(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại(Luận văn thạc sĩ file word) Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty cổ phần đầu tư và phát triển đô thị và thương mại
Trang 1Sau khoảng thời gian học tập và làm Luận văn với sự giúp đỡ quý báu, tậntìnhcủa thầy giáo PGS.TS Nguyễn Xuân Phú, TS Nguyễn Quang Phú và các thầy côgiáo trường Đại học ThủyLợi, bạn bè đồng nghiệp cùng với sự nỗ lực cố gắng họctập, tìm tòi, nghiên cứu,tích lũy kinh nghiệm thực tế của bản thân, tác giả đã hoànthành luận văn thạc sĩ với
đề tài“Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầuxây lắpcủacôngtyCổphầnĐầutưpháttriểnĐôthịvàthươngmại”
Tác giả xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáoPGS.TS Nguyễn XuânPhú và TS Nguyễn Quang Phúđã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và cung cấp
cácthông tin khoa học quý báu cho tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận vănnày.Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo thuộc khoa Công trình, phòng Đào tạoĐạihọc và sau Đại học trường Đại học Thủy Lợi đã tạo mọi điều kiện thuận lợi chotácgiảhoànthànhtốtluậnvănthạcsĩcủa mình
Do hạn chế về thời gian, kiến thức khoa học và kinh nghiện thực tế củabảnthân chưa nhiều nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rấtmongnhận được ý kiến đóng góp và trao đổi tận tình của các thầy cô giáo và bạn
Trang 2Tôi xin cam đoan đề tài Luận văn này là sản phẩm nghiên cứu của riêngcánhân tôi Các số liệu và kết quả trong Luận văn là hoàn toàn đúng với thực tếvàchưa được ai công bố trong tất cả các công trình nào trước đây Tất cả các tríchdẫnđãđượcghirõnguồngốc
HàNội,ngày25tháng08năm2015
Tácgiảluậnvăn
PhạmThanhTùng
Trang 3MỞĐẦU 1
CHƯƠNG1 : T Ổ N G Q U A N V Ề ĐẤUT H Ầ U V À C Ạ N H T R A N H T R O N G XÂYD ỰNG 4
1.1 Tổngquanvềđấu thầutrongxâydựng 4
1.1.1 Kháiniệmvềđấuthầutrongxâydựng 4
1.1.2 Tínhtấtyếucủa đấuthầuxâylắpcáccôngtrìnhcủacácdoanhnghiệpxâydựng 5
1.1.3 Vaitròcủađấuthầuvớinềnkinhtế 5
1.1.4 Vaitròcủađấuthầuvớidoanhnghiệpxâydựng 7
1.1.5 Cáchìnhthứcđấuthầutheotínhchấtcôngviệc 8
1.1.6 Cáchìnhthứclựachọnnhàthầu 9
1.2 Tổngquanvềcạnhtranhtrong xâydựng 14
1.2.1 Kháiniệmvềcạnhtranh 14
1.2.2 Cạnhtranhtrong đấuthầuxâydựng 17
1.2.3 Vaitròcủacạnhtranhtrongnềnkinhtếthịtrường 18
KẾTLUẬNCHƯƠNG1 19
CHƯƠNG2:CƠSỞLÝLUẬNVỀCẠNHTRANHVÀNĂNGLỰCCẠNH TRANHTRONGĐẤUTHẦUXÂYDỰNG 20
2.1 Cạnhtranhvànănglựccạnhtranh trongđấuthầuxâydựng 20
2.1.1 Đặcđiểmcủacạnhtranhtrongđấuthầu xâydựng 20
2.1.2 Nănglựccạnhtranhtrongđấuthầu xâydựng 22
2.2 Nhữngtiêuchíđánhgiánănglựccạnhtranhtrongđấuthầuxâydựng 23
2.2.1 Tỷlệ,hệsốtrúngthầu 23
2.2.2 Lợinhuậnđạtđược 23
2.2.3 Chấtlượngsảnphẩm 24
Trang 42.2.4 Cơsởvậtchấtkỹ thuậtcôngnghệ 24
2.2.5 Kinhnghiệmvà nănglựcthicông 25
2.2.6 Nănglựctàichính 25
2.3 NhữngnhântốtácđộngđếncạnhtranhtrongđấuthầuxâydựngởViệtNam29 2.3.1 Nhữngnhântố kháchquan 29
2.3.2 Những nhântố chủquan 32
KẾTLUẬNCHƯƠNG2 44
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNHTRANH TRONG ĐẤU THẦU XÂY LẮP CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦUTƯPHÁTTRIỂNĐÔTHỊVÀTHƯƠNGMẠI 45
3.1 Tổngquanvềcông tycổphầnđầutưpháttriểnĐôthịvàthương mại 45
3.1.1 Thôngtinchung vềdoanhnghiệp 45
3.1.2 Quátrìnhhìnhthànhvàphát triểncủa côngty 45
3.1.3 Lĩnhvựckinhdoanh 46
3.1.4 CơcấutổchứccủaCôngty 47
3.2 Nhữngy ế u tốkháchquan ảnhhưởngtrực tiếpđếnđấuthầuxâydựngcủac ôngtycổphầnđầutưpháttriểnđôthịvà thươngmại 51
3.2.1 Môitrườngkinhtếvàhệthốngpháp lý 52
3.2.2 Chủđầutư 52
3.2.3 Cácđốithủcạnhtranh 53
3.2.4 Cácnhàcungcấp 54
3.3 Thựctrạngcạnhtranhtrongđấuthầuxâydựngcủacôngtycổphầnđầutư pháttriểnđôthịvàthươngmạitronggiaiđoạn2009-2013 55
3.3.1 Phântíchnănglựcđấuthầuxâylắpcủacôngty 55
3.3.2 Kếtquảđấuthầuxâylắpcủa côngtytronggiaiđoạn2009-2013 66
Trang 53.3.3 Đánhg i á t ổ n g h ợ p v ề năngl ự c c ạ n h t r a n h t r o n g
đấ u t h ầ u x â y lắpc ủ a côngty 70
3.4 Phântíchnhữngtồntạihạnchếvànguyênnhâncủacôngtytronggiai đoạn2009-2013 70 3.4.1 Nhữngtồntạihạnchế 71
3.4.2 Phântíchnguyênnhân 73
3.5 Địnhh ư ớ n g p h á t t r i ể n c ủ a c ô n g t y t r o n g t h ờ i g i a n t ớ i , p h ư ơ n g h ư ớ n g v à nhiệmvụcủacông ty 75
3.5.1 Mụctiêupháttriểnchungcủacôngty 75
3.5.2 Đầu tư,xâydựngvàtriểnkhaicácdựán 76
3.5.3 Pháttriểnnguồn vốn 77
3.6 Nhữngthuậnlợivà khókhăn,cơhộivàtháchthứccủacông ty tronggiai đoạntới 77
3.6.1 Nhữngcơhộivàtháchthức 77
3.6.2 Nhữngthuậnlợivàkhókhăn 78
3.7 Đềxuấtcácgiảiphápnângcaonănglựcđấuthầucủacôngtycổphầnđầutư pháttriểnĐôthịvàthươngmại 79
3.7.1 Nguyêntắcđềxuấtcácgiảipháp 79
3.7.2 Đềxuấtcácgiảiphápnângcaonănglựccạnhtranhtrongđấuthầuxâylắ pcủacôngtycổphầnđầutưpháttriểnđôthịvàthươngmại 79
3.7.3 Điềukiệnvàbiệnphápthựchiệncácgiảipháp 81
KẾTLUẬNCHƯƠNG3 90
KÊTLUẬNVÀKIẾNNGHỊ 91
1 Kếtluận 91
2 Kiếnnghị 92
TÀILIỆUTHAMKHẢO 93
Trang 6Hình1.1: Sơđồ kháiquáthoạtđộngđấuthầuxâylắp 9
Hình3.1:SơđồtổchứccủacôngtycổphầnđầutưpháttriểnĐôthịvàthươngmại 48
Hình3.2: Biểuđồcơcấulaođộng củacôngty 58
Hình3.3: Biểuđồtổng tàisảnvàdoanhthucủacôngtytrongnăm2009-2013 59
Hình3.4:Biểuđồxácsuấttrúngthầucủacông tytrongnăm2009-2013 67
Trang 7Bảng2.1:Xácđịnhsốlượngvậtliệu 38
Bảng2.2:Nhâncôngchogóithầu 38
Bảng2.3:Sốcamáythicôngchogóithầu 39
Bảng2.4:Tínhtoánchiphívậtliệuchogóithầu 39
Bảng2.5:Tínhtoánchiphínhâncôngchogóithầu 40
Bảng2.6:Tínhtoánchiphímáythicôngcho góithầu 41
Bảng3.1:Bảngkêthiếtbị,máymóccủacôngty 55
Bảng3.2:Bảngkênhânlựccủacôngty 58
Bảng3.3:Kếtquảsảnxuấtkinhdoanhtronggiaiđoạn2009-2013 59
Bảng3.4:Bảngcânđốikếtoáncủa côngtygiaiđoạn2009-2013 60
Bảng3.5:Bảngcáctỷsuấttàitrợcủacôngtytừnăm2009-2013 61
Bảng3.6:Khảnăngthanhtoáncủacôngtytừnăm2009-2013 62
Bảng3.7:Hiệuquảsửdụngvốncủacôngtytừnăm2009-2013 63
Bảng3.8:Rủirovềtàichínhc ủ a côngtytừnăm2009-2013 64
Bảng3.9:Tỷlệthắngthầucủacôngtygiaiđoạn2009-2013 67
Bảng3.10:Tổnghợpv à phânloạicáccôngtrình, dựánmàcông tyđãđấuthầu tronggiaiđoạn2009-2013 68
Bảng3.11:Tỷlệcáccôngtrìnhđãdựthầutheophânloạigiaiđoạn 2009-2013 68
Bảng3.12: Tỷlệcáccôngtrìnhtrúngthầutheophânloạigiaiđoạn2009-2013 69
Trang 8MỞĐẦU
1 Tínhcấpthiếtcủađềtài
- Xây dựng là một lĩnh vực đặc thù, khác với các lĩnh vực khác, cạnhtranhgiữa các công ty, doanh nghiệp xây dựng diễn ra chủ yếu thông qua hình thưcđấuthầu Hiện nay, do chính sách mở cửa thị trường dẫn đến có rất nhiều côngtrình, dựán có quy mô lớn xuất hiện và cũng có các công ty xây dựng của nước ngoài thamgia thị trường xây dựngcủa nước ta nên đấu thầu đã trở thành một lĩnh vựccạnhtranhhếtsứcgaygắtgiữacácdoanhnghiệpxâydựng.Chínhvìvậyhiệnnayvấnđề nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng luôn giành được sựquantâmhàngđầucủacácdoanhnghiệptrong ngành
- Côngtycổphầnđầutưpháttriểnđôthịvàthươngmạilàmộtdoanhnghiệpcổphầntrựcthuộcbộxâydựng,cóquymôlớntrênđịabànHàNội.Trongnhữngnămqua,côngtyđãcónhiềunỗlựctrongnhiềumặtnhằmnângcaokhảnăngcạnhtranh, phát triển sản xuất và đã có những bước tiến lớn trong việc mở rộng sản
xuất,tăngcườngquymôsảnxuất,thicông.Tuynhiên,côngtyvẫncònnhữnghạnchếnhấtđịnhn h ư k h ó k h ă n v ề t à i c h í n h , k h o a h ọ c c ô n g n g h ệ , n g u ồ n n h â n l ự c c h ấ
t lượngcaovà
đặcbiệtlàtronglĩnhvựccạnhtranhđấuthầuxâydựng.Dolàmộtcôngtymớichuyểnsanghìnhthứccổphầnhóa,kinhnghiệmđấuthầucònnhiềuthiếusót,đâylàmộttrởngạilớn,cóảnhhườngđếnsựpháttriểnlâudàicủacôngty
- Trongbối cảnh nướcta hiệnnay, cùng vớisự xuất hiện củan h i ề u c ô n g
t y xây dựngnước ngoài,sự lớnmạnh củacáccông ty xây dựngt r o n g n ư ớ c đ ã
c h o thấy sự cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng đang diễn ra rất gay gắt Vì vậynângcao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng có vai trò hết sức quan
pháttriểncủacácdoanhnghiệpxâydựngnói chung cũng như của công ty cổ phần đầu tư phát triển đô thị và thươngmại nóiriêng
- Xuấtpháttừquanđiểmtrên,tácgiảluậnvănchọnđềtài“Nângcaonănglựcc ạnhtranhtrongđấuthầuxâylắpcủacôngtycổphần
đầutưpháttriểnđôthịvàthươngmại”.
