Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo của phật giáo hòa hảo trên địa bàn tỉnh đồng tháp

Cụ thề như vấn đề liên tôngiừa các tôn giáo do các phần từ cực đoan lợi dụng Phật giáo Hòa Háo chu mưu;vấn đề nhận diện Ban Trị sự Trung ương Phật giáo Hòa Hao hợp pháp là “quốcdoanh” nh

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỌ NỘI vụ

TP HÒ CHÍ MINH - NĂM 2020

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUÓC GIA

NGUYỄN THÁI NGUYÊN

QUẢN LÝ NHÀ NUÓC VÈ HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO CỦA PHẬT GIÁO HÒA HẢO TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH ĐÒNG THÁP

LUẬN VĂN THẠC sĩ QUẢN LÝ CÔNG

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỌ NỘI vụ

TP HÒ CHÍ MINH - NÃM 2020

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUÓC GIA

NGUYÊN THÁI NGUYÊN

QUẢN LÝ NHÀ NUỚC VÈ HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO CỦA PHẬT GIÁO HÒA HẢO TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH ĐÒNG THÁP LUẬN VÀN THẠC sĩ

CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ CÔNG

MÃ SỐ: 8 34 04 03

NGUÒÌ HUỚNG DẢN KHOA HỌC:

TS TRẦN TRQNG ĐỦC

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học cùa riêng tôi.Các tài liệu được trích dẫn trong luận vãn là trung thực, có nguồn gốc và xuất xứ

rõ ràng Các kết qua nghiên cứu cua luận vãn chưa được công bố trong bất kỳcông trình nghiên cứu nào khác

Đồng Tháp, ngày 19 tháng 02 năm 2021

Học viên

Nguyễn Thái Nguyên

LỜI CẢM ƠN

Luận văn “Quản lý nhà nước về hoạt động tôn giảo của Phật giảo Hòa

Hao trên địa bàn tinh Đồng Tháp" là công trình nghiên cứu dưới sự hướng dẫn

khoa học của TS Trần Trọng Đức, Giảng viên Học viện hành chính Ọuốc gia

Vì vậy, trước hết bán thân xin gừi lời càm ơn chân thành đến TS Trần TrọngĐức, người đà định hướng và tận tình hướng dẫn, hồ trợ trong suốt quá trìnhnghiên cứu và hoàn thành Luận văn này Đồng thời, xin gừi lời tri ân và cám ơnchân thành đến quý thầy, cô, bạn bè và đồng nghiệp tại Học viện Hành chínhQuốc gia đã quan tâm, động viên, hồ trợ để tôi hoàn thành Luận văn này

Ban thân cùng xin chân thành càm ơn lãnh đạo và công chức Phòng Tôngiáo - Sờ Nội vụ tình Đồng Tháp, Phòng Nội vụ các huyện, thị thuộc tỉnh ĐồngTháp đà tạo điều kiện và cung cấp nhừng tài liệu cằn thiết để bàn thân hoànthành Luận vãn này đúng thời hạn quy định

Xin chân thành cảm ơn./

Đồng Tháp, ngày 19 tháng 02 năm 2021

HỌC VIÊN

Nguyễn Thái Nguyên

ở nơi khác đến địa bàn tình Đồng Tháp hoạt động ánh hường xấu đến tình hình

an ninh trật tự ờ địa phương trong nhiều năm qua Cụ thề như vấn đề liên tôngiừa các tôn giáo do các phần từ cực đoan lợi dụng Phật giáo Hòa Háo chu mưu;vấn đề nhận diện Ban Trị sự Trung ương Phật giáo Hòa Hao hợp pháp là “quốcdoanh” nhàm xuyên tạc chu trương, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước,gây hoài nghi trong một bộ phận tín đồ Phật giáo Hòa Háo về năng lực, nhậnthức, chí hướng cùa đội ngũ chức việc lãnh đạo giáo hội các cấp; vấn đề xâydựng cơ sờ thờ tự không phép còn diền ra phồ biến; vấn đề xin lại, đòi lại, phụchồi lại cơ sờ thờ tự có tính chất “căng thẳng” hơn và có sự kích động cùa các đốitượng xấu nhưng chậm được giai quyết dẫn đến một bộ phận tín đồ thiếu niềmtin đối với chính quyền; vấn đề lợi dụng hoạt động từ thiện - xà hội như cất nhà

ờ, xây dựng cầu, làm đường nông thôn, tổ bếp ăn từ thiện tại các bệnh việncông, xe chuyển viện miền phí nhằm phô trương thanh thế, chính quyền cácđịa phương chưa kiểm soát được và lúng túng trong xừ lý; vấn đề thuyết giànggiáo lý sai phép, không phép chưa được ngăn chặn kịp thời và hiệu quá xư lýchưa cao; vấn đề mờ rộng, phát triển tồ chức cơ sờ trực thuộc còn chạy theo sốlượng để so sánh, tranh giành lôi kéo tín đồ với tôn giáo khác có biểu hiện phứctạp, có thế dần đến xung đột tôn giáo nếu không được quan tâm giai quyết ổnthóa; không ít các chức việc hoạt động thiếu tôn trọng tồ chức, nghi kị lẫn nhaudẫn đến mâu thuẫn nội bộ sâu sẳc kéo dài nhưng Ban Trị sự Trung ương Phậtgiáo Hòa Hao chưa có biện pháp giai quyết hữu hiệu, anh hường trực tiếp đếncông tác quan lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo cùa các Ban Trị sự cơ sởPhật giáo Hòa Hảo,v.v

Xuất phát từ thực trạng, tình hình bức thiết nêu trên, tác gia chọn đề tài

“Quản lý nhà nước về hoạt động tôn giáo cùa Phật giảo Hòa Hảo trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp" đề nghiên cửu làm luận vãn tốt nghiệp, muốn góp phần

ồn định tình hình tôn giáo nói chung và tôn giáo Phật giáo Hòa Háo nói riêngtrên địa bàn tỉnh Đồng Tháp, qua kết quá vận dụng cùa luận vãn này trong côngtác quán lý nhà nước và trong đời sống xà hội

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Thứ nhất, nghiên cứu quan điếm của Đảng, chỉnh sách, pháp luật của Nhà nước về tôn giáo Hướng nghiên cứu này phân tích quan điểm, đường lối,

chính sách tôn giáo ớ Việt Nam trên cơ sờ bức tranh tôn giáo Việt Nam, có các

công trình tiêu biêu sau: Nghiên cứu về quan điếm của Đảng đối với công tác

tôn giáo ớ Việt Nam, công trình “Ke tôn giảo tín ngưỡng Việt Nam hiện nay"

cua tập thể tác giá Đặng Nghiêm Vạn, Nguyền Hồng Dương, Đặng Thế Đại

(1998); công trình "Lý luận về tôn giảo và chính sách tôn giảo ờ Việt Nam ” cùa

nhóm tác giá Nguyền Đức Lừ (chu biên), Phạm Vãn Dằn, Hoàng Minh Đô, Ngô

Hừu Tháo, Phạm Ngọc Ọuang (2007); công trình "Một sổ chuyên đề về tôn giảo

và chính sách tôn giảo ờ Việt Nam ” cùa tập thể tác gia Đoàn Minh Huấn (chu

biên), Doàn Hùng, Nguyền Thanh Xuân (2007); công trình "Công tác tôn giảo

từ quan điểm MảcLênin đến thực tiễn Việt Nam ” cùa tác giá Ngô Hừu Thào

(2012), đà phân tích sâu quan điểm cùa chủ nghía Mác - Lênin và tư tướng

Hồ Chí Minh về tín ngường, tôn giáo; quan điểm lành đạo, chi đạo cùa Đàng,chính sách và việc thực hiện chính sách cùa Nhà nước đối với tôn giáo

Thứ hai, nghiên cửu công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động tôn giảo.

