcửatrànởmộtvàicôngtrìnhlớn.Tấtcảcácnguycơtiềmẩnnàyluônuyhiếpantoànđậpvàchínhcôngtrìnhtràn

c, Tràn qua đỉnh đập do động đất hoặc do các khối sạt lở lớn đổ vào hồ chứa ở

vùnggầnđập

Hiệntượngtạoáplựcsóng(sóngnước,sóngđịachấn)lêncôngtrìnhdođộngđấtvà sập lở đột ngột cáckhối lớn, sập đổ các đảo có các hang ngầm kactơ gâynướctrànquađỉnhđậpchỉnguyhiểmtrongthờikỳhồchứagiữở mựcnướccao

Sựcốnàyđặcbiệtnguyhiểmvớiđậpbêtôngvìhìnhdạngcủachúngkhánhạycảmvàgầnnhưtiếpnhậntrọnvẹncáclựcnày.Ngoàikhảnănggâyranướctrànquađỉnhđậpt h ì t h à

n h p h ầ n á p l ự c n g a n g g i a t ă n g c ó t h ể d ẫ n đếnđổv ỡ n h ữ n g mảngđậpyếuởphầntrêncaohoặcgâylậtđậpkhichỉtiêucơlýởmặttiếpxúcđập

- nềnbịsuygiảm

Khichấnt â m độngđấtởgầnv ị tríx â y dựngcógóc ( 3 lớn, thànhp h ầ n thẳngđứngcủalựcđịachấnlàmtăngthêmnguycơlậtđập(tạoraáplựcngược)

Thực tế tổ hợp động đất (hoặc sập, sạt) + mực nước cao có xác suất rất thấpnênsự cố này ít xuất hiện trừ vùng hồ có những khối núi dốc cao, hình thành từ cácloạiđất đá nửa cứng có nguồn gốc trầm tích yếu, nhạy cảm khi tiếp xúc với nước vàcógócdốcphânlớplớnđổvàolònghồ

1.3.2.2 Sự cốđập gâyradodòngthấm

Thấmgâyrahưhỏngcụcbộtrongđậpvànềnlàhiệntượngthườnggặpởphầnlớncácđậpđất-

đáđanghoạtđộng.Chúngthuộcloạinguycơtiềmẩnmàvềlâudàicóthểdẫnđếnsựcốvỡđập.Sựpháhủyngầmcủathấmdiễnraởbêntrong (khôngpháthiệnđược)mộtcáchlặnglẽ,thườngkéodàitrongnhiềunămnênkhibùngp h á t r a s ự c ố thườngr ấ t k h ó k h ắ c p

h ụ c T u y n h i ê n , n ế u q u ả n l ý c h ặ t c h ẽ , thường xuyênquan

sátthìcóthểnhậnbiếtđượcbằngmắtthườngquacácbiểuhiệnnhư:máihạlưubịướt,vùngthềmsauđậpbịlầyhóacáchốsụt,võngtrênmặtđập,sự phát sinh các dòng chảy có mang theo đất, để tiến hành ngăn chặn ngay từđầu.Dướiđâylàmộtsốdạngsựcốđiểnhình:

a,Sựcốthấmtrongthânđập

SựcốthấmtrongthânđậpbắtnguồntừsựpháttriểndòngthấmtuântheođịnhluậtĐacxichuyểndầnsangsựhìnhthànhdòngchảytựdo(chảyrối).Chịuáplựccủa cột nước thượng lưu, dòng chày này ngày càng tăng lên cả lưu lượng lẫn lưu

tốcvìquátrìnhchảyluôncuốntheocácthànhphầnhạtnhỏlàmchođườngchảyluônmở rộng Sự pháttriển đườngchảy gây sập lở vùngchuyển tiếp đắp

bằngcácvậtliệuthôtạonêncáchangrỗngvàđếnmộtthờiđiểmkhivậntốc,lưulượngnướcđủmạnhthìphávỡcửaraởhạlưu,lấndầnvàothânđập.Nếukhôngxửlýkịpthờicỏthểdẫn đếnvỡ đập.Nguyênnhândẫn đếnsự hìnhthành đườngc h ả y t r o n g

đ ậ p trướchếtphảixemxéttìmkiếmxemcóyếutốbấthợplýtồntạitrongcấutạomặtcắtđậphaykhông.Tìmđượcnhữngnhượcđiểm,khiếmkhuyếttrongcấutạomặtcắtđậpcoinhưlàđãgiảiquyếtcơbảnđượctainạnthấm.Trongthiếtkếcầnquantâm mộtsốvấnđềsau:

