Văn hóa công vụ của viên chức tại trung tâm văn hóa thể thao và truyền thông huyện tuy đức, tỉnh đắk nông

Để thực hiện được nhiệm vụ đó, đápứng yêu cầu phục vụ nhân dân, xã hội ngày càng tốt hơn trong bối cảnh mới,việc xây dựng và nâng cao văn hóa công vụ trong các cơ quan hành chính nhànước

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN CHIẾN

VĂN HÓA CÔNG VỤ CỦA VIÊN CHỨC TRUNG TÂM VĂN HÓA - THỂ THAO VÀ TRUYỀN THÔNG HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

ĐẮK LẮK - NĂM 2020

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN CHIẾN

VĂN HÓA CÔNG VỤ CỦA VIÊN CHỨC TRUNG TÂM VĂN HÓA - THỂ THAO VÀ TRUYỀN THÔNG

HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 8 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS TRỊNH THANH HÀ

ĐẮK LẮK - NĂM 2020

của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS TrịnhThanh Hà.

Các nội dung nghiên cứu, số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận vănnày là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứunào trước đây Các tài liệu trích dẫn, số liệu minh họa trong Luận văn là trungthực có nguồn gốc và xuất xứ rõ ràng

Đắk Lắk, ngày 23 tháng 02 năm 2021

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Chiến

Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia khu vực Tây Nguyên, các quý thầy,

cô giáo đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu

Tôi xin gửi lời cảm ơn và biết ơn sâu sắc tới TS Trịnh Thanh Hà đãtrực tiếp hướng dẫn, dành nhiều thời gian và tận tình chỉ bảo trong quá trìnhnghiên cứu và giúp tôi hoàn thành Luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn và bày tỏ lòng biết ơn đến lãnh đạo, cácđồng nghiệp trong Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Truyền thông huyện TuyĐức, tỉnh Đắk Nông đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong quá trình nghiên cứu vàthực hiện đề tài luận văn thạc sĩ này

Tuy đã có nhiều cố gắng trong việc đầu tư thời gian và công sức nghiêncứu hoàn thành luận văn, nhưng do hạn chế về chuyên môn, kiến thức, nênchắc chắn không thể tránh khỏi những khiếm khuyết, thiết sót Kính mongnhận được sự góp ý của các thầy, cô giáo, của đồng nghiệp và các bạn họcviên, để Luận văn hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Đắk Lắk, ngày 23 tháng 02 năm 2021

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Chiến

Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ

1.1 Những khái niệm liên quan đế đề tài luận văn

1.3 Các yếu tố tác động đến văn hóa công vụ ở Việt Nam hiện nay

Chương 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA CÔNG VỤ CỦA VIÊN

CHỨC TRUNG TÂM VĂN HÓA THỂ THAO VÀ TRUYỀN

THÔNG HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG

2.1 Khái quát về Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Truyền thônghuyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

2.2 Thực trạng văn hóa công vụ tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao và

Truyền thông huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

Chương 3: GIẢI PHÁP THỰC HIỆN VĂN HÓA CÔNG VỤ CỦA

VIÊN CHỨC TRUNG TÂM VĂN HÓA - THỂ THAO VÀ

TRUYỀN THÔNG HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG

3.1 Phương hướng thực hiện văn hóa công vụ của viên chức Trungtâm Văn hóa -Thể thao và Truyền thông huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk

CC, VC - LĐCB,VC - LĐ

TT VHTT&TTUBNDVHCV

3 độ của công chức khi thi hành công vụ (theo phiếu

trưng cầu ý kiến)

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, vấn đề công vụ, văn hóa công vụ, đạo đứccông vụ đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu Nhiều công trìnhkhoa học đã công bố, nhiều cuộc hội thảo liên quan đến các vấn đề trên đãđược tổ chức Không ít các văn bản của Đảng, của Nhà nước liên quan đếncác chủ đề trên đã được ban hành và đi vào cuộc sống Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XII của Đảng đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ xây dựng vàhoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, trong đó có việc đẩy mạnhthực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước theo hướngxây dựng nền hành chính dân chủ, hiện đại, chuyên nghiệp, năng động, minhbạch, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả Để thực hiện được nhiệm vụ đó, đápứng yêu cầu phục vụ nhân dân, xã hội ngày càng tốt hơn trong bối cảnh mới,việc xây dựng và nâng cao văn hóa công vụ trong các cơ quan hành chính nhànước được xác định là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu Vănhóa công vụ được hiểu là một hệ thống những giá trị về đạo đức, trách nhiệm,

kỷ luật, truyền thống, phong cách, biểu trưng, ngôn ngữ… hình thành và chiphối cách ứng xử và giao tiếp trong quá trình xây dựng và phát triển nền công

vụ, có khả năng lưu truyền và có tác động tới tâm lý, hành vi của người thựcthi công vụ Đó chính là các hoạt động hằng ngày, các cách làm, thói quen,nếp nghĩ được lặp đi lặp lại trong thực thi quyền lực công của cán bộ, côngchức, viên chức Văn hóa công vụ của cán bộ, công chức, viên chức đượchình thành và phát triển phải là một quá trình lâu dài, liên tục và thống nhất,bao gồm các ảnh hưởng khách quan và tác động chủ quan của toàn xã hội.Trong những tác động xã hội ảnh hưởng đến việc rèn luyện, giáo dục văn hóacông vụ có những tác động của nhà trường, của các đoàn thể, của gia đình,của các đồng nghiệp, các nhóm bạn, của các cơ quan văn hoá giáo dục ngoài

nhà trường, của các cơ quan thông tin đại chúng,… qua đó góp phần điềuchỉnh hành vi của cán bộ, công chức, viên chức cho phù hợp với yêu cầu của

xã hội

Xây dựng, hình thành văn hóa công vụ (VHCV) là nhiệm vụ thườngxuyên, mang tính lâu dài của các cấp, các ngành từ Trung ương tới địaphương góp phần xây dựng Chính phủ kiến tạo, hành động và mang lại nhữnglợi ích thiết thực cho người dân, tạo nền tảng để đẩy nhanh quá trình pháttriển, hội nhập của đất nước trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0hiện nay Tuy nhiên, bên cạnh những điều kiện thuận lợi, việc xây dựngVHCV cũng đang đối diện với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là sự thiếunhất quán trong nhận thức, hành động của không ít cán bộ, công chức trong

bộ máy công quyền Nâng cao văn hoá công vụ còn góp phần xây dựng nềnhành chính chuyên nghiệp, trách nhiệm, minh bạch, hiệu quả, vì nhân dânphục vụ Kế thừa, phát huy các giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc, đồng thờiđáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế Nâng cao đạo đức công vụ của cán bộ,công chức, đạo đức nghề nghiệp của viên chức; tăng cường kỷ luật, kỷ cươnghành chính; phòng, chống tham nhũng Đề cao trách nhiệm của người đứngđầu cơ quan, tổ chức trong thực hiện văn hoá công vụ Trung tâm Văn hóa -Thể thao và Truyền thông (TT VHTT & TT) huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

là đơn vị sự nghiệp thuộc Ủy ban nhân dân huyện Tuy Đức, thực hiện chứcnăng là cơ quan phát triển sự nghiệp; tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổbiến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội của địa phương.Hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác thông tin cấp

xã Đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin, nâng cao dân trí, nhu cầu sáng củanhân dân trên địa bàn Chính vì vậy việc thực hiện văn hóa công vụ của viênchức TT VHTT & TT huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông ngày càng có ý nghĩa

quan trọng và cấp thiết Thực hiện văn hóa công vụ tại TT VHTT & TT huyệnTuy Đức, tỉnh Đăk Nông đã tạo được sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức vàhành động thực tiễn của viên chức Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còntồn tại những mặt hạn chế như: vai trò của văn hóa công vụ chưa thực sự được