Hướng nghiên cứu này phân tích kết qua đạt được, nguyên nhân, nhừng yếu tốtác động đến quán lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo trong thời gian qua

Công trình "Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giảo trong điều kiện xây

dựng nhà nước dân chủ, pháp quyền Việt Nam hiện nay” của tác gia Nguyền

Hừu Khiên (2001); công trình "Quàn lý hoạt động tôn giáo - Cơ sở lý luận và

thực tiễn ” của tác già Bùi Đức Luận (chu biên, 2005); công trình "Tôn giảo và công tác quàn lý nhà nước đối với các hoạt động tôn giảo ” cùa Ban Tôn giáo

Chính phu (2008), phân tích một số vấn đề lý luận về quán lý nhà nước đối vớihoạt động tôn giáo ờ Việt Nam, thực tiền quan lý nhà nước đối với hoạt động tínngường, tôn giáo và quá trình xây dựng Pháp lệnh Tín ngường, tôn giáo v.v

Công trình "Quản lý xà hội về tôn giảo " cua tác gia Hoàng Quốc Bảo(chủ biên,

2011), phân tích quan điểm cua chủ nghía Mác - Lênin, tư tướng Hồ Chí Minh

sâu một số nội dung quán lý tồ chức tôn giáo.

Phân tích vai trò trung tâm đoàn kết dân tộc của Mặt trận Tồ quốc trongcông tác tôn giáo, nhóm tác giả Vũ Trọng Kim (chủ biên), Hà Vãn Núi,

Nguyền Vãn Thanh (2013) đà xuất bàn công trình “Mấy vấn đề về tôn giảo và

Mặt trận Tô quốc Việt Nam với công tác tôn giảo”\ trình bày đại cương về

tôn giáo và các tôn giáo ớ Việt Nam; phân tích một số vấn đề chủ yếu trong

tư tương Chủ tịch Hồ Chí Minh về tín ngường tôn giáo; đồng thời phân tích cáccăn cứ chính trị, pháp lý về vai trò, nhiệm vụ cua Mặt trận Tổ quốc Việt Namtrong công tác tôn giáo

Thứ ba, liên quan đến quản lý nhà nước đối với tôn giảo Phật giảo Hòa Hảo nói chung hiện nay đang được các nhà quản lý, các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Có thể liệt kê nhừng công trình, nhừng ấn phẩm

khoa học trên các phương diện sau đây:

- về Luận án, Luận vãn: Phạm Bích Hợp có luận án Phó Tiến sĩ Dân tộc

học về “Đời sống xà hội và tâm lý nông dán người Việt ờ làng Hòa Háo tại An

Giang trước và sau 1975”-, Năm 1997, tác giá Bùi Thị Thu Hà có luận vãn thạc

sĩ

bàn về “Đáng bộ An Giang vận động quần chủng tín đồ Phật giảo Hòa Hảo tham

gia khảng chiến chống Mỹ cứu nước từ năm 1954-1975 Năm 2006, tác giả Bùi

Văn Hài có luận vãn Thạc sĩ Triết học “Ve công tác tôn giáo đoi với Phật giáo

Hòa Hảo hiện nay”, Dương Tuấn Thanh có luận vãn tốt nghiệp Đại học về “Quả trình thực hiện chỉnh sách tôn giảo của Đáng bộ tinh An Giang đoi với Phật giảo Hòa Hào trong sự nghiệp đôi mới dưới ảnh sảng tư tường Hồ Chí Minh ”.

- về bài viết khơa học: Viện Nghiên cứu khơa học - Bộ Công an có đề tài

nghiên cứu về Phật giáo Hòa Hao ớ cấp độ nghiệp vụ và kết qua nghiên cứu cùa

về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới; Năm 2001, Vụ các tôn

giáo khác - Ban Tôn giáo Chính phu có Báo cáo tồng quan đề tài ‘‘Kháo sát

thực

trạng Phật giảo Hòa Háo - kiến nghị và chù trương, chính sách Năm 2004,

Phan Bá Tài thực hiện luận vãn tốt nghiệp đại học về "Phật giảo Hòa Háo ờ

- Như vậy, ờ Đồng Tháp, các công trình khoa học về Phật giáo HòaHảo

không nhiều và đa số các công trình, các luận văn, đề án nghiên cứu để làm sáng

tỏ về nguồn gốc lịch sử, giáo lý, giáo luật, lề nghi, tổ chức, thực trạng,nguyên nhân, xu hướng phát triển và các giái pháp lành đạo, quán lý đối vớihoạt động cùa Phật giáo Hòa Hao hoặc mang tính lý luận chung, hoặc chỉ công

bố trước công chúng ơ mức độ nhất định do nhiều nguyên nhân khác nhau,chưa sát thực tiền đối với nhiệm vụ quan lý nhà nước đối với hoạt động cua tôngiáo này Trong khi đó, để xây dựng nhà nước pháp quyền xà hội chu nghĩa, mọi

người dân “Song và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật ” thì công tác quán lý

xà hội nói chung, công tác quan lý nhà nước về hoạt động tôn giáo nói riêng, đặcbiệt là quàn lý nhà nước về hoạt động tôn giáo cua Phật giáo Hòa Háo hiện nayđòi hỏi phái cụ thể, công khai, minh bạch, dề hiểu, dề thực hiện, sát thực tếnhằm đàm báo quyền tự do tín ngường, tôn giáo và quyền tự do không tínngường, tôn giáo của mọi người theo Hiến định Vì vậy, trong tình hình mớihiện nay, việc nghiên cứu Phật giáo Hòa Háo ờ gốc độ quan lý nhà nước nhằmthực hiện tốt công tác quán lý đối với tôn giáo này là hết sức cằn thiết và cấp

bách Khi thực hiện đề tài “Quản lý nhà nước về hoạt động tôn giảo của Phật

1 4

- thức để chi huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xà hội và hành vi hoạtđộng cua con người phù hợp với ý chí nhà quán lý và quy luật khách quan Quán

lý xà hội do nhiều chu thể tiến hành Khi Nhà nước xuất hiện, nhừng công việcquan lý xà hội quan trọng nhất do Nhà nước dam nhiệm - quán lý nhà nước rađời Hiện nay, khái niệm quan lý nhà nước được hiểu theo hai nghía:

- Nghía rộng: là dạng quàn lý xà hội cùa nhà nước, được sử dụng

nhà nước để điều chinh các quá trình xà hội và hành vi hoạt động cùa con người

do tất cá các cơ quan nhà nước (Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp) tiến hành đểthực hiện các chức năng cùa nhà nước đối với xà hội

- Nghía hẹp: là dạng quán lý xà hội mang tính quyền lực nhà nước vớichức

năng chấp hành pháp luật và tồ chức thực hiện pháp luật của các cơ quan trong

hệ thống hành pháp (Chính phủ, Uy ban nhân dân các cấp)