Cần xem xét kỹ gradien thấm trên toàn mặt cắt đập ứng với các trường hợpbìnhthường và bất lợi Cần lưu ý xem xét gradien thấm ở một số vị trí đặc biệt sovớigradien cho phép (vùng tiếp xúc của các khối, vùng dòng thấm bị đổi hướng,vùngracửađườngthấmtrênmáihoặcvàolọc, )

Bàitoánthấmhiệnna ythườngđưarakếtquảkhá“đẹp”.Hầunhưđườngbãohòatrongđậpđềurấtthấpvànướcđều đượcthuvềthiếtbịlọc.Thựctếthấmcủa

cácđậpđãx â y d ự n g x ấ u h ơ n n h i ề u Điềuđóc ó n g h ĩ a l à t h i ế t b ị l ọ c t r o n g đậpkhônglàmviệchoặckhôngđạthiệuquảmongmuốnhoặcchấtlượngđấttrongthânđậpkhôngđúngvớicácchỉtiêuthiếtkế.

Công tác đắp nếu không quản lý chặt chẽ chất lượng đất, chiều dày lớp đổ, sốlầnđầm, cùng với việc xử lý tiếp giáp giữa các lớp đắp đễ phát sinh thành các dòngthấmnganglớntrongđập

Tất cả các yếu tố nói trên là nguyên nhân chính tiềm ẩn tạo ra sự hình thànhcácdòng chảy trong thân đập Ngoài ra, chất lượng đất đắp thuộc loại kém bền, loạiđấtbị xói ngầm có nguồn gốc tàn tích thường tạo ra các vùng yếu trong đập Điềunàycóthểkhắcphụcbằngcácnghiêncứuchuyênđềvàcácgiảiphápthíchhợp

b,Sựcốthấmởmángcôngtrình

Khi trong đập đất có bố trí công trình bê tông (cống, tràn, ) thì ở vị trí tiếpgiápcủa công trình với đất đắp đập là nơi thường gây ra sự cố về thấm Yêu cầu xửlýtiếp giáp giữa công trình và đập rất cao, bao gồm việc tạo ra đường thấm dàihơnbằng các đai (gân) bao quanh công trình, quét bitum dày phủ mặt bê tông tiếpgiáp,đất đắp quanh mang được dùng có tính sét cao và được đầm nén bằng nhữngcôngcụđặcbiệt

Tuy nhiên,vùngtiếpgiápnày chỉcó thể ổn địnhkhivấn đềlún ở đây

đượckhốngchếchặtchẽ.Cụthểlàphảiđảmbảosaochoởcùngmộtvịtrí,lúncủacôngtrìnhbêtôngluônnhỏhơnrấtnhiềusovớilúncủađập.Tốtnhấtlàcôngtrìnhbêtôngcóđộlúnrấtnhỏhoặckhônglún.Điềunàychophéptạorasựnénépthườngxuyêncủađấtđắpđậplêncôngtrìnhbêtông,bùkínvàgiảmthiểubềrộngkhetiếpgiáp.Nhữnggiảiphápnêutrênkhôngđòihỏicókỹthuậtphức tạpgìnhưngnếukhôngthựchiệnnghiêmtúc,tỷmỷthìcũngcóthểdẫnđếnhìnhthànhđườngchảygâyrasựcốđập

c,Sựcốthấmởnềnđập

Đậpbêtôngnóichung(vàcácđậptrànnóiriêng)cóđiềukiện nềntốt,thườnglàđá.Vấn đề tạo màn chốngthấm thượng lưu về cơ bản giải quyết được hiện tượngthấmtrongnền.Tuynhiên,mộtsốđậpđặttrênnềnđácótínhthủyphânhoặcsuygiảm

chỉtiêucơlýkhitiếpnướclâungày(vôihóa,rửatrôi, )ngoàiviệcxửlýnềntrongthời kỳ thi công đập cònphải tính đến công tác xử lý ở thời kỳ khai thác sau này.Các bố trí thủy công phải tạo thuận lợi cho việc bơmkhô và khoan phụt qua bảnđáy Nếu không tính trước thì việc phục hồi nền sau này sẽhết sức khó khăn, thậmchíkhôngcòntínhkhả thinữa.

