Hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quan hành chính từ thực tiễn tỉnh hủa phăn, nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào

Lý do chọn đề tài Tại nước CHDCND Lào,HĐND tỉnh là cơ quan được hiến định trongHiến pháp và có vị trí đặc biệt quan trọng xuất phát từ việc đây là cơ quanquyền lực nhà nước ở địa phương,

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

SOUKMIXAYSINGBOUNHEUANG

HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT, KIỂM TRA CỦA HỘI ĐỒNG

NHÂN DÂN TỈNHĐỐI VỚI CÁC CƠ QUAN HÀNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI - NĂM 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘIVỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

SOUKMIXAYSINGBOUNHEUANG

HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT, KIỂM TRA CỦA HỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 8 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS.TS NGUYỄN THỊ THU HÀ

HÀ NỘI - NĂM 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài “Hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính - từ thực tiễn tỉnh Hủa Phăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào”là một đề tài nghiên cứu mới

so với các đề tài nghiên cứu đối với học viên Lào cũng như có tính thiết thựcvới thực tiễn công việc công tác của tác giả tại tỉnh Hủa Phăn Tác giả đã thựchiện đề tài với sự chăm chỉ, cố gắng, nghiêm túc, cầu thị của bản thân tác giả

và dưới sự hướng dẫn tận tình, chu đáo cũng như giúp đỡ hết lòng của

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà.

Các số liệu, thông tin trong đề tài được tác giả sử dụng đều được tríchdẫn nguồn một cách rõ ràng và tác giả xin chịu mọi trách nhiệm về nội dungcủa đề tài

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

SoukmixaySINGBOUNHEUANG

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

Chương 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT,KIỂM TRA CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNHĐỐI VỚI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH 8

1.1 Khái niệm chung 8

1.2 Vai trò của hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính 20

1.3 Nội dung hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính 26

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính 32

Tiểu kết chương 1 40

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT, KIỂM TRA CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH ĐỐI VỚI CÁCCƠ QUAN HÀNH CHÍNH TẠI TỈNH HỦA PHĂNNƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 41

2.1 Khái quát về tỉnh Hủa Phăn và Hội đồng nhân dân tỉnh Hủa phăn nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào 41

2.2 Thực tiễn hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính 53

2.3 Đánh giá chung 71

Tiểu kết chương 2 79

Chương 3.QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT, KIỂM TRA CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH HỦA PHĂN ĐỐI VỚI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH THỜI GIAN TỚI 81

3.1 Quan điểm bảo đảm hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính 81

3.2 Giải pháp bảo đảm hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính 87

Tiểu kết chương 3 105

KẾT LUẬN 106

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 107

PHỤ LỤC 113

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

TT Chữ viết tắt Viết đầy đủ

2 CVP HĐND : Chánh Văn phòng Hội đồng Nhân dân

6 PCVP HĐND : Phó Chánh Văn phòng Hội đồng Nhân dân

10 UBTTHĐND : Ủy ban Thường trực Hội đồng Nhân dân

13 VBQPPL : Văn bản quy phạm pháp luật

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

1 Biểu đồ 2.1: Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh Hủa Phăn từ 40năm 2016 đến nay

2 Biểu đồ 2.2:GDP của tỉnh Hủa Phăn từ năm 2016 đến nay 41

3 Biểu đồ 2.3:Thu hút khách du lịch trong và ngoài nước tại tỉnh 41Hủa Phăn từ năm 2016 đến nay

4 Biểu đồ 2.4: Số dân tộc hiện đang sinh sống tại tỉnh Hủa Phăn 42trong giai đoạn hiện nay

5 Biểu đồ 2.5: Số cán bộ, chuyên viêntại HĐND tỉnh Hủa Phăn 49hiện nay

6 Biểu đồ 2.6:Tổng kết việc LPTN của các chức danh do 68HĐND tỉnh Hủa Phăn bầu ra từ năm 2016 đến 2020

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tại nước CHDCND Lào,HĐND tỉnh là cơ quan được hiến định trongHiến pháp và có vị trí đặc biệt quan trọng xuất phát từ việc đây là cơ quanquyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyềnlàm chủ của Nhân dân, do Nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trướcNhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên cũng như đóng vai tròquan trọng về việc quyết định các vấn đề của địa phương do luật định và hơnhết là tiến hành hoạt động giám sát, kiểm tra đối với các cơ quan hành chínhtrong tỉnh trên nhiều lĩnh vực như việc tổ chức thực hiện Hiến pháp, pháp luật,nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của kỳ họp HĐND tỉnh, nghị quyết vàquyết định của Ban thường trực, việc ra quyết định, lệnh, thông tư hướng dẫn

và tổ chức thực hiện công việc của cơ quan hành chính địa phương, tổ chứcthực hiện chính trị, hành chính, kinh tế-xã hội, tổ chức và nhân sự mà HĐNDtỉnh thông qua, thu - chi ngân sách cấp tỉnh và cấp huyện và đánh giá đối vớiviệc thực hiện chức năng của các nhân sự mà HĐND tỉnh bầu cử và thông qua

Trong các tỉnh của nước CHDCND Lào, tỉnh Hủa Phăn là một trongnhững tỉnh có lịch sử đóng góp rất lớn vào quá trình Cách mạng Dân chủ Nhândân tại nước CHDCND Lào, cũng như là tỉnh có vị trí chiến lược đối với đấtnước do vậy yêu cầu đối với các cơ quan hành chính trong việc thực hiện đúngnhiệm vụ của mình là hết sức quan trọng Nhận thức được điều này trongnhững năm qua HĐND tỉnh Hủa Phăn đã làm tốt yêu cầu thể hiện qua việctăng cường hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quanhành chính trong việc tổ chức thực hiệncác nội dung về giám sát, kiểm tra theoquy định Nhờ việc tăng cường hoạt động giám sát, kiểm tra này của HĐNDtỉnh Hủa Phăn do vậy đã góp phần vào vấn đề bảo đảm hoạt động

giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh có chất lượng, hiệu quả, giúp các cơ quanhành chính thực hiện đúng nhiệm vụ, trách nhiệm của mình, giúp giải quyếtcác vấn đề bức xúc ở địa phương và củng cố niềm tin của cử tri đối với đạibiểu HĐND tỉnh cũng như HĐND tỉnh Hủa Phăn trong những năm vừa qua.Tuy nhiên,hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đốivới các cơ quan hành chính trên một số khía cạnh cũng còn những hạn chếnhất định cũng như đang đặt ra yêu cầu cần giải quyết nhằm giúp cho HĐNDtỉnh Hủa Phăn thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ, vai trò của mình cũng như giúpcủng cố niềm tin của người dân trong tỉnh đối với đại biểu HĐND tỉnh HủaPhăn nói chung nhất là hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phănnói riêng trong thời gian tiến hành Đại hội lần thứ XI và kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội 5 năm lần thứ IX sắp tới.

Xuất phát từ vấn đề lý luận và thực tiễn nêu trên cùng với việc là một cán

bộ của HĐND tỉnh Hủa Phăn do vậy em đã lựa chọn đề tài: “Hoạt động giám sát,

kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính - từ thực tiễn tỉnh Hủa Phăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” để làm đề tài luận

văn thạc sĩ với mong muốn làm rõ hơn được vấn đề này

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Vấn đề nghiên cứu về HĐND tỉnh nói chung và hoạt động giám sát,kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quan hành chính nói riêng là vấn đềnghiên cứu được nhiều sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh cũng như các họcgiả quan tâm tìm hiểu Xoay quanh vấn đề này chúng ta có thể kể đến một sốcông trình nghiên cứu tiêu biểu sau đây:

Thứ nhất, các công trình nghiên cứu về HĐND tỉnh

Khăm Khoong Phôm Ma Păn Nha (2012), Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền cấp tỉnh ở nước CHDCND Lào hiện nay,

Luận án tiến sĩ Luật học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

cách thức tổ chức bộ máy chính quyền cấp tỉnh cũng như làm rõ thực trạng tổchức bộ máy chính quyền cấp tỉnh ở CHDCND Lào với những thành tựu, hạnchế để qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới tổ chức bộ máy chínhquyền cấp tỉnh ở nước CHDCND Lào để phù hợp với tình hình thực tiễn tronggiai đoạn sắp tới.