Trang 9- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh đấu thầu xâydựngcủacôngtyCổphầnĐầutưpháttriểnĐôthịvàthương mại.
3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu
3.1 Đốitượngnghiêncứu
Luận văn nghiên cứu cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng, các nhân tốảnhhưởng, chi phối, thực trạng của doanh nghiệp và đưa ra giải pháp nâng caonăng lựccạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của doanh nghiệp Áp dụng cho công ty CổphầnĐầutưpháttriểnĐôthịvàthương mại
3.2 Phạmvinghiêncứu
Phạmvinghiêncứucủađềtàigiớihạnởnhữngvấnđềvềcạnhtranhtrongđấuthầuxâylắpcủa côngtyCổphầnĐầu tưpháttriểnĐô thịvàthương mại
Luận văn khảo sát các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đánh giá tìnhhìnhcạnh tranh trong đấu thầu xây lắp của công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Đôthị vàthương mại trong giai đoạn 2009-2013 và đề xuất một số giải pháp nhằmnâng caonănglựccạnhtranhtrongđấuthầuxâylắp củacôngtytrongthờigiantới
4 Nộidungvàphươngphápnghiêncứu
4.1 Nộidungnghiên cứu
Luậnvăngồm3chương:
- Chương1: Tổngquan vềđấuthầuvàcạnh tranhtrongxâydựng
- Chương 2: Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năn lực cạnh tranh trong đấuthầuxâydựng
- Chương 3: Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trongđấuthầuxâylắpcủacôngtyCổphầnĐầutưpháttriểnĐôthịvàthương mại
Trang 105.2 Ýnghĩathựctiễn
Những giải pháp đề xuất của đề tài nghiên cứu sẽ góp phần giải quyếtđượcnhững tồn tại hạn chế, bất cập trong công tác đấu thầu xây lắp tại công ty CổphầnĐầu tư phát triển Đô thị và thương mại nói riêng và các doanh nghiệp xây lắpnóichung
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấuthầuxâylắpcủacôngtyCổphầnĐầutưpháttriểnĐôthịvàthương mại
Trang 11CHƯƠNG1:TỔNGQUANVỀĐẤUTHẦUVÀC ẠNHTRANHTRONGXÂYDỰNG
1.1 Tổngquanvềđấuthầutrongxâydựng.
1.1.1 Kháiniệmvềđấuthầutrongxâydựng.
Theoquyđịnhtạimục12,Điều4,Chương1,LuậtĐấuthầusố43/2013đượcQuốchộinướcCộnghoàxãhộichủnghĩaViệtNam,thôngquangày26tháng11năm2013,thì:"Đấuthầulàquátrìnhlựachọnnhàthầuđểkýkếtvàthựchiệnhợpđồngcungcấpdịchvụtưvấn,dịchvụphitưvấn,muasắmhànghóa,xâylắp;lựachọnnhàđầu tưđểký
kếtvàthựchiện
hợpđồngdựánđầutưtheohìnhthứcđốitáccôngtư,dựánđầutưcósửdụngđấttrêncơsởbảođảmcạnhtranh,côngbằng,minhbạchvàhiệuquảkinhtế".Trongđóbênmờithầu:Làchủdựán,chủđầutưhoặcphápnhânđạidiệnhợpphápcủachủdựán,chủđầutưđượcgiaotráchnhiệmthựchiệncôngviệcđấuthầu.Nhàthầu:Làtổchứckinhtếcóđủtưcáchphápnhânthamgiađấuthầutrongtrườnghợpđấuthầutưvấnnhàthầucó
thểlàcánhân.Nhàthầulànhàxâydựngtrongđấuthầuxâylắp,lànhàcungcấptrongđấuthầumuasắmhànghoá,lànhàtưvấntrongđấuthầutuyểnchọntưvấn,lànhàđầutưtrongđấuthầulựachọnđốitácđầutư.NhàthầutrongnướclànhàthầucótưcáchphápnhânViệtNamhoạtđộnghợppháptạiViệtNam
Từđótácgiảthấythựcchấtđấuthầulàviệcứngdụngphươngthứcxéthiệuquảkinhtếtrongviệclựachọncácphươngántổchứcthựchiện,nênmộtphươngánxâydựngcóýnghĩacầnphảiđạtđược2yêucầucơbản:Thứnhấtlàdựáncầnđượchoànthành trongkhuônkhổngânsách cấpthứhailà
nóphảihoànthànhđúngtiếnđộv à p h ù h ợ p v ớ i c á c t h ô n g s ố k ỹ t h u ậ t đãq u y định
V ì v ậ y đấut h ầ u l à phươngphápsosánhcácphươngántổchứctrêncùngmộtphươngdiệnnhư(kỹthuậthaytàichính)haylàsựhàihoàgiữacácphươngdiện đểchọnlấymộtnhàthầucókhả
năng.Từđósẽchọnđượcmộtphươngántổchứcthựchiệntốtnhất
Đấu thầu cũng là một hoạt động mua bán nhưng nó khác những vụ muabánthông thường ở chỗ hàng hoá mua bán ở đây là công việc Người tổ chức đấuthầu(chủđầutư)làngười mua,nhàthầulàngười bán
Trang 12Việc tổ chức đấu thầu thể hiện được bản chất trong quan hệ mua bán Thôngquaviệc đấu thầu thể hiện được sự cạnh tranh đó là sự cạnh tranh giữa chủ đầu tư(bênA) với các nhà thầu (bên B) và cạnh tranh giữa các nhà thầu với nhau Theolýthuyết hành vi của người tiêu dùng thì trong mua bán, người mua với đồng tiềnbỏra họ bao giờ cũng hy vọng thu được lợi ích lớn nhất, họ cố gắng đặt với mứcgiáthấp nhất người bán cũng vậy với món hàng đem bán họ cố gắng đề cao giá trịmónhàng của mình, họ sẽ cố gắng đặt mức giá cao nhất do đó nảy sinh sự cạnhtranhgiữangườimuavớingườibán.
1.1.2 Tính tất yếu của đấu thầu xây lắp các công trình của các doanh nghiệpxâydựng.
Giai đoạn đấu thầu và giao thầu thiết lập cơ sở cho việc xây dựng dự ánbằngcách khuyến khích tinh thần chân thật của các nhà thầu, nó có thể cung cấpmột cơhội lớn cho việc cải thiện và tiết kiệm chi phí cho dự án ở khâu này sự thamgia củachủ công trình và nhà thiết kế với nhà quản lý xây dựng là một yếu tố quan trọng đểra quyết định đấu thầu và giao thầu là giaiđoạn hết sức quan trọng trong tiến trìnhthực hiện đầu tư của chủ đầu tư và trong cơ chế thị trường
nó có vai trò ngày cànglớnđượcthểhiện
1.1.3 Vaitròcủađấuthầuvớinềnkinhtế.
-Đấuthầu gópphầnnângcaohiệuquảhoạtđộngcủanền kinhtế
Đấu thầu xây lắp góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nướcvềđầu tư và xây dựng, hạn chế và loại trừ các tình trạng như thất thoát lãng phívốnđầutưvàcáchiệntượngtiêucựckháctrongxâydựngcơbản
Đấu thầu xây lắp góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của các dự án,nângcaohiệuquảsảnxuấtkinhdoanhcủangànhxâydựngnướcta
Đấu thầu là động lực, điều kiện để cho các doanh nghiệp xây dựng cạnhtranhlành mạnh trong cơ chế thị trường, thúc đẩy sự phát triển của ngành côngnghiệpxâydựng
-Đấuthầu giúpchủđầutưlựachọnđượcđốitácphùhợpnhất
Thông qua đấu thầu xây lắp, chủ đầu tư sẽ tìm được các nhà thầu hợp lýnhấtvàcókhảnăngđápứngtốtnhấtcácyêucầucủadựán
Trang 13Thông qua đấu thầu xây lắp và kết quả hoạt động giao nhận thầu của chủđầutư sẽ tăng cường được hiệu quả quản lý vốn đầu tư, tránh tình trạng thất thoátvốnđầutưởtấtcảcáckhâucủaquátrìnhthicôngxâylắp.