Những khối đập đặt trên nền là vùng cà nát của đứt gãy lớn nếu không xử lý cốkếtnềnđúngmức cũngcó thểdẫnđếnmấtổnđịnhkhigặplũlớn

d,Sựcốthấmquabờvaiđập

Hiện tượng mất ổn định do thấm dẫn đến hư hỏng bờ vai đập thường xảy ra ở vùngbờvai là đất có độ rỗng lớn, xốp và đất bụi cỏtính dính kết yếu, các đá nứt nẻ lớn.Xử lýtiếp giáp giữa đập đắp và đập bê tông với bờ vai không đúng cách cũng tạo rasựcốnày.Thông thường, vùng tiếp giáp với vai đập đất đá đều được san bạt giảm bớt độdốc,đánh bậc rộng và xử lý chống thấm ăn sâu vào vai nhằm tạo ra đường thấmvòngtrên mặt bằng đủ dài để gradien thấm trong đất và cửa ra nhỏ hơn gradien chophép.Vai của đập bê tông ngoài công tác tạo màn chống thấm còn phải tiến hành cố kếtđể nền trở nên bền vững hơn.Nếu để sự cố vỡ mang xảy ra ở đây thì khối đập chínhcónguycơđổvỡrấtlớn

1.3.3 Nhữngloạisựcốthườnggặpkhác

Như trên đã nói, sự cố đập khá đa dạng do nguyên nhân tạo ra sự cố rất nhiều tổhợpcác bất lợi xảy ra ngẫu nhiên, bât thường nên nhiều khi không lường hếtđược.Dướiđâychỉđềcậpđếncácsựcốhưhỏngthườnggặp:

1.3.3.1 Sạt,sậpmáithượnglưuđập

Hiệntượngrútnướcnhanhkhôngkiểmsoáttrongthờikỳhồđầynướclànguycơ sây sậpmái (trượt mái) nguy hiểm nhất Hậu quả rút nước nhanh đã làmchocungtrượtnặngthêm(dobịbãohòa),trongcungtrượtxuấthiện dòngthấmchảyvềmái (thượnglưu) kéo cung trượt đi xuống Dưới tác dụng của 2 loại lực gia tăng nóitrên nếu không tính trước có thể dẫn đến hiện tượng sập mái Hiện tượngnày cũngcóthểxẩyrakhiđậpcóbiểuhiệnmấtổnđịnh,yêucầuphảihạthấpnhanhnước

”chỉđịnhđượctốc độrútnước (cm/

ngày), giớihạnrút nước chophép (chiềusâunướcđượcphéprút)nhằmgiữmáiđượcổnđịnhmàvẫnứngcứuđượcđập.Ngoàira,việcbốtrícáckhốilăngtrụ,tườngnghiêngkhônghợplý,sửdụngvậtliệukhôngtươngthích(vídụdùngđấtcótínhtrươngnở,congótlớntrongcácđậpởMiềnNamTrungBộ)cũngcóthểgâyracáchưhỏngtrên

1.3.3.2 Sạt,sập máihạlưuđập

Sạt mái hạ lưu đập có thể xẩy ra khi bố trí các công trình xả nước ở trong đậphoặc ởvai đập Các đập tràn bê tông, đường ống xà trên tuyến đập nên mặt hạlưuchịutácđộngtrựctiếpcủadòngchảytiêunăng.Hìnhthứctiêunăngbểhườngítgâ

y sự hư hại hơn hình thức tiêu năng mùi phun Do cấu tạo đá nền thường khôngđồngnhất, trong nền thường có các mạch yếu xen kẹp, các đứt gãy nên chế độthủylựcởvùngtiêunăngthườngbịbiếndạngkhôngnhưtínhtoán

Đây làmột trong những nguyên nhân dẫn đến việc hình thành cácv ụ n g ,

h a n g hốc ở chân mái làm mất ổn định đập Việc tạo hồ xói “lửng lơ” cũng đã gây rakhánhiềurủirochocôngtrình

ở thấp hơn rất nhiều so với các cao độ ở thềm Nhiều khi thân và lòng sông chuyểntiếpbằng một bậc thụt thẳng đứng Chiều cao đập ở lòng sông và thềm chênh nhaulớn thìkết quả lún ở 2 vị trí này cũng vậy Nếu không cải tạo mặt bằng bờ tiếp giápthì về lâudài ở vị trí này sẽ phát sinh các vết nứt ngang đập, hinh thành nhữngvếtnứtcắtngangtoànmặtcắtđập.