Vilayvieng Thoumma (2017), Những điểm mới về bộ máy nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào theo Hiến pháp Lào năm 2015, Luận văn

thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội Tác giả đã trình bày khái quát bối cảnh

ra đời Hiến pháp nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào năm 2015 Phân tíchcác nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước Lào theo Hiến pháp Lào; những điểmmới của từng chế định trong bộ máy nhà nước theo Hiến pháp Lào năm 2015

so với Hiến pháp năm 2003; sự tương đồng và khác biệt với bộ máy nhà nướctheo Hiến pháp năm 2013 của Việt Nam

Keryang Vatoua (2017), Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân

ở Lào và Việt Nam dưới góc độ so sánh, Luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật

Hà Nội Tác giả đã trình bày những vấn đề lý luận về tổ chức, hoạt động của Hội đồngnhân dân So sánh quy định của pháp luật Lào và Việt Nam về tổ chức, hoạt động củaHội đồng nhân dân; từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật Lào

về vấn đề này

Thứ hai, các công trình nghiên cứu về hoạt động giám sát, kiểm tra của

Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính

Savankeuth Sanathit (2019), Hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh theo pháp luật Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào - Thực trạng và giải pháp, Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học Luật Hà Nội Luận văn đã nghiên cứu một

số vấn đề lí luận và pháp lí về hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ởLào Phân tích thực tiễn hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ở Lào; từ

đó đưa ra yêu cầu, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quảcủa Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ở nước này

Thứ ba, các công trình nghiên cứu về hoạt động giám sát kiểm tra của

Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính từ thực tiễn tỉnh HủaPhăn

Qua các công trình nghiên cứu trên đã cung cấp căn cứ, cơ sở, nền tảngkhá quan trọng để tác giả nghiên cứu, kế thừa trong bài luận văn của mình.Tuy nhiên đề tài nghiên cứu mà tác giả hướng đến vẫn chưa có bất kỳ tác giảnào trực tiếp nghiên cứu đến do vậy đây là vấn đề quan trọng trong quá trìnhtìm hiểu về HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào Lào hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở hệ thống hóa, làm rõ các vấn đề lý luận về hoạt động giámsát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quan hành chính, đề tài phân tíchthực trạng hoạt động giám sát kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các

cơ quan hành chính trong giai đoạn hiện nay, từ đó đưa ra quan điểm và đềxuất giải pháp nhằm bảo đảm hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnhHủa Phăn đối với các cơ quan hành chính trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Thực hiện mục đích nghiên cứu trên đề tài hướng đến các nhiệm vụ cụthể đó là:

- Hệ thống hóa, làm rõ cơ sở lý luận về hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quan hành chính;

- Phân tích thực trạng hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính hiện nay;

- Đưa ra quan điểm và đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm hoạt động giámsát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính trong thời giantới

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu của đề tài đó là: Hoạt động giám sát, kiểm tra đốivới các cơ quan hành chính của HĐND tỉnh - từ thực tiễn tỉnh Hủa Phăn, nướcCHDCND Lào

4.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Phạm vi không gian: HĐND tỉnh Hủa Phăn nước CHDCND Lào

Phạm vi thời gian: Từ năm 2016 đến nay

Phạm vi nội dung: Đề tài nghiên cứu về hoạt động giám sát, kiểm tra củaHĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính theo các nội dung quyđịnh tại Điều 13 trong Luật HĐND cấp tỉnh năm 2016 quy định về chức nănggiám sát, kiểm tra; trong đó tập trung vào hoạt động giám sát, kiểm tra đối vớicác cơ quan hành chính tỉnh

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận của đề tài

Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng,duy vật lịch sử, để nghiên cứu các đối tượng trong mối quan hệ vậnđộng vàphát triển Đồng thời dựa trên các quan điểm, chủ trương, đường lốicủa ĐảngNDCM Lào; chính sách, pháp luật của Nhà nước CHDCND Lào về HĐNDtỉnh và hoạt động giámsát, kiểm tra của HĐND tỉnh

5.2 Phương pháp nghiên cứu của đề tài

Đề tài được thực hiện dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vậtbiện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Đồng thời đề tài cũng sử dụng một sốphương pháp nghiên cứu chuyên ngành như:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: được dùng để nghiên cứu các côngtrình khoa học, sách chuyên khảo, luận án và tạp chí về hoạt động giám sát, kiểm tra củaHĐND tỉnh đối với các cơ quan hành chính, từ đó

tìm hiểu những kiến thức lý luận và thực tiễn phục vụ cho mục đích nghiên cứu của đề tài.

- Phương pháp logic - lịch sử: đề tài sử dụng phương pháp logic để tìm ramối liên hệ bản chất, tính tất yếu, quy luật của các vấn đề có liên quan đến nội dung đềtài Bên cạnh đó trình bày các vấn đề theo trình tự thời gian để làm rõ được hoạt độnggiám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính

- Phương pháp phân tích - tổng hợp: được sử dụng để phân tích, tổng hợp cáctài liệu thực tiễn về hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các cơquan hành chính từ năm 2016 đến năm 2020

- Phương pháp thống kê - so sánh: được sử dụng để thống kê các số liệu

có liên quan đến các nội dung của đề tài đồng thời có sự so sánh, đối chiếu thực tế để bảođảm sự tin cậy của các số liệu

- Phương pháp quan sát: quan sát thực tiễn hoạt động giám sát, kiểm tracủa HĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính qua quá trình làm việc của bảnthân cũng như qua thực tiễn xuống làm việc với cử tri tại cơ sở

- Phương pháp tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận: được sử dụng để tìmhiểu những tài liệu của các nhà nghiên cứu có liên quan đến đề tài từ đó làm cơ sở để xâydựng cơ sở lý luận cũng như đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp của đề tài

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận của đề tài

Đề tài được thực hiện có ý nghĩa đóng góp về mặt lý luận trong việc hệthống hóa, làm rõ cơ sở lý luận về hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐNDtỉnh đối với các cơ quan hành chính như khái niệm, vai trò, nội dung các yếu tốảnh hưởng đến hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơquan hành chính nhà nước Những vấn đề này đã được phân tích, luận giải ởnhiều khía cạnh khác nhau

6

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Ngoài ý nghĩa lý luận, đề tài có ý nghĩa thực tiễn trong việc minh chứngthực trạng hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các

cơ quan hành chính trong giai đoạn từ năm 2016 đến nay với những thành tựu,hạn chế, nguyên nhân và vấn đề đặt ra cũng như qua đó đưa ra quan điểm và

đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, kiểm tra củaHĐND tỉnh Hủa Phăn đối với các cơ quan hành chính trong thời gian tới Đây

sẽ là những tài liệu tham khảo bổ ích đối với các sinh viên, học viên, nhànghiên cứu tại Lào và Việt Nam quan tâm tìm hiểu về HĐND tỉnh cũng nhưhoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại Lào trong thực tiễn từ khi cóHiến định về cơ quan HĐND và chức năng của cơ quan này trong quá trìnhhoạt động

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dungluận văn bao gồm 3 chương và 9 tiết

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồngnhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính

Chương 2: Thực trạng hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng nhândân tỉnh đối với các cơ quan hành chính tại tỉnh Hủa phăn nước Cộng hòa Dânchủ Nhân dân Lào

Chương 3: Quan điểm và giải pháp bảo đảm hoạt động giám sát, kiểmtra của Hội đồng nhân dân tỉnh Hủa phăn đối với các cơ quan hành chính thờigian tới

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT, KIỂM TRA CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH ĐỐI VỚI CÁC CƠ QUAN HÀNH

CHÍNH

1.1 Khái niệm chung

1.1.1 Khái niệm giám sát

Về giám sát, có nhiều định nghĩa khác nhau, tùy theo tính chất, phạm vicủa nội dung nghiên cứu Tuy nhiên theo nghĩa thông thường chúng ta có thểhiểu khái niệm giám sát đó là “sự theo dõi, kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ” [5,tr.72]

Bên cạnh đó theo Từ điển giải thích thuật ngữ hành chính định nghĩagiám sát đó là “sự theo dõi, quan sát hoạt động mang tính chủ động thườngxuyên, liên tục và sẵn sàng tác động bằng các biện pháp tích cực để buộc vàhướng hoạt động của đối tượng chịu giám sát đi đúng quỹ đạo, quy chế, nhằmđạt được mục đích, hiệu quả đã được xác định từ trước, bảo đảm cho pháp luậtđược tuân thủ nghiêm chỉnh” [3, tr.62]

Theo Điều 2 Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015Việt Nam định nghĩa: “Giám sát là việc chủ thể giám sát theo dõi, xem xét,đánh giá hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát trong việctuân theo Hiến pháp và pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn củamình, xử lý theo thẩm quyền hoặc yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền

xử lý” [7, tr.5]

Tuy nhiên khái niệm chung nhất về giám sát chúng ta có thể hiểu đó là

“sự theo dõi, quan sát hoạt động của một chủ thể quyền lực mang tính chủđộng thường xuyên, liên tục và sẵn sàng tác động bằng các biện pháp tích cực

để bắt buộc và hướng hoạt động của các tổ chức quyền lực chịu sự giám sát đi

đúng quỹ đạo, đúng quy chế nhằm giới hạn quyền lực, bảo đảm cho pháp luật được tuân thủ nghiêm minh” [9, tr.14,15].