đề cao; thiếu ý thức trách nhiệm đối với công việc được giao, một số viênchức, người lao động vi phạm các quy định về giờ giấc làm việc, ý thức tổchức kỷ luật; sử dụng chưa hiệu quả thời giờ làm việc; làm việc qua loa, đạikhái, kém hiệu quả; chưa nghiêm nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chếcủa cơ quan, tổ chức; chưa chủ động phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ, công

vụ, trang phục đến công sở chưa được coi trọng, hút thuốc lá không đúng nơiquy định, Những hạn chế trên cần sớm được khắc phục để thực hiện tốt vănhóa công vụ, góp phần thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ mà Đảng và Nhànước giao phó

Từ những vấn đề nêu trên, cũng như với mong muốn góp phần để vănhóa công vụ tại đơn vị tôi đang công tác được hoàn thiện hơn trong thời gian

tới, tôi xin mạnh dạn lựa chọn đề tài “Văn hóa công vụ của viên chức Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Truyền thông huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông” làm

luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận văn

Văn hóa công vụ là một đề tài nghiên cứu có tầm quan trọng rất lớntrong việc góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức trong côngcuộc cải cách nền hành chính quốc gia Do đó, ở những phạm vi nghiên cứukhác nhau, các cách tiếp cận khác nhau đều ít nhiều có đề cập trực tiếp đếnnội dung này, hoặc gián tiếp đề cập thông qua các nghiên cứu về giao tiếp,văn hóa giao tiếp hay giao tiếp - ứng xử trong hoạt động công vụ Cụ thể:

Ở góc độ khoa học hành chính công, trong luận án tiến sĩ với tên

đề tài

“Xây dựng văn hóa ứng xử công vụ của công chức cơ quan hành chính nhànước Việt Nam hiện nay”, tác giả Trịnh Thanh Hà đã hệ thống hóa những nộidung lý luận về văn hóa ứng xử công vụ của công chức trong các cơ quanhành chính nhà nước, xây dựng các giải pháp hình thành và phát triển văn hóaứng xử công vụ của công chức cơ quan hành chính nhà nước Việt Nam hiệnnay

Trong luận án tiến sỹ một nghiên cứu với đề tài: “Văn hóa công vụ ởViệt Nam hiện nay” TS Huỳnh Văn Thới - Học viện Hành chính Quốc gia

TS Huỳnh Văn Thới cho biết: Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn cho thấy cầnphải có nghiên cứu toàn diện hơn về văn hóa công vụ ở Việt Nam, nhận diệnsát thực nội dung, đặc điểm của văn hóa công vụ ở Việt Nam, xác định rõ vaitrò của văn hóa công vụ trong cách tiếp cận nhiều chiều cạnh, chỉ ra nhữngnhân tố tác động đến văn hóa công vụ, nêu bật những giá trị văn hóa công vụtích cực, những yếu tố không phù hợp, để xuất những giải pháp nhằm pháttriển, hoàn thiện văn hóa công vụ, xây dựng nền công vụ “chuyên nghiệp,trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả

Cuốn sách Xây dựng môi trường văn hóa cơ sở; do Văn Đức Thanh chủbiên, Nxb Chính trị Quốc gia 2001 Nội dung cuốn sách đã khẳng định quanđiểm của Đảng ta về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc “vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy, phát triểnkinh tế - xã hội”, trong đó việc xây dựng VHCV tại các cơ quan đơn vị hànhchính là điều rất cần thiết

Tác giả Nguyễn Hữu Thức (2007), Cuộc vận động toàn dân đoàn kếtxây dựng đời sống văn hóa, Nxb Từ điển Bách khoa và Viện Văn hóa, HàNội Nội dung cuốn sách đã đề cập đến những vấn đề về cuộc vận động toàn

dân đoàn kết trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư Vănhóa được nhìn theo nghĩa rộng, văn hóa nằm trong mối quan hệ đa chiều vớichính trị, pháp luật, kinh tế, môi trường và thiết chế văn hóa thể hiện quanđiểm của Đảng, văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội vừa là mục tiêu,vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội.

Cuốn Giáo trình “Đạo đức công vụ” do Nguyễn Đăng Thành chủ biêngồm 7 chương, trong đó chương 4 bàn về đạo đức thực thi công vụ của côngchức Các tác giả trong cuốn giáo trình này quan niệm: Đạo đức công vụ trướchết được hình thành từ đạo đức cá nhân của công chức; đạo đức công vụ đượchình thành từ khía cạnh đạo đức xã hội của công chức; đạo đức công vụ là đạođức nghề nghiệp đặc biệt - công vụ của công chức; đạo đức thực thi công vụ

là sự hài hòa của các giá trị Có thể coi đây là cuốn giáo trình đầu tiên viết vềđạo đức công vụ ở nước ta trong thời gian qua, là một tài liệu tham khảo bổích cho những ai quan tâm đến đạo đức công vụ

Ngày 14/6/2019, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 733/QĐ-TTg

về việc ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện phong trào thi đua “Cán bộ, côngchức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở” giai đoạn 2019 - 2025,nhằm nâng cao đạo đức công vụ, nói không với tiêu cực, nâng cao tinh thầntrách nhiệm, năng lực công tác để gắn bó với nhân dân hơn, phục vụ nhân dântốt hơn Qua đó, khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc thực hiện tốtchức năng quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, đẩy lùitiêu cực, nhũng nhiễu, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trongcác cơ quan hành chính nhà nước ngày càng hoàn thiện về phẩm chất, có tácphong chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ thời kỳ mới

Luật cán bộ, công chức (2008), Luật viên chức (2010) đã đề cập đếnđạo đức, văn hóa giao tiếp của cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi

công vụ Nhằm nâng cao văn hóa công vụ, góp phần hình thành phong cáchứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức;đảm bảo tính chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quảtrong hoạt động thực thi nhiệm vụ, công vụ; đáp ứng yêu cầu phục vụ Nhândân, xã hội, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1487/QĐ-TTgngày 27/12/2018 về phê duyệt Đề án văn hóa công vụ.