1.3.3.4 Sự cốdonứtdọcđập

Trong xây dựng, nhiều khi cũng gặp các vết nứt dọc đập Nguyên nhân gây nứtvẫn

là tình trạng ổn định của cung trượt thấp Trong các đập phân khối, khi bố trílãng trụchống thấm nằm dọc mái thượng lưu nền không kiểm soát cẩn thẩn có thểphát sinhhiện tượng trượt theo mặt tiếp xúc giữa 2 khối mà khôrm phải trượttheocurigtrànnhưthường dùngtrongtínhổnđịnhmái

1.3.3.5 Nhữngsựcốbắtnguồntừchấtlượng tàiliệuĐịaKỹThuật

Tài liệu ĐKT có vai trò khá quan trọng trong việc quyết định lựa chọn hìnhloạicông trình thủy công, là số liệu “đầu vào” cho thiết kế kết cấu, kiểm tra ổn định,độbền biến dạng các hạng mục trong đập Nếu loai trừ sai lầm do Tư vấn thiết kếsâyra trong lựa chọn hình loại, bố trí liên kết, sử dụng vật liệu, kết cấu côngtrình,phương pháp tính không chuẩn, trường hợp tính không điển hình và đủ, do thicôngthìnhữngsựcốtronghồ-

đậpđềucóliênquantrựctiếpđếnchatlượngtàiliệuĐKT.Nhiềusựcốnghiêmtrọngxuấtpháttừsailạctrongđịachấtcôngtrìnhgâyra

Dưới đây đề cập đến các công đoạn, công việc được tiến hành trong quátrìnhtriểnkhaiĐKTvànhữngsailầmđiểnhìnhdẫnđếnmấtantoànđập

1.3.3.6 Côngtáctrắchội

Côngtáctrắchộicóvịtríđịnhhướngkhởiđầutrongviệcđánhgiákhảnăngcóthểxâydựngđượchồđậphaykhôngvànếuxâydựngthìcónhữngvấnđềgìcầngiảiđápliênquanđếnổnđịnhchungcủahồđập,khảnănggiữnước.Trắchộitốtgiúpcôngtáckhảosátởcácgiaiđoạnsauđúnghướng,tránhlãngphíthời

giantiềncủa.Nhữngnăm80trởvềtrướccôngtáctrắchộiđượctiếnhànhkhábàibản,lạiđượccáckỹsưcótaynghềcaovànhiệthuyétthựchiệnnênmanglạihiệuquảrấtthiếtthực.Ngàynaycôngtáctrắchộikhông đượcquantâmđúngmức,nộidung

trắchộibịcắtxéntùytiện,kinhghíchotrắchộikhôngtươngxứngnênsảnphẩmrất nghèonàn, kém chất lượng Do thiếu định hướng nên công tác khảo sát ĐKT ởcác giai đoạn sau tuy thực hiện với khối

au(hiệntươngnàythườngxuấthiệnởkhuvựcMiền Trung) tuy

trận lũ đầu tràn đã xả được Qmax nhưng dokhả năngxả của

tràn.ĐậpSôngMực(ThanhHóa)

mùakhô 1997 Trong thời gian này khí hậu rất khô nóng,

mặttiếp giáp không được bảo vệ, đất đắp thuộc loại đất trương nởmạnhnênbị

l,70m) thìphai bịt cống dẫn dòng bị gãy đột ngột gây ra một

tiếng nổ lớlàm cầu công tác rung lắc đung đưa mạnh; Nước xả qua

6)Sựcốdohỏngcửa

-Hồđãtíchnướcgầnđầy( ở caođộ+23,28còncáchMNDBT

1,12m) thìcừa tràn số 3 và 4 bị sập đo đứt tại cửa.Nước xả

qua 2 khoang tràn lên tớitrên 500 m3/s làm thất

TK)dẫnđếnkếtquảlàcaotrìnhmứcnướclũthựcthấphơ n

mựcnướclũTKởhạlưuđậpđến6,80m.Sựsailệchmức

Năm2011: V ỡ h ồ K h e L à n g , hồ 2 7 1 ( N g h ệ A n ) ; s ự cố s ạ t l ở m á i h ạ lưug â y nguy cơ vỡ đập tại hồ Vưng (Hoà Bình), sự cố trong quá trình thi công hai hồ LanhRavàhồBàRâu(NinhThuận);

Năm 2012: tại Nghệ An, vỡ đập hồ Tây Nguyên khi mới sửa chữa xong, hồLimbịthấmmạnhmangcốngđedọavỡđập;

- Công trình đầu mối đã bị xuống cấp, chưa được sửa chữa, tồn tại khiếmkhuyếtnhư: thấm qua thân đập, thấm tại mang cống lấy nước, hư hỏng cống, tràn

xả lũ,mốixâmhại,điển hỉnh nhưmộtsốsựcốtạitỉnhNghệAn,HàTĩnh,ĐắkLắk;

