Qua bức tranh mùa hè vui tươi tràn đầy sức sống tác giả đã gởi gắm lòng yêu mến quê hương đất nước, hòai bão giúp dân xây dựng đời sống ấm no, hạnh phúc.Qua bài thơ vẻ đẹp tâm hồn Nguy[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT LINH
TRUNG
TỔ NGỮ VĂN
KIỂM TRA HỌC KÌ 1 NĂM HỌC 2019 - 2020 MÔN: NGỮ VĂN- KHỐI 10
THỜI GIAN: 90 phút, không kể thời gian giao đề
ĐỀ CHÍNH THỨC
I ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Trong xã hội ta, nhiều thanh niên biết tỏ lòng thương yêu quý mến nhân dân bằng hành động dũng cảm và hào hiệp; lúc chiến tranh xông pha lửa đạn để bảo vệ tính mạng và tài sản của đồng bào; lúc bình thường cứu giúp trẻ em bị tai nạn, đỡ đần người đi đường bị ốm đau… Những việc làm mang nội dung đạo đức tốt đẹp của người thanh niên mới như thế rất đáng biểu dương, khuyến khích.
Thanh niên phải luôn có tinh thần xung phong, gương mẫu; bất cứ việc gì tập thể cần thì thanh niên phải làm với tinh thần trách nhiệm cao nhất; song phải luôn luôn khiêm tốn, thật thà, không phô trương, dối trá Đó cũng là thái độ đúng đắn của thanh niên đối với nhân dân, của cá nhân đối với tập thể.
Thanh niên cũng phải dành thì giờ nhất định để giúp đỡ cha mẹ, săn sóc các em, chăm lo một phần công việc gia đình Người thanh niên nào không biết tí gì đến việc nhà, không kính yêu cha mẹ, không thương mến người thân trong gia đình thì ngoài xã hội làm sao có lòng yêu mến nhân dân thực sự được?
(Trích Con đường tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của thanh niên, Ngữ văn 12, Tập một, NXBGD
2013, trang 37)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên?
Câu 2: Văn bản trên đề cập đến nội dung gì?
Câu 3: Theo tác giả, trên con đường tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, thanh niên cần phải làm gì? Câu 4: Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị ? Lí giải tại sao chọn thông điệp đó ? ( Trả lời thành một đoạn văn ngắn khoảng 5-7 dòng)
II LÀM VĂN (6,0 điểm)
Anh (chị) hãy phân tích bài thơ sau để làm rõ vẻ đẹp tâm hồn của tác giả:
“Rồi hóng mát thuở ngày trường,
Hoè lục đùn đùn tán rợp giương.
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ, Hồng liên trì đã tiễn mùi hương.
Lao xao chợ cá làng ngư phủ, Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương.”
( Trích “Cảnh ngày hè” - Nguyễn Trãi, SGK Ngữ Văn 10, tập 1, NXBGD 2013, trang
upload.123doc.net)
-HẾT Học sinh không được sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ tên học sinh: ……… Số báo danh:……… …….…… Chữ kí của giám thị 1: ……… Chữ kí của giám thị 2:…… …….……
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG THPT LINH TRUNG
TỔ NGỮ VĂN
KIỂM TRA HỌC KÌ 1 NĂM HỌC 2019-2020 MÔN: NGỮ VĂN- KHỐI 10
THỜI GIAN: 90 phút, không kể thời gian giao
đề
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA
MA TRẬN
ĐỀ KIỂM
TRAChủ đề
Mức độ
số
I Đọc hiểu - Xác định
phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản
- Xác định được nội
dung của văn bản
- Trả lời câu hỏi - Nêu thông
điệp và lí giải thông điệp thành đoạn văn
5 -7 dòng
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ
1 0,5 5%
1 1,0 10%
1 1,0 10%
1 1,5 15%
4 4,0 40%
II.Làm văn Nhận biết được
kiểu bài nghị luận văn học, xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Nghị luận về một tác phẩm văn học trung đại
Triển khai vấn đề nghị luận thành hệ thống ý rõ ràng
Kết hợp các thao tác lập luận để phân tích, chứng minh, bình luận vấn đề
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn
đề nghị luận Biết so sánh, liên hệ
Số câu
Số điểm
1 6,0 60% Tổng chung
Số câu
Số điểm
Trang 3HƯỚNG DẪN CHẤM (MÔN TỰ LUẬN)
NGỮ VĂN KHỐI 10
Đọc hiểu
Câu 1
(phần 1)
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là Nghị
Câu 2
(phần 1)
Văn bản trên đề cập đến nội dung: Những việc làm đáng biểu dương của thanh niên để tu dưỡng đạo đức và tạo dựng lòng tin yêu của nhân dân, gia đình và xã hội
1,0
Cấp độ thông hiểu
- Nêu được đầy đủ các ý: 0,5
- Nêu sơ sài, chưa
đủ ý: 0,25
Câu 3
(phần 1)
Theo tác giả, trên con đường tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, thanh niên cần: yêu mến nhân dân;
sẵng sàng làm việc vì tập thể với tinh thần trách nhiệm cao; thanh niên phải gương mẫu, khiêm tốn, thật thà, không phô trương, giả dối; phải biết yêu thương và chia sẻ với người thân trong gia đình
1,0
Cấp độ vận dụng
cơ bản: đọc – hiểu
(mỗi ý: 0,25 điểm)
Câu 4
(phần 1)
- Học sinh trình bày ý kiến cá nhân về sự lựa chọn của mình (1,0 điểm)
Cấp độ vận dụng nâng cơ bản:
- Hình thức: 0,25
- Nêu ý kiến của bản thân : 0,75
- Lý giải hợp lí (0,5 điểm)
Làm văn
(6 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng
– Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, tìm hiểu vẻ đẹp tâm hồn nhân vật trữ tình trong bài thơ
– Vận dụng tốt các thao tác lập luận
– Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp…
– Khuyến khích những bài viết sáng tạo
2 Yêu cầu về kiến thức
– Trên cơ sở hiểu biết về tác giả Nguyễn Trãi và bài thơ cảnh ngày hè HS làm rõ vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi qua bài thơ Sau đây là một số gợi ý:
Trang 41 Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề cần
bàn luận.
