Nếu ta chủ quan với kết quả của hiện tại thì sớm muộn gì ta cũng gặp phải những sự cố bất lợi vì thế ta cần chuẩn bị những điều kiện vật chất và tinh thần tốt nhất, đó chính là sự chủ độ[r]
Trang 1Trường THPT Lê Xoay ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG LẦN 3
Môn: Ngữ văn, lớp 11 Năm học: 2016-2017
Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc hai đoạn văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 4:
(1) Các thầy giáo, cô giáo phải gần gũi dân chúng Các thầy giáo cũng như các
trí thức khác là lao động trí óc Lao động trí óc phải biết sinh hoạt của nhân dân, nếu chỉ giở sách đọc thì không đủ Phải yêu dân, yêu học trò, gần gũi nhau, gần gũi cha mẹ học trò Giáo dục ở trường và ở gia đình có quan hệ với nhau Các chú, các cô phải thi đua trao đổi kinh nghiệm Bác nói thế là hết Văn hay không cần nói dài ( )
(2) Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ Để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang của mình, cán bộ báo chí phải tu dưỡng đạo đức cách mạng, cố gắng trau dồi tư tưởng nghiệp vụ và văn hóa, chú trọng học tập chính trị để nắm vững chủ trương chính sách của Đảng và Chính phủ: đi sâu vào thực tế, đi sâu vào quần chúng lao động ( )
(Hồ Chí Minh toàn tập, in trong Một số lời dạy và mẩu chuyện về tấm
gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Chính trị Quốc gia)
Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của hai đoạn văn trên
Câu 2 Chỉ ra các phép liên kết của hai đoạn văn
Câu 3 Hồ Chí Minh đã hướng đến đối tượng nào trong hai đoạn trích? Những
điều Bác dạy đối với đối tượng đó là gì
Câu 4 Hãy trình bày suy nghĩ của mình về bài học của Chủ tịch Hồ Chí Minh
mà anh/chị được biết đến bằng một đoạn văn (Khoảng 5->7 dòng)
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu (2,0 điểm)
"Khi trời đẹp hãy chuẩn bị cho thời tiết xấu"
Anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về vai trò của sự chủ động, chuẩn bị
trước cho những tình huống xấu trong cuộc sống bằng một đoạn văn khoảng 200
chữ
Câu 2 (5,0 điểm)
Nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng: “Thơ hay là thơ giản dị, xúc động và ám
ảnh”.
Anh/chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ nhận định trên qua bài
thơ "Vội vàng" của Xuân Diệu
HẾT
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên Số báo danh
Trang 2
ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
PHẦN CÂU NỘI DUNG CƠ BẢN ĐIỂM
2 Các phép liên kết được sử dụng trong 2 đoạn trích là:
-Phép liên tưởng: Các thầy giáo cũng như các trí thức
khác là lao động trí óc, cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng
-Phép lặp: Thầy giáo, trí thức, lao động trí óc -Phép thế: Lao động trí óc thế cho các thầy giáo, cô giáo.
Họ thế cho cán bộ báo chí
0.5
3 - Hai đoạn trích hướng đến đối tượng tầng lớp trí thức
trong xã hội
-Những điều Bác dạy đó là tầng lớp trí thức phải gắn bó với nhân dân, gắn bó với đời sống của họ Với thầy cô giáo phải thi đua trao đổi kinh nghiệm, gần gũi với học trò
và cha mẹ học trò, luôn kết hợp giữa gia đình và nhà trường Với nhà báo, phải tu dưỡng đạo đức cách mạng để hoàn thiện bản thân, trau dồi bản thân mình hướng tới viết những bài đi sâu vào thực tế đời sống lao động của nhân dân
0.5 0.5
4 Học sinh trình bày suy nghĩ của mình về một bài học mà
Bác dạy( có thể được rút ra từ một câu chuyện, một câu nói của Bác mà anh/chị biết và thấy ấn tượng), khoảng 5->7 dòng, dưới dạng đoạn văn
1.0
* Đảm bảo cấu trúc của đoạn văn NLXH, khoảng 200 chữ
(0.25đ)
- Có đủ mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn Các câu trong đoạn văn liên kết chặt chẽ, lô gic với nhau
* Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: vai trò và sự cần thiết của sự chủ động, đề phòng trước những tình huống xấu của cuộc sống Trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không được chủ quan mà phải luôn kiên định Đảm bảo các ý cơ bản sau:
a.Giải thích đề (0.5đ)
- Thời tiết đẹp: hoàn cảnh, điều kiện thuận lợi để thực hiện một công việc gì đó
- Thời tiết xấu: hoàn cảnh khó khăn, bất lợi có thể xảy ra
- Hãy chuẩn bị: sự chủ động trước bất cứ hoàn cảnh nào
=>Ý kiến khẳng định để đạt được một việc nào đó, con người phải có cái nhìn thấu suốt không chỉ hiện tại mà còn
2.0
Trang 3cả tương lai, hướng đến một lối sống biết chừng mực Không quá vui với kết quả trước mắt mà quên nghĩ đến tương lai có thể xảy ra những việc khó khăn Cái nhìn thấu suốt ấy hướng con người đến một lối sống biết chủ động trước hoàn cảnh, sẵn sàng chuẩn bị trước những giải pháp cho điều khó khăn có thể xảy ra
b Bàn luận ý kiến (1.0)
- Sự chuẩn bị, lường trước những khó khăn, trở ngại của cuộc sống được thể hiện ntn?