Qua các khái niệm trên chúng ta có thể thấy một số đặc điểm nổi bật củagiám sát đó là:

(1) Về cách thức tiến hành hoạt động giám sát là việc theo dõi, xem xét,

kiểm tra;

(2) Hoạt động giám sát phải gắn với chủ thể có thẩm quyền giám sát vàđối tượng chịu sự giám sát Việc xác định chủ thể tiến hành giám sát và đối tác bị giámsát là cần thiết nhằm làm rõ hoạt động giám sát vì hoạt động có tính chất gần tương tự làkiểm tra, xem xét theo dõi Theo đó, giám sát là hoạt động được thực hiện bởi chủ thểnằm bên ngoài tổ chức, hệ thống Tức là cá nhân, tổ chức, cơ quan này giám sát cá nhân,

tổ chức, cơ quan khác trong việc thực hiện nhiệm vụ của nó Khác với hoạt động theodõi, kiểm tra trong nội bộ tổ chức, cơ quan thì không được coi là hoạt động giám sát, mặc

dù cũng có thể do một cá nhân, cơ quan, tổ chức tiến hành đối với một cá nhân, cơ quan,

tổ chức khác, nhưng mục tiêu hướng tới là việc thực hiện nhiệm vụ của một tổ chức baotrùm lên cả chủ thể và đối tượng giám sát, hoạt động theo dõi, kiểm tra chỉ có thể coi làhoạt động giám sát nếu chủ thể và đối tượng giám sát nằm trong hai hệ thống độc lập(một cách tương đối) với nhau;

(3) Mục đích và hậu quả của việc giám sát cần thể hiện mối quan hệ giữachủ thể giám sát và đối tượng giám sát được xây dựng trên cơ sở mối quan hệ quyền lực -

đó là quyền lực nhà nước, trong đó chủ thể giám sát phải có quyền đối với tượng giámsát, đối tượng giám sát phải chịu trách nhiệm trước chủ thể giám sát Xét về tính mụcđích, thì hoạt động giám sát có những mục đích riêng biệt, mang tính đặc trưng Quagiám sát để chủ thể giám sát hoặc chính đối tượng bị giám sát biết thông tin về hoạt độngcủa đối tượng bị giám sát có theo đúng quy định đã đề ra hay không, có sai phạm gìkhông, đã làm tốt hay chưa làm tốt chức trách, nhiệm vụ của mình, những lý do và

9

nguyên nhân của nó Từ thông tin của hoạt động giám sát này sẽ giúp cho đốitượng bị giám sát thay đổi hành vi phù hợp hoặc chủ thể giám sát, cá nhân hay

tổ chức có thẩm quyền buộc đối tượng bị giám sát điều chỉnh hành vi hoặc banhành quy định phù hợp với thực tiễn

Vậy chúng ta có thể hiểu giám sát là sự theo dõi, quan sát mang tính chủ động thường xuyên của cơ quan, tổ chức hoặc nhân dân đối với hoạt động của các đối tượng chịu sự giám sát và sự tác động bằng các biện pháp tích cực

để buộc và hướng các hoạt động đó đi đúng quỹ đạo, quy chế nhằm đạt được mục đích, hiệu quả đã được xác định từ trước, bảo đảm cho Hiến pháp và pháp luật được tuân thủ nghiêm chỉnh.

1.1.2 Khái niệm kiểm tra

Khi nói khái niệm kiểm tra, chúng ta thường liên hệ, so sánh với 2 hìnhthức có điểm tương đồng là thanh tra và giám sát Giữa giám sát, thanh tra,kiểm tra, nếu hiểu theo nghĩa chung nhất thì sự khác biệt là không nhiều, sựphân biệt chỉ được làm rõ khi xem xét chúng dưới góc độ thực hiện quyền lựcnhà nước, mục đích, ý nghĩa và hậu quả pháp lý của nó Bên cạnh đó kháiniệm kiểm tra có nhiều cách định nghĩa khác nhau tùy theo cách tiếp cận củavấn đề, tính chất, phạm vi, mức độ cũng như chuyên ngành

Theo Từ điển tiếng Việt của Nhà xuất bản Đà Nẵng định nghĩa thì

“Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét” [4, tr.270] Kiểmtra là chức năng của mọi chủ thể quản lý, không phân biệt ở cấp nào trong bộmáy quản lý nói chung và trong bộ máy quản lý nhà nước nói riêng Tuy nhiên

là ở các cấp bậc khác nhau thì quy mô kiểm tra cũng khác nhau và có nhữngyêu cầu khác nhau Kiểm tra gắn liền với công việc của một tổ chức nhất định,kiểm tra hướng tới việc xem xét tính hợp lý hay không hợp lý của một chươngtrình công tác đã vạch ra, khả năng thực hiện trong thực tế

Hình thức kiểm tra thường được dùng trong hoạt động của Chính phủ,

chức Hoạt động kiểm tra không thể thực hiện giữa bất kỳ chủ thể và đối tượngnào, mà chỉ được thực hiện khi giữa chủ thể và đối tượng kiểm tra có mối quan

hệ nhất định, đó là mối quan hệ giữa quyền và trách nhiệm; tùy mối quan hệ

mà giữa chủ thể và đối tượng có thể thực hiện bằng các phương thức kiểm trakhác nhau Nhìn chung, chủ thể thực hiện quyền kiểm tra đối với đối tượng chỉkhi đối tượng chịu trách nhiệm trực tiếp trước chủ thể kiểm tra

Tóm lại có thể hiểu kiểm tra là hoạt động thường xuyên của cơ quan, tổ chức cấp trên với cơ quan, tổ chức cấp dưới nhằm xem xét, đánh giá mọi mặt hoạt động của cấp dưới khi cần thiết, hoặc kiểm tra một vấn đề cụ thể.

1.1.3 Khái niệm Hội đồng nhân dân tỉnh, cơ quan hành chính

nhà nước

1.1.3.1 Hội dồng nhân dân tỉnh

HĐND là chế định trong bộ máy nhà nước tồn tại ở các nước theo môhình nhà nước XHCN Hiện nay tại Trung Quốc và Việt Nam, HĐND đềuđược thành lập ở 4 cấp chính quyền Với những tương đồng trong con đườngphát triển, do vậy, từ khi nước CHDCND Lào thông qua Hiến pháp 2015,HĐND mới được tổ chức để qua đó tăng cường công tác giám sát, kiểm tra củacác cơ quan nhà nước ở địa phương

Theo quy định tại Điều 76 của Hiến pháp nước CHDCND Lào năm

2015 (sửa đổi, bổ sung) thì HĐND cấp địa phương được hiểu đó là:

HĐND cấp địa phương là cơ quan đại diện toàn quyền và lợi ích của cácdân tộc, là cơ quan quyền lực nhà nước địa phương, quyết định vấn đề cơ bảncủa của địa phương và giám sát, kiểm tra các hoạt động của nhà nước trong địaphương của mình HĐND cấp địa phương được thành lập theo cấp hành chính(chính quyền địa phương) của địa phương bao gồm HĐND tỉnh, huyện và bản(làng) Đối với HĐND huyện và bản (làng) có thể thành lập theo quyết địnhcủa quốc hội HĐND tỉnh có nhiệm kỳ bằng nhiệm kỳ của Quốc hội [40,tr.31]

Theo Luật HĐND cấp tỉnh Lào năm 2016, khái niệm HĐND tỉnh đượcquy định tại Điều 2 đó là:

Hội đồng nhân dân tỉnh là cơ quan đại diện quyền và lợi ích của các dântộc Lào, là cơ quan quyền lực nhà nước cấp địa phương, thực hiện vai trò xemxét và phê duyệt văn bản quan trọng, quyết định vấn đề quan trọng cơ bản củađịa phương và giám sát, kiểm tra sự tôn trọng trong việc thực hiện Hiến pháp

và pháp luật của các cơ quan nhà nước cấp địa phương [42, tr.1]

Qua khái niệm trên chúng ta có thể thấy được HĐND có vị trí, vai trò,chức năng, quyền và nhiệm vụ quan trọng Điều này được thể hiện qua nhữngđiểm chính sau đây:

Thứ nhất, về vị trí của HĐND

HĐND tỉnh là cơ quan quyền lực nhà nước tại địa phương cũng như là

cơ quan quan trọng nhất trong bộ máy nhà nước của nước CHDCND Lào.Đồng thời theo Điều 2 của Hiến pháp Lào năm 2015(sửa đổi, bổ sung) quyđịnh:

Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào là nước dân chủ nhân dân, tất cảquyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, được thựcthi bởi nhân dân, vì lợi ích của nhân dân các dân tộc thuộc mọi tầng lớp xã hội

mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và độingũ trí thức[40, tr.2]

Với quy định này, HĐND đóng vị trí trung tâm nhằm dung hòa ý chíquyền lực nhà nước với tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân Ngoài

ra HĐND tỉnh cũng cũng có vị trí hết sức quan trọng trong xây dựng và quản

lý mọi mặt đời sống Nhân dân địa phương về kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninhquốc phòng trong địa bàn tỉnh

Thứ hai, về vai trò của HĐND tỉnh

HĐND tỉnh đóng vai trò của một cơ quan quyền lực nhà nước ở địa

từ quá trình thành lập thông qua hoạt động bầu cử phổ thông đầu phiếu đạidiện cho nhân dân địa phương Đồng thời, nhờ vậy mà HĐND tỉnh sẽ là cơquan có quyền lực trong việc quyết định một số vấn đề quan trọng trong địabàn tỉnh.