Đấu thầu sẽ giúp chủ đầu tư giải quyết được tình trạng lệ thuộc vào nhàthầuduynhất
Đấu thầu tạo cơ hội nâng cao trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ kinhtế,kỹthuậtcủabênmờithầuvàcácnhàthầu
- Đấu thầu tạo môi trường lành mạnh giúp các nhà thầu nâng cao khảnăngcạnhtranhcủa mình,tạosựcôngbằngvàhiệuquảcaotrongxâydựng
Nhờ nguyên tắc công khai và bình đẳng trong đấu thầu, các doanh nghiệpxâydựngphát huyđếnmứccaonhất cơhộitìmkiếmdựán,thamgiađấu thầuvàkýkếthợp đồng(nếu trúng thầu), tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, phát triểnsảnxuấtkinhdoanh
Đểt h ắ n g t h ầ u m ỗ i n h à t h ầ u p h ả i ch ọ n t r ọ n g điểmđểđầut ư v ề cá c m ặ t k ỹ thuật,côngnghệvàlaođộng.Từđósẽnângcaonănglựccủadoanhnghiệpkhôngchỉtrongmộtlầnthamgiađấuthầumàcòngópphầnpháttriểnmởrộngquymôdoanhnghiệpdầndần
Để thắng thầu doanh nghiệp xây dựng phải hoàn thiện về mặt tổ chức quảnlýnâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ trong việc lập hồ sơ dự thầucũngnhưtoàncánbộcôngnhânviêntrongdoanhnghiệp
Thông qua đấu thầu, các doanh nghiệp xây dựng sẽ tự nâng cao hiệu quảcôngtác quản trị tài chính, làm giảm chi phí và thúc đẩy nâng cao hiệu quả sản xuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệp
Trong xây dựng hiện nay, hình thức đấu thầu là hình thức công bằng nhất,bắtbuộccácdoanhnghiệptham giamuốnthắngthầuđềuphảitựnângcaonănglựccủa mình Nhà thầu nào có sức cạnh tranh cao sẽ thắng thầu Chủ đầu tư dựa trêncáctiêuchuẩnđượcxácđịnhtrướcđểsosánh,lựachọnnhàthầu,cósựgiámsátcủa cơ quan cóthẩm quyền Trong sự công bằng khách quan như vậy sẽ tạo ra sựcạnh tranh lànhmạnh, sẽ giúp cho việc nâng cao hiệu quả kinh tế của ngànhxâydựngnóiriêngvàhiệuquảkinhtếnóichung
Trang 141.1.4 Vaitròcủađấuthầuvớidoanhnghiệpxâydựng.
Trong cơ chế thị trường ngày nay đã hết thời mà doanh nghiệp xây dựngnhậncác công trình xây dựng từ cấp trên giao mà muốn tồn tại, muốn duy trì hoạtđộngsản xuất kinh doanh cũng như các loại hình doanh nghiệp khách, doanhnghiệp xâydựng cũng phải tham gia vào thị trường xây dựng để tìm kiếm và giànhlấy các dựán Nhưng không giống như các doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnhvực khácmà đối tượng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xây dựng là cáccông trìnhxây dựng Do vậy doanh nghiệp xây dựng muốn duy trì hoạt động sảnxuất kinhdoanh không có cáchn à o k h á c l à t ì m k i ế m t h ô n g t i n
v ề c á c d ự á n đ ầ u t ư v à t h a m gia đấu thầu Nếu không tham gia đấuthầu hoặc trượt thầu thì sẽ không tạo đủ côngăn việc làm cho người lao động, hoạt động sản xuất kinhdoanh có thể bị đình trệ.Vậy có thể nói đấu thầu là tiền đề cơ sở và nền tảng của quá trìnhsản xuất kinhdoanhcủadoanhnghiệp
Như chúng ta đã biết dự thầu là hình thức tham gia cạnh tranh trên thịtrườngxâydựng.Sựcạnh tranhnàyrấtquyếtliệtvà mạnh mẽthểhiệnởnhữngkhíacạnh:
h nghiệpngàycàngđượcnângcao,vịthếcủadoanhnghiệpngàycàngđượccảithiện
- Khi tham gia đấu thầu các doanh nghiệp xây dựng có điều kiện nângcaotrình độ chuyên môn, kinh nghiệm cho cán bộ công nhân viên, tạo điều kiệnhoànthiệnvềmặttổchức
- Khi tham gia đấu thầu nhiều và thắng thầu, doanh nghiệp tạo thêm mốiquanhệ với các chủ đầu tư, cơ quan nhà nước tạo tiền đề cho sự phát triển củadoanhnghiệp
Như vậy ta thấy đấu thầu có vai trò hết sức quan trọng, nó là cơ sở, nền tảnglànhântốkhôngthểthiếuđượctrongquátrìnhsảnxuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệp.Chínhviệcthamgia đấuthầuthànhcônglàphảicósựtíchluỹkinhnghiệm,tìm
Trang 15kiếm thông tin đa dạng, và điều quan trọng hơn là phải dựa vào năng lực và vịthếcủa công ty Việc tham gia đấu thầu và giành thắng lợi đóng vai trò tích cựctrongviệc tạo ra công ăn, việc làm, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanhnghiệp.
Vậy ta có thể nói đấu thầu là tất yếu khách quan mà mỗi chúng ta khôngthểphủnhận
1.1.5 Cáchìnhthứcđấuthầutheotínhchấtcôngviệc.
Trongđấuthầuxâydựngcó4loạiđấuthầuchủyếusau:
- Đấu thầu tuyển chọn tư vấn: đây là loại đấu thầu nhằm lựa chọn các cánhântổ chức tư vấn có thể đáp ứng được yêu cầu của bên mời thầu để tư vấn vềmột vấnđềnàođócủachủđầutư
- Đấu thầu mua sắm hàng hoá: là loại đấu thầu nhằm lựa chọn các nhà thầumàhọ có thể cung cấp vật tư thiết bị cho bên mời thầu với giá cả và thời gian cungcấphợplý,đảmbảocácyêucầuđặtracủabênmờithầu
- Đấu thầu để lựa chọn đối tác thực hiện dự án: đây là loại đấu thầu đểlựachọnnhàthầuthựchiệntừngphầnhaytoànbộdựánđầutư
- Đấu thầu xây lắp: là loại đấu thầu trong đó chủ đầu tư (bên mời thầu) tổchứcsự cạnh tranh giữa các nhà thầu (doanh nghiệp xây dựng) với nhau, nhằm lựa chọnnhà thầu có khả năng thựchiện những công việc có liên quan tới quá trình xây dựngvà lắp đặt các thiết bị công trình, hạng mụccông trình thoả mãn tốt nhất các yêucầucủachủđầutư
- Chủđầutưđánhgiánănglựcvàcácgiảiphápcủanhàthầuđểchọnracácnhàthầuthíchhợpnhất
Trang 16Hình1.1:Sơđồkháiquáthoạtđộngđấuthầu xâylắp
1.1.6 Cáchìnhthứclựachọnnhàthầu.
1.1.6.1 Đấuthầurộngrãi
Đấu thầurộngrãi: làhình thức đấu thầu không hạnchếsố lượngn h à
t h ầ u thamgia.B ê n m ờ i th ầu phảithông báo cô n g k h a i về cácđiềuk i ệ n, thờig
ia nd ự thầu trên các phương tiện thông tin đại chúng tối thiểu 10 ngày trước khi phát hànhhồsơmờithầu.Đấuthầurộngrãilàhìnhthứcchúýápdụngtrongđấuthầu
Trang 17- Góithầucótínhchấtnghiêncứuthửnghiệm,bímậtquốcgia, bímậtanninh,
bímậtquốcphòng dothủtướngchínhphủ quyếtđịnh
- Gói thầu đặc biệt do thủ tướng chính phủ quyết định trên cơ sở báo cáothẩmđịnh của bộ kế hoạch và đầu tư, ý kiến bằng văn bản của cơ quan tài trợ vốn
+Khôngquá100triệuđồngđốivớigóithầuthuộcdựtoánmuasắmthườngxuyên
1.1.6.4 Chàohàngcạnhtranh
Hìnhthứcnàyđượcápdụngchochàohàngcạnhtranhtheoquytrìnhthôngthườngápdụng đốivớigóithầuquyđịnhtạiKhoản1Điều23củaLuậtĐấuthầucógiá trịkhôngquá 5 tỷđồng,Chàohàng cạnhtranhtheoquytrìnhrút gọn
ápdụngđốivớigóithầudịchvụphitưvấnthôngdụng,đơngiảncógiátrịkhôngquá500triệuđồng,góithầumuasắmhànghóathôngdụng,sẵncótrênthịtrườngvớiđặctínhkỹthuậtđượctiêuchuẩnhóa,tươngđươngnhauvềchấtlượngvàgóithầuxâylắpcôngt rì nh đơng i ả n đãc ó t h i ế t k ế b ả n v ẽ thic ô n g
đ ư ợ c p hê duyệtcóg i á t r ị khôngquá01tỷđồng,góithầu
đốivớimuasắmthườngxuyêncógiátrịkhôngquá200triệu
đồng.Mỗigóithầuphảicóítnhất3chàohàngcủa3nhàthầukhácnhautrêncơsởyêucầuchàohàngcủabênmờithầu.Việcgửichàohàngcóthểđược
Trang 18thực hiện bằng cách gửi trực tiếp, bằng Fax, bằng đường bưu điện hoặc bằngcácphươngtiệnkhác.