Trong Tài liệu Bồi dưỡng Văn hóa Công vụ do TS Đặng Xuân Hoanchủ biên gồm 05 chuyên đề: Những vấn đề chung về văn hóa công vụ; Đạođức công vụ và phòng, chống tham nhũng; Trách nhiệm công vụ và kỷ luật,

kỷ cương hành chính; Giao tiếp công vụ; Nghi thức hành chính và lễ tân công

vụ Có thể coi đây là tài liệu tham khảo bổ ích cho những ai quan tâm đến vănhóa công vụ Đây cũng được coi là tài liệu có liên quan trực tiếp đến đề tài màchúng tôi lựa chọn

Trong những phạm vi nghiên cứu nhất định, các nghiên cứu trên đều cơbản đạt được các mục đích, nhiệm vụ đặt ra Đây là những tư liệu tham khảoquý báu cho các nghiên cứu về văn hóa công vụ của cán bộ, công chức, viênchức nói chung, viên chức làm việc tại Trung tâm Văn hóa, Thể thao vàTruyền thông huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông nói riêng Các nghiên cứu trênvừa có những nội dung đề cập cụ thể đến văn hóa ứng xử, đồng thời vừa cónhững nội dung bao quát với phạm vi rộng hơn hoặc có liên quan văn hóatrong hoạt động thực thi công vụ Các công trình nghiên cứu hiện có chưa đềcập đến văn hóa công vụ của viên chức một Trung tâm mang tính chất đặc thùnhư Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Truyền thông cấp huyện Trên cơ sở củacác nghiên cứu trước đây và các quy định của pháp luật hiện hành, chúng tôicho rằng việc lựa chọn nghiên cứu đề tài này sẽ góp phần làm phong phú vàsâu sắc thêm những luận chứng khoa học cũng như cơ sở thực tiễn cho việcthực hiện văn hóa công vụ mà nhu cầu khách quan xã hội đang đặt ra

3 Mục đích và nhiệm vụ của Luận văn

3.1 Mục đích

Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện văn hóa công vụ của viên chức TTVHTT & TT huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông đáp ứng yêu cầu công cuộc cảicách hành chính ở nước ta hiện nay

3.2 Nhiệm vụ

Để đạt được mục đích trên, luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về văn hóa công vụ

- Đánh giá thực trạng việc thực hiện văn hóa công vụ của viên chức TTVHTT & TT huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông Trên cơ sở đó, đánh giá nhữngkết quả đạt được, phát hiện những tồn tại trong việc thực hiện văn hóa công

vụ của viên chức và phân tích nguyên nhân của những tồn tại này để đưa ra giải pháp khắc phục

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao việc thực hiện văn hóa công vụ của viên chức TT VHTT & TT huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là việc thực hiện văn hóa công vụ của viên chức

TT VHTT & TT huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Tại TT VHTT & TT huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

- Về thời gian: Từ năm 2019 đến năm 2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của Luận văn

5.1 Phương pháp luận

Đề tài dựa trên phương pháp luận là chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử và cách tiếp cận hệ thống

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phương

pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp đánh giá, phương pháp so sánh,phương pháp quan sát trực tiếp…

Đề tài chủ yếu sử dụng các phương pháp phân tích, phương pháp điềutra khảo sát bằng phiếu; phương pháp quan sát để thu thập thông tin đadạng, phong phú và mang tính khách quan về đối tượng nghiên cứu Sau khithu thập thông tin, chúng tôi tiến hành xử lý, phân tích thông tin để làm sáng

rõ mục đích và nhiệm vụ của đề tài

- Phần đánh giá thực trạng văn hóa công vụ của viên chức TT VHTT &

TT huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông, tác giả thực hiện các phương pháp nghiêncứu phân tích, quan sát kết hợp với điều tra khảo sát Thông tin thu thập đượcqua cuộc điều tra khảo sát được lập bảng để phân tích nhằm phản ánh khíacạnh khác nhau về văn hóa công vụ của viên chức TT VHTT & TT huyện TuyĐức, tỉnh Đắk Nông

- Phương pháp tổng hợp: Trên cơ sở kết quả phân tích, đánh giá, rút ra

những kết luận khoa học cần thiết cho đề tài

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận về việc thực hiện văn hóa công vụ

Kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho một số cán bộ,công chức, viên chức và những người quan tâm; Đề xuất một số giải phápnhằm thực hiện văn hóa công vụ của viên chức TT VHTT & TT huyện TuyĐức, tỉnh Đắk Nông Luận văn là tài liệu tham khảo cho các Trung tâm kháctrên địa bàn tỉnh Đắk Nông và trên cả nước.

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo,danh mục bảng biểu, sơ đồ, mẫu phiếu khảo sát, nội dung của Luận văn gồm

03 chương:

Chương 1: Cơ sở khoa học về văn hóa công vụ

Chương 2: Thực trạng văn hóa công vụ của viên chức Trung tâm Vănhóa Thể thao và Truyền thông huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

Chương 3: Giải pháp thực hiện văn hóa công vụ của viên chức Trungtâm Văn hóa Thể thao và Truyền thông huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông

Chương 1:

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ 1.1 Những khái niệm liên quan đến đề tài luận văn

1.1.1 Khái niệm về văn hóa

- Văn hóa, hiểu theo tư tưởng của Hồ Chí Minh: “Vì lẽ sinh tồn cũngnhư mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngônngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật,những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sửdụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sựtổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loàingười đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của

sự sinh tồn” Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thấy văn hoá là cơ chế tổnghợp để hình thành và phát triển con người xã hội Và chính Người với tầmnhìn xa đã thực sự coi trọng và khẳng định vai trò to lớn của văn hoá đối với

sự nghiệp cách mạng, sự phát triển của con người và xã hội [26,tr 458]

- Trong “Tuyên bố về những chính sách văn hoá” thông qua tại Hộinghị quốc tế do Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hoá Liên hợp quốc(UNESCO) tổ chức tại Mehico năm 1982, văn hoá được định nghĩa như sau:

“Trong ý nghĩa rộng nhất, văn hoá hôm nay có thể coi là tổng thể những nétriêng biệt, tinh thần và vật chất, trí tuệ và xúc cảm quyết định tính cách củamột xã hội hay của một nhóm người trong xã hội Văn hoá bao gồm nghệthuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người,những hệ thống các giá trị, những tập tục và những tín ngưỡng Văn hoá đemlại cho con người khả năng suy xét về bản thân Chính văn hoá làm cho chúng

ta trở thành những sinh vật đặc biệt nhân bản, có lý tính, có óc phê phán vàdấn thân một cách đạo lý Chính nhờ văn hoá mà chúng ta xét đoán được

những giá trị và thực thi những sự lựa chọn Chính nhờ văn hoá mà con người

tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biết mình là một phương án chưa hoànthành đặt ta để xem xét những thành tựu của bản thân, tìm tòi không biết mệtnhững ý nghĩa mới mẻ và sáng tạo nên những công trình vượt trội lên bảnthân” [34 tr5-6]

- Nói một cách ngắn gọn hơn: “Văn hoá phản ánh và thể hiện một cáchtổng quát sống động mọi mặt của cuộc sống con người đã diễn ra trong quákhứ và cũng như đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ, nó đãcấu thành nên một hệ thống các giá trị, truyền thống thẩm mỹ và lối sống màdựa trên đó từng dân tộc từng khẳng định bản sắc riêng của mình” [17, tr.29]