Ngoài ra, HĐND tỉnh cũng đóng vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng

và quyền làm chủ của nhân dân trong địa bàn tỉnh Vai trò này của HĐNDđược coi như vai trò của Quốc hội nhưng khác về phạm vi, mức độ, địa bànhoạt động Vai trò đại diện này thể hiện rõ nhất qua cơ cấu đại biểu của HĐNDtrong đó tập trung đầy đủ các thành phần dân tộc, tôn giáo, giới tính, tổ chứcchính trị xã hội, nghề nghiệp, cơ quan lực lượng vũ trang trên địa bàn tỉnh

Hai vai trò của HĐND tỉnh có mối quan hệ mật thiết, biện chứng vớinhau thể hiện qua vấn đề tính quyền lực nhà nước cũng như tính đại diện củaHĐND tỉnh Qua thực tiễn giai đoạn vừa qua tại các tỉnh ở CHDCND Lào chothấy nếu HĐND tỉnh chỉ làm tốt một trong hai vai trò này thì sẽ rất khó trongviệc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình một cách hiệu quả

Thứ ba, chức năng của HĐND tỉnh

Hiện tại với vị trí, vai trò như trên HĐND tỉnh tại CHDCND Lào thựchiện 3 chức năng chủ yếu đó là: chức năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng vàquyền làm chủ của nhân dân thông qua việc tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, giảiquyết khiếu nại, tố cáo của công dân; chức năng quyết định các vấn đề quantrọng của địa phương như quyết định những chủ trương, biện pháp quan trọng

để phát huy tiềm năng của tỉnh, xây dựng và phát triển các lĩnh vực đời sống

xã hội của địa phương, đảm bảo quốc phòng, trật tự an ninh xã hội, khôngngừng cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân cácdân tộc cũng như thực hiện tốt nghĩa vụ của địa phương đối với cả nước vàchức năng giám sát, kiểm tra đối với các hoạt động của các cơ quan hành chínhcấp tỉnh (cấp địa phương) trong việc tổ chức thực hiện Hiến pháp, pháp

luật, nghị quyết của quốc hội, nghị quyết của ban thường trực, nghị quyết của

kỳ họp HĐND tỉnh, nghị quyết và quyết định của ban thường trực; giám sátkiểm tra về việc ra quyết định,thông tư hướng dẫn và tổ chức thực hiện côngviệc của cơ quan hành chính địa phương của mình; giám sát kiểm tra về tổchức thực hiện về chính trị, hành chính, kinh tế-xã hội, tổ chức và nhân sự màHĐND tỉnh thông qua Đồng thời giám sát kiểm tra thu- chi ngân sách cấp tỉnh

và cấp huyện cũng như “cho điểm để đánh giá đối với việc thực hiện chứcnăng của các nhân sự mà HĐND tỉnh bầu cử và thông qua (chứng thực) bầu rađối với biện pháp và quy định về cho điểm sẽ tổ chức thực hiện theo quy khác(văn bản dưới luật)” [42, tr.5]

Thứ tư, về quyền và nhiệm vụ của HĐND tỉnh

Với vị trí, vai trò, chức năng như trên hiện nay theo Điều 77 của Hiếnpháp nước CHDCND Lào năm 2015 (sửa đổi, bổ sung) thì HĐND tỉnh cóquyền và nhiệm vụ như sau:

- Xem xét, thông qua (chứng thực) kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

và kế hoạch ngân sách nhà nước cấp tỉnh theo sự đề nghị của tỉnh ủy, chủ tịch thủ đô;

- Xem xét, thông qua (chứng thực) văn bản quan trọng cấp tỉnh;

- Giám sát, kiểm tra tôn trọng thực hiện Hiến pháp và pháp luật của các

cơ quan nhà nước của địa phương mình

- Bầu cử hoặc miễn nhiệm chức vụ chủ tịch, phó chủ tịch và ủy viên thường trực HĐND tỉnh;

- Xem xét, thông qua (chứng thực) bộ máy của HĐND tỉnh;

- Bầu cử hoặc miễn nhiệm chủ tịch tỉnh, thống đốc thủ đô theo sự đề nghị của ban thường trực HĐND tỉnh;

- Xem xét, thông qua (chứng thực) sự đề nghị của tỉnh ủy, chủ tịch thủ

đô về kết cấu bộ máy của cơ quan hành chính cấp tỉnh; bầu, luân chuyển,

miễn nhiệm phó chủ tịch tỉnh, phó chủ tịch thủ đô, giám đốc sở, giám đốc cơ quan nhà nước tương đương giám đốc sở cấp tỉnh;

- Xem xét, thông qua (chứng thực) đề nghị của chủ tịch tỉnh, chủ tịchthủ đô về việc thành lập, hủy bỏ, chia ra, tập hợp sở, cơ quan nhà nước tương đương sởcấp tỉnh;

- Xem xét, thông qua (chứng thực) việc bầu, miễn nhiệm Viện trưởngviện kiểm sát nhân dân, chủ tịch toà án nhân dân cấp tỉnh theo sự đề nghị của ban thườngtrực HĐND tỉnh;

- Xem xét, thông qua (chứng thực) việc thành lập hoặc hủy bỏ huyện,thị trấn, thành phố và quy định biên giới của huyện, thị trấn, thành phố theo sự đề nghịcủa chủ tịch tỉnh, chủ tịch thủ đô;

- Giải tán hoặc hủy bỏ quyết định, sắc lệnh, thông tư hướng dẫn hoặc vănbản khác của tất cả các ngành thuộc cấp của mình hoặc cấp dưới vi phạm pháp luật, miễn

sự quyết định về liên quan đến việc truy tố bị công tố của Viện kiểm sát nhân dân và Toà

án nhân dân;

- Ủy quyền cho ban thường trực cấp tỉnh quyết định công việc cần thiết

và khẩn cấp rồi báo cáo với kỳ họp HĐND tỉnh

1.1.3.2 Cơ quan hành chính

Theo Luật hành chính địa phương (bổ sung năm 2015) tại Điều 4 địnhnghĩa: “Cơ quan hành chính là cơ quan hành chính cấp địa phương, đại diệncho chính phủ, có trách nhiệm với chính phủ và HĐND địa phương.Cơ quanhành chính bao gồm cơ quan hành chính cấp tỉnh, thủ đô, cơ quan hành chínhcấp huyện, thị trấn, thành phố và cơ quan hành chính cấp bản”[41, tr.2]

Đồng thời Điều 10 của Luật hành chính địa phương (bổ sung năm 2015) cũng đã định nghĩa cơ quan hành chính cấp tỉnh đó là:

Cơ quan hành chính tỉnh, thủ đô là cơ quan hành chính nhà nước cấptỉnh có vai trò quản lý hành chính về chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa -

xã hội, quốc phòng - an ninh, công tác đối ngoại; xây và sử dụng nguồn nhân

lực, bảo vệ và sử dụng tài nguyên thiên nhiên, môi trường và tài nguyên kháctrong địa phương; chỉ đạo, kiểm tra việc tổ chức thực hiện kế hoạch chiến lượcphát triển huyện, thị trấn, thành phố trong địa bàn quản lý của mình, thực hiệnnghị quyết của kỳ họp HĐND tỉnh [41, tr.4].