1.1.6.5 Muasắmtrựctiếp
Trên cơ sở tuân thủ quy định tại điều 60 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP,hìnhthức mua sắm trực tiếp được áp dụng trong trường hợp hàng hóa thuộc góithầu ápdụng mua sắm trực tiếp là một trong nhiều loại hàng hóa thuộc gói thầutương tự đãký hợp đồng trước đó thì quy mô của hàng hóa áp dụng mua sắm trực tiếp phải nhỏhơn 130% quy môcủa hàng hóa cùng loại thuộc gói thầu tương tự đã ký hợp đồngtrước đó Trước khi
ký hợp đồng, nhà thầu phải chứng minh có đủ năng lực về kỹthuậtvàtàichínhđểthựchiệngóithầu
1.1.6.6 Tựthựchiện
Hìnhthứcnàychỉđượcápdụng đốivớicác góithầumà chủđầu tưcóđủnănglực thực hiệntrên cơ sở tuân thủ quy định tại điều 61 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP Việc áp dụng hình thức tự thực hiệnphải được phê duyệt trong kế hoạch lựachọn nhà thầu" trên cơ sở tuân thủ quy địnhtại Điều 25 của Luật Đấu thầu và đápứngđủcácđiềukiệnsauđây:
- Có chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động và ngành nghề kinh doanhphùhợpvớiyêucầucủagóithầu;
- Phảichứngminhvàthểhiệntrongphươngántựthựchiệnvềkhảnănghuyđộngnhânsự,máymóc,thiếtbịđápứngyêucầuvềtiếnđộthựchiệngóithầu;
- Đơn vị được giao thực hiện gói thầu không được chuyển nhượng khốilượngcông việc với tổng số tiền từ 10% giá gói thầu trở lên hoặc dưới 10% giá góithầunhưngtrên50tỷđồng
1.1.6.7 Muasắmđặcbiệt
Hình thức này được áp dụng đối với các ngành hết sức đặc biệt mà nếukhôngcó những quy định riêng thì không thể đấu thầu được Cơ quan quản lýngành phảixây dựng quy trình thực hiện đảm bảo các mục tiêu của quy chế đấuthầu và có ýkiến thoả thuận của Bộ Kế hoạch và Đầu tư để trình Thủ tướng Chínhphủ quyếtđịnh
Trang 19- Đấuthầu2giaiđoạn:
Phươngthứcnàyápdụngchonhữngtrườnghợpsau:
+Cácgóithầu mua sắmhànghoá vàxâylắp cógiátừ500tỷđồng trởlên
+ Các gói thầu mua sắm hàng hoá có tính chất lựa chọn công nghệ, thiếtbịtoànbộ,phứctạpvềcôngnghệvà kỹthuậthoặcgóithầu xâylắpđặcbiệtphứctạp
+ Giai đoạn hai: bên mời thầu mời các nhà thầu tham gia trong giai đoạnthứnhất nộp hồ sơ dự thầu chính thức với đề xuất kỹ thuật đã được bổ sung hoànchỉnhtrên cùng một mặt bằng kỹ thuật và đề xuất chi tiết về tài chính với đầy đủnội dungvềtiếnđộthựchiệnđiềukiệnhợpđồng,giádựthầu
1.1.6.9 Cáchìnhthứcđấuthầutheophạmviđấuthầu:
- Đấuthầucạnhtranhtrongnước:
Đấut h ầ u t r o n g n ư ớ c l à h ì n h t h ứ c đấut h ầ u c h ỉ c ó c á c n h à t h ầ u t r o n g n ư
ớ c thamdự.Khácvớihìnhthứcmuabánbìnhthườngkhácchỉcóbênmua,bênbán
Trang 20thương lượng riêng với nhau, hình thức đấu thầu cạnh tranh mở ra công khaichonhiềunhàkinhdoanhcạnhtranhvớinhaudướicácdạngkhácnhau.
- Đấuthầucạnhtranhquốctế
Đấu thầu quốc tế là cuộc đấu thầu có các nhà thầu trong nước và ngoàinướctham dự Trong một cuộc đấu thầu cạnh tranh quốc tế, bên gọi thầu thường làmộtnước đang phát triển do một cơ quan chính phủ hay một công ty quốc gia đạidiệnđứngratổchứcđấuthầu.Còncáccôngtynướcngoàidựthầuthườnglàcáccôngtylớncótiềmnăngvàcókinhnghiệmkinhdoanhquốctế
ng i á tươngứng
- Các nhà thầu nước ngoài trúng thầu phải thực hiện cam kết về tỷ lệ %khốilượng công việc cùng với đơn giá tương ứng dành cho phía Việt Nam là liêndanhhoặc thầu phụ như đã nêu trong hồ sơ dự thầu Trong khi thương thảo, hoànthiệnhợp đồng nếu nhà thầu nước ngoài trúng thầu không thực hiện các cam kếtnêutrong hồ sơ dự thầu thì kết quả đấu thầu sẽ bị huỷ bỏ - Các nhà thầu tham giađấuthầu ở Việt Nam phải cam kết mua sắm và sử dụng các vật tư, thiết bị phù hợpvềchấtlượngvàgiácả,đangsảnxuất,giacônghoặchiệncó tạiViệt Nam
- Trong trường hợp hai hồ sơ dự thầu của nhà thầu nước ngoài được đánhgiángang nhau, hồ sơ dự thầu có tỷ lệ công việc dành cho phía Việt Nam là liêndanhhoặcthầuphụcaohơnsẽđượcchấpnhận
- Nhà thầu trong nước tham gia dự đấu thầu quốc tế (đơn phương hoặcliêndanh) được xét ưu tiên khi hồ sơ dự thầu được đánh giá tương đương với các
hồ sơdựthầucủanhàthầunướcngoài
Trang 21- Trườnghợphaihồsơdựthầuđượcđánhgiángangnhau,sẽưutiênhồsơ
dựthầucótỷlệnhâncôngnhiềuhơn
- Nhàthầutrongnướcthamgiađấuthầuquốctếsẽđượchưởngchếđộưuđãitheoquyđịnhcủaphápluật
TheoC.Mác:"Cạnhtranhlàsựganhđua,
đấutranhgaygắtgiữacácnhàtưbảnnhằmdànhgiậtnhữngđiềukiệnthuậnlợitrongsảnxuấtvàtiêudùnghànghóađểthuđượclợinhuậnsiêungạch".Nghiêncứusâuvềsảnxuấthànghóatưbảnchủnghĩavàcạnhtranhtưbản,C.Mácđãpháthiệnraquyluậtcơbảncủacạnhtranhtưbảnchủnghĩalàquyluậtđiềuchỉnhtỷsuấtlợinhuậnbìnhquân,vàquađóhìnhthànhnênhệthốnggiácảthịtrường.Quyluậtnàydựatrênnhữngchênhlệchgiữagiácảchiphísảnxuấtvàkhảnăngcóthểbánhànhhoádướigiátrị củanónhưngvẫnthuđựơclợi nhuận
Theo Từ điển Bách khoa Việt nam (tập 1) Cạnh tranh (trong kinh doanh)làhoạtđộngtranh đuagiữanhữngngườisảnxuấthànghoá, giữacácthương nhân,các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu,nhằmdànhcácđiềukiệnsảnxuất,tiêuthụthịtrườngcólợinhất
Hai nhà kinh tế học Mỹ P.A Samuelson và W.D.Nordhaus trong cuốn kinhtếhọc(xuấtbảnlầnthứ12)chorằngcạnhtranh(Competition)là sựkìnhđịchgiữacácdoanhnghiệpcạnhtranhvới nhauđể dànhkháchhànghoặcthịtrường
Trang 22ỞPhạmviquốcgia,theoUỷbancạnhtranhcôngnghiệpcủaTổngthốngMỹthìc ạ n
h t r a n h đốiv ớ i m ộ t q u ố c g i a l à m ứ c
đ ộ m à ởđó,d ư ớ i c á c điềuk i ệ n t h ị trườngtựdovàcôngbằng,cóthểsảnxuấtcáchànghoávàdịchvụđápứngđượccácđòihỏicủathịtrườngQuốctế,đồngthờiduy
trìvàmởrộngđợcthunhậpthựctếcủangườidânnứơcđó
Tại diễn đàn Liên hợp quốc trong báo cáo về cạnh tranh toàn cầu năm 2003 thìđịnhn g h ĩ a c ạ n h t r a n h
đ ố i v ớ i m ộ t q u ố c g i a l à " K h ả năngc ủ a n ư ớ c đóđạtđượcnhữngthànhquảnhanhvàbềnvữngvềmứcsống,nghĩalàđạtđựơccáctỷlệtăngtrưởngkinhtế caođượcxácđịnhbằngcácthayđổicủa tổngsảnp hẩm quốcnội(GDP)tínhtrênđầungườitheothờigian.Từnhữngđịnhnghĩavàcáccáchhiểukhônggiốngnhautrêncóthểrútracác
- Việccạnhtranhphảiđượcdiễnratrongmộtmôitrườngcạnhtranhcụthể,đólàcácràngbuộcchungmàcácchủthểthamgiacạnhtranhphảituânthủ.Cácràngbuộcnày
trongcạnhtranhkinhtếgiữacácdoanhnghiệpchínhlàcácđặcđiểmnhucầuvềsảnphẩmcủakháchhàngvàcácràngbuộccủaluậtphápvàthôngkêkinhdoanhởt r ê n t h ị trường
C ò n g i ữ a n g ư ờ i m u a v ớ i n g ư ờ i m u a , h o ặ c g i ữ a n h ữ n g ngườim u a v à n g ư
ờ i bá n l àcác th oả t h u ậ n đượcth ực hi ện có l ợi hơn cả đốiv ới người mua
- Cạnhtranhcóthể diễnra trongm ột khoảngthờigiankhông cốđịnhhoặcngắn(từngvụviệc)hoặcdài(trongsuốtquátrìnhtồntạivàhoạtđộngcủamỗichủ
Trang 23thể tham gia cạnh tranh) Sự cạnh tranh có thể diễn ra trong khoảng thời giankhôngnhấtđịnhhoặchẹp
- Cạnh tranh giữa những người mua với nhau:Mức độ cạnh tranh phụ
thuộcvào quan hệ cung cầu trên thị trường Khi cung nhỏ hơn cầu thì cuộc cạnhtranh trởnên gay gắt, giá cả hàng hoá và dịch vụ sẽ tăng lên, người mua phải chấpnhận giácaođểmuađượchànghoáhoámàhọcần
- Cạnh tranh giữa những nguời bán với nhau:Là cuộc cạnh tranh nhằm
giànhgiật khách hàng và chiếm lĩnh thị trường, kết quả là giá cả giảm xuống và cólợi chongườimua Trong cuộc cạnh tranh này,d o a n h n g h i ệ p n à o t ỏ r a
đ u ố i s ứ c , k h ô n g chịu được sức ép sẽ phải rút lui khỏi thị trường, nhườngthị phần của mình cho cácđốithủmạnhhơn
* Căncứtheophạmvingànhkinhtếcạnhtranhđượcphânthànhhailoại.