- Hiện nay Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hoá Liên hợp quốc(UNESCO) đang nhìn nhận văn hoá với một ý nghĩa rộng rãi hơn, coi văn hoánhư một phức thể - tổng thể các đặc trưng, diện mạo về tinh thần, vật chất, trithức, tình cảm…khắc hoạ nên bản sắc của một cộng đồng gia đình, xóm làng,vùng miền, quốc gia, xã hội Ông F.Mayor, Nguyên Tổng giám đốc UNESCOđưa ra một khái niệm về văn hoá vừa mang tính khái quát, vừa mang tính đặcthù : “Văn hoá bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộckhác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến tín ngưỡng, phong tụctập quán, lối sống và lao động” [42,tr.798]

- Từ điển Triết học đưa ra định nghĩa: “Văn hoá gồm toàn bộ những giátrị vật chất và tinh thần do con người tạo ra trong quá trình thực tiễn xã hội –lịch sử và tiêu biểu cho trình độ đạt được trong lịch sử phát triển xã hội…Vănhoá là một hiện tượng lịch sử, phát triển phụ thuộc vào sự thay thế các hìnhthái kinh tế - xã hội” [41, tr.1329 -1330]

Cũng đã có một số nhà nghiên cứu đưa ra các cách hiểu khác nhau vềkhái niệm văn hoá, có thể kể đến như:

- Từ điển tiếng việt do Hoàng Phê chủ biên, giải thích từ “Văn hoá” với

5góc độ: Tổng thể nói chung những giá trị vật chất và tinh thần do con ngườisáng tạo ra trong lịch sử Nói một cách tổng quát là những hoạt động của conngười nhằm thoả mãn nhu cầu đời sống và tinh thần Nói khái quát về tri thức,trình độ cao trong sinh hoạt xã hội là biểu hiện cao về văn minh Trong trình

độ chuyên môn khái niệm văn hoá dùng để chỉ nền văn hoá của một thời kỳlịch sử được xác định trên cơ sở một tổng thể di vật lưu lại được có những đặcđiểm giống nhau [28,tr 358]

- Trong Xã hội học văn hoá, tác giả Đoàn Văn Chúc cho rằng:

“Văn

hoá - vô sở bất tại: Văn hoá - không nơi nào không có! Điều này cho thấy tất

cả những sáng tạo của con người trên nền của thế giới tự nhiên là văn hoá; nơinào có con người nơi đó có văn hoá” [16, tr.46]

Những năm gần đây, nghiên cứu văn hoá thực sự trở thành một mônkhoa học tại Việt Nam Một số học giả tập trung nghiên cứu về văn hoá tiếptục đưa ra các quan niệm của mình về văn hoá Trên cơ sở phân tích các địnhnghĩa về văn hoá, Trần Ngọc Thêm đã đưa ra định nghĩa: “Văn hoá là một hệthống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích luỹqua quá trình hoạt động thực tiễn trong sự tương tác giữa con người với môitrường tự nhiên và xã hội của mình” [39,tr 27] Định nghĩa này đã nêu bậtbốn đặc trưng quan trọng của văn hoá là: tính hệ thống, tính giá trị, tính lịch

sử, tính nhân sinh

Có thể thấy, các cách hiểu có thể khác nhau từ những phương diện đượchạn chế như những tiền đề được lý giải các vấn đề đặt ra, song trong mọitrường hợp khái niệm văn hoá và con người luôn luôn gắn kết với nhau Vănhoá là sản phẩm của loài người, được tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lạigiữa con người và xã hội Song, chính văn hoá lại tham gia vào việc

tạo nên con người, và duy trì sự bền vững và trật tự xã hội Văn hoá được táitạo và phát triển trong quá trình hành động và tương tác xã hội của con người.Văn hoá là trình độ phát triển của con người và của xã hội được biểu hiệntrong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống và hành động của con ngườicũng như trong giá trị vật chất và tinh thần mà do con người tạo ra và đượccon người thừa nhận, bao gồm trong đó là Chân - Thiện - Mỹ.

Tóm lại, văn hoá là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích luỹ qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội Văn hoá là hoạt động nhằm phát huy những năng lực bản chất của con người, vươn tới cái chân, cái thiện và cái mỹ, nhằm tạo ra những giá trị, những chuẩn mực xã hội Văn hoá đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân và hoạt động có hướng đích nhằm đạt tới một giá trị nào đó trong xã hội Những giá trị, niềm tin này được xem xét trong hoạt động công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

1.1.2 Khái niệm về công vụ

Công vụ là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước - pháp lý, do các

cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đảm nhiệm theo quy định của phápluật nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của nhà nước, phụng sự Tổquốc, phục vụ nhân dân Hiểu một cách đơn giản hơn, công vụ là thực hànhnhiệm vụ công phục vụ nhà nước, phục vụ nhân dân, là một loại hoạt độngmang tính quyền lực được thực thi bởi đội ngũ cán bộ, công chức, viên chứcnhà nước hoặc những người khác khi được nhà nước trao quyền, nhân dân ủythác quyền lực nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước

Hoạt động công vụ là hoạt động do đội ngũ cán bộ, công chức, viênchức thực thi, sử dụng ngân sách nhà nước để tiến hành các chức năng và

nhiệm vụ của Nhà nước trong việc quản lý toàn diện các mặt của đời sốngchính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội của một quốc gia, vì mục đích phục vụnhân dân.

Công vụ mang tính tổ chức và tuân thủ những quy chế bắt buộc, theotrật tự, có tính thứ bậc chất chẽ, chính quy và liên tục, được bảo đảm bằngquyền lực nhà nước Những nguyên tắc của chế độ công vụ: công vụ lấy lợiích nhân dân làm mục tiêu hoạt động cán bộ, công chức thực hiện công vụchịu sự giám sát của nhân dân, bị thay thế, bãi miễn khi không đủ năng lực và

có hành vi vi phạm pháp luật; mọi công dân đều bình đẳng trong việc đảmnhiệm công vụ; quyền, nghĩa vụ của cán bộ, công chức được quy định côngkhai trong văn bản pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành

1.1.3 Khái niệm về viên chức

Theo Luật Cán bộ, công chức, viên chức sửa đổi năm 2019 và chínhthức có hiệu lực từ ngày 01/7/2020 thì viên chức là công dân Việt Nam đượctuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theochế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệpcông lập theo quy định của pháp luật Và cũng theo Luật Cán bộ, công chức,viên chức sửa đổi năm 2019 thì lãnh đạo đơn vị sự nghiệp công lập cũng làviên chức