- Năng lực, kinh nghiệm của một số đơn vị: quản lý dự án, khảo sát, thiết kế,thicông xây dựng nên một số công trình không đảm bảo tiến độ và chất lượng đểxayrasựcốtrong quátrình thicôngsửachữanângcấpcôngtrình

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư trong khai thác sử dụng hồchứa

1.4.1 Yếutốđảmbảocácchỉtiêuthiếtkếbanđầu

Hồ chứa được coi là đạt hiệu quả đầu tư khi đảm bảo được các chỉ tiêu thiết kế banđầu đã đề ra Khi khai thác sử dụng, đơn vị quản lý khai thác cần theo dõi, cókếhoạch kiểm tra để biết thực trạng hồ chứa đạt được bao nhiêu % so với chỉtiêuthiếtkếbanđầu

- Tổng lượng nước cấp vào mặt ruộng hàng năm (m3/ha): Tổng lượng nướccầnchuyển đến tại mặt ruộng trong một năm hoặc một vụ, xác định dữ liệu: đo đạctạimặtruộng

- Lượng nước đến hàng năm trên một đơn vị diện tích (m3/ha): (Tổng lượngnướcvào đầu hệ thống hàng năm/Tổng diện tích phụ trách của hệ thống) Xác định:Tổnglượngnướcvàođầuhệthốnghàngnăm:tổnglượngnướchàngnămđượclấyvào

hoặc bơm lên cho tưới (không kể lượng nước tận thu trong nội vùng), tổng diệntíchphụtráchcủahệthống: tổngdiệntíchphụtráchcủahệthốngtheo thiếtkế.

- Lượng nước đến hàng năm trên một đơn vị diện tích được tưới (m3/ha):(Tổnglượng nước vào đầu hệ thống hàng năm/Tổng diện tích cây trồng được tưới).Xácđịnh: Tổng diện tích cây trồng được tưới: Tính cho toàn bộ diện tích cây trồngđượctướitrongcảnăm

- Hệsốsửdụngnướctoànhệthống:(Tổnglượngnướccấpvàomặtruộnghàngnăm/Tổnglượngnướclấyvàođầumốihàngnăm).Xácđịnh:Tínhtheocôngthức

- Hệ số lợi dụng nguồn nước cho tưới: (Tổng lượng nước lấy vào hệthống/Tổnglượng nước cần tưới cho cây trồng) Xác định: Tổng lượng nước lấyvào đầu hệthống:Wbr,Tổnglượngnướccần tướichocâytrồng:Wnet

1.4.2 Yếutốđảmbảohiệuquảsảnxuấtkhikhaithácvậnhànhhồchứa

Hiệu quả sản xuất khi khác thác vận hành hồ chứa là việc tăng các lợi ích sau khihồchứa đưa vào hoạt động như: tăng diện tích tưới, tăng năng suất cây trồng, đảmbảo nguồn cấp nước sinh hoạt, pháttriển nuôi trồng thủy sản, tăng hiệu quả sử dụngvớicácmụctiêupháttriểnđềra…

Khi các lợi ích trên đều có giá trị gia tăng chứng tỏ hiệu quả đầu tư hồ chứa tốt,còncác lợi ích trên vẫn chưa đảm bảo hoặc chưa được thực hiện thì hiệu quả đầutưcònkém,chưađạtyêucầu

Cácchỉtiêuđánhgiáhiệuquảlợiích:

- Tổnglượnglươngthựcthuđượchàngnăm(tấn):Tổngsảnlượngtínhbằngtấncủacác loạicâytrồng

- Tổnggiátrịhànghóanôngnghiệphàngnăm(đ):Tổnggiátrịsảnxuấtnôngnghiệpngườisảnxuấtthuđượchàngnăm

- Giátrịtổngsảnphẩmtrênmộtđơnvịdiệntích(đ/ha):

(Tổnggiátrịhànghóanôngnghiệphàngnăm/Tổngdiệntíchphụtráchcủahệthống)

- Giátrịtổngsảnphẩmtrênmộtđơnvịdiệntíchtưới(đ/ha):

(Tổnggiátrịhànghóanôngnghiệphàngnăm/Tổngdiệntíchđượctướicủahệthống)

- Giá trị tổng sản phẩm trên một m3nước đến (đ/m3): (Tổng giá trị hàng hóanôngnghiệphàngnăm/Tổnglượngnướclấyvàođầuhệthống).