- Cạnh tranh trong nội bộ ngành:là cuộc cạnh tranh giữa các doanh
nghiệptrongcùngmộtngành,cùngsảnxuấtramộtloạihànghoáhoặcdịchvụ.Kếtquảcủacuộccạnhtranhnàylàlàmchokỹthuậtpháttriển
- Cạnh tranh giữa các ngành:Là cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp
trongcác nghành kinh tế với nhau nhằm thu được lợi nhuận cao nhất Trong quá trình nàycó sự phận bổ vốn đầu tư một cách tự nhiêngiữa các nghành, kết quả là hình thànhtỷsuấtlợinhuậnbìnhquân
* Căncứvàotínhchấtcạnhtranhcạnhtranhđượcphânthành3loại.
- Cạnh tranh hoàn hảo (Perfect Cometition):Là hình thức cạnh tranh
giữanhiềungườibántrênthịtrườngtrongđókhôngngườinàocóđủưuthếkhốngchế
Trang 24giá cả trên thị trường Các sản phẩm bán ra đều được người mua xem là đồngthức,tức là không khác nhau về quy cách, phẩm chất mẫu mã Để chiến thắng trongcuộccạnh tranh các doanhn g h i ệ p b u ộ c p h ả i t ì m c á c h g i ả m c h i p h í ,
h ạ g i á t h à n h h o ặ c làmkhácbiệthoásảnphẩmcủamìnhsovớicácđốithủcạnhtranh
- Cạnh tranh không hoàn hảo (Imperfect Competition):Là hình thức
cạnhtranhgiữanhữngngườibáncócácsảnphẩm khôngđồngnhấtvớinhau
Mỗi sản phẩn đều mang hình ảnh hay uy tín khác nhau cho nên để giànhđựơcưu thế trong cạnh tranh, người bán phải sử dụng các công cụ hỗ trợ bán như:Quảngcáo, khuyến mại, cung cấp dịch vụ, ưu đãi giá cả, đây là loại hình cạnh tranh phổbiếntronggiaiđoạnhiệnnay
- Cạnh tranh độc quyền (Monopolistic Competition):Trên thị trường chỉ
cómột hoặc một số ít người bán một sản phẩm hoặc dịch vụ vào đó, giá cả củasảnphẩm hoặc dịch vụ đó trên thị trường sẽ do họ quyết định không phụ thuộcvàoquanhệcungcầu
* Căncứvàothủđoạn sửdụngtrongcạnhtranhchiacạnhtranht h à n h :
- Cạnh tranh lành mạnh:Là cạnh tranh đúng luật pháp, phù hợp với chuẩnmực
xã hội và được xã hội thừa nhận, nó thường diễn ra sòng phẳng, công bằngvàcôngkhai
- Cạnhtranhkhônglành mạnh:Là cạnh tranh dựa vàokẽ hổ củal u ậ t
p h á p , trái với chuẩn mực xã hội và bị xã hội lên án ( như trốn thuế buôn lậu, móc ngoặc,khủngbốvv )
1.2.2 Cạnhtranhtrongđấuthầuxâydựng.
Hiệnnaycácvấnđềv ề đấuthầuxây dựng đãvà đangđượcđềc ậ p đếnrấtnhiềutrongcáctàiliệunhưsách,báo,tạpchíchuyênngànhvàcácvănbảncủanhànướcN h ư n g c h ú
n g t a l ạ i c h ư a t h ấ y cóm ộ t địnhn g h ĩ a c ụ t h ể n à o v ề c ạ n h t r a n h trongđấuthầuxâydựng.Theoýcủatácgiả,ta cóthểhiểucạnhtranhtrong đấuthầuxâydựngnhưsau:Cạnhtranhtrong đấuthầuxâydựnglàquátrìnhđấutranhquyết liệt giữa các doanh nghiệp xây dựng kể từ khi bắt đầu tìm kiếm thông tin,
đưaracácgiảiphápthamgiađấuthầu,bảođảmtrúngthầu,kýkếthợpđồng,thựchiệnhợpđồn
g chotới khibàngiaocôngtrìnhđưavàosửdụng
Trang 25Doanhnghiệptìmkiếmcácthôngtinvềđấuthầu(dựán,chủđầutư,nguồnvốn,c á c đốit h ủ c ạ n h t r a n h ) đển g h i ê n c ứ u x e m d o a n h n g h i ệ p c ó đủnăngl ự c thamgiađấuthầuhaykhông,nếucóthìtatiếptụctiếnhànhcácbướctiếptheolàkhảosátthựctếkếthợpphântíchtàiliệutìmracácgiảipháphợplýnhấtđểtrúngthầu.Nếudoanhnghiệpđấuthầuthànhcôngthìtiếnhànhthươngthảovớibênmờithầu đểxây dựnghợp
đồng,ký kếthợp đồng, giaonhậnthầu,tổ chức
thicông,nghiệmthuvàbàngiaocôngtrìnhđưavàosửdụng.Ngượclại,nếutrượtthầuthìtìmkiếmcácthông tin vềcácdựánkhácđểtiếnhànhđấu thầumới
1.2.3 Vaitròcủa cạnhtranhtrongnềnkinhtếthịtrường.
TheoC.Mác,cạnhtranhlàmộttrongnhữngquyluậtkinhtếcơbảncủasảnxuấthànghóa,làđặctrưngcơbảncủakinhtếthịtrường.Cạnhtranhcóvaitròlàđộng lực thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế thị trường Cạnh tranh buộc mọi
chủthểsảnxuất–kinhdoanhphảithườngxuyêncảitiếnkỹthuật,côngnghệ,nângcaonăng suấtlao động và chất lượng sản phẩm để tranh giành thị phần với các đối thủcạnhtranhvàđạtđược mụcđíchcủa mình.Cạnh tranh là một đặc trưng cơ bản của cơ chế kinh tế thị trường Khôngcócạnh tranh thì không có nền kinh tế thị trường Nền kinh tế thị trường khi vậnhànhluôn tuân theo những quy luật khách quan của nó, trong đó có quy luật cạnhtranh.Theo quy luật này, các nhà sản xuất kinh doanh không ngừng cải tiến công
cụ laođộng của mình (máy móc thiết bị, kỹ thuật, phương thức kinh doanh, )nhằm nângcao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm để giành ưu thế hơn sovới các đốithủ Kết quả là bên nào có trình độ cao hơn, nắm công nghệ tiên tiếnhơn sẽ là bênchiến thắng Cạnh tranh là một cuộc chạt đua khốc liệt mà các doanhnghiệp khôngthể tránh khỏi mà phải tìm cách vươn lên và chiếm ưu thế trên thịtrường Cạnhtranh buộc các doanh nghiệp luôn tìm cách nâng cao chất lượng sảnphẩm, dịch vụ,đầu tư các trang thiết bị máy móc hiện đại tiên tiến đáp ứng cho nhucầu và yêu cầungày càng gia tăng của thị trường Trong cạnh tranh sẽ làm chodoanh nghiệp thểhiện được hết khả năng của mình, nếu thành công doanh nghiệp
sẽ ngày càng vữngmạnh Vì vậy cạnh tranh giúp cho nền kinh tế thị trường pháttriển, làm cho nềnkinhtếcủađấtnướcngàycànglớnmạnh
Trang 26Bên cạnh vai trò to lớn đó thì cạnh tranh cũng có những mặt hạn chế nhấtđịnhcủa nó, đó là tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, tung tin thất thiệt để làmgiảmuytíncủađốithủ,ăncắpbảnquyền,trốnthuế,buônlậu Đâyđềulànhữnghànhvi
vi phạm pháp luật nhưng vẫn có nhiều người tiến hành vì lợi nhuận Bên cạnhđócạnh tranh cũng sẽ dẫn đến sự khai thác tài nguyên quá mức gây ô nhiễm môitrường, cạn kiệt nguồn tàinguyên, gia tăng sự phân hóa giàu nghèo, dẫn đến nhiềubấtcôngtrongxãhội
Kinh tế thị trường là một tất yếu và Việt nam đang xây dựng nền kinh tếthịtrường nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chịu sự quản lý vĩmôcủa nhà nước Nhà nước sẽ đảm nhận vai trò điều phối thị trường, phát huy mặttíchcựcvàgiảmthiểumặttiêucựccủacạnhtranh
KẾTLUẬNCHƯƠNG1
Trong chương 1, tác giả giới thiệu tổng quan về đấu thầu xây dựng vàcạnhtranh trong xây dựng, đưa ra các vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về đấuthầu xâydựng và cạnh trạnh trong xây dựng Tác giả đã nêu lên vai trò của đấuthầu và cạnhtranhđốivớinềnkinhtếvàđốivớicácdoanhnghiệpxâydựng
Trang 27CHƯƠNG2:CƠSỞLÝLUẬNVỀCẠNHTRANH VÀNĂNGLỰCCẠNHTRANHTRONGĐẤUTHẦUXÂYDỰNG