Viên chức được hiểu là người làm việc trong tổ chức phi chính phủ, tổchức chính trị – xã hội, cơ quan nhà nước, bổ nhiệm vào một ngạch hoặc đượcgiao giữ 1 nhiệm vụ thường xuyên trong đơn vị của tổ chức chính trị, tổ chức

tư nhân, nhà nước được tuyển dụng, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước

và những nguồn thu từ đơn vị sự nghiệp theo quy định của pháp luật

1.1.4 Khái niệm về văn hóa công vụ

Văn hóa công vụ là tập hợp các giá trị của một nền công vụ, được xã

hội thừa nhận và chia sẻ, trở thành niềm tin, đạo đức của cán bộ, công chức,trở thành nếp sống, thói quen khi thực hành công vụ, góp phần khẳng địnhtruyền thống và bản sắc riêng của nền công vụ Văn hóa công vụ thể hiện mốiquan hệ tác động qua lại giữa văn hóa với công vụ, giữa công vụ và văn hóa.Văn hóa công vụ nâng tầm hoạt động công vụ của con người và của tổ chứclên trình độ văn hóa, làm cho hoạt động công vụ mang tính tự giác, chủ động

và sáng tạo Như vậy, văn hóa công vụ không phải là bản thân công vụ, bảnthân văn hóa, hay là sự tập hợp giản đơn hai lĩnh vực này, mà đó là công vụbao hàm tính văn hóa từ bản chất bên trong của nó [48, tr 3]

Văn hóa công vụ là văn hóa của một tổ chức xã hội đặc thù có vai tròđặc biệt quan trọng gắn với việc thực thi quyền lực của nhà nước trong quản

lý các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội Tổ chức này tập hợp đội ngũlao động là cán bộ, công chức nhà nước, được nhà nước tuyển dụng, sử dụng

và trả lương, đảm bảo các chính sách xã hội khác nhằm tạo điều kiện cho họhoàn thành các nhiệm vụ do nhân dân giao phó Văn hóa công vụ tập hợpnhững giá trị và chuẩn mực chung, được mọi thành viên trong tổ chức nhànước chia sẻ, thực hiện để tạo nên sự thống nhất và đồng thuận trong hoạtđộng của cộng đồng, tạo thành khuôn mẫu, có tính kỷ luật và thống nhất, lặp

đi lặp lại thành truyền thống, bản sắc riêng của tổ chức Văn hóa công vụkhông biệt lập, khép kín mà có quan hệ tương tác với các tiểu văn hóa kháctrong xã hội, có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đối với xã hội Nội hàmkhái niệm văn hóa công vụ bao gồm các yếu tố cơ bản: Thứ nhất, văn hóacông vụ là hệ thống biểu tượng, chuẩn mực, giá trị, niềm tin hình thành trongnhận thức, tạo nên tầm nhìn Thứ hai, văn hóa công vụ tác động đến hành vi

và lề lối làm việc, cách sống của người thực thi công vụ theo chuẩn mực nhấtđịnh Thứ ba, văn hóa công vụ không chỉ tác động đến yếu tố cá nhân mà còntác động đến môi trường tổ chức một cách sinh động, phong phú Thứ tư, văn

hóa công vụ có khả năng lưu truyền, tạo môi trường hợp tác, đồng thuận Thứnăm, văn hóa công vụ mang bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc, cốt cáchdân tộc [48,tr4] Bản chất của văn hóa trong thực thi công vụ là thể hiệnnhững chuẩn mực của con người trong các mối quan hệ liên quan đến hoạtđộng công vụ Mục tiêu của hoạt động công vụ là phục vụ nhân dân Côngchức, viên chức là nguồn lực cơ bản của nền hành chính nhà nước, của bộmáy nhà nước và hệ thống chính trị, cũng là lực lượng chủ yếu thực hiện hoạtđộng công vụ của Nhà nước ta Do đó, trong quá trình phục vụ nhân dân, cán

bộ, công chức, viên chức phải bảo đảm thực hiện các quy tắc ứng xử văn hóamang tính chuẩn mực

Văn hóa công vụ là văn hóa của nền công vụ của một quốc gia, dân tộc,bởi vậy nó có đặc trưng độc đáo để phân biệt nền văn hóa công vụ của quốcgia này khác với nền văn hóa công vụ của quốc gia khác Nền văn hóa công

vụ của Việt Nam hướng đến mục tiêu chung của Nhà nước là xây dựng nềnvăn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh,dân chủ, công bằng, văn minh” Để thực thực hiện được mục tiêu đó, nền vănhóa nói chung và văn hóa công vụ nói riêng phải là một nền văn hóa tiên tiếnđậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, phải là một nền văn hóa năng động, tích cực;

là hệ giá trị, niềm tin, chuẩn mực để định hướng cho mỗi cá nhân, tổ chức và

cả hệ thống bộ máy hành chính hoạt động đoàn kết một lòng nhất trí, cùnghướng tới mục tiêu chung của quốc gia và lợi ích chung của dân tộc Giá trịvăn hóa công vụ có vai trò rất lớn trong việc tác động đến mục tiêu, hiệu quảchung của bộ máy hành chính nhà nước, của quốc gia ởi vì, mục tiêu chiếnlược của quốc gia là do Nhà nước và cơ quan quyền lực nhà nước đặt ra đểđịnh hướng cho cá nhân, cán bộ, công chức, tổ chức xã hội, hệ thống hànhchính nhà nước thực hiện Do đó, nếu văn hóa công vụ nhà nước bao gồmnhững giá trị, chuẩn mực đúng đắn, phù hợp xu thế phát triển của quốc gia

như: tôn trọng pháp luật, tận tụy phục tùng nhân dân, không hách dịch, cửaquyền, tham nhũng…; những giá trị về năng lực chuyên môn và tinh thầntrách nhiệm được đề cao thì mục tiêu nhà nước đưa ra sẽ đạt hiệu quả cao,theo đúng tinh thần “vì dân” Khi văn hóa công vụ là yếu tố góp phần tácđộng đến mục tiêu và hiệu quả chung của quốc gia là khi nó đã thực hiện vaitrò to lớn của mình trong việc góp phần khẳng định quy mô và vị thế của vănhóa Việt Nam.

Văn hóa công vụ là văn hóa của nền công vụ của một quốc gia, dân tộc,bởi vậy nó có đặc trưng độc đáo để phân biệt nền văn hóa công vụ của quốcgia này khác với nền văn hóa công vụ của quốc gia khác Nền văn hóa công

vụ của Việt Nam hướng đến mục tiêu chung của Nhà nước là xây dựng nềnvăn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh,dân chủ, công bằng, văn minh” Để thực thực hiện được mục tiêu đó, nền vănhóa nói chung và văn hóa công vụ nói riêng phải là một nền văn hóa tiên tiếnđậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, phải là một nền văn hóa năng động, tích cực;

là hệ giá trị, niềm tin, chuẩn mực để định hướng cho mỗi cá nhân, tổ chức và

cả hệ thống bộ máy hành chính hoạt động đoàn kết một lòng nhất trí, cùnghướng tới mục tiêu chung của quốc gia và lợi ích chung của dân tộc Giá trịvăn hóa công vụ có vai trò rất lớn trong việc tác động đến mục tiêu, hiệu quảchung của bộ máy hành chính nhà nước, của quốc gia ởi vì, mục tiêu chiếnlược của quốc gia là do Nhà nước và cơ quan quyền lực nhà nước đặt ra đểđịnh hướng cho cá nhân, cán bộ, công chức, tổ chức xã hội, hệ thống hànhchính nhà nước thực hiện Do đó, nếu văn hóa công vụ nhà nước bao gồmnhững giá trị, chuẩn mực đúng đắn, phù hợp xu thế phát triển của quốc gianhư: tôn trọng pháp luật, tận tụy phục tùng nhân dân, không hách dịch, cửaquyền, tham nhũng…; những giá trị về năng lực chuyên môn và tinh thầntrách nhiệm được đề cao thì mục tiêu nhà nước đưa ra sẽ đạt hiệu quả cao,

theo đúng tinh thần “vì dân” Khi văn hóa công vụ là yếu tố góp phần tácđộng đến mục tiêu và hiệu quả chung của quốc gia là khi nó đã thực hiện vaitrò to lớn của mình trong việc góp phần khẳng định quy mô và vị thế của vănhóa Việt Nam [48,tr 5-8]