Cơ quan hành chính được thể hiện trong thực tiễn cơ cấu tổ chức đó

“chính là các sở, cơ quan tương đương sở Đây là những cơ quan hành chínhnhà nước có nhiệm vụ tham mưu cho UBND tỉnh trong việc quản lý các lĩnhvực của đời sống xã hội trên địa bàn tỉnh” [41, tr.6]

Ngoài ra, cơ cấu tổ chức cơ quan hành chính bao gồm UBND tỉnh, thủ

đô và sở, cơ quan tương đương cấp tỉnh được thành lập theo yêu cầu thực tiễncủa công tác do HĐND tỉnh thông qua và xem xét thường bao gồm 17 sở, 2 cơquan lực lượng và 4 cơ quan tương đương cấp tỉnh (Phụ lục 1)

Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận hợp thành của bộ máy nhànước, được thành lập để thực hiện chức năng hành pháp (quản lý hành chínhnhà nước) Khi tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính, tùy từng trườnghợp cụ thể mà cơ quan hành chính nhà nước sẽ là chủ thể quản lý hành chínhnhà nước tức là chủ thể mang quyền lực nhà nước hay là đối tượng quản lýhành chính nhà nước Tuy nhiên, dù ở tư cách nào thì cơ quan hành chính nhànước cũng là chủ thể chủ yếu, quan trọng nhất trong quan hệ pháp luật hànhchính Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận của bộ máy nhà nước nêncũng có các đặc điểm chung của cơ quan nhà nước như sau:

Thứ nhất, cơ quan hành chính nhà nước có quyền nhân danh Nhà nước

khi tham gia vào các quan hệ pháp luật nhằm thực hiện các quyền và nghĩa vụpháp lý với mục đích hướng tới lợi ích công Biểu hiện của tính quyền lực nhànước đó là cơ quan hành chính nhà nước có quyền ban hành các văn bản phápluật như nghị định, quyết định, chỉ thị và có thể được áp dụng những biện phápcưỡng chế hành chính nhà nước nhất định

Thứ hai, hệ thống cơ quan hành chính nhà nước có cơ cấu tổ chức phù

hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định Cơ quan hànhchính nhà nước có tính độc lập tương đối về cơ cấu - tổ chức (có cơ cấu bộmáy và quan hệ công tác bên trong của cơ quan được quy định trước hết quyđịnh trước hết nhiệm vụ, chức năng, thể hiện vai trò độc lập)

Thứ ba, các cơ quan hành chính nhà nước được thành lập và hoạt động

dựa trên quy định của pháp luật, có chức năng nhiệm vụ, thẩm quyền riêng và

có những mối quan hệ phối hợp trong thực thi công việc được giao với các cơquan khác trong bộ máy nhà nước mà quan hệ đó được quy định bởi thẩmquyền nhất định do pháp luật quy định Đây là đặc điểm cơ bản để phân biệt cơquan hành chính nhà nước với cơ quan không phải của nhà nước vì những cơquan, tổ chức đó không có thẩm quyền được quy định trong pháp luật

Thứ tư, nguồn nhân sự chính của cơ quan hành chính nhà nước là đội

ngũ cán bộ, công chức, được hình thành từ tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc bầu cửtheo quy định của Luật

Đồng thời, cơ quan hành chính nhà nước cũng có đặc điểm riêng của nónhư các nội dung sau:

Một là, cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan quản lý hành chính nhà

nước, trong đó các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện hoạt động chấphành - điều hành nhằm thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước

Hai là, hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước được thành lập từ Trung

ương đến cơ sở, đứng đầu là Chính phủ, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, được

tổ chức theo hệ thống thứ bậc, có mối quan hệ mật thiết phụ thuộc nhau về tổ chức

và hoạt động nhằm thực thi quyền quản lý hành chính nhà nước

Ba là, thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước được pháp luật

quy định trên cơ sở lãnh thổ, ngành hoặc lĩnh vực chuyên môn mang tính tổnghợp Đó là những quyền và nghĩa vụ pháp lý hành chính chỉ giới hạn trongphạm vi hoạt động chấp hành - điều hành

Bốn là, các cơ quan hành chính nhà nước đều trực tiếp hay gián tiếp trực

thuộc cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp, chịu sự giám sát và báo cáo côngtác trước cơ quan quyền lực nhà nước Bên cạnh đó, các cơ quan hành chínhnhà nước có hệ thống đơn vị cơ sở trực thuộc - đây là nơi trực tiếp tạo ra củacải vật chất và tinh thần cho xã hội Hầu hết các cơ quan có chức năng quản lýhành chính đều có các đơn vị cơ sở trực thuộc từ Trung ương đến địa phương

Năm là, căn cứ vào phạm vi lãnh thổ, cơ quan hành chính nhà nước

được chia thành hai loại là cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương và cơquan hành chính nhà nước ở địa phương

1.1.4 Khái niệm hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng nhân dân tỉnh đối với cơ quan hành chính nhà nước

Trước khi xem xét các khái niệm trung tâm mà luận văn hướng đếnchúng ta cần làm rõ khái niệm “hoạt động” ở phạm vi chung nhất để có thể gắn

nó vào nội dung mà luận văn hướng đến Trong đó khái niệm hoạt động đãđược làm rõ trong Từ điển tiếng Việt đó là “tiến hành những việc làm có quan

hệ với nhau một cách chặt chẽ nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xãhội” [11, tr.452]

Hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với cơ quan hành

chính nhà nước là việc HĐND tỉnh tiến hành xem xét các cơ quan hành chính

tổ chức thực hiện Hiến pháp, pháp luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của kỳ họp HĐND tỉnh, nghị quyết và quyết định của Ban thường trực, việc ban hành văn bản pháp luật, hướng dẫn và tổ chức thực hiện văn bản của cơ quan hành chính địa phương, tổ chức thực hiện các nghị quyết về kinh tế - xã hội mà Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua, thu - chi ngân sách cấp tỉnh và cấp huyện và lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do HĐND bầu.

Nguyên tắc về việc giám sát, kiểm tra trong hoạt động giám sát, kiểm tra

1) Thực hiện đúng theo Hiến pháp và pháp luật;

2) Dân chủ, khách quan và trong sáng;

3) Chính xác, bình đẳng, kịp thời và công khai;

4) Có sự tham gia của nhân dân, tổ chức các cấp và báo chí;

5) Không gây ra phức tạp khó khăn cho sự hoạt động công tác của tổ chức và nhân sự bị giám sát kiểm tra

HĐND tỉnh là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, vì thế hoạtđộng giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với cơ quan hành chính nhà nước

là giám sát của cơ quan quyền lực, mang tính quyền lực, phù hợp với chứcnăng, được giao Hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với cơ quanhành chính nhà nước - cơ quan đại diện của nhân dân, do nhân dân và đượcnhân dân ủy quyền thực hiện quyền lực nhà nước Về mặt nguyên tắc chunghoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với cơ quan hành chính nhànước có nhiều, tương đồng với giám sát, kiểm tra của Quốc hội về cách thứctiến hành, đối tượng giám sát, hậu quả pháp lý của hoạt động giám sát, kiểmtra Điểm khác biệt lớn nhất, đó là Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao

Hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với cơ quan hànhchính nhà nước không chỉ mang ý nghĩa kiểm tra, xem xét hoạt động của cơquan hành pháp mà nó còn có một ý nghĩa cao hơn, to lớn hơn về mặt chính trị

và tổ chức quyền lực Thông qua cơ chế kiểm soát quyền lực khi quyền lực đãđược ủy nhiệm cho một cơ quan thì tối thiểu phải có một cơ quan khác cóquyền lực để phủ quyết hoặc ngăn cản hoạt động của người đại diện đó Để có

cơ sở phủ quyết hoặc ngăn cản hoạt động thì phải dựa trên một cơ chế nhấtđịnh, đó là giám sát, kiểm tra

Ngoài ra, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với cơ quanhành chính nhà nước được thực hiện qua bốn hình thức được quy định tại Điều

21 của Luật HĐND tỉnh năm 2016 đó là: (1) Thông qua kỳ họp của

HĐND tỉnh; (2) Thông qua cuộc họp của Ban Thường trực HĐND tỉnh; (3)Thông qua các ban trong HĐND tỉnh; (4) Thông qua đại biểu của HĐNĐ tỉnh[42, tr.7].