- Giát r ị t ổ n g s ả n p h ẩ m t r ê n m ộ t m3nướcd ù n g ( đ / m3):

( T ổ n g g i á t r ị h à n g h ó a nông nghiệp hàng năm/Tổng lượng nước cây trồng đã dùng) Xác định: Tổng lượngnước câytrồng đã dùng: Lượng nước cây trồng dùng bù vào lượng bốc thoáthơinước.Vớilúa,lượngnướcnàykhôngbaogồmlượngnướcmấtdothấmxuốngsâu

An toàn hồ chứa: là bảo đảm an toàn cho bản thân công trình hồ chứa nước vàantoànvềngười,tàisảnvùnghạdu

Muốnduytrìtuổithọvàđộantoàncủacôngtrìnhhồchứa,cầnđảmbảocácyếutốsau:

- Đảmbảoquytrìnhvậnhànhhồchứa:theođúngquytrìnhvậnhànhđãđượcđềra

- Cókếhoạchquantrắchồchứavàcácyếutốkhítượngthủyvăn

- Kiểmtrahồchứavớicáckếhoạch:kiểmtrathườngxuyên,kiểmtrađịnhkỳ,kiểmtrađộtxuấtđểđảmbảocácyếutốcủahồchứa

- Tổng chi phí vận hành bảo dưỡng trên một đơn vị diện tích (đ/ha): (Tổngchiphí vận hành bảo dưỡng/Tổng diện tích phụ trách của hệ thống) Xác định:Tổngdiệntíchphụtráchcủa toànhệthống:Diệntíchtướithiếtkếcủahệthống.

- Tổng chi phí trên mỗi nhân công: (Tổng chi phí nhân công/Tổng số nhâncông).Xác định: Nhân công: bao gồm tất cả nhân công phục vụ trong hệ thống (tưới vàtiêu)

- Hiệuquảthuphí:(Tổngtiềnthuđược/Tổngtiềntheohợpđồng)

- Sốn h â n c ô n g p h ụ t r á c h m ộ t đơnv ị d i ệ n t í c h ( n g ư ờ i / h a ) :( T ổ n g s ố n h â n công/Tổngdiệntíchphụtráchcủahệthống)

- Giá thành 1m3nước (đ/m3): (Tổng tiền thu được/Tổng lượng nước tưới đếnmặtruộng)

KếtluậnChương1

Hiệnnay,công tácquảnlý khaithácvậnhànhđập,hồchứađượcđánh

giácóvaitròquantrọngtrongbấtkỳdựánthủylợinào.Hồchứađemlạinhữnglợiíchthiếtthực như phát điện, tưới, phòng chóng lũ lụt, hạn hán, du lịch,cải tạo môi trường

Vìvậyviệcquảnlýkhaitháccôngtrìnhđầumốiđậphồchứatốtlàbiệnphápquantrọngđểđảmbảodẫn,chuyển,phânphốinướcbìnhthườngcủacáchộdùngnước,quản lýtốt

sẽ kéo dài được thời gian phục vụ công trình nâng cao hiệu quả phục

vụcủah ệ t h ố n g , q u a k i ể m t r a đánhg i á q u ả n l ý c h ú n g t a s ẽ đánhg i á đượcm ứ c đochínhxáccủaquyhoạch,thiếtkếchấtlượngcôngtrình,nângcaohiệuquảsửdụngnướctrêntoànbộhệthống

Tuy nhiên, việc quản lý khai thác các hồ chứa hiện nay ở nước ta vẫn cònnhiềuhạnchế:

- Công tác kiểm định, đánh giá định kỳ, thường xuyên đối với các hồ chứaloạilớn được chú ý, còn đối với các hồ chứa loại vừa và nhỏ ít được quan tâm hơn,điềuđólàmgiảmhiệuquảkhaithácsửdụngcôngtrình

- Công tác duy tu bảo dưỡng chưa được quan tâm đúng mức nên nhiều côngtrìnhhồchứaloạivừavànhỏthườnggặpsựcố,gâymấtantoànhơn

- Năng suất tưới của nhiều hồ chứa còn thấp, nhiều hồ chứa chưa phát huyhếtcôngsuấtthiếtkếdochưaquantâmđếncôngtácduytu, bảodưỡng

Chính vì công tác quản lý khai thác hồ chứa hiện nay còn nhiều bất cập, nênvấnđề cần đặt ra đối với đề tài nghiên cứu là đề xuất các giải pháp để nâng caohiệu quảsửdụngtứclànângcaohiệuquảđầutư mộtcáchcóhiệuquả