Từ những phân tích trên, có thể đi đến định nghĩa: Văn hóa công vụ là

hệ thống biểu tượng, chuẩn mực, giá trị, niềm tin hình thành trong nhận thức,tạo nên tầm nhìn, tác động đến hành vi và lề lối làm việc, cách sống của ngườithực thi công vụ, của môi trường tổ chức, có khả năng lưu truyền và ảnhhưởng tới chất lượng công vụ [48, tr 9]

1.1.5 Vai trò của văn hóa công vụ đối với hiệu quả hoạt động của tổ chức

Văn hóa công vụ được xem như là một tài sản, một yếu tố đầu vào, mộtquá trình và đầu ra của tổ chức, giúp các thành viên và tổ chức đạt được mụctiêu hoạt động, giúp tổ chức cản phá được sự công phá từ bên ngoài, tiếp thuđược những điều tốt đẹp Văn hóa bao giờ cũng gắn liền với sự phát triển, làchìa khóa của sự phát triển và tiến bộ xã hội Nói cách khác, văn hóa công vụ

có vai trò quan trọng đối với quá trình và mức độ theo đuổi mục tiêu hoạtđộng và phát triển của tổ chức Suy cho cùng, nỗ lực phát triển văn hóa công

vụ cũng là nhằm phát triển một cách tiếp cận hoặc một loại công cụ để đạtđược chất lượng hoạt động, liên tục cải tiến và phát triển tổ chức

Văn hóa công vụ là điều kiện phát triển tinh thần và nhân cách cho conngười Khả năng gây ảnh hưởng, để người khác chấp nhận giá trị của mình làmột nghệ thuật Nhờ có văn hóa con người có thể hưởng thụ những giá trị vậtchất và tinh thần như ý thức, trách nhiệm, nghĩa vụ, lòng tự trọng, … Gópphần tạo ra tinh thần tự quản, tính tự giác của cán bộ, công chức nhằm đảmbảo cho hoạt động của công sở nghiêm minh, hiệu quả Tạo ra tinh thần đoàn

kết, tương trợ và tin cậy lẫn nhau, tạo ra bầu không khí tập thể cởi mở tạo điềukiện cho cán bộ, công chức trong tổ chức làm việc có hiệu quả cao, góp phầngiúp công sở hoạt động mạnh Tính tự giác trong hoạt động của cán bộ, côngchức trong việc tuân theo quy chế, điều lệ sẽ giúp công sở phát triển, sẽ đưa tổchức này phát triển vượt hơn lên so với tổ chức khác; Từ đó phát triển tinhthần và nhân cách của mỗi cán bộ, công chức, viên chức góp phần vào sự pháttriển, cải cách nền hành chính công.

Văn hóa công vụ tạo điều kiện cho các bên tham gia vào quan hệ hànhchính ở tổ chức thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ của mình văn hóa công vụthể hiện mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân thông qua quá trình giao tiếphành chính góp phần hình thành nên những chuẩn mực, giá trị văn hóa mà cảhai bên cùng tham gia vào Mối quan hệ ứng xử giữa người dân với cán bộ,công chức, viên chức và giữa các thành viên trong tổ chức với nhau phải đượccân bằng bằng cán cân của hệ thống giá trị văn hóa Văn hóa công vụ giúp chocán bộ, công chức, viên chức và người dân biết phương hướng, cách thức giảiquyết công việc, giúp họ hiểu rõ những công việc cần làm, phải làm; đặc biệtgiúp họ thực hiện quyền và nghĩa vụ một cách hiểu biết, tự nguyện Qua đóngười cán bộ, công chức, viên chức thực hiện việc trao đổi quyền và nghĩa vụcủa các bên tham gia quan hệ ở tổ chức một cách tốt đẹp hơn

Văn hóa công vụ đem lại giá trị toàn diện cho con người Giá trị là cáitồn tại, tác động mạnh mẽ đến hoạt động của tổ chức Giá trị của văn hóacông vụ cũng gắn bó với các quan hệ trong tổ chức, đó là: Giá trị thiết lập mộtbầu không khí tin cậy trong tổ chức; Sự tự nguyện phấn đấu, cống hiến chocông việc; Được chia sẻ các giá trị con người cảm thấy yên tâm và an toànhơn; iết được giá trị trong văn hóa ứng xử thì cán bộ, công chức, viên chứctránh được hành vi quan liêu, cửa quyền, hách dịch trong giao tiếp hành chínhvới người dân; Các giá trị làm đơn giản hóa các thủ tục hành chính, các quy

định nhưng vẫn đảm bảo đúng chính sách của nhà nước, của pháp luật làmcho hoạt động của tổ chức thuận lợi hơn.

Văn hóa công vụ ảnh hưởng sâu sắc tới sự phát triển của tổ chức Bất

kỳ một cơ cấu tổ chức, trình tự vận hành, quá trình quyết sách cũng như hànhđộng, thái độ, giá trị… của đội ngũ cán bộ, công chức đều trực tiếp hoặc giántiếp bị văn hóa công vụ tác động Dưới ảnh hưởng khác nhau của văn hóa,tinh thần làm việc của cán bộ, công chức trong tổ chức đều không giống nhau.Đặc biệt là không khí làm việc trong cơ quan, tổ chức Nếu không khí làmviệc thân thiện sẽ khiến cán bộ, công chức, viên chức có một tinh thần thoảimái, dễ chịu, hiệu quả công việc sẽ cao hơn Ngược lại, không khí làm việcngột ngạt sẽ khiến cán bộ, công chức, viên chức khó hòa nhập và thậm chí làchán nản, không có hứng thú làm việc Chính vì thế, nền văn hóa cũng tạo nênkhông khí làm việc và từ đó ảnh hưởng tới hiệu quả của tổ chức;

Văn hóa công vụ vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển con người.Việc bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa công vụ không chỉ là nhiệm vụ củamỗi cơ quan, tổ chức mà còn là nhiệm vụ của mỗi cán bộ, công chức, viênchức đối với công việc của mình ở các vị trí, cương vị khác nhau trong thựcthi công vụ và cung cấp dịch vụ công