Thứnhất,vềchủthểthamgiacạnhtranhđấuthầuxâydựng.Cạnhtranhtrongđấuthầuxâydựngthườngcónhiềuchủthểthamgia,cácchủthểnàycócùngmụctiêutheo
đuổiđólàphảigiànhđượcnhữnglợithếvềphíamình.Cácchủthểthamgiacạnhtranhđấuthầuphảituânthủcácquiđịnhcủaphápluật,cácthônglệquốctếvàcácràng buộcvềđ i ề u kiệnthamgiađấu
thầudocơquanquảnlýdựánđặtra.Các chủ thể khi tham gia đấu thầu đều phải cạnh tranh với nhau, điều nàydẫntới sự hình thành nhiều mối quan hệ cạnh tranh giữa các chủ thể khi tham giađấuthầu Đó là, mối quan hệ cạnh tranh giữa người bán và người mua, theo đó,ngườimua (bên mời thầu) thì muốn mua được công trình xây dựng có chất lượngcao, thờigianthicôngngắn,chiphíhợplý,vềphíanhữngngườibán(nhàthầu)thìmuốnbán
Trang 28Thứhai,về đối tượngcủa cạnhtranh đấuthầuxây dựng.Khi
đánhgiáv à quyếtđịnhlựachọnnhàthầu, chủđầutưthườngcăn
cứvàocáctiêuchíđểxétthầu,đólà:kinhnghiệm,nănglựccủanhàthầu;khảnăngtàichính;trìnhđộchuyên
môn,kỹthuật;tiếnđộthicôngvàgiádựthầu.Trongđó,bênmờithầuchúýnhiềunhấttớichấtlượng,tínhnăngưuviệtvềkỹthuậtvàgiáthànhsảnphẩm,đócũngchínhlàđốitượngcạnhtranhgiữacácnhàthầuvớinhau
Cạnh tranh bằng chất lượng công trình, là sự cạnh tranh giữa các doanh
nghiệptrong việc đề xuất các giải pháp tốt nhất về khoa học - công nghệ nhằm đáp ứng
cáctiêuchuẩndobênmờithầuđưara
Đểthắngthầu,doanhnghiệpphảikhôngngừngđầutư,nghiêncứuvàứngdụngcácthànhtựukhoahọc-
côngnghệnhằmnângcaochấtlượngcôngtrình.Chấtlượngcôngtrìnhlàmộttrongnhữngyếutốquantrọngnhất, nókhẳng địnhnănglực thi công, uy tín của doanhnghiệp.Mặt khác,chấtlượngcôngtrìnhcòngópphầnkhôngnhỏtrongviệc nângcaohiệuquảsảnxuấtkinhdoanh,hoànthànhcácmụctiêukinhtế-
kỹthuậtmàdoanhnghiệpđãđềravàthươnghiệucủadoanhnghiệp
Cạnhtranhbằnggiádựthầucũngcóýnghĩahếtsứcquantrọngtrongquyếtđịnhđếnthànhcônghaythấtbạitrong
đấuthầuxâydựng.Dođó,xâydựngđượcmứcgiábỏthầuh ợ p lýlàyêu cầuhàn gđầuquantrongviệcđảmbảotínhcạnhtranh vàđạt hiệu quả kinh doanh cao của doanh nghiệp Để tạo ra ưu thế cạnh
tranhvềgiátrongcạnhtranhđòihỏidoanhnghiệpphảinhanh nhạyvàlinhhoạttrongviệctìmhiểuthôngtinvềdựán,đốithủcạnhtranh,mụctiêucủadựán,ưuthếcủacácdoanhnghiệpkháctrongcạnhtranh Tùytheotừngcôngtrìnhcụthểdựavàomụctiêucủacôngty,tiềmlựctàichính,nănglựcthicôngtừđóxâydựngchínhsáchgiákhácnhauđểquyếtđịnhgiábỏthầu
Cạnh tranh bằng tiến độ thi công Tiến độ thi công thể hiện năng lực củanhàthầu trên các khía cạnh như; trình độ tổ chức và quản lý thi công, khả năng kỹthuật,trang thiết bị máy móc và nguồn nhân lực Nhà thầu cạnh tranh với nhau qua cáctiêuchínàyđểgiànhnhữngưuthế trongđấu thầu Thựchiệnđầyđủcáccamkếtvề
Trang 29tiến độ thi công là điều kiện quan trọng để thắng thầu cũng như nâng cao hiệuquảsảnxuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệp.
Thứ ba, về hình thức cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng Trong đấu thầuxâydựng, tồn tại hai hình thức cạnh tranh chủy ế u l à : c ạ n h t r a n h t h e o
c h i ề u r ộ n g v à cạnhtranhtheochiềusâu
Cạnhtranhtheochiềurộng(cạnhtranhcógiớihạn)baogồmcácyếutốchínhnhư:Đadạnghóacáccôngtrìnhxâydựngmàdoanhnghiệpkinhdoanhtrêncơsởnguồnlựchiệncó
;cảitiếnphươngthứcthanhtoánvàcácđiềukiệnthicôngtronghợpđồngnhậnthầu;nângcaonănglực xâydựnghồsơdựthầu,đặcbiệtlàhoạtđộnggiớithiệuvàthôngtinvềdoanhnghiệp;đổimớicôngtáctổchứcthicông;tăngcườnghoạtđộngtìmkiếmthôngtinkinhtế;đẩymạnhhoạtđộngmarketing,truyềnthông
Cạnh tranh theo chiều sâu (cạnh tranh không có giới hạn) là sự đầu tưcủadoanh nghiệp thông qua việc nâng cấp thiết bị thi công, nghiên cứu và ứngdụngnhững tiến bộ của khoa học - công nghệ vào thi công, nâng cao trình độchuyênmônchođộingũcánbộkhoahọcvàcôngn h â n , viênchứctrongdoanhnghiệp.Cạnh tranh theo chiều sâu thực chất là sự cạnh tranh giữa các doanhnghiệpthông qua việc đầu tư nghiên cứu nhằm nâng cao hàm lượng khoa học -kỹthuật
củahànghóachàobánnóiriêng(côngtrình)vànănglựckhoahọccủadoanhnghiệpnóichung
Trong thực tế, doanh nghiệp thường thực hiện cả hai hình thức trên đểnângcaonănglựccạnhtranhcủamình
2.1.2 Nănglựccạnhtranhtrongđấuthầuxâydựng.
Khi nói đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là nói đến nội lực bêntrongcủa doanh nghiệp, đó là các năng lực về tài chính, kỹ thuật, công nghệ, marketing,tổ chức quản lý, nguồn nhânlực, của doanh nghiệp Trong quá trình cạnh tranh,doanh nghiệp sử dụng tổnghợp toàn bộ các năng lực đó để tạo ra lợi thế của mìnhsovớicácđốithủcạnhtranhkhácnhằmtốiưuhóayêucầucủadựán
Năng lực cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng của doanh nghiệp là toànbộnhữngnănglựcvềtài chính,thiếtbịcôngnghệ,marketing,nguồnnhânlực,tổchức
Trang 30quản lý mà doanh nghiệp có thể sử dụng để tạo ra lợi thế của mình so vớidoanhnghiệpkháctrongquátrìnhdựthầu.
Hiện nay yêu cầu của các dự án ngày càng cao và đa dạng, sự cạnh tranhcủacác doanh nghiệp ngày càng trở nên gay gắt khốc liệt vì vậy để tồn tại và pháttriểnthì doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao năng lực của mình nhằm tạo ưuthế vềmọimặtnhưchấtlượngcôngtrình,tiếnđộcôngtrình,giácả,biệnphápthicông
2.2 Nhữngtiêuchíđánhgiánănglựccạnhtranhtrongđấuthầuxâydựng.
Hiện nay chưa có tài liệu nào đưa ra các tiêu chí để đánh giá năng lựccạnhtranh của doanh nghiệp trong lĩnh vực xây lắp Qua nghiên cứu hồ sơ mờithầu củacácchủđầutư,chúngtanhậnthấychủđầutưthườngcăncứvàocácchỉtiêucơbảnsauđây để đánh giá năng lực của doanh nghiệp trong đấu thầu xây dựng và đó cũnglànhữngcôngcụchủyếumàcácnhàthầuhaysửdụngtrongđấuthầuxâydựng:
2.2.1 Tỷlệ,hệsốtrúngthầu.
Chỉ tiêu này phản ánhm ộ t c á c h k h á i q u á t t ì n h h ì n h d ự
t h ầ u v à k ế t q u ả đ ạ t được của doanh nghiệp bằng cách đánh giá hiệu quả,
thầutrongnăm,quymôvàgiátrịhợpđồngtrúngthầuthôngquađócóthểđánhgiánănglựccủadoanhnghiệp,việcđánhgiáđượctínhbằngcôngthứcsau:
Trang 31của doanh nghiệp chưa đạt yêu cầu hoặc cũng có thể là doanh nghiệp vậndụngchính sách chiến lược giá thấp để đạt mục tiêu giải quyết công ăn việc làmhay mởrộng thị trường Do đó, các doanh nghiệp cần lưu ý thuyết minh, giải thích