Phấnđấucấpđủnguồnnướcđểkhaithácđấtsảnxuấtnôngnghiêphàngnăm,tiếnt

ới

bảođảmtướichủđộngcho100%diệntíchlúa2vụ.Nângdầntầnsuấtđảmbảotướilên85%.Mởrộngdiệntíchtướichoraumàu,câycôngnghiệp,nướcchodịchvụ C ấ p n ư ớ c s i n

h h oạ t cho n ô n g t h ô n v à đôt h ị Ư u t i ê n g i ả i q u y ế t vấ n

đề nướcsinhhoạtchovùngmiềnnúi.Dựatrêncơsởnghiêncứuhiệuquảkinhtếxãhộivàmôitrường,lựachọnưutiênđầutưpháttriểnthủylợiphụcvụđamụctiêu

(sản xuất nông nghiệp, thủy sản, kết hợp với giao thông, du lịch phòng chốngthiêntai,phụcvụdânsinh….)thíchứngvớiBĐKH,nướcbiểndâng.

Dành một tỉ lệ kinh phí đáng kể cho các hoạt động duy tu, bảo dưỡng, khaitháchiệuquảcôngtrình,nângcaohiệusuấtsửdụngnước.Nângcaonănglựcvàtrìnhđộkhoahọccông nghệvềnghiêncứu đánhgiánguồnnước,quyhoạch,thiếtkế,xâydựng thủy lợi và quản lý khai thác công trình thủy lợi đạt mức trên trung bìnhcủa châu Á Tiếp tục hoàn thiện mụctiêu kiên cố hóa kênh mương Song song vớichủ trương miễn giảm thủy lợi phí chongười sản xuất nông nghiệp, tiến hành xácđịnh giá trị để thu phí bù đắp cho việc sửdụng nước vào các mục đích kinh tế khácđemlạilợinhuậncaonhưthủyđiện,dulịch,côngnghiệp…

2.2.1.2 Cungcấpđầyđủnướcsạchvàđảmbảovệsinhnôngthôn

Tiến hành đánh giá hiệu quả của việc đầu tư cung cấp nước sạch cho cácvùngnông thôn Đề ra giải pháp thích hợp trong việc xử lý nước mặt, khai thácnguồnnước tự nhiên, từ các CTTL hiện có, áp dụng chính sách ưu tiên đặc biệt đểhuyđộng mọi thành phần kinh tế đầu tư và tổ chức, đảm bảo cung cấp nước sạchsinhhoạtchomọivùng

2.2.1.3 Quảnlýkhaitháchệthốngcáccôngtrình

Việcquảnlýhệthốngcôngtrìnhthủynôngtheohướngtậndụngkhaitháctriệtđểc

ôn gt rì nh c ũ k ế t hợ pv ớ i kê nc ố h ó a hệ t h ố n g c ô n g t r ì n h n h ằ m m ụ c ti êu tiế t kiệ

m nướcvà chủ động trongcấp nước.Thay thế nâng cấpcác thiết bị máy bơm,thiếtbị đóngmở,thiếtbịquảnlýtheohướnghiện

đạivàthânthiệnvớimôitrường….Trongquảnlývậnhànhvàđầutưcầnquántriệtquanđiểm,lấyviệccảitạo,n â n g c ấ p c á c c ô n g t r ì n h t ư ớ i t i ê u h i ệ n c ó đểp h ụ c v ụ m ụ c t i ê u

c ấ p n ư ớ c l à chính,chỉxâydựngmớikhivịtrícôngtrìnhcũkhôngcònkhảnăngđápứngđượcnhiệmvụđềra.Phảixâydựngquytrìnhquảnlýhệthốngcôngtrìnhtheohướngthựchiệntưới, tiêukhoahọc,tậndụng

được nguồnnước tốt, và thuậntiệntrong quảnlýsửdụng

2.2.1.4 Hoànthiệncôngtácphâncấpquảnlýkhaitháchệthốngcáccôngtrình

Xâyd ự n g v à h o à n t h i ệ n m ô h ì n h p h â n c ấ p q u ả n l ý k h a i t h á c C T T L đểtăngcườngsựthamgiacủacộngđồngvàoquảnlý,sửdụngvàbảovệcôngtrình.Việc

phân cấp được gắn liền với công tác thu thủy lợi phí, miễn thủy lợi phí và cấpbùthủylợiphí,cácnộidungcầnđượcquyđịnhchitiếtvàcónhữngbiệnphápmạnhđể việcđóng góp thủy lợi phí của người dân dùng nước từ các CTTL thực hiện phùhợp và nghiêm túc hơn, từ đó có thêmkinh phí cho việc tu bổ sửa chữa hàng nămcác CTTL cũng như kinh phí để chi trả choviệc quản lý khai thác, bảo vệ các côngtrìnhđểviệc phâncấp quảnlýkhaitháccôngtrìnhthủylợiđạthiệuquảcaohơn