Trong hoạt động của tổ chức, quan hệ ứng xử và môi trường chính trị hành chính mang đậm màu sắc văn hóa nhân bản (cái chân), nhân ái (cáithiện) và nhân văn (cái mỹ) là sự kết nối những giá trị truyền thống đến hiệnđại Con người không ngừng học tập, sáng tạo để tiếp thu những tri thức mớicủa nhân loại - đó là những yếu tố cấu thành văn hóa công vụ, đồng thờikhẳng định vai trò của văn hóa trong sự phát triển của mỗi cơ quan, tổ chứchiện nay

-Thực tế đã chứng minh không thể coi nhẹ nhân tố con người trong sựphát triển của các cơ quan, tổ chức Nói đến con người chính là nói đến vănhóa, vì toàn bộ những giá trị văn hóa làm nên những phẩm chất, năng lực vàtinh thần của con người Vận dụng các yếu tố văn hóa trong việc thúc đẩy mọihoạt động của tổ chức như xây dựng hệ thống thi đua - khen thưởng côngbằng, minh bạch, tạo ra bầu không khí làm việc phát huy tối đa sự sáng tạo,cống hiến của cán bộ, công chức, viên chức, tạo động lực làm việc hăng say

… sẽ kích thích, loại bỏ được sức ỳ trong công việc

Trong một chừng mực nhất định, văn hóa công vụ phản ánh những giátrị xã hội liên quan tới quá trình điều hành của tổ chức Mối quan hệ của vănhóa công vụ và văn hóa truyền thống sẽ tạo điều kiện cho tổ chức xây dựngcác chuẩn mực điều hành theo yêu cầu của xã hội, không cục bộ, không đốilập nhu cầu của cuộc sống cộng đồng nhằm giúp công sở có thái độ cầu thị,đoàn kết, khiêm tốn, góp phần bỏ thái độ hách dịch, cục bộ, vô tổ chức Vănhóa công vụ cũng có sự kế thừa và tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa vănhóa từ bên trong ra bên ngoài tổ chức, từ quá khứ đến tương lai giúp cơ quantạo nên những chuẩn mực, phá tính cục bộ, sự đối lập có tính bản thể của cácthành viên Từ đó hướng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đến một giá trịchung, tôn trọng những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực văn hóa của tổ chức

Đó chính là làm cho cán bộ, công chức, viên chức hoàn thiện mình;

Thắng lợi của mỗi cơ quan, tổ chức không chỉ là mục tiêu kinh tế, chínhtrị hay xã hội mà trước hết và hơn hết đó là văn hóa công vụ

Tóm lại, văn hóa công vụ với vai trò cơ bản vừa là mục tiêu, vừa làđộng lực phát triển của tổ chức Vì vậy, việc bảo vệ và phát huy giá trị vănhoá công vụ trong tổ chức không những là nhiệm vụ của nhà nước mà còn là

nhiệm vụ của mỗi cán bộ, công chức, viên chức trong công việc của mình, ởcác vị trí, cương vị khác nhau trong quá trình thực thi công vụ.

1.2 Nội dung văn hóa công vụ

1.2.1 Chuẩn mực giao tiếp, ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức

Giao tiếp, ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức chính là các hoạtđộng hằng ngày, các cách làm, thói quen, nếp nghĩ được lặp đi lặp lại trongthực thi quyền lực công của cán bộ, công chức, viên chức Vì thế, ý thức công

vụ được coi là cơ sở quan trọng để hình thành phong cách ứng xử, lề lối làmviệc chuẩn mực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện nay Chúng ta

có thể thấy rằng, mọi thành công hay thất bại của công sở phụ thuộc vàonhiều yếu tố, trong đó chủ yếu nhất là yếu tố con người và hành vi ứng xử vănhóa Thời đại thông tin bùng nổ, chỉ cần một hành vi thiếu văn hóa, ứng xửthiếu chuẩn mực của cán bộ, công chức có thể nhanh chóng lan truyền, ảnhhưởng lớn tới uy tín và chất lượng quản lý của một cơ quan, tổ chức Văn hóaứng xử của cán bộ, công chức một cơ quan, đơn vị có tính kế thừa và tiếp thusáng tạo, có chọn lọc qua các giai đoạn phát triển và không ngừng được bổsung hoàn thiện, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức văn minh,chuyên nghiệp ởi vì cán bộ công chức, viên chức là những người được Nhànước tuyển chọn, bổ nhiệm khi đạt được tiêu chuẩn về trình độ lẫn đạo đức,được giao phó những vị trí, những công vụ để duy trì, vận hành và thúc đẩyphát triển của xã hội Chính vì vậy cũng đòi hỏi những đội ngũ này có một sựứng xử chuẩn mực cao hơn rất nhiều so với những người bình thường Ngoàiứng xử của một công dân bình thường thì những cán bộ, công chức còn chịu

sự điều chỉnh của những văn bản quy phạm pháp luật như: Luật Cán bộ, côngchức, Luật Viên chức Khi hoạt động trong một cơ quan thì còn phải tuân theonội quy, quy định của cơ quan

Chuẩn mực giao tiếp, ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức theoQuyết định số 1847/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 27/12/2018 vềviệc phê duyệt đề án Văn hóa công vụ nêu rõ:

Trong giao tiếp với người dân, cán bộ, công chức, viên chức phải tôntrọng, lắng nghe, tận tình hướng dẫn về quy trình xử lý công việc và giải thíchcặn kẽ những thắc mắc của người dân Thực hiện “4 xin, 4 luôn”: xin chào,xin lỗi, xin cảm ơn, xin phép; luôn mỉm cười, luôn nhẹ nhàng, luôn lắng nghe,luôn giúp đỡ

Đối với đồng nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức phải có tinh thầnhợp tác, tương trợ trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ; không bè phái gây mấtđoàn kết nội bộ của cơ quan, tổ chức

Đối với lãnh đạo cấp trên, cán bộ, công chức, viên chức phải tuân thủthứ bậc hành chính, phục tùng sự chỉ đạo, điều hành, phân công công việc củacấp trên; không trốn tránh, thoái thác nhiệm vụ; không nịnh bợ lấy lòng vìđộng cơ không trong sáng

Cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý khôngđược duy ý chí, áp đặt, bảo thủ; phải tôn trọng, lắng nghe ý kiến của cấp dưới;gương mẫu trong giao tiếp, ứng xử

1.2.2 Tinh thần, thái độ làm việc của cán bộ, công chức, viên chức

- Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của cán bộ

và công tác cán bộ, coi đó là nền móng của mọi thành công: “Cán bộ là gốccủa mọi công việc” Thực hiện tư tưởng đó của Người, trong những năm quaĐảng và Nhà nước ta đã ban hành và tổ chức triển khai thực hiện nhiều vănbản quy định về cán bộ, công chức, trong đó có các quy định về nâng caotrách nhiêm thực thi công vụ của cán bộ, công chức Xây dựng đội ngũ cán

bộ, công chức chuyên nghiệp, hiện đại, có phẩm chất đạo đức, có kiến thức và

kỹ năng nghiệp vụ, có tinh thần trách nhiệm phục vụ nhân dân luôn là một

trong những ưu tiên hàng đầu trong cải cách nền hành chính nhà nước, đổi mới chế độ công vụ, công chức ở Việt Nam [49, tr 1]