Mặt khác, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với cơ quanhành chính nhà nước được tiến hành qua các phương phápđược quy định tạiĐiều 22,23,24 và 25 của Luật HĐND tỉnh năm 2016 như sau: (1) Thông quacác báo cáo của các cơ quan liên quan; (2) Thông qua chất vấn và trả lời chấtvấn trong các cuộc họp; (3) Qua công tác giám sát, kiểm tra trong thực tiễn từcác khiếu nại của nhân dân [42, tr.8-10]

1.2 Vai trò của hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính

1.2.1 Vai trò đảm bảo thực hiện đúng các quy định của pháp luật trên địa bàn địa phương

Hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quan hànhchính đóng vai trò trước hết ở việc đảm bảo thực hiện đúng các quy định củapháp luật trên địa bàn địa phương Cụ thể đó là:

Thứ nhất, trong cơ chế phân cấp quản lý và thực hiện quyền lực nhà

nước theo Hiến pháp Lào năm 2015 hiện nay, khâu giám sát, kiểm tra là vấn

đề các nhà lập pháp đặc biệt coi trọng ở các cấp chính quyền nhà nước Đốivới cấp địa phương tại nước CHDCND Lào, HĐND tỉnh là cấp chiến lược, là

cơ quan quyền lực nhà nước, bên cạnh chức năng, nhiệm vụ quyết định cácvấn đề của địa phương theo luật định cơ quan này còn phải thực thi nhiệm vụgiám sát, kiểm tra hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước Hoạt độnggiám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào đối với các cơ quanhành chính có vai trò ý nghĩa quan trọng trong công tác quản trị địa phương.Đây là phương thức quan trọng để các cơ quan hành chính, các cá nhân cótrách nhiệm có trách nhiệm giải trình trước cơ quan, cá nhân khác

Thứ hai, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước

CHDCND Lào đối với các cơ quan hành chính cũng đóng vai trò quan trọngtrong việc phát hiện, ngăn chặn việc làm dụng quyền lực, các hành vi tùy tiện,bất hợp pháp của các quan chức, công chức địa phương Qua đó nhằm giúpcho các quy định của pháp luật đã được ban hành và có hiệu lực sẽ được thựchiện đúng trên địa bàn địa phương qua đó nhằm tạo điều kiện cho các cá nhân,pháp nhân, tổ chức có được những thuận lợi nhất khi làm việc hoặc liên quanđến các công việc mà cơ quan hành chính phụ trách Nhìn chung có thể thấyđược rằng hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCNDLào đối với các cơ quan hành chính có vai trò trong việc đảm bảo hoạt độngcủa cơ quan hành pháp thỏa mãn được những quy định do cơ quan lập phápcác cấp ban hành và thiết lập nên

1.2.2 Vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế, ổn định chính trị, xã hội của địa phương

Bên cạnh vai trò trong việc đảm bảo thực hiện đúng các quy định củapháp luật trên địa bàn địa phương thì hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐNDtỉnh đối với các cơ quan hành chính còn có vai trò trong việc thúc đẩy sự pháttriển kinh tế, ổn định chính trị, xã hội của địa phương Chúng ta có thể thấy nóqua các nội dung sau đây:

Một là, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND

Lào đối với các cơ quan hành chính có vai trò trong việc đánh giá chất lượngđầu ra của các văn bản, quyết sách, thẩm định chính sách và thực tiễn triểnkhai thực hiện chính sách Đây là điều vô cùng quan trọng để giúp cho thựctiễn phát triển kinh tế trong địa bàn tỉnh được tạo điều kiện tốt nhất trong quátrình phát triển kinh tế, mở rộng đầu tư cũng như các ngành nghề kinh tế Đặcbiệt, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào đốivới các cơ quan hành chính cũng sẽ giúp nhìn nhận rõ hơn các rào cản để qua

đó có các biện pháp nhằm tháo gỡ các khó khăn đó để giúp cho nền kinh tế

trong địa bàn tỉnh đạt được kế hoạch, mục tiêu đề ra trong kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội 5 năm hàng năm cũng như chiến lược phát triển kinh tế đểthoát khỏi tình trạng kém phát triển.

Hai là, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND

Lào đối với các cơ quan hành chính cũng đóng vai trò quan trọng trong việcngăn chặn rủi ro tham nhũng, sử dụng ngân sách sai mục đích, thiếu hiệu quảcủa các cơ quan trong địa bàn tỉnh Nhờ đó giúp cho tình hình trong địa bàntỉnh có sự ổn định chính trị khi các cán bộ, công chức cũng như các cơ quanhành chính luôn đề cao việc phục vụ quần chúng nhân dân, quan tâm đến đờisống, các vấn đề xã hội chung trong địa bàn tỉnh Đặc biệt, hoạt động giám sát,kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào đảm bảo cho xã hội ổn định

để là cơ sở, là lợi thế trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ trong công cuộcđổi mới mà Đảng NDCM Lào lãnh đạo Nhà nước tiến hành trong những nămvừa qua

1.2.3 Vai trò thể hiện quyền làm chủ của nhân dân địa phương

Bên cạnh những vai trò trên hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐNDtỉnh đối với các cơ quan hành chính tại nước CHDCND Lào cũng có vai tròquan trọng trong việc thể hiện quyền làm chủ của nhân dân địa phương Điềunày thể hiện qua những vai trò sau:

Thứ nhất, các học giả nghiên cứu về chính quyền địa phương đều thống

nhất rằng để cần có một cơ quan đại diện ở địa phương được lập ra và thôngqua bầu cử dân chủ và trực tiếp của người dân địa phương, quyết định cáccông việc của địa phương Sự tham gia của nhân dân vào các công việc của địaphương cũng được thể hiện qua hoạt động giám sát của HĐND tỉnh khi đâychính là hoạt động giám sát của cơ quan dân cử, mang tính quyền lực nhànước, đây là một khâu, một yếu tố cấu thành quyền lực nhà nước, không táchrời quyền lực nhà nước Xét về bản chất, việc thực hiện quyền giám sát của

lực nhà nước do chính nhân dân giao cho và thể hiện quyền làm chủ của nhândân trong địa bàn tỉnh.

Thứ hai, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào đối với các cơ quan hành chính là một khâu không thể thiếu

trong quá trình quản lý của nhà nước, mỗi hình thức có đặc trưng riêng biệt dogắn với nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi cơ quan, tổ chức Đối với đối tượng chịu

sự giám sát là cơ quan hành chính nhà nước thì bên cạnh hình thức kiểm tra,giám sát mang tính quyền lực nhà nước, còn có các hình thức bởi các chủ thểnhư giám sát của giám sát của Quốc hội, của Mặt trận Lào Xây dựng Đất nước

và các chức xã hội thì đặc biệt còn có sự giám sát của nhân dân Việc này vừathể hiện quyền làm chủ của nhân dân nhưng cũng giúp cho hiệu quả hoạt độnggiám sát tốt hơn vì quần chúng nhân dân giám sát, kiểm tra để xem xét cơ quannhà nước, cán bộ nhà nước có thực hiện đúng quy định của pháp luật haykhông mà còn gián tiếp xem Nhà nước có vi phạm, vượt quá quyền hạn mànhân dân trao cho hay không

Thứ ba, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND

Lào đối với các cơ quan hành chính cũng thể hiện quyền làm chủ của nhân dânqua kiểu giám sát “bị động hoặc báo cháy” với việc thông qua việc nhận nhữngphản ánh, tín hiệu từ các cơ quan thông tin đại chúng, các công dân, các doanhnghiệp về một số vấn đề trong hoạt động của các cơ quan hành chính sau đóHĐND tỉnh sẽ tiến hành các hoạt động cụ thể Nhờ vậy hoạt động giám sát, kiểmtra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào đối với các cơ quan hành chính đượccoi là một trong những cách thức để tăng cường tiếng nói của người sử dụng dịch

vụ do các cơ quan hành chính cung cấp, mặt khác nhằm tăng cường tính minhbạch trong hoạt động của chính quyền nhà nước ở địa phương

Thứ tư, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND

Lào đối với các cơ quan hành chính góp phần phát huy vai trò của Mặt trậnLào xây dựng đất nước

Ngoài những vai trò trên trong thực tiễn hoạt động giám sát, kiểm tracủa HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào đối với các cơ quan hành chính cũnggóp phần phát huy vai trò của Mặt trận Lào xây dựng đất nước Điều này cóthể nhận thấy qua các điểm sau đây:

Mặt trận Lào xây dựng đất nước là cơ quan tổ chức tập hợp tổ chứcchính trị, cơ quan tổ chức chính trị- xã hội, đại diện cho các tầng lớp, dân tộc,tôn giáo, giới tính, tuổi trẻ cũng như đại điện cho Lào kiều đang sinh sống ởnước ngoài Mặt trận Lào xây dựng đất nước cấp tỉnh được tham gia vào hoạtđộng giám sát kiểm tra của HĐND tỉnh và được giám sát kiểm tra theo quyđịnh tại Luật về Mặt trận Lào xây dựng đất nước số 49/QH, ngày 20/6/2018trong Điều 9 khoản 5 đó là: Mặt trận Lào xây dựng đất nước giám sát kiểm trahoạt động của Quốc hội, HĐND cấp tỉnh và đại biểu Quốc hội, cơ quan hànhchính, Tòa Án nhân dân, VKSND và cán bộ công chức theo ý kiến đề nghị củanhân dân các dân tộc, tầng lớp, tôn giáo, giới tính, tuổi trẻ để đề xuất cơ quan

tổ chức liên quan xem xét

Trong thực tiễn Mặt trận Lào xây dựng đất nước có vai trò quan đối vớihoạt động giám sát kiểm tra của HĐND tỉnh xuất phát từ vị trí, vai trò của Mặttrận Lào xây dựng đất nước; từ chức trách, nhiệm vụ của Mặt trận Lào xâydựng đất nước và Mặt trận Lào xây dựng đất nước cũng là một kênh quantrọng giúp cho hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh Hủa Phăn đượcthực hiện có hiệu quả trong thực tiễn Trong đó nội dung, hình thức và hiệuquả tham gia như của Mặt trận Lào xây dựng đất nước vào hoạt động giám sátkiểm tra của HĐND tỉnh bao hàm các vấn đề trong thực tiễn thông qua giámsát trực tiếp và gián tiếp qua đó nhằm đóng góp vào thành công chung tronghoạt động giám sát kiểm tra của HĐND tỉnhcũng như góp phần giúp nhân dâncác dân tộc tin tưởng vào vị trí, vai trò của Mặt trận Lào xây dựng đất nước

Do vậy chúng ta có thể thấy hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐNDtỉnh tại nước CHDCND Lào đối với các cơ quan hành chính nếu được tiếnhành sẽ được góp phần phát huy vai trò của Mặt trận Lào xây dựng đấtnướctrong công tác giám sát, kiểm tra cũng như nhằm bảo đảm quyền và lợiích hợp pháp của nhân dân trên cả nước cũng như qua đó bảo đảm nhân dânluôn tin tưởng vào các tổ chức chính trị - xã hội nói riêng cũng như các cơquan quyền lực nhà nước nói chung.

1.2.4 Vai trò trong việc củng cố niềm tin của cử tri đối với đại biểu Hội đồng nhân dân cũng như Hội đồng nhân dân tỉnh

Cùng với các vai trò trên hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnhtại nước CHDCND Lào đối với các cơ quan hành chính cũng nhằm hướng đếnvai trò quan trọng nhất đó nhằm củng cố niềm tin của cử tri đối với đại biểuHĐND cũng như HĐND tỉnh Việc này thể hiện qua các vấn đề sau đây:

Một là, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND

Lào đối với các cơ quan hành chính là rất quan trọng và cần thiết khách quantrong tạo điều kiện cho nhân dân được tham gia công tác giám sát kiểm tra,quản lý nhà nước và quản lý kinh tế - xã hội để cho quyền lực nhà nước, Hiếnpháp và pháp luật có hiệu lực Đặc biệt trong bất kỳ hệ thống chính trị dân chủnhân dân nào yếu tố tối quan trọng đó là việc người dân tin tưởng vào cơ quanquyền lực nhà nước nói chung cũng như cơ quan hành chính nói riêng Vì hoạtđộng của các cơ quan này là để phục vụ nhân dân, tạo điều kiện lớn nhất đểnhân dân có thể làm ăn, phát triển cũng như xây dựng xã hội tốt đẹp hơn Do

đó, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào đốivới các cơ quan hành chính cần cho người dân thấy được rằng niềm tin của họđến các cơ quan trao quyền được thực hiện đúng theo mục đích, mong muốncủa người dân

Hai là, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND

Lào đối với các cơ quan hành chính cũng có vai trò trong việc cải thiện lòng tin

của công chúng vào chính quyền và đây là điều kiện quan trọng để thực hiệnchủ trương, đường lối, chính sách trong thực tiễn đạt được hiệu quả đề ra Nhất

là trong quá trình thực hiện chủ trương, đường lối, định hướng của ĐảngNDCM Lào cũng như Chính phủ Lào về đổi mới, hội nhập quốc tế để pháttriển kinh tế thị trường định hướng XHCN do vậy thực tiễn hoạt động, thựchiện nhiệm vụ của các cơ quan hành chính cũng như cán bộ, công chức cũng

đã có nhiều vấn đề nảy sinh ảnh hưởng đến niềm tin của quần chúng nhân dântrong tỉnh Do vậy, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nướcCHDCND Lào đối với các cơ quan hành chính sẽ đóng góp vai trò quan trọng

để đảm bảo mọi thông tin được minh bạch về khen thưởng, kỷ luật, xử lý cácvấn đề khi vi phạm pháp luật Từ đó để đảm bảo nhân dân sẽ luôn ủng hộ, tintưởng vào chủ trương, đường lối, định hướng của Đảng và chính sách của Nhànước về các vấn đề trong thực tiễn cũng như tránh được các thông tin trái chiềuxuyên tạc, bôi nhọ của các lực lượng tay sai, lực lượng xấu ở nước ngoài

1.3 Nội dung hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Nhân dân tỉnh đối với các cơ quan hành chính

1.3.1 Giám sát, kiểm tra việc tổ chức thực hiện Hiến pháp, pháp luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, nghị quyết và quyết định của Ban thường trực

Nội dung đầu tiên trong hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnhđối với các cơ quan hành chính đó chính là giám sát, kiểm tra việc tổ chức thựchiện Hiến pháp, pháp luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của kỳ họpHĐND tỉnh, nghị quyết và quyết định của Ban thường trực Cụ thể đó là:

Theo cơ sở pháp lý được quy định được nêu rõ tại Điều 13 của LuậtHĐND cấp tỉnh Lào năm 2016 “HĐND tỉnh có quyền và nhiệm vụ giám sátkiểm tra các cơ quan nhà nước cấp tỉnh của mình trong việc tổ chức thực hiệnHiến pháp, pháp luật, nghị quyết của kỳ họp quốc hội, nghị quyết của ủy ban

thường vụ Quốc hội, nghị quyết của kỳ họp HĐND tỉnh, nghị quyết và quyếtđịnh của thường trực HĐND tỉnh” [42, tr.9-10].

Trong đó việc giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quanhành chính nhằm mục đích xem xét thực tiễn việc tổ chức thực hiện Hiếnpháp, pháp luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của kỳ họp Hội đồngnhân dân cấp tỉnh, nghị quyết và quyết định của Ban thường trực xem việcthực hiện có đúng theo các quy định, nội dung đã được thông qua để góp phầnđảo bảo ổn định, chính trị, kinh tế, văn hóa trong địa bàn tỉnh Bên cạnh đó,thông qua hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCNDLào đối với các cơ quan hành chính sẽ giúp cho HĐND tỉnh có thêm căn cứthực tiễn đánh giá lại các Nghị quyết có phù hợp với thực tiễn và thực sự đivào cuộc sống; từ đó cần kiến nghị bổ sung, sửa đổi những quy định, những cơchế, chính sách cụ thể nào cho phù hợp với thực tiễn địa phương Các kiếnnghị sau giám sát đã được UBND các cấp nhất là cấp tỉnh tiếp thu, triển khaithực hiện đạt kết quả, có chuyển biến rõ nét hơn

1.3.2 Giám sát, kiểm tra về việc ban hành văn bản pháp luật, hướng dẫn và tổ chức thực hiện văn bản của cơ quan hành chính địa phương

Cùng với nội dung trên, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnhđối với các cơ quan hành chính còn hướng đến việc giám sát, kiểm tra về việcban hành văn bản pháp luật, hướng dẫn và tổ chức thực hiện văn bản của cơquan hành chính địa phương Cụ thể đó là:

Theo Luật HĐND cấp tỉnh Lào năm 2016 quy đinh tại Điều 13 HĐNDtỉnh có quyền “giám sát, kiểm tra việc ban hành quyết định, thông tư hướngdẫn và tổ chức thực hiện các văn bản của cơ quan hành chính địa phương củamình” [42, tr.9-10]

Bên cạnh đó Điều 22 và 23 của Luật HĐND cấp tỉnh Lào năm 2016cũng quy định rằng HĐND tỉnh hoạt động giám sát, kiểm tra theo nội dung vềviệc:

Báo cáo của thường trực HĐND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịchthành phố, Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân và Chánh án tòa án nhân dânđịa phương; Văn bản của thường trực HĐND tỉnh, chủ tịch tỉnh, chủ tịch thànhphố, Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân và Chánh án tòa án nhân dân địaphương và văn bản khác của địa phương của mình mà điều đó thấy rằng có sựmâu thuẫn với Hiến pháp, pháp luật; Chất vấn và trả lời chất vấn của thườngtrực HĐND tỉnh, chủ tịch UBND tỉnh, chủ tịch UBND thành phố, Viện trưởngviện kiểm sát nhân dân và Chánh án tòa án nhân dân địa phương; Sự giải quyếtđơn kiếu nại và thông qua số điện thoại Hotline của nhân dân [42, tr.14].