+ Biết chuẩn bị những điều kiện, cơ sở để đối phó với những điều không thể lường trước được Không chủ quan trước những thuận lợi đã có mà luôn đề phòng bằng những khả năng của mình
+ Dù hiện tại kết quả có ntn, những người chủ động vẫn luôn suy nghĩ đến những vấn đề có thể xảy ra Đó là những người thành công ở hiện tại nhưng luôn biết nhận thức đúng về bản thân mình, không tự mãn, bằng lòng với chiến thắng mà luôn chủ động rèn giũa, trau dồi bản thân
để duy trì thành công đó
+Đó là những người thất bại nhưng không nản chí, không dừng lại mà ngừng cố gắng, trái lại, người đó luôn bình tĩnh chủ động chờ cơ hội tốt nhất để khắc phục những điểm yếu của bản thân vươn lên trong cuộc sống
- Tại sao cần phải chủ động trước mọi tình huống của cuộc sống?
+ Cuộc sống là thiên biến vạn hóa, không thể lường trước được những vấn đề có thể xảy ra Nếu ta chủ quan với kết quả của hiện tại thì sớm muộn gì ta cũng gặp phải những
sự cố bất lợi vì thế ta cần chuẩn bị những điều kiện vật chất và tinh thần tốt nhất, đó chính là sự chủ động trong cuộc sống
+ Mở rộng vấn đề
c Bài học nhận thức, hành động.(0,25)
*Đảm bảo cấu trúc một bài văn nghị luận Có đủ ba phần:
mở bài, thân bài, kết bài Dẫn dắt hợp lý, lập luận chặt chẽ, sâu sắc Hành văn trong sáng chọn lọc, đảm bảo về chính
tả, dùng từ, viết câu
* Yêu cầu về kiến thức
Có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau nhưng phải đảm bảo được những ý cơ bản sau:
5.0
1 Giới thiệu về quan điểm sáng tác của các nhà thơ
- Bài thơ "Vội vàng" của Xuân Diệu là bài thơ tiêu biểu cho nhận định của Trần Đăng Khoa "Thơ hay ám ảnh".
0.5
Trang 4+ Giản dị là quá trình lao động nghệ thuật nghiêm túc, khổ công của người nghệ sĩ Giản dị chứa đựng ở bề sâu cảm
xúc, ở sự chân thật của trái tim, của tâm hồn thơ Giản dị trong thơ xét cho cùng cũng chính là một con đường để nhà thơ khiến cho người đọc phải rung động Không nên hiểu giản dị là giản đơn, tầm thường Giản dị trong thơ không chỉ là sự chân thật của cảm xúc mà còn ở bề mặt của ngôn từ tức là ngôn ngữ súc tích và cô đọng
- "Xúc động, ám ảnh" trong thơ nghĩa là bài thơ phải khiến
cho người đọc xúc động đến tận đáy lòng, khiến cho người đọc bắt nhịp, đồng điệu với trái tim người thi sĩ, đồng thời thơ không chấp nhận sự xúc động hời hợt, thoáng qua mà phải sâu sắc đến "ám ảnh"
-"Giản dị, xúc động và ám ảnh" là những yêu cầu không
thể thiếu đối với thơ
3 Chứng minh ý kiến qua bài thơ "Vội vàng" của Xuân
Diệu:
- Sức ám ảnh, sự giản dị trong thơ Xuân Diệu xét đến cùng
là cái tôi nội cảm của nhà thơ Cái tôi ấy là niềm khát khao giao cảm với đời Qua đó bộc lộ xúc cảm mãnh liệt và một quan niệm nhân sinh mới mẻ, tích cực và hiện đại
+ "Vội vàng" thể hiện tình yêu cuộc sống đến kỳ lạ Từ cách nhìn thiên nhiên, cho đến những phát hiện "Này đây"
là tiếng reo vui đầy kinh ngạc khi phát hiện ra vẻ đẹp kỳ lạ của cuộc sống Sau mỗi tiếng reo vui, cuộc sống hiện ra
giản dị mà đắm say, tình tứ của "ong bướm, yến anh", cái đắm say bát ngát sắc xanh của "đồng nội xanh rì", của
cành lá non tơ
+ Cảm xúc tổng hợp và lạ lùng trước thiên nhiên "Tháng
giêng gần", câu thơ đặc sắc, lấp lánh ba vẻ đẹp độc đáo.