- Tài liệu bồi dưỡng Văn hóa công vụ do TS Đặng Xuân Hoan - Giám

đốc học viện Hành chính Quốc gia chủ biên cũng đã nêu rõ: Cán bộ, côngchức, viên chức phải trung thành với Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam; bảo vệ danh dự Tổ quốc và lợi ích quốc gia; tôn trọng và tận tụyphục vụ Nhân dân Khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ, cán bộ, công chức, viênchức phải ý thức rõ về chức trách, bổn phận của bản thân, bao gồm:

+ Phải sẵn sàng nhận và nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được phâncông; không kén chọn vị trí công tác, chọn việc dễ, bỏ việc khó Tâm huyết,tận tụy, gương mẫu làm tròn chức trách, nhiệm vụ được giao; không vướngvào “tư duy nhiệm kỳ”

+ Phải có ý thức tổ chức kỷ luật; sử dụng có hiệu quả thời giờ làm việc;tránh hiện tượng trung bình chủ nghĩa, làm việc qua loa, đại khái, kém hiệuquả; nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức; chủ độngphối hợp trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ

+ Không được gây khó khăn, phiền hà, vòi vĩnh, kéo dài thời gianxử

lý công việc của cơ quan, tổ chức và người dân; không thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm trước những khó khăn, bức xúc của người dân

+ Cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo phải công tâm, khách quantrong sử dụng, đánh giá cán bộ thuộc quyền quản lý; không lợi dụng vị trícông tác để bổ nhiệm người thân quen; chủ động xin thôi giữ chức vụ khi nhận thấy bản thân còn hạn chế về năng lực và uy tín

1.2.3 Chuẩn mực về đạo đức, lối sống của cán bộ, công chức, viên chức

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra nhiều tiêu chí về người cán

bộ, về rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, như cán bộ là “côngbộc” của nhân dân; đức là “gốc”, đức quyết định thành công của người cán

bộ, giúp người cán bộ vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh để hoànthành tốt mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao cho Đức củangười cán bộ, công chức, viên chức là đạo đức cách mạng, thể hiện ở phẩmchất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống; ở lòng trung thành vô hạn đối vớiĐảng, với Tổ quốc, với nhân dân và với chế độ xã hội chủ nghĩa; ở trình độgiác ngộ lý tưởng xã hội chủ nghĩa, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để thực hiệnmục tiêu, lý tưởng cao đẹp là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Đức củangười cán bộ, công chức, viên chức còn được thể hiện ở sự trong sáng, trungthực, không cơ hội, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; biết hysinh lợi ích của cá nhân cho lợi ích của Tổ quốc, của dân tộc, của nhân dân; cólối sống trong sạch, lành mạnh, gần gũi với quần chúng, gương mẫu, gắn bóvới nhân dân, luôn khiêm tốn, giản dị, cầu thị; luôn có tinh thần đoàn kết,thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau

Cùng với sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là sự ra đời của hệ thống pháp luật Vớibản chất nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, những giá trịđạo đức nghề nghiệp hướng tới xây dựng một nền công vụ phục vụ Nhân dân

đã từng bước được hình thành và phát triển trên nền tảng tư tưởng đạo đức vàpháp luật của nhà nước dân chủ nhân dân Trong hệ thống pháp luật của Nhànước ta đã xuất hiện và ngày càng được bổ sung đầy đủ hơn, hoàn thiện hơn

hệ thống các quy phạm pháp luật về công vụ, công chức, viên chức Nhiềunguyên tắc, chuẩn mực đạo đức của xã hội mới đã từng bước được thể chếhóa thành những quy phạm pháp luật cho chuẩn mực hành vi của cán bộ, côngchức, viên chức trong quá trình thi hành công vụ, đáp ứng ngày càng tốt

hơn nhu cầu xây dựng một nền công vụ gắn với nhà nước của nhân dân, donhân dân và vì nhân dân [50,tr 1].

Cán bộ, công chức, viên chức phải không ngừng học tập, tu dưỡng, rènluyện về đạo đức, lối sống Thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư;trung thực, giản dị, thẳng thắn, chân thành; không có biểu hiện cơ hội, sốngích kỷ, ganh ghét, đố kỵ Cán bộ, công chức, viên chức không được đánh bạc,

sa vào các tệ nạn xã hội; không được sử dụng đồ uống có cồn trong thời gianlàm việc và giờ nghỉ trưa; hút thuốc lá đúng nơi quy định; phải tuân thủ kỷluật phát ngôn, không sử dụng mạng xã hội để khai thác, tuyên truyền cácthông tin chưa được kiểm chứng, phiến diện, một chiều ảnh hưởng đến hoạtđộng công vụ Cán bộ, công chức, viên chức phải tuân thủ chuẩn mực đạo đứcgia đình và xã hội, thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dântộc; không mê tín dị đoan và có những hành vi phản cảm khi tham gia lễ hội [48, tr 27]

1.2.4 Về trang phục của cán bộ, công chức, viên chức

Luật Cán bộ, công chức hiện hành không đề cập đến cách ăn mặc củacông chức Tuy nhiên, nội dung này được quy định trong Quy chế văn hóacông sở tại cơ quan hành chính Nhà nước do Thủ tướng phê duyệt tại Quyếtđịnh 129/2007/QĐ-TTg Theo đó, khi thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, công chức,viên chức phải ăn mặc gọn gàng, lịch sự Nếu có trang phục riêng phải thựchiện theo quy định của pháp luật Ngoài ra, cán bộ, công chức còn có lễ phục(trang phục chính sử dụng trong những buổi lễ, cuộc họp trọng thể, các cuộctiếp khách nước ngoài) Cụ thể, lễ phục của nam giới là bộ comple, áo sơ mi,caravat và với nữ giới là áo dài truyền thống và bộ comple nữ…Ngoài nguyêntắc chung nêu trên, mỗi ngành, địa phương lại có quy định riêng về việc côngchức phải ăn mặc thế nào khi đi làm, tùy thuộc vào nhiệm vụ cụ thể từng công

chức Như với công chức làm nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sởtiếp công dân, phải mặc áo sơ mi màu trắng, quần xanh đen, đi giày da màuđen, dép quai hậu đối với nam; nữ giới phải mặc sơ mi trắng, váy juýp dáng

ôm, đi giày da màu đen

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1487/QĐ-TTg ngày27/12/2018 về phê duyệt Đề án văn hóa công vụ nêu rõ: Về trang phục, khithực hiện nhiệm vụ, cán bộ, công chức, viên chức phải ăn mặc gọn gàng, lịch

sự, đi giày hoặc dép có quai hậu Trang phục phải phù hợp với tính chất côngviệc, đặc thù trang phục của ngành và thuần phong, mỹ tục của dân tộc Đốivới những ngành có trang phục riêng thì phải thực hiện theo quy định củangành

1.3 Các yếu tố tác động