rõ thêmphầnnàytrongcáchồsơnănglựccủa mình
2.2.3 Chấtlượngsảnphẩm.
Chất lượng sản phẩm là yếu tố cấu thành quan trọng hàng đầu năng lựccạnhtranh của sản phẩm, mà năng lực cạnh tranh của sản phẩm là yếu tố cấu thànhnănglực cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng Chất lượng của sản phẩm là tổnghợpcác đặc tính của nó theo yêu cầu của sản phẩm, của quá trình xây dựng hoặctiệnnghiphụcvụ,vìvậychấtlượngsản
phẩmvừaphảituântheocácquyphạmkỹthuậtvừaphảithoảmãnnhucầumongmuốncủaconngười
Trong lĩnh vực xây dựng thì chất lượng sản phẩm chính là chất lượngcôngtrình, nó biểu hiện thông qua tính năng, tuổi thọ, độ an toàn, độ bền vững, tínhkỹthuật, mỹ thuật, kinh tế và bảo vệ môi trường của công trình Vì sản phẩmcủangành xây dựng không thể sản xuất ra sẵn để bán cho khách hàng được nên đểđánhgiá chất lượng sản phẩm của nhà thầu thì chủ đầu tư thường căn cứ vào những côngtrình nhà thầu đã và đang thi công (thông quabảng danh mục những công trình đãvà đang thực hiện mà nhà thầu thống kê theo yêu cầu bắtbuộc trong hồ sơ năng lựccủa mình)
- Về mặt kỹ thuật, đòi hỏi nhà thầu phải đưa ra các giải pháp và biện phápthicông,sửdụngmáymócthiếtbịmộtcáchhợplývàkhảthinhất(đượcnêucụthể
Trang 32độquyđịnhtronghồsơmờithầuvàtínhhợplývềtiếnđộhoànthànhgiữacáchạngmụcliênquan.Tiến độthicôngđượcquyđịnhcụthể tronghồsơmờithầu,khilậptiếnđộthicôngthìnhàthầucầnphảitiếnhànhkhảosát, nghiên cứu kỹ lưỡng địa bàn thi công, mặt bằng thi công, nguồn gốc nguyên
vậtliệu, từđócóthểsắpxếpthicôngcáchạngmục,cáccôngviệcmộtcáchhợplýnhấtđ ểđưara
đượctổngthờigianthicôngngắnnhất.Nếuthờigianthựchiệndựáncàngdàithìchỉtiêunàyrấtđượccoitrọngvìm ục đíchcủamộtdựánkhôngphảiphụcvụchomộtcánhânmàchủyếunhằmmụcđíchphụcvụcôngcộng,đápứngnhucầusảnxuấtkinhdoanhhoặcpháttriểncủamộtdoanhnghiệp,mộtngànhhaymộtđịaphương
nàođó,dođóvấnđềnàyđượcchủđầutưđánhgiárấtcao
2.2.5 Kinhnghiệmvànănglựcthicông.
Đâycũnglà mộ ttrongnhữngchỉ tiêuxác địnhđiềukiệnđảmbảonhàt hầ uđượcthamgiacạnhtranhđấuthầutrongmỗidựán,hầunhưcác chủđầutưkhipháthành hồ sơmời thầu đều cóyêu cầuvề tiêuchuẩn này Tiêu chuẩnnày được
thểhiệnnănglựchiệncócủanhàthầutrêncác mặt:
- Kinhnghiệm đãthực hiện các dự áncóyêu cầukỹ thuật ở vùng địa lý
vàhiệntrườngtươngtự.Vídụdoanhnghiệpcóbaonhiêunămkinhnghiệmtronglĩnhvựcxâydựngdândụng?
Baonhiêunămtronglĩnhvựccầuđường,thủylợi,thuỷđiện, haykinhnghiệmthicôngởmiềnnúi,đồngbằng,nơicóđịachấtphứctạp
- Sốlượngvàtrìnhđộchuyênmôncủađộingũcánbộ,côngnhânviêntrựctiếpthựchiệndựán
2.2.6 Nănglựctàichính.
Nănglựctàichínhlàyếutốrấtquantrọngđểxemxétnănglực,tiềmlựccủadoanhnghiệpmạnhyếunhưthếnào.Tronglĩnhvựcxâydựng,đểđánhgiávềnăng
Trang 33lực tàichínhcủanhàthầuchủđầutư thườngđánh giáthông quamộtsố cácchỉtiêu
cơbảnsauđây:
2.2.6.1 Sựbiếnđộngvềquymô,cơcấutàisảnvànguồnvốn.
- Quy mô cơ cấu tài sản: được phân tích bằng cách so sánh giá trị đầu nămvớicác giá trị cuối năm của các chỉ tiêu phản ánh quy mô, cơ cấu tài sản của nhàthầunhư: tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn tà dài hạn, các khoản phảithu… Chỉtiêu này dùng để đánh giá thực trạng, kết quả tài sản của nhà thầu cũngnhư dự tínhnhữngrủirohaytiềmnăngtàichínhtrongtươnglaicủa nhàthầu
- Quy mô cơ cấu nguồn vốn: Sự biến động (tăng hay giảm) của tổng sốnguồnvốn cuối năm so với đầu năm là một trong những chỉ tiêu được sử dụng đểđánh giákhả năng tổ chức, huy động vốn trong năm của nhà thầu Nội dung này có một sốchỉtiêucầnxemx é t :+Tỷsuấttàitrợtổngquát:
Tỷsuấttàitrợtổngquát= NguồnvốnchủsởhữuT
ổngnguồnvốn (CT2.2)Chỉ tiêu này phản ánh khả năng tự bảo đảm về tài chính và mức độ độc lậpvềtài chính của nhà thầu Trị số của chỉ tiêu càng lớn, chứng tỏ khả năng tự bảođảmvề mặttàichínhcàngcao,mứcđộđộclậpvềtàichínhcàngtăngvàngượclại
+Tỷsuấttàitrợchotàisảnngắnhạn:
Tỷsuấttàitrợchotàisảnngắnhạn= NguồnvốnchủsởhữuT
àisảnngắnhạn (CT2.3)Chỉ tiêu này phản ánh khả năng trang trải tài sản ngắn hạn bằng vốn chủsởhữu Trị số của chỉ tiêu này càng cao thì cho thấy nguồn bù đắp bằng vốn chủsởhữu cho tài sản ngắn hạn của nhà thầu càng lớn, đồng nghĩa với rủi ro về tàichínhcủa nhà thầu càng thấp và khả năng quay vòng vốn để sinh lời nhanh manglại hiệuquảkinhtếcaohơn
+Tỷsuấtchotàisảndàihạn:
Tỷsuấtchotàisảndàihạn= NguồnvốnchủsởhữuT
àisảndàihạn (CT2.4)
Trang 34Chỉ tiêu này phản ánh khả năng trang trải tài sản dài hạn bằng vốn chủ sởhữu.Nếutrịsốcủachỉtiêunàylớnhơn1,sốvốnchủsởhữucủanhàthầucókhảnăngđể trangtrải tài sản dài hạn, nhà thầu sẽ ít gặp khó khăn trong thanh toán các khoảnnợdàihạnkhiđếnhạn.
+Tỷsuấttàitrợchotàisảncốđịnh= NguồnvốnchủsởhữuT
àisảncốđịnh (CT2.5)Chỉtiêunàycànglớnthìcàngchứngtỏkhảnăngtrangtrảivốn choviệcđầutư
tàisảncốđịnh mởrộngquymônănglựcsản xuấtcủanhàthầucàngcao
2.2.6.2 Khảnăngthanhtoáncủanhàthầu.
Khả năng thanh toán của nhà thầu là khả năng chi trả cho các khoản nợcủanhà thầu, nó phản ánh mức độ an toàn tài chính của doanh nghiệp Khi phântíchkhảnăngthanhtoáncủanhàthầutaxemxétcácchỉtiêusau:
+Tỷsuấtnợphảitrả:
Tỷsuấtnợphảitrả= Nợphải
trảTổngnguồnv ốn
(CT2.6)
Tỷ số này cho biết có bao nhiêu phần trăm tài sản của nhà thầu là từ đivay.Qua đây ta biết được khả năng tự chủ tài chính của nhà thầu Tỷ số này nhỏchứngtỏnhàthầuvayítvàngượclại
+Hệsốkhảnăngthanhtoántổng hợp:
Hệsốkhảnăngthanhtoántổnghợp= Tổng tài
sảnTổngsốnợphảit rả
(CT 2.7)
Hệ số này phản ánh khả năng thanh toán chung của nhà thầu, nó cho biếtvớitổng tài sản hiện có, nhà thầu có đảm bảo trang trải được các khoản nợ phải trảhaykhông Hệ số này phải lớn hơn hoặc bằng 1 thì mới chứng tỏ được khả năngthanhtoáncủanhàthầu
+Hệsốkhảnăngthanhtoánnhanh:
Tổngtàisảnlưu ộng−Hàng động−Hàng tồnkhoHSKNthanhtoánnhanh=
Đâylàchỉ t i ê u t h ể hi ện m ố i q u a n hệ g iữ at ỉs ố t i ề n c ó t h ể d ù n g t h a n h t oá nngayvớitổngsốtiềncầnthanhtoán.Chỉtiêunày dùngđểđánhgiákhảnăngthanh
Trang 35toántứcthờicác k h o ả n nợngắn hạncủan hà thầubằngtiền và cáckhoản t ư ơ n gđươngtiền.