- 1.1.4 Khái niệm quản lý nhà nước về hoạt động tôn giáo

- Ngày nay, hoạt động quàn lý nhà nước được hiểu theo hai nghĩa:

- Theo nghía rộng, quán lý nhà nước là một dạng quản lý xà hội đặc biệtnhằm thực hiện chức năng cùa nhà nước Trong đó, hệ thống cơ quan nhà nước

sư dụng quyền lực nhà nước để tác động, điều chinh các quá trình, các hành vicua con người, tồ chức trong xà hội Theo nghĩa này, quân lý nhà nước về hoạtđộng tôn giáo là vấn đề quán lý xà hội cúa một nhà nước, là quá trình các cơquan nhà nước sử dụng quyền lực nhà nước để tác động, điều chỉnh,hướng dẫn để hoạt động cua các cá nhân, tồ chức tôn giáo diền ra theo quy địnhcua pháp luật nhằm đạt được mục tiêu quan lý cua nhà nước

- Theo nghĩa hẹp, quán lý nhà nước là: "hoạt động thực thi quyền hành

pháp nhà nước; là sự tác động cỏ tô chức và điều chinh hắng quyền lực pháp luật nhà nước đoi với các quả trình xà hội và hành vi hoạt động của con người

do các cơ quan thuộc hộ mảy hành chỉnh nhà nước từ trung ương đến cơ sở tiến hành nhằm duy trì và phát triển cao các mói quan hệ xà hội và trật tự pháp luật” [80, tr.28] Theo nghĩa này, quàn lý nhà nước về hoạt động tôn giáo là hoạt

1 5

động chấp hành, điều hành cua hệ thống cơ quan quàn lý nhà nước về hoạt động

1 6

- tôn giáo và cơ quan quàn lý nhà nước đối với các vấn đề liên quan

tồ chức bằng quyền lực nhà nước về hoạt động tôn giáo của cáctín đồ, tồ chức tôn giáo do các cơ quan thuộc bộ máy hành chính nhà nước từtrung ương đến cơ sớ tiến hành

- Tóm lại, quán lý nhà nước về hoạt động tôn giáo là vấn đề quan lý xàhội

của nhà nước, là quá trình chấp hành, điều hành cua hệ thống cơ quan quàn lý nhànước về hoạt động tôn giáo và các cơ quan quan lý nhà nước có liên quan đếnhoạt động tôn giáo từ trung ương đến cơ sờ để hoạt động tôn giáo diền ra theo quyđịnh cua pháp luật, vừa góp phần thóa màn nhu cầu chính đáng về tín ngường, tôngiáo cua một bộ phận nhân dân vừa báo dam trật tự, an toàn xà hội

- 1.2 Đôi nét về Phật giáo Hòa Hảo và Huỳnh Phú sổ

- 1.2.1 Đôi nét về Phật giáo Hòa Hảo

- Phật giáo Hòa Hào ra đời ờ miền Tây Nam Bộ vào nhừng năm cuốithập

kí 30 cùa thế ki XX Thời kỳ này, thực dân Pháp cấu kết với giai cấp địa chủ,

tư san bóc lột các tầng lớp nhân dân vô cùng dà man về mặt vật chất cũng nhưtinh thần Cuộc sống cua người dân hầu như bế tắc Các phong trào đấu tranhchống đế quốc Pháp và bè lù phong kiến đều bị đàn áp Nhiều tằng lớp nhân dân

có tâm trạng bi quan, chán chường trong cuộc sống hiện thực, có nhu cầu được

an ui, giái thoát về mặt tinh thần

- Trong xà hội, các tôn giáo truyền thống như Nho, Phật, Lào tò ra bắt

1 7

lực

trước thời cuộc Hệ tư tương tư sán không phù hợp với số đông quần chúng laođộng Hệ tư tường vô sản chưa thực sự ăn sâu, bám rề và phồ biến rộng rài

1 8

- Người dân Tây Nam Bộ (phần lớn là nông dân) sống trong cánh nghèotúng,

trình độ học vấn có hạn nên ít chú ý tới vấn đề triết lí cao siêu rối rấm cùa cáctôn giáo truyền thống Họ có xu hướng đon gián hóa các triết lý cao siêu đó Đặcbiệt đề cao tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm, ngợi ca nhừng gươngtrung liệt như Trương Công Định, thù khơa Huân, Nguyền Trung Trực

- Trước khi Phật giáo Hòa Háo ra đời ờ miền Tây Nam Bộ đà hình

tồn tại nhiều phong trào quần chúng mang màu sắc tôn giáo như đạo Bưu Sơn

Kỳ Hương, đạơ Tứ Ân Hiếu Nghĩa

- Đạo Bừu Sơn Kỳ Hương là một môn phái thiền cùa Phật giáo doông Đoàn Minh Huyên (1807 - 1856) ớ làng Tòng Sơn, tồng An Định (thuộctinh Đồng Tháp ngày nay) sáng lập tại vùng núi Thất Sơn - Châu Đốc Thôngqua các tồ chức tôn giáo này, ông có ý định tập hợp các lực lượng chống Pháp.Ông cho xây dựng ớ Thất Sơn ngôi chùa Tây An Tín đồ gọi ông là Phật thầyTây An Phật giáo Hòa Hao chịu ánh tư tương rất lớn cúa phái thiền Bưu Sơn

Kỳ Hương

- Đạo Tứ Ân Hiếu Nghía được sáng lập bời Đức Bồn sư Ngô Lợi(1831 - 1890) Ông là người giàu lòng yêu nước, thương người Tín đồ cua đạonày tin rằng, đến một ngày nào đó sẽ có tiếng nồ vang trời, xẻ núi cấm(Thất Sơn) Ờ đó sè hiện ra cung son điện ngọc, nơi diền ra hội Long Hoa Chỉnhừng người theo đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa sống sót, Đấng Minh Vương xuấthiện, cuộc sống an lành được xác lập Đạo Tứ Ân Hiếu Nghía đề cao nghĩa vụ

và trách nhiệm của con người, khơi gợi truyền thống yêu nước, kêu gọi mồingười đứng dậy chống giặc ngoại xâm, giải quyết mối quan hệ giừa đạo và đời

- Sự ra đời của Phật giáo Hòa Háo gắn liền với tên tuồi ông Huỳnh

Huỳnh Phú sổ sinh ngày 25 tháng 11 năm Ký Mùi (tức 15 tháng 01 năm 1920)tại làng Hòa Hao, quận Tân Châu, tỉnh Châu Đốc (này là thị trấn Phú Mỹ, huyệnPhú Tân, tỉnh An Giang), trong một gia đình địa chù Thườ nhỏ, ông vốn lành

1 9

đạm, ít vui đùa, thường xa lánh chồ đông người, song lại nhạy cám, thông minh,

có năng khiếu thơ văn Học hết tiểu học thì phái nghi vì luôn ốm đau, bệnh tật

- Trong hoạt động cùa Phật giáo Hòa Háo, chúng ta cũng động viên,yêu

cầu chức việc, tín đồ tuân thủ quy định cùa pháp luật Mọi hành vi vi phạm đềuphai được phê phán, nghiêm cấm và xử lý theo quy định của pháp luật