2.2.1.5 Phát triển thủy lợi theo hướng góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụpháttriểnnôngthôn

Hiệnđạihóa, nângcấpcảitạovàxâydựnghệ thốngcácCTTL cầnquântâmtheohướng kết hợp xây dựng và phát triển giao thông nông thôn bền vững Ưu tiênphát triển giao thông ở các vùng khókhăn để có điều kiện phát triển kinh tế - xãhộinhanhhơn.QuảnlýhệthốngCTTLtheohướngquantâmđếnvấnđềpháttriểngiaothông thủy, xâydựng các cảng, nạo vét luồng lạch,… thực hiện chương trình nhà ởchođồngbàovùngbão,lũ

- Ổnđịnhchếđộlàmviệccủahồchứađểđảmbảoantoànchohạdu

- Kiêncốhóahệthốngkênhmươngđểđảmbảodẫnnướctớikhutưới

- Cungcấpnướcchovùngdânsinhquanhkhuvựchồchứavàcácngànhkinhtếcónhucầu

- Thườngxuyênđánhgiáchấtlượngnguồnnướcvàsựđảmbảovềnguồncungcấpnước.

- Tậptrung kêu gọisựhỗtrợvàđầu tưđểnâng caohệthống vàchấtlượngnguồn

nướcsạch

+Đảmbảosựlàmviệcthốngnhấtcáccôngtrìnhtronghệthống:

Hệthốngcungcấpnướchồchứathườngbaogồmcụmcôngtrình.Khitiếnhànhquảnlýhoạtđộngcủahồchứacũngcầnlưuýtớisựhoạtđộngthốngnhất,đồngđều,nhịpnhànggiữacáccôngtrìnhtronghệthống.Sựphốihợptốtgiữacáccôngtrìnhtạohiệuquảsửdụngtốtnhấtchotoànbộhệthống

- Khicómạchsủinướcđụcphảilàmtầnglọc,đểtriệtmạchsủipháttriển

- Máihạ:Trượtmái.Trongmùamưalũmựcnướcởvịtrícao,đườngbãohòadângcaolàmcholựcchốngtrượtởmáihạgiảmnhỏsẽlàmchomáihạtrượthoặcdonước

mặtởmáihạkhóthoátcũnggâytrượtmái.Xửlýbằngđấtnềnhoặcđóngcọctreởchânđậpđểgiacố,kếthợpđắpđấtvàxếpđátheomáidốctừchânchậplênphíađỉnh

Dovậyviệcbảodưỡngmáiđậpnhưtrồngcỏbảovệ,rãnhthoátnước,vậtthoátnướctrênthânđập…phảithựchiệnthườngxuyênvàđịnhkỳ

Thân đập trượt, xói lở, các đường nứt dọc và ngang thân đập thì cần phải xửlýngay Đất dùng để xử lý phải đồng chất, khi đắp phải liên kết với đất cũ, phảiđảmbảodungtrọngvàmặtcắtthiếtkế.

Phải thườngxuyênkiểmtra lún,thẩmlậuquathânđậpvàcóbiệnphápxửlý

kịpthời.Khitusửađậpđấtphảiquyđịnhlấyvàđổđấtđểkhôngảnhhưởngđếnsựổnđịnhcủađập

Địnhkỳcôngtácbảodưỡngđậpđất2lần/nămtrướcvàsaumùamưalũ

2.3.2 Quảnlýbảodưỡngtrànxảlũ

Mặtcắtđườngtrànphảiluônbảođảmtheoyêucầuthiếtkế,nếubịsạtlởphảinạovétkịpthời

Kiểm tra lớp bảo vệ sân thượng hạ lưu Phải thường xuyên kiểm tra lớp bảovệlớpđấtđắptrênnềncốngđểtránhchuyểnđộngvàothâncốnggâyrarạnnứt

Mỗin ă m 1 l ầ n b ơ m h ế t n ư ớ c t r o n g c ố n g n g ầ m đển ạ o v é t b ù n c á t l ắ n g đọngtrongđó