+Hệsốkhảnăngthanhtoánhiện hành:
Hệsốkhảnăngthanhtoánhiệnhành= Tổngtàisảnlưu ộđộng−Hàng ng
Tổngsốnợngắnhạn (CT 2.9)Hệsốnàychobiếtmộtđồngnợngắnhạnđượcđảmbảobằngbaonhiêutàisảnlưu động Hệ số này quá nhỏ thì doanh nghiệp có khả năng rơi vào tình trạngmấtkhả năng thanh toán Hệ số này cao tức doanh nghiệp đã đầu tư vào tài sảnlưuđộng quá nhiều, không mang lại hiệu quả lâu dài Trong ngành xây dựng thì chỉsốnàytốithiểulà0,9.Đâylàmứcbắtbuộcđểcácngânhàngxemxétchovayvốn
2.2.6.3 Hiệuquảsửdụngvốncủanhàthầu.
+Hiệuquả sửdụngvốntổnghợp:
Hiệuquảsửdụngvốntổnghợp= Doanh thu
thuầnNguồnvốnbình quân
(CT2.10)
Chỉtiêunàythểhiệnhiệusuấtsửdụngvốncủanhàthầu,trịsốcủanócàngcaothìchứngtỏhiệuquảsửdụngvốnkinhdoanhcủanhà thầucàngcao
+Tỷsuấtlợinhuậntrênvốnchủsởhữu:
TổnglợinhuậnsauthuếTSlợinhuậntrênvốnchủsởhữu=
Tổngnguồnvốnchủsởhữu (CT2.11)
Tỷ số này cho biết cứ 100 đồng vốn chủ sở hữu của nhà thầu tạo ra baonhiêuđồng lợi nhuận Nếu tỷ số này mang giá trị dương là nhà thầu làm ăn có lãi,manggiátrịâmthìlàmănthualỗ Chỉtiêunàycàngcaothìhiệuquảsửdụngvốncủanhàthầucàngcao
+Tỷsuấtlợinhuậntrênvốnvay:
Tỷsuấtlợinhuậntrênvốnvay= TổnglợinhuậnsauthuếT
ổngnguồnvốnvay (CT2.12)Chỉ tiêu này phản ánh cứ một đồng vốn nhà thầu đi vay để dùng vào sảnxuấtkinh doanh trong kỳ thì tạo được bao nhiêu đồng lợi nhuận, chỉ tiêu này càngcaothìhiệuquảsửdụngvốncủanhàthầucànglớn
Trang 362.2.6.4 Rủirovềtàichínhcủanhàthầu.
Nói đến rủi ro về tài chính của nhà thầu là ta xem xét tổng hợp các yếu tốvềkhả năng thanh toán, quy mô nguồn vốn – tài sản của nhà thầu và hiệu quảkinhdoanh của doanh nghiệp Đểphân tích tìnhhình rủi rov ề t à i c h í n h c ủ a
d o a n h nghiệptasửdụngcácchỉtiêusau:
+Hệsốnợtrêntổngtàisản:
Hệsốnợtrêntổngtàisản= Tổng
sốnợTổngtà isản
(CT2.13)
Chỉ tiêu này phản ánh mức độ rủi ro về tài chính của nhà thầu vì nó chothấytài sản của nhà thầu có đủ bù đắp nợ hay không Trị số của nó càng lớn thìmức độrủirovềtàichínhcàngcao
+Hệsốthanhtoánlãivay:
Hệsốthanhtoánlãivay= Lợinhuậntrướcthuế−Lãivay
Chiphílãivay (CT2.14)Chỉtiêunàyphảnánh khảnăngtrảlãi của nhàthầu.Trịsốcủachỉtiêunàynếulớnhơn1thìnhàthầuhoàntoàncókhảnăngtrảlãivay.Nếunhỏhơn1thìchứngtỏ nhà thầu đã vay quá khả năng của mình hoặc hoạt động kinh doanh kém hiệuquảnênlợinhuậnthuđượckhôngđủđểtrảlãivay
- Ta thấy đây là nhân tố ảnh hưởng bao trùm nhất của các doanh nghiệpxâydựng, nó ảnh hưởng tới mọi mặt của đấu thầu như: hình thức, phương thức đấuthầucá nhân, tổ chức có đủ tư cách tham gia đấu thầu, người có thẩm quyền quyết địnhđầutư
Trang 37- Sựảnhhưởnglớncủaphápluậtnhànướcthểhiệnở2khíacạnh:
+ Đối với việc tổ chức đấu thầu của chủ đầu tư: pháp luật và quy chế quyđịnhcác dự án nào phải tổ chức đấu thầu những hình thức lựa chọn nhà thầu, nhận hồ sơnhưthếnào,xétmởthầurasao + Đối với việc dự thầu của các nhà thầu, pháp luật và quy chế quy địnhnhữngdoanh nghiệp xây dựng nào được phép tham gia dự thầu, điều kiện vànguyên tắcthamgiadựthầu,nghĩavụvàquyềnlợi…
Việcchủđầutưlựachọnhìnhthứcnàođểtổchứclựachọnnhàthầucóảnhhưởngrấtlớnđếncáccôngviệc,côngđoạntrongđấuthầu
Trang 38Với mỗi phương thức có một cách tiến hành và với trách nhiệm quyền hạncủacácbênthamgiakhácnhau.Vìvậychủđầutưápdụngphươngthứcđấuthầunàosẽảnhhưởngrấtlớntớitiếntrìnhvàkếtquảđấuthầu.
2.3.1.4 Đốitượngđầu tư.
Việc xác định đầu tư trên lĩnh vực nào là hết sức quan trọng và là việc làmhếtsức cần thiết để từ đó ta xác định được nội dung công việc cần thực hiện Việcđầutư trên các lĩnh vực khác nhau đòi hỏi hình thức đấu thầu và lựa chọn nhà thầuchophùhợp Vìvậynósẽảnhhưởngrất lớnđếncôngtácđấuthầusaunày
2.3.1.5 Đốithủcạnhtranh.
Đốithủcạnhtranhcùngdoanhnghiệplànhữngngười thamgiadựthầu,tạorasự cạnh tranh với nhau Số lượng đối thủ và năng lực của các đối thủ trên thị
trườngquyếtđịnhmứcđộcạnhtranhlàmảnhhưởngđếnkhảnăngthắngthầucủadoanhnghiệp.Điềuđóđòih ỏ i s ự h ế t s ứ c c ẩ n t r ọ n g k h i t h a m g i a đấut h ầ u c ủ a d o a n h nghiệp,muốngiànhđượcthắnglợithìphảibiếtmình, biếtđốithủđểcóphươngthứcthíchhợp
Khitìmhiểuđốithủcạnhtranhcần chúýđến mộtsốvấn đềsau:
- Nănglựctàichínhcủađốithủ;
- Khảnăngthicông,dựbáotiếnđộthựchiệndựán,côngnghệmàđốithủsẽsửdụngtrongquátrìnhthicông;
ớ c ngoàithamgiadựthầuđòihỏicácdoanhnghiệptrongnướcphảiliênkếtvớinhau,pháthuylợithếcủamình đểcạnhtranhvớicácnhàthầunướcngoài
Trang 392.3.2 Nhữngnhântốchủquan.
2.3.2.1 Nguồnnhânlực.
Nguồn nhân lực đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với sự thành cônghaythất bại trong kinh doanh của doanh nghiệp Nguồn nhân lực củadoanhnghiệpthườngđượcxemxétdựatrêncáccấpđộsau:
- Nguồnnhânlựccấpcao
Nguồn nhân lực cấp cao của doanh nghiệp là người hoạchđịnh chính sách vàtổchức thực hiện chiến lược phát triển của công ty hoặc là những người am hiểucótrìnhđộchuyênmônsâu,vaitròcủahọrất quantrọng,cótácđộng lớnđếnhiệuquảkinh doanh.Vai trò này thể hiện qua việc họ là người trực tiếp xây dựng, sử dụngcác công cụ để hiện thực hóa chính sáchphát triển doanh nghiệp trong thực tiễn sảnxuất kinh doanh, là người có khả năngđềra các giảipháp tối ưu về kinh tế và kỹthuật có lợi cho doanh nghiệp Độin g ũ c á n b ộ
c ấ p c a o c ó t r ì n h đ ộ c h u y ê n m ô n , trìnhđộ quản lý, năngđộng,sáng tạo là yếu tố hết sức quan trọng, tác động rất lớnđến sựphát triển của doanh nghiệp nói chung vàhiệu quả của cạnh tranh trong đấuthầu nói riêng Chính vì vậy, xây dựng nguồn nhân lực cấp caoluôn là vấn đề quantâmhàngđầucủadoanhnghiệphiệnnay
- Cánbộcấptrunggian
Trong các doanh nghiệp xây dựng, họ là các đội trưởng thi công, kỹ sư
trưởng,trưởngcácphòngban
Vớicươngvịnày,họlàngườithừahànhkếhoạch,mệnhlệnhcủacấptrênvàlãnhđạocấpdướithựchiệncáckếhoạch,mệnhlệnhđó.Độingũcánbộnàyđóngvaitròrấtquantrọng,lànhântốtácđộnglớnđếnquátrìnhthựchiệncácdựánđúngtiếnđộ,đảmbảocácyêu cầukỹthuật,antoànlaođộng
Trang 40độthicôngvàtiếtkiệmchiphítạonênsứccạnhtranhcủadoanhnghiệp
Mặt khác, là những người có quan hệ trực tiếp với công nhân, vì vậy, họ cóthểdễ dàng nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng, động viên và chăm lo đến đời sống củacông nhân, qua đó, tạo ra sự ổn định và đồngthuận trong doanh nghiệp để thực hiệncácmụctiêuchung
- Ngườilaođộngtrựctiếptrongdoanhnghiệp(côngnhân)
Khiđánhgiákhảnăngcủadoanhnghiệp,bênmờithầuthườngchúýrấtnhiềuđếnlựclượnglaođộngtrực tiếpcủadoanhn gh iệ p, họlàcôngnhânkỹthuật,kỹthuậtviêntrêncôngtrường.Độingũlaođộnglànhnghề,cókinhnghiệm,cơcấuhợplýlàmộtlợithếcủadoanhnghiệptrongcạnhtranhđấuthầu.Dođó,côngtáctuyểndụng,đàotạo,sửdụng,chămlođến đờisốngcủangườilaođộnglàvấn
và làyếu tố quan trọng để doanh nghiệp có thể huy động vốn bên ngoài từ ngân hàng vàcácnhàđầutưkhác
Trong đấu thầu xây dựng, năng lực tài chính của nhà thầu là một yếu tốquantrọng, là tiêu chuẩn để chấm điểm đánh giá năng lực nhà thầu Mặt khác, vớinănglực tài chính vững mạnh, doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn các phương
án bỏthầuvớigiáhợplýđểcạnhtranhvớinhàthầukhác