Trong giai đoạn phát triển của đời sống xã hội hiện nay việc các cơ quanhành chính ban hành các văn bản pháp luật về một số vấn đề sẽ có tác động rấtlớn đến nhiều chủ thể cũng như nhiều vấn đề trong đời sống kinh tế - xã hội

Do vậy để đảm bảo cho việc ban hành văn bản của các cơ quan hành chính sẽđược thực hiện theo đúng quy trình cũng như không có các nội dung trái vớiHiến pháp, các văn bản pháp luật hiện hành cũng như đúng về hình thức đòihỏi HĐND tỉnh cần thực hiện việc giám sát, kiểm tra để giúp cho việc nàyđược thực hiện tốt Qua đó nếu thấy việc ban hành văn bản của cơ quan hànhchính không đúng thẩm quyền, có sai sót về nội dung, hình thức HĐND có thểyêu cầu kịp thời đình chỉ việc thi hành, hủy bỏ, bãi bỏ, bảo đảm tính hợp hiến,hợp pháp và tính thống nhất các văn bản đó để đảm bảo lợi ích cho nhân dâncũng như đảm bảo ổn định tình hình kinh tế - xã hội Ngoài ra, HĐND cũnggiám sát, kiểm tra về việc hướng dẫn và tổ chức thực hiện văn bản của cơ quanhành chính địa phương xem các nội dung các lĩnh vực đó được triển khai, tổchức có đúng theo quy định của pháp luật, hiệu quả trong thực tiễn hay không,

có những vấn đề bất cập nào cần nghiên cứu, xem xét để có hướng khắc phụchay không

1.3.3 Giám sát, kiểm tra về tổ chức thực hiện các nghị quyết về kinh tế-xã hội mà Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua

Bên cạnh vai trò giám sát, kiểm tra các nội dung ở trên, hoạt động giámsát, kiểm tra của HĐND tỉnh đối với các cơ quan hành chính cũng hướng đếnnội dung giám sát, kiểm tra về tổ chức thực hiện các nghị quyết về kinh tế-xãhội mà Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua Điều này được thấy trong các vấn

đề sau:

Cơ sở pháp lý cho vai trò này được quy định trong Luật HĐND cấp tỉnhLào năm 2016 tại Điều 13 thể hiện ở việc “HĐND tỉnhcó quyền và nhiệm vụgiám sát kiểm tra các cơ quan nhà nước cấp tỉnh của mình trong việc tổ chứcthực hiện nghị quyết về kinh tế - xã hội mà HĐND tỉnh thông qua” [42, tr.9-10]

Hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh tại nước CHDCND Lào làmột trong những chức năng hợp pháp của HĐND và với tư cách là thiết chế do

cử tri địa phương bầu ra, đại diện cho cử tri do vậy HĐND tỉnh sẽ theo dõigiám sát kiểm tra xem cơ quan hành chính địa phương thực hiện các Nghịquyết mà HĐND tỉnh đã thông qua được thực hiện như thế nào

Giám sát, kiểm tra về tổ chức thực hiện các nghị quyết về kinh tế - xãhội mà HĐND tỉnh thông qua nhằm giúp HĐND tỉnh xem xét xem việc tổchức thực hiện các nghị quyết về kinh tế - xã hội mà HĐND tỉnh thông qua cóhiệu quả, tin cậy, minh bạch và trung thực

Đặc biệt, hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh về tổ chức thựchiện các nghị quyết về kinh tế - xã hội mà HĐND tỉnh thông qua cũng hướngđến việc giám sát quá trình thực hiện các dịch vụ công qua đó đảm bảo dịch vụđến tay người sử dụng làm cho họ hài lòng, không bị lãng phí, đúng mục tiêu,đúng đối tượng

1.3.4 Giám sát, kiểm tra thu - chi ngân sách tỉnh và huyện

Ngoài các nội dung về hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đốivới các cơ quan hành chính ở trên trong thực tiễn HĐND tỉnh đã tham gia vàoviệc giám sát, kiểm tra thu - chi ngân sách tỉnh và huyện Vấn đề này có thểthấy qua những điểm sau đây:

Với thẩm quyền cũng như cách thức hoạt động của các cơ quan hànhchính ở tỉnh luôn phức tạp do vậy sẽ dẫn đến những khó khăn để HĐND tỉnhthực hiện giám sát nhiều vấn đề Tuy nhiên hoạt động giám sát, kiểm tra thu -chi ngân sáchtỉnh vàhuyện là nội dung sẽ luôn được lựa chọn thực hiện

Hoạt động giám sát, kiểm tra thu - chi ngân sách tỉnh và huyện bắtnguồn từ thẩm quyền tại như yên cầu các cơ quan hành chính địa phương trìnhcác chương trình, kế hoạch, dự thảo chính sách trước HĐND; yêu cầu cung cấpthông tin; triệu tập các cán bộ chịu trách nhiệm thực hiện công việc ngân sách

và theo dõi đánh giá việc chi tiêu của các cơ quan hành chính địa phương.Thông thường HĐND tỉnh sẽ yêu cầu các cơ quan hành chính cung cấpcho họ các báo cáo thường kỳ (thường là báo cáo năm) về những lĩnh vực đãđược lựa chọn từ trước về những hoạt động của các cơ quan này Trong đó báocáo về ngân sách là báo cáo thường kỳ quan trọng nhất được các cơ quan hànhchính trình lên HĐND tỉnh Những báo cáo này thường được HĐND tỉnh xemxét và có thể tiến hành điều tra sâu hơn

Bên cạnh đó, HĐND tỉnh thực hiện công tác giám sát, kiểm tra thu - chingân sáchtỉnh vàhuyện để đảm bảo các khoản ngân sách công được HĐNDphê duyệt cho các cơ quan hành chính được sử dụng hợp pháp, hiệu quả vàđúng mục đích đề ra Hoạt động giám sát, kiểm tra thu - chi ngân sách tỉnh vàhuyện được thực hiện tốt sẽ đảm bảo cho HĐND tỉnh quản lý các rủi ro về tàichính liên quan đến hoạt động kinh tế, cung cấp và xử lý kịp thời các thông tintài chính

1.3.5 Lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Hội đồng nhân dân bầu

Nội dung cuối cùng trong hoạt động giám sát, kiểm tra của HĐND tỉnh đốivới các cơ quan hành chính đó chính là việc lấy phiếu tín nhiệm đối với các chứcdanh do HĐND bầu ra Trong điều này đã bao gồm các nội dung cụ thể là:

Vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ hàng đầu được ĐảngNDCM Lào quán triệt cần thường xuyên thực hiện một cách khoa học, chặtchẽ, thận trọng cũng như đảm bảo hiệu quả Vấn đề này càng quan trọng cũngnhư có ý nghĩa lớn hơn đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý vì đây làngười trực tiếp đưa chủ trương, đường lối của Đảng NDCM Lào, chính sách,pháp luật của Nhà nước CHDCND Lào triển khai trong thực tiễn Do đó, trongcông tác xây dựng cán bộ việc đánh giá cán bộ được xem là khâu cực kỳ quantrọng với nhiều hình thức khác nhau để đánh giá đúng được điểm mạnh, điểmyếu đối với các cán bộ Trong đó lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh doHĐND bầu ra là một trong những biện pháp quan trọng dưới góc nhìn đại biểudân cử có ý nghĩa trong kiểm soát quyền lực nhà nước ở địa phương

Tín nhiệm được định nghĩa đó là “sự tin tưởng mà giao phó, trông cậyvào nhiệm vụ, sự việc cụ thể nào đó” [5, tr.1646] Dưới khía cạnh pháp lý tínnhiệm được hiểu là hành vi được pháp luật quy định có liên quan đến việcđánh giá niềm tin đối với một chủ thể trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ, quyềnhạn được trao cho

Theo Luật HĐND cấp tỉnh của CHDCND Lào năm 2016 tại Điều12“Quyền và nhiệm vụ về quyết định vấn đề quan trọng cơ bản của địaphương” đã quy định HĐND tỉnh có quyền và nhiệm vụ về quyết định vấn đềquan trọng cơ bản của địa phương trong đó trên lĩnh vực chính trị hành chínhtại điểm 1.3 đã nêu rõ HĐND tỉnh có quyền “lấy phiếu tín nhiệm nhân sự doHĐND tỉnh bầu ra hoặc thông quacông nhận bầu ra theo đề nghị của Ban