- Thử hai, phái phát huy được nhừng mặt tích cực, khắc phục được

nhừng

hạn chế tiêu cực cua Phật giáo Hòa Hao đối với sự phát triền cùa xà hội

- Cũng như các tôn giáo khác, vai trò tích cực và nhừng hạn chế, tiêucực

cua Phật giáo Hòa Háo trong công cuộc đồi mới ơ nước ta là rất rõ, bời vậytrong QLNN đối với hoạt động cua Phật giáo Hòa Háo phái phát huy đượcnhừng yếu tố tích cực thể hiện trong giáo lý, giáo luật cua tôn giáo nội sinh này.Phát huy tính hướng thiện, từ bi, bác ái, “Vì đạo pháp, vì dân tộc” của Phật giáoHòa Háo trong ứng xừ giừa con người với con người trong xà hội Tạo điều kiệncho cá nhân tín đồ và tồ chức Phật giáo Hòa Hảo các cấp tham gia cùngNhà nước và xà hội giai quyết nhừng vấn đề cua xà hội như: vấn đề xà hội hóahoạt động giáo dục, y tế, cứu trợ thiên tai, từ thiện nhân đạo , thông quaQLNN đối với hoạt động của Phật giáo Hòa Háo phái giúp cho chức việc, tín đồtừng bước xóa bo được nhừng nhận thức lệch lạc về thế giới và con người,nhừng luật lệ khẳt khe, cồ hu tồn tại Đặc biệt phái ngăn chặn được nhừng âmmưu cùa các thế lực thù địch lợi dụng Phật giáo Hòa Hao xâm phạm đến cácquan hệ xà hội được Nhà nước bào hộ

- Thứ ha, phái phát huy được tinh thần đoàn kết giừa tín đồ Phật giáo

Hòa

Háo với tín đồ các tôn giáo khác và đồng bào không có tín ngường, tôn giáo trong

khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bao vệ Tồ quốc

- Mục tiêu đoàn kết dân tộc, đoàn kết lương giáo là bài học quan trọngtrong suốt quá trình xây dựng và bao vệ Tổ quốc, là truyền thống quý báu củadân tộc ta Đoàn kết tạo nên sức mạnh cùa dân tộc: “Đoàn kết, đoàn kết, đại

có ý nghía chiến lược cơ bán, lâu dài cùa sự nghiệp cách mạng nước ta.

- Thử tư, phái đàm bào sự tăng cường vai trò cùa Nhà nước trong việc

điều

chinh các hoạt động cua Phật giáo Hòa Hảo

- Tổ chức, cá nhân tôn giáo là một bộ phận cùa xà hội, được Nhà nướcthừa

nhận, phái đặt dưới sự quán lý cua Nhà nước Hoạt động tôn giáo phai tuân thủnhừng quy định cùa Nhà nước Mọi hành vi nhằm biến tôn giáo thành một lựclượng đối trọng với Nhà nước, thoát ly khói sự quán lý cùa Nhà nước đều là bấthợp pháp Hoạt động tôn giáo nằm ngoài khuôn khồ pháp luật mà Nhà nước đặt

ra đều phài bị xừ lý theo quy định cua pháp luật Khi vai trò của Nhà nước trongđiều chinh các hoạt động tôn giáo được tăng cường, hiệu lực, hiệu quá cùaQLNN đối với lĩnh vực này sẽ được nâng cao, các quyết định QLNN được các

tồ chức, cá nhân tôn giáo tự giác thực hiện nghiêm chinh, triệt đề, pháp chếtrong công tác tôn giáo sè được giừ vừng

- Phật giáo Hòa Hao là tồ chức tôn giáo hợp pháp được Nhà nước thừanhận và bao hộ, vì vậy, việc điều chinh các hoạt động cùa Phật giáo Hòa Hảotheo pháp luật là mục tiêu tiếp tục được tăng cường

- 1.3.3 Nguyên tắc quán lý nhà nước về hoạt động tôn giáo

- Đế thực hiện chức năng, nhiệm vụ QLNN về tôn giáo, phát huy sứcmạnh

toàn Đáng, toàn dân cần đây mạnh và tuân thu một số nguyên tắc trong quan lýtôn giáo như:

- Tôn trọng và báo đam quyền tự do tín ngường, tôn giáo và tự do khôngtín ngường, tôn giáo cùa mọi người Mọi người đều bình đẳng về quyền vànghía vụ trước pháp luật, không phân biệt người theo đạo và không theo đạo,cùng như giừa các tôn giáo với nhau

- Mọi cá nhân và tồ chức hoạt động tín ngường tôn giáo phai tuân thủHiến pháp và pháp luật, có nghĩa vụ báo vệ lọi ích cùa Tồ quốc Việt Nam, giừgìn độc lập tự do và chủ quyền quốc gia Xử lý nghiêm minh, đúng pháp luậtmọi hành vi lợi dụng tôn giáo đề chống phá chế độ

- Đoàn kết gắn bó đồng bào theo các tôn giáo và không theo tôn giáotrong khối đại đoàn kết toàn dân tộc Nghiêm cấm lợi dụng các vấn đề tínngường, tôn giáo đề hoạt động trái pháp luật, kích động gây chia rè khối đạiđoàn kết dân tộc

- Nhừng hoạt động tôn giáo ích nước, lọi dân, phù hợp với nguyện vọng

và lợi ích chính đáng, hợp pháp cua tín đồ được đám bao Nhừng giá trị vãn hóa,đạo đức tốt đẹp cùa tôn giáo được tôn trọng và khuyến khích phát triển

- Chống mọi hành vi lọi dụng tôn giáo để làm mắt trật tự an toàn xà hội,phương hại đến nền độc lập dân tộc, phá hoại chính sách đoàn kết toàn dân, gâytồn hại các giá trị đạo đức, lối sống vãn hóa dân tộc, phê phán và loại bô hoạtđộng mê tín dị đoan

- Các cấp ủy Đàng, các cấp chính quyền, Mặt trận Tồ quốc Việt Nam(MTTQVN) và các đoàn thể, các tổ chức xà hội, các tổ chức tôn giáo có tráchnhiệm làm tốt công tác vận động quần chúng và thực hiện đúng chính sách tôngiáo cua Đàng và Nhà nước

- 1.3.4 Biện pháp quản ỉý nhà nước về hoạt động tôn giáo

- Một là, Biện pháp vận động, giáo dục, thuyết phục: Nếu như trong

quan

lý hành chính nhà nước nói chung, mệnh lệnh hành chính là phương pháp chủyếu, thường được sư dụng thì biện pháp vận động, giáo dục và thuyết phục cóthể coi là biện pháp hàng đầu quyết định đến hiệu lực, hiệu qua cúa QLNN đốivới hoạt động tôn giáo nói chung và Phật giáo Hòa Háo nói riêng vì theo tinhthần Nghị quyết số 25-NQ/TW “nội dung cốt lõi cua công tác tôn giáo là côngtác vận động quần chúng”

- Hai là, Biện pháp hành chính, đây là một trong nhừng biện pháp tác

động

trực tiếp cùa chu thể quán lý lên khách thể quán lý bằng các mệnh lệnh hànhchính buộc các đối tượng quàn lý phai phục tùng Trong QLNN đối với các hoạtđộng tôn giáo biện pháp này cùng hết sức cần thiết Ngoài ra cơ quan hành chính

là cơ quan trung tâm và chuyên môn ớ các cấp cơ sở, cần đấy mạnh thực hiện vềmặt quán lý cùa mình trên đơn vị hành chính, theo dõi sát tình hình hoạt độngtôn giáo đề có cách giài quyết phù hợp đối với từng địa phương

- Ba là, Biện pháp kinh tế: Đấy mạnh phát triển kinh tế, vãn hóa, xà

hội

nâng cao đời sống vật chất và tinh thằn cua quần chúng tín đồ các tôn giáo nóichung và tín đồ Phật giáo Hòa Háo nói riêng là yếu tố quan trọng nhằm lôi kéoquần chúng tín đồ đứng hắn về phía cách mạng, xừ lý tốt vấn đề này góp phầnlàm tăng thêm sự tin tương cua quằn chúng tín đồ đối với sự lành đạo cùa Đàng

và quán lý cua Nhà nước ta trong công cuộc xây dựng và báo vệ Tồ quốc

- Xuất phát từ luận điểm “Sự ồn định và phát triển mọi mặt cua đời

hội là nền táng vừng chắc cua an ninh quốc gia” Nhìn ờ góc độ báo vệ an ninhtrật tự, thì đấy mạnh phát triển kinh tế, vãn hóa, xà hội nâng cao đời sống vậtchất, tinh thần cho quằn chúng tín đồ là một biện pháp phòng ngừa cơ bàn cótính chiến lược nhàm loại bỏ, triệt tiêu nhừng nhân tố phát sinh mầm móng tiêu

cực từ bên trong, cùng như sự lợi dụng tác động cua địch từ bên ngoài Do vậy,trong tiến trình phát triển và hoạt động cua tôn giáo, chúng ta không ngừng giàiquyết tốt hơn vấn đề nhân sinh, nâng cao dân trí, phát huy dân chu thực hiện tự

- Với nhừng nội dung vừa nêu là cơ sớ quan trọng để tác già phân tích,đánh giá thực trạng công tác quán lý nhà nước về hoạt động tôn giáo Phật giáoHòa Háo trên địa bàn tinh Đồng Tháp được trình bày ờ chương sau.

- CHƯƠNG 2

GIÁO CỦA PHẬT GIÁO HÒA HẢO TRÊN ĐỊ/\ BÀN TINH ĐÒNG THÁP 2.1 Khái quát về tỉnh Đồng Tháp và Phật giáo Hòa Hảo trên địa bàn tỉnh

Đồng Tháp

- 2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tinh Đồng Tháp

- Đồng Tháp là một trong 13 tỉnh thuộc đồng bằng sông Cừu Long(ĐBSCL), nằm tại vị trí đầu nguồn sông Tiền cháy qua biên giới vào Việt Nam.Địa giới cua tình nằm trên 2 vùng cùa đồng bằng sông Cửu Long là vùng ĐồngTháp Mười và vùng giừa sông Tiền - sông Hậu với đoạn sông Tiền cháy quaTỉnh dài 124 km và đoạn sông Hậu dài khoảng 30 km Tứ cận cua Tinh đượcxác định như sau: phía Bắc giáp tinh Prey Veng - Campuchia với đường biêngiới dài 48,7 km; phía Nam giáp tình Vĩnh Long và TP cằn Thơ; phía Tây giáptinh An Giang; phía Đông giáp tinh Long An và tinh Tiền Giang Đồng Thápnằm giừa hai vùng kinh tế lớn là vùng Đồng bàng sông Cưu Long và vùng Kinh

tế trọng điểm phía Nam, trong đó chịu sự tác động về hai phía cùa hai trung tâmlớn là Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố cằn Thơ Diện tích tự nhiên cuatoàn tinh là 3.374,08 km2 (chiếm 8,17% diện tích vùng ĐBSCL), dân số năm

2019 là 1.599.504 người (chiếm 7,44% dân số vùng ĐBSCL) Tinh Đồng Tháp

có 12 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm thành phố Cao Lành, thành phố SaĐéc, thành phố Hồng Ngự và 9 huyện: Tân Hồng, Hồng Ngự, Tam Nông,Thanh Bình, Tháp Mười, Cao Lành, Lấp Vò, Lai Vung, Châu Thành

- Hệ thống giao thông thúy, bộ cùa tinh đang được nâng cấp hoàn thiệnđể

đáp ứng nhu cầu di chuyển và giao lưu hàng hóa trong và ngoài tinh, về đường

bộ, trên địa bàn tính Đồng Tháp, có ba trục quốc lộ: Ọuốc lộ 30 dọc sông Tiền,Quốc lộ 80 xuyên qua vùng giừa 2 sông Tiền - sông Hậu, Quốc lộ 54 ven sông

Hậu hướng về thành phố cần Thơ về đường thúy, trục sông Tiền là tuyếnđường thủy quan trọng nối biển Đông với các quốc gia thượng lưu sông MêKong và cùng là trục đường thúy quốc tế chính cua vùng ĐBSCL Ngoài ra, các

- sông, kênh rạch lớn như sông Sa Đéc - kênh Lấp Vò, kênh

Phủ Hiền (nối liền sông Tiền - Sông Hậu), kênh Hồng Ngự - Tân Hưng (kênh Trung Ương), Đồng Tiến (kênh An Long), Nguyền Văn Tiếp A (kênh Tháp Mười) đà tạo nên mạng lưới giao thông thủy quan trọng trong giao lưu hàng

hóa giừa tinh Đồng Tháp với các tinh vùng ĐBSCL và TP.HCM.

- Quy mô nền kinh tế cua Tinh ngày càng được mơ rộng, GRDP bìnhquân

đầu người (theo giá thực tế) ước đạt 54,5 triệu đồng (tương đương 2.292 USD),

gắp 1,55 lần so với năm 2015; ‘‘Giai đoạn 2011- 2015, GRDP bình quản đầu

người đạt 35,19 triệu đồng; kế hoạch đen năm 2020, GRDP bình quân đầu người của Tinh ước đạt 65,2 triệu đồng (tương đương 3.000 USD); GDP bình quản đầu người cả nước đạt khoáng 3.200 - 3.500 USD" [77]; so với GRDP,

huy động ngân sách đạt 7,9% và huy động vốn toàn xà hội đạt 22,3% Cơ cấukinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, tăng tý trọng đóng góp cùa khuvực 2 và khu vực 3, chất lượng tăng trường ngày càng được cài thiện và đi vàochiều sâu Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn liên tục tăng qua các năm và đếnnăm 2020 gấp 1,64 lần so năm 2015

- Thực hiện các thể chế, chính sách cùa Trung ương, các nguồn lực,

điều tiết, chính sách phân phối và phân phối lại để phát triển văn hóa, thực hiệndân chù, tiến bộ và công bàng xà hội; bào dam an sinh xà hội, từng bước nâng caophúc lợi xà hội, chăm lo cai thiện đời sống cùa người dân Ư’ớc tính đến năm

2020, tý lệ lao động nông nghiệp chiếm 49,3% tồng số lao động; có 70% lao độngqua đào tạo, trong đó, có 50% qua đào tạo nghề; hàng năm giam bình quân 1,74%

hộ nghèo và kéo giám tý lệ trẻ em suy dinh dường theo cân nặng còn 11,4%; có

28 giường bệnh và 9 bác sĩ trên một vạn dân; tỳ lệ dân tham gia báo hiểm y tế là90%; có 66% số xà đạt tiêu chí xà nông thôn mới; 99% dân cư thành thị sừ dụngnước sạch và 100% dân cư nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh; 80% chắt tháirẳn ơ đô thị được thu gom và 85% chắt thái nguy hại được xư lý

- Kết quá phát triền ngành, lình vực chủ yếu, giai đoạn 2016 - 2020

xà hội qua thực hiện “Tứ đại trọng ân”.

- về đời sống tâm linh, mặc dù còn nhiều vấn đề đặt ra trong cuộc sốngcần

phai lo toan, nhưng được sự quan tâm chăm lo nhiều quyền lợi thiết thân, đặcbiệt là chính sách tôn giáo đổi mới cua Đáng và Nhà nước, phần lớn Phật giáoHòa Háo rất phấn khới, tiếp tục gắn bó trong khối đại đoàn kết dân tộc, tu hànhthuần tuý tôn giáo theo phương châm “Vì đạo pháp, vì dân tộc”, số tín đồ “nhạtđạo” có xu thế hồi hướng trờ lại ngày càng đông, tạo không khí sinh hoạt tôngiáo của Phật giáo Hòa Háo càng thêm sinh động Hiện hừu trong đời sống tâmlinh cùa mồi tín đồ, cộng thêm sự giúp đờ, động viên của Ban Trị sự Trungương, Ban Đại diện của tỉnh và Ban Trị sự cơ sơ, càng về sau sinh hoạt cùa tín

đồ Phật giáo Hòa Háo có xu hướng trờ về gằn gũi hơn với truyền thống cùa Phậtgiáo Hòa Hảo

- Theo thống kế cùa Ban Phổ truyền giáo lý - Ban Trị sự Trung ươngPhật

giáo Hòa Hao, từ năm 1999 đến nay giáo hội đà tổ chức tồng cộng 383 lớp bồidường giáo lý căn bàn Phật giáo Hòa Hào, trong đó, trên địa bàn tinh Đồng Tháp

tồ chức được 56 lớp với khoang 6.000 tín đồ tham dự Ban Trị sự Trung ươngPhật giáo Hòa Hao phân công giáo lý viên đến thuyết giáng giáo lý đều đặn;nhừng điều răn, các nghi thức cúng lề, giới luật đều được người tín đồ thôngsuốt, thực hiện nghiêm túc Ngoài ra, trong các ngày rằm, 30 âm lịch hàngtháng, các hoạt động thuyết giáng giáo lý, bình giáng sấm giáng tại các chùa, cácnhà tín đồ, nơi làm việc cua các Ban Trị sự cơ sớ được diền ra thường xuyên đápứng sự mong mói cùa tín đồ; đặc biệt là trong 2 ngày lề trọng (lề Khai đạo 18/5

âm lịch và lề Đàn sinh Đức Huỳnh Giáo chu 25/11 Âm lịch), hầu hết các BanTrị sự cơ sờ tập trung tồ chức lề khá chu đáo, thu hút đông đao tín đồ dự lề

- Với tôn chỉ “học Phật tu Nhân”, Phật giáo Hòa Hao ra đời phồ truyềngiáo

lý của Đức Huỳnh Giáo chu, thực hiện tứ ân, trong đó ân đất nước, ân đồng bàonhân loại đồng thời theo suốt quá trình tu nghiệp cúa mồi tín đồ, nên hầu hết tín

đồ đều tự giác, tích cực thực hiện 2 điều ân này qua việc tham gia các hoạt động

từ thiện xà hội như: cất nhà đại đoàn kết, nhà tình thương, tình nghía; sưa chừa

và cất mới cầu nông thôn, trái cát, đá chống lầy; hồ trợ bệnh nhân nghèo mồmắt, xe đưa rước người nghèo đi bệnh viện, hồ trợ tiền, gạo, nhân lực cho cácbếp ăn từ thiện; hồ trợ đồng bào bị thiên tai Và mô hình mới cùa một số địaphương đang thực hiện hiệu qua như “nắm gạo tình thương”, hồ trợ gạo thườngxuyên cho người già neo đơn, cơ nhờ: hồ trợ bệnh nhân bị chất độc màu da cam,bệnh nhân HIV/AIDS, tặng khung nhà cho hộ nghèo,v.v cụ thề theo thống kêcua Ban Đại diện tinh, bình quân mồi năm Phật giáo Hòa Háo ơ Đồng Thápđóng góp khoáng hơn 90 tý đồng đề thực hiện an sinh xà hội nhất là các hoạtđộng nhân đạo, y tế, giáo dục tích cực góp phần thực hiện tốt các tiêu chí xâydựng nông thôn mới, đặc biệt năm 2019, theo số liệu báo cáo cua Ban Đại diệntinh: Các hoạt động từ thiện xà hội (Ban Đại diện tỉnh, Ban Trị sự cơ sờ cùng bàcon tín đồ Phật giáo Hòa Hảo phối, kết hợp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và HộiChừ Thập đỏ các cấp; Hội khoa học kỳ thuật cầu đường; Hội Khuyến học cáccấp vận động bà con tín đồ và các nhà mạnh thường quân đóng góp, tài vật, gạolương thực, thực phấm, ngày công lao động để phục vụ các tồ từ thiện, các côngtrình phúc lợi xà hội, góp phần cho tình nhà ngày càng giàu đẹp) quy ra thànhtiền lên đến hơn 106 tý đồng

- 2.1.2.3 về tô chức và đội ngũ chức việc Phật giảo Hòa Hảo trên địa hàn

tinh Đồng Tháp

sờ Số lượng, chất lượng của Trị sự viên cơ sờ hiện nay chưa tương xứng với nhucầu sinh hoạt cùa Phật giáo Hòa Hào ơ Đồng Tháp, hoạt động chính cùa Ban Trị

sự cơ sờ chi dừng lại ớ công tác phồ truyền giáo lý và từ thiện - xà hội, nhưngtrong phồ truyền giáo lý trình độ nhận thức về tôn chỉ, đường hướng hành đạo và

sự hiểu biết về giáo lý, giáo luật có hạn nên khi triển khai thực hiện công việc đạo

sự còn có ý kiến khác nhau Trong công tác từ thiện - xà hội vẫn còn trường hợp

“bung ra” nhàm phô trương thanh thế, địa vị cá nhân, chính quyền địa phươngkhó kiểm soát, có trường hợp đòi “yêu sách” với chính quyền

- về phía Ban Trị sự Trung ương Phật giáo Hòa Hào tuy có nhiều đằutư

cho công tác phổ truyền giáo lý qua việc mớ các lớp bồi dường giáo lý căn bàn,đào tạo giáo lý viên nhưng chưa quan tâm đến công tác hành chính giáo hội, nên

đa số Ban Trị sự cơ sở rất lúng túng trong lành đạo, điều hành công việc đạo sự

Có thề nhận xét rằng, mô hình Ban Trị sự cơ sớ như hiện tại phù hợp với nhucầu đặt ra trong sinh hoạt cua Phật giáo Hòa Háo, số lượng Ban Trị sự được traiđều, thành phần nhân sự phần lớn là đại biểu Hội đồng nhân dân, thành viên ủyban Mặt trận Tồ quốc, hội viên các chức - chính trị xà hội các cấp; đa số họ làtín đồ tiêu biểu, chân tu, có uy tín, có thể huy động được sức mạnh cùa tập thềtín đồ phục vụ cho đạo, giúp ích cho đời Tuy nhiên, có nhiều chức việc lớn tuồi,sức khoe kém, năng lực yếu, thay đồi thường xuyên nên các Ban Trị sự cơ sờgặp không ít khó khăn trong hoạt động; một số khác thì vì lợi ích riêng tư làmcho nội bộ mắt đoàn kết, mâu thuẫn gay gắt, mất niềm tin cua tín đò

6 2

- giáo, giáo chù và giáo lý của tôn giáo mình, mức độ tín ngường cua tín đồPhật

giáo Hòa Hao vẫn còn sâu sắc, thể hiện sự “sống đạo”, tự tin về sự bền vừng cùaPhật giáo Hòa Hao

- Thứ hai, Ọuan lý hoạt động cua Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hao tỉnh

và

Ban Trị sự Phật giáo Hòa Hào cơ sớ

- Khác với các tôn giáo khác, đặc thù cùa Phật giáo Hòa Hao là khôngcó

chức sắc hướng dẫn việc đạo, người tín đồ tu hành hiệp thông trực tiếp với bềtrên mà không qua tồ chức giáo hội hay các vị chức việc trong tồ chức giáo hội.Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, Phật giáo Hòa Háo hình thành tồ chức vàyêu cầu đó phù hợp trong tình hình mới hiện nay

- Theo quy định tại Điều 4 Hiến chương nhiệm kỳ IV (2014 - 2019)cùa

Phật giáo Hòa Hao, “Hệ thống tổ chức cua Phật giáo Hòa Hào gồm 2 cấp:

- Cấp toàn đạo gọi là Ban Trị sự Trung ương Phật giáo Hòa Háo

- Cấp cơ sơ gọi là Ban Trị sự Phật giáo Hòa Hảo xà, phường, thị trấn (gọichung là cấp xà)

- Tại nhừng tinh có Đồng Tháp tín đồ Phật giáo Hòa Hào lập Ban Đạidiện

Phật giáo Hòa Hao tỉnh, thành phố có từ 3 đến 11 thành viên ” [42]

- về tổ chức Ban Đại diện Phật giáo Hòa Háo Tinh: Từ lúc thành lậptới

nay, hoạt động cua Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hao tỉnh ồn định, các thành viênBan Đại diện là công dân tốt, có đạo đức, uy tín đối với tín đồ; luôn đoàn kết,tích cực triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ đạo sự cúa giáo hội đề ra; mốiquan hệ giừa Ban Đại diện với các ngành, các cấp ngày càng gần gùi, thân tình;Ban Đại diện đà thể hiện tốt vai trò là cầu nối gắn kết giừa Ban Trị sự Trungương với Ban Trị sự cơ sơ đồng thời là mắt xích quan trọng truyền tải các chu

6 3

trương, chính sách, pháp luật, các phong trào, các cuộc vận động xây dựng, pháttriển kinh tế - xà hội cua địa phương đến tín đồ, qua đó đề đạt tâm tư, nguyệnvọng, nhu cầu cua tín đồ với giáo hội và chính quyền; điếm mới, điềm nồi bậttrong công tác phổ truyền giáo lý cùa Ban Đại diện thời gian gần đây là việclồng ghép tuyên truyền an toàn giao thông trong các thuyết giáng giáo lý cho tín

6 4

- đồ Phật giáo Hòa Háo, nhiều nhất trên địa bàn huyện Tam Nông,

huyện Hồng Ngự tiếp tục được nhân rộng ra các địa phương khác.

- Qua công tác quan lý việc tồ chức triển khai thực hiện các hoạt độngđạo

sự ờ cơ sở theo chương trình chung cùa giáo hội, thông qua đó chính quyền traođồi nẳm bẳt tâm tư, nguyện vọng cua cộng đồng quần chúng tín đồ, cua từngthành viên Ban Đại diện, đặc biệt là có nhiều cơ hội tiếp cận các thông tin cótính thời sự, nhạy cám từ Ban Đại diện để hồ trợ công tác quán lý, nhất là quan

lý các hoạt động lợi dụng tôn giáo của các phần tư xấu luôn tiềm ấn nhừng yếu

tố phức tạp đã diền ra ờ địa phương trong thời gian qua

- Thử ha, về tồ chức và hoạt động cùa các Ban Trị sự Phật giáo Hòa

Hảo

cơ sớ trên địa bàn tình Đồng Tháp

- Sinh hoạt tôn giáo chấp hành tôn chỉ mục đích cua đạo, tuân thủchính

sách, pháp luật cùa nhà nước, làm tròn nghía vụ công dân, làm tốt công tác từthiện - xà hội cốt yếu là xuất phát từ suy nghĩ và hành động đúng đắn cua ngườitín đồ Song, góp phần quan trọng trong đó còn có sự nồ lực rất lớn cùa lựclượng chức việc, hầu hết đều tham gia ủy viên ùy ban MTTQ Việt Nam và các

tồ chức đoàn thể chính trị ớ địa phương, số lượng, chất lượng cùa Trị sự viên cơ

sở từng bước có nâng lên nhưng vần chưa tương xứng với nhu cầu sinh hoạt cuatín đồ Phật giáo Hòa Háo ơ Đồng Tháp, hoạt động chính cua Ban Trị sự cơ sờchi dừng lại ờ công tác phồ truyền giáo lý và từ thiện xà hội, nhưng trong phổtruyền giáo lý chưa vận dụng sáng tạo và linh hoạt việc thực hành tôn chỉ, đườnghướng hành đạo với thực tiền phát triển xà hội Trong công tác từ thiện xà hộivẫn còn trường hợp “bung ra” nhàm phô trương thanh thế, địa vị cá nhân, chínhquyền địa phương khó kiểm soát, về phía Ban Trị sự Trung ương Phật giáo HòaHào tuy có nhiều đằu tư cho công tác phồ truyền giáo lý qua việc mờ các lớp bồidường giáo lý căn bàn, đào tạo giáo lý viên nhưng chưa quan tâm đến công táchành chính giáo hội, nên đa số Ban Trị sự cơ sở còn lúng túng trong điều hành

6 5

hành chính và công việc đạo sự Có thể nhận xét rằng, mô hình Ban Trị sự cơ sờnhư hiện tại phù hợp với nhu cầu đặt ra trong sinh hoạt của Phật giáo Hòa Hào,

6 6

- số lượng Ban Trị sự được trải đều, thành phần nhân sự phần lớn

đồng nhân dân, thành viên MTTQ, các đoàn thề, tồ chức chính trị - xà hội các

cấp, đa số họ là tín đồ tiêu biểu, chân tu, có uy tín, có thể huy động được sức

mạnh cua tập thể tín đồ phục vụ cho đạo, giúp ích cho đời Tuy nhiên, có nhiều

chức việc lớn tuổi, sức khoẻ kém, năng lực yếu, kiện toàn, thay đồi thường xuyên nên các Ban Trị sự cơ sơ gặp khó khăn trong hoạt động; một số khác có

biểu hiện tư lợi dẫn đến thiếu dân chù, làm cho nội bộ mất đoàn kết, mâu thuẫn

gay gẳt làm hạn chế niềm tin cua tín đò.

- Nhìn chung, công tác QLNN đối với Ban Đại diện Phật giáo HòaHảo

tinh và Ban Trị sự Phật giáo cơ sở trên địa bàn tinh Đồng Tháp ngày càng đi vàokhuôn khổ Từ cách nhìn thân thiện, gần gũi với các tồ chức, quan tâm chia sẻ,giúp đờ kịp thời các tồ chức; hiểu biết về đặc thù cua tổ chức, chính quyền tỉnhĐồng Tháp đà chi phối, uốn nẳn được nhừng nơi hoạt động có biểu hiện lệchlạc; chấn chinh kịp thời các hoạt động vi phạm pháp luật, phát huy vai trò làtrung tâm đoàn kết, là cánh tay nối dài đắc lực cùa Ban Trị sự Trung ương Phậtgiáơ Hòa Hao qua hiệu quà hoạt động cua Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hao tình

và các Ban Trị sự Phật giáo Hòa Háo cơ sờ thời gian qua Tuy nhiên, trên thực tếhoạt động cua các tồ chức này còn nhiều vấn đề đặt ra trong QLNN cần pháiquan tâm nhiều hơn trong thời gian tới như: nhân sự thiếu, yếu; nhận thức tôngiáo còn khác nhau; một số “mượn danh đạo tạo danh đời”; một số đặt nặng vấn

đề tôn giáo hơn vấn đề dân tộc nên còn đòi “yêu sách” với chính quyền; đội ngũcán bộ chưa ngang tằm, nhận thức về bản chất chính trị, ban chất tôn giáo đốivới Phật giáo Hòa Háo còn khác, ỌLNN có nơi buông lỏng, có nơi bóp chặt bịdẫn đến kém hiệu quả,v.v

- Thử tư, Quàn lý vãn hóa phấm, đồ dùng việc đạo Phật giáo Hòa Háo

trên

địa bàn tình Đồng Tháp

- Trước khi Phật giáo Hòa Háo được công nhận về tồ chức, tình hìnhquàn

6 7

lý văn hóa phấm liên quan đến Phật giáo Hòa Hao có nhiều phức tạp Tài liệukinh sách được truyền từ nước ngoài vào Việt Nam bàng nhiều con đường khác

6 8

- nhau, như thông qua bưu điện, hái quan, thân nhân tín đồ từ

chính quyền phát hiện và xử lý theo quy định cùa pháp luật.

- Trong thời gian qua, việc vận dụng các quy định cua pháp luật vềxuất

bàn ấn phấm tôn giáo đà được giáo hội Phật giáo Hòa Hao và chính quyền địaphương thực hiện tốt Nhà Xuất ban Tôn giáo cấp giấy phép xuất bán kịp thời,Ban Trị sự Trung ương Phật giáo Hòa Háo quan tâm in ấn tái bàn kinh kệ, đồdùng việc đạo, đồi mới hoạt động cơ quan phồ truyền giáo lý, đầu tư lớn hơncho hoạt động cua cơ quan này, trong đó hoạt động nồi bật qua các tin tức cậpnhật, thời sự hấp dẫn cùa Tạp chí Hương Sen

- Nhìn chung, việc in ấn, phát hành giáo lý, đồ dùng việc đạo của Phậtgiáo

Hòa Háo từ sau năm 1999 đến nay đà có nhừng chuyển biến tích cực; công tácquân lý đối với hoạt động này dằn đi vào nề nếp, thuận lợi hơn; việc phát hiệnsai phạm trong hoạt động vãn hóa phẩm liên quan đến Phật giáo Hòa Hao giam

về số lượng; các cấp giáo hội và tín đồ Phật giáo Hòa Háo có ý thức hơn trongviệc giừ gìn, báo quán, trân trọng kinh kệ, vãn hóa phâm liên quan đên Phật giáoHòa Háo đồng thời củng cố thêm niềm tin vào “sự trong sáng” cùa giáo lý Phậtgiáo Hòa Hao

- Tuy nhiên, so với nhu cầu của tín đồ, việc in ấn, phát hành giáo lý, đồdùng việc đạo của Phật giáo Hòa Hào còn khá lớn, nội dung đa dạng Vì vậy,công tác QLNN đối với hoạt động này đặt ra yêu cầu đồi mới và kịp thời hơn,nhàm hạn chế tình trạng kinh sách, băng đĩa có nội dung liên quan đến Phật giáoHòa Háo bị sao chép, tán phát trái phép, không phép tràn lan chính quyền khôngkiểm soát hết, thận trọng là có nhừng nội dung xuyên tạc chu trương, chính sáchtôn giáo cùa Đáng và Nhà nước; công tác quán lý, kiểm tra hoạt động in ấn đốivới các tổ chức, cá nhân cần được tăng cường, quản lý nghiêm khắc hơn,v.v.Các ngành, các cấp cần xây dựng cơ chê phối hợp xư lý các hoạt động in ấn, tán

6 9

phát kinh sách, băng đĩa sai pháp luật, tránh tình trạng khập khiền diền ra trong

- bàn tinh Đồng Tháp tổ chức được 56 lớp với khoáng 6000 tín đồ tham dự.Ngoài

ra, trong các ngày ram, 30 âm lịch hàng tháng, các hoạt động thuyết giàng giáo

lý, bình giáng sấm giáng tại các chùa, các nhà tín đồ, nơi làm việc của các BanTrị sự cơ sờ được diễn ra thường xuyên đáp ứng sự mong mói cua tín đồ

- Bên cạnh mặt tích cực, thực trạng ỌLNN đối với hoạt động phồtruyền

giáo lý cua Phật giáo Hòa Háo còn nhiều vấn đề đặt ra hiện nay đó là: cần phaiquy định rõ hơn về tiêu chuẩn, đối tượng tham dự; thời gian mơ và kết thúc lớphọc; vấn đề đãng ký tồ chức thuyết giang giáo lý tại nhà riêng, hộ gia đình trong

các ngày lề trọng, đám, tuần, thất, như các tôn giáo khác Vì hiện nay, thử

nhát, các lớp bồi dường giáo lý căn bàn Phật giáo Hòa Háo thường được giáo

hội tô chức trong dịp hè nên thu hút phần lớn các cháu học sinh lứa tuồi thanhthiếu nhi tham dự, nếu việc chuân bị nội dung, cơ sở vật chất không kỹ lường,

có thê ảnh hường đến nhân cách cua các cháu về sau Thứ hai, Luật tín ngường, tôn giáo quy định: “Moi người có quyền bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giảo;

thực hành lễ nghi tín ngưỡng, tôn giảo; tham gia lễ hội; học tập và thực hành giảo lý, giảo luật tôn giảo ” [89] Quy định này không đặt vấn đề về không gian

thực hiện các hoạt động trên là phù hợp với truyền thống “Cư sỹ tại gia” củaPhật giáo Hòa Háo, và trên thực tế sinh hoạt cùa người tín đồ phần lớn thực hiệntại gia đình qua việc thuyết giáng giáo lý, bình giảng sấm giang, thờ cúng, cầunguyện tại nhà Do đó, nhu cầu chính đáng này của tín đồ Phật giáo Hòa Haocần được các ngành, các cấp xem xét và có quy định cụ thê, nham hạn chê tìnhtrạng tô chức thuyết giáng không phép, chính quyền chưa kiêm soát chặt chè vàkhông biện pháp xừ lý có tính căn cơ (do chưa có chế tài xư lý vi phạm về hoạtđộng tôn giáo) Mặt khác, cùng để đánh tan dư luận phân biệt đối xừ tôn giáonhừng khi việc thực hiện các lề nghi tôn giáo, thuyết giáng giáo lý tôn giáo tạinhà riêng, hộ gia đình đà được thực hiện ớ một số tôn giáo khác

- Thử bảy, Quán lý đối với các hoạt động từ thiện - xã hội Phật giáo

Hòa

Háo trên địa bàn tinh Đồng Tháp