- Giới thiệu sơ lược về tác giả Nguyễn Trãi và bài thơ “ Cảnh ngày hè”, khẳng định bài thơ đã bộc lộ
vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi đó là tình yêu thiên
nhiên, cuộc sống, yêu nước thương dân
0,5
2 Phân tích bài thơ để thấy được vẻ đẹp tâm
hồn Nguyễn Trãi.
a)Tình yêu thiên nhiên, cuộc sống:
– Bức tranh thiên nhiên ngày hè được tả sinh
động, giàu sức sống;
+ Cây hòe màu xanh lục có tán lá giương cao che rợp
+ Cây thạch lựu bên hiên nhà đang tràn trề sắc đỏ + Hoa sen màu hồng đang tỏa ngát hương thơm
+Động từ mạnh “đùn đùn” “phun”, “tiễn”
→ Thiên nhiên căng tràn nhựa sống và sinh động +Cách phối màu tài tình có tính chất hội họa; gam màu nóng xen với gam màu lạnh
+Hình ảnh độc đáo cách ngắt nhịp sáng tạo
+Cảnh mùa hè hiện lên qua những nét chấm phá
tài hoa của Nguyễn Trãi Đó là bức tranh hài hòa
về màu sắc, đường nét và mùi vị
+Mùa hè không gây cảm xúc nóng bức khó chịu
2,0
b) Bức tranh cuộc sống
+ Với động từ: “rợp, phun, tiễn” ta thấy cảnh vật
ngày hè sinh sôi nảy nở
+ Cùng với từ láy: “đùn đùn, lao xao, dắng dỏi” đã
tô thêm bức tranh ngày hè sôi động náo nhiệt
+ Tác giả đã sử dụng đảo ngữ: “lao xao chợ cá,
dắng dỏi cầm ve” cho ta thấy cuộc sống yên bình, hạnh phúc, ấm no
+ Nhà thơ đã cảm nhận bức tranh ngày hè bằng thị giác nhìn thấy cây hòe màu xanh lục, thạch lựu
màu đỏ hoa sen màu hồng, những chú ve, người
dân làng chài
+ Ngoài ra nhà thơ đã nghe thấy âm thanh những người dân làng chài cười nói và tiếng ve râm ran
trong chiều ta như tiếng đàn dội lên
→ Qua những hình ảnh trên, ta thấy Nguyễn Trãi
là người yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu cuộc sống
1,0
c)Tấm lòng yêu nước, yêu dân
-Tác giả mong ước có cây đàn của vua Ngu Thuấn
để thay đổi cuộc sống của nhân dân lao động
->Lúc nào, Nguyễn Trãi cũng khao khát mang lại cuộc sống hạnh phúc, ấm no cho dân
-Tấm lòng bao dung, rộng lượng:+ Lẽ ra phải có
cây đàn ấy từ lâu rồi
+ “Dân giàu đủ khắp mọi phương” : cuộc sống ấm
no hạnh phúc ở khắp mọi nơi, đối với tất cả mọi
người
-> tấm lòng yêu nước thương dân tha thiết đến
trọn đời
2,0
Trang 5-Điểm kết tụ ở hồn thơ Ức Trai chính ở lòng yêu nước thương dân, mong ước cho nhân dân ấm no, hạnh phúc
– Âm điệu câu lục 2-2-2-2, cách ngắt nhịp chậm, xen câu thất ngôn ¾ tạo âm hưởng đều đặn, mạnh
mẽ, khẳng định khát vọng mà Nguyễn Trãi vươn tới
3 Kết luận :
Qua bức tranh mùa hè vui tươi tràn đầy sức sống tác giả đã gởi gắm lòng yêu mến quê hương đất nước, hòai bão giúp dân xây dựng đời sống ấm no, hạnh phúc.Qua bài thơ vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi được bộc lộ khá sâu sắc và chân thực Nghệ thuật của bài thơ cũng rất sáng tạo ông đã việt hóa thơ Đường luật, hệ thống ngôn ngữ giản dị,tinh tế xen lẫn từ Hán và điển tích Tư tưởng của Nguyễn Trãi như một bài học gửi gắm cho thế hệ trẻ về lòng yêu nước, ước mong cống hiến cho đất nước
0,5
Biểu điểm:
biểu đạt chính; diễn đạt tốt, lời văn trong sáng; không sai lỗi chính tả
đạt, có sai vài lỗi chính tả
nắm phương thức biểu đạt, diễn đạt còn lúng túng, có sai vài lỗi chính tả