Tháng giêng là tháng khởi đầu của một năm, của mùa xuân xanh tươi mơn mởn, là biểu tượng vẻ đẹp của cuộc
sống So sánh "tháng giêng" với "môi gần", hội tụ mùa
xuân với tuổi trẻ thành vẻ đẹp tổng hợp của cuộc sống Đây là quan niệm mới mẻ bởi nhà thơ đã lấy vẻ đẹp của con người làm chuẩn mực so sánh với thiên nhiên, với Xuân Diệu con người là vẻ đẹp hoàn hảo của tạo hóa, mà trong đời người thì tuổi trẻ, tình yêu là đẹp nhất.(d.c)
+ Xuân Diệu quan niệm mới mẻ về thời gian là không
dừng lại Những từ ngữ "tới- qua; non-già" thể hiện quy
luật thời gian tuyến tính, một đi không trở lại Quan niệm này hoàn toàn khác so với quan niệm truyền thống xưa (d.c)
+ "Vội vàng" thể hiện một thái độ tích cực trước cuộc sống Điệp khúc"Tôi muốn " với thể thơ ngũ ngôn thể hiện
3.0
Trang 5ý chí mạnh mẽ, muốn đoạt quyền của tạo hóa, muốn chặn
đứng bước chân của thời gian Điệp khúc "Ta muốn ôm "
dường như ý chí chủ quan không thắng được quy luật khách quan, nhưng Xuân Diệu không chịu bó tay mà luôn cho rằng chúng ta hãy cống hiến hết mình và tận hưởng cuộc sống hết mình để cuộc sống có qua đi, ta không cảm thấy nuối tiếc.(d.c)
+ Câu kết "Hỡi xuân hồng " thật táo bạo và mạnh mẽ, động từ ''cắn'' cho thấy cuộc sống mơn mởn, căng tròn, hấp dẫn như trái xuân hồng Thi sĩ ước vọng được "cắn"
vào quả đời ấy để tận hưởng mọi hương vị của cuộc sống
4 Nhận xét, đánh giá
- Ý kiến của Trần Đăng Khoa là đúng đắn
- Khẳng định giá trị và đặc trưng của thơ, đồng thời đó cũng là yêu cầu bắt buộc đối với người nghệ sĩ trong sáng tác
- Bài thơ "Vội vàng" của Xuân Diệu là bài thơ tiêu biểu
cho quan điểm sáng tác ấy cả về nội dung lẫn nghệ thuật
1.0
Trang 6MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG, LẦN 3
MÔN: NGỮ VĂN, LỚP 11, NĂM HỌC: 2016-2017
Mức độ
Chủ đề Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao Tổng
I.Đọc
hiểu
-Phương
thức biểu
đạt chính
-Các phép liên kết của hai đoạn văn.
-Xác định nội dung, mục đích chính của văn bản
-Trình bày suy nghĩ về một bài học của Hồ Chí Minh mà anh/chị thấy ý nghĩa dưới dạng đoạn văn.
Số câu:
Số điểm
Tỷ lệ:
1(C1)
0.5
5%
2 (C2) 0.5 5%
3(C3) 1.0 10%
4(C4) 1.0 10%
4 3.0 30% II.Làm
văn
Câu 1
NLXH -Nhận biết đây là dạng
bài NLXH
về một tư
tưởng, đạo
lý
-Giải thích được vấn đề nghị luận
Hiểu được cách nói ẩn
dụ về tư tưởng sống của con người.
-Biết cách bàn luận, mở rộng vấn đề,
có dẫn chứng
cụ thể.
Trình bày dưới dạng đoạn văn.
-Lập luận chặt chẽ, sâu sắc, thuyết phục.
-Đánh giá nhận xét, mở rộng vấn đề.
-Liên hệ và rút ra bài học cho bản thân.
Số điểm
Tỷ lệ: 0.250.25% 0.55% 0.750.75% 0.55% 2.020% Câu 2
NLVH
Nhận biết
được bản
chất của đề
bài là vẻ đẹp
giản dị, xúc
động và ám
ảnh của bài
thơ
"Vộivàng"
-Hiểu đúng trọng tâm của
đề là quan điểm sáng tác của các nhà thơ, tiêu biểu
là Xuân Diệu khi sáng tác bài thơ "Vội vàng"
-Biết cách làm bài nghị luận văn học -Biết bám sát trọng tâm của
đề để giải thích, nghị luận.
-Lập luận chặt chẽ, thuyết phục.
-Biết huy động kiến thức
về lí luận văn học để giải thích ý kiến của Trần Đăng khoa.
-Biết vận dụng ý kiến vào phân tích và chứng minh bài thơ "Vội vàng".
-Biết nghị luận theo luận điểm, tránh phân tích chung chung bài thơ.
Số điểm
Tỷ lệ:
0.5
5%
1.5 15%
1.5 15%
1.5 15%
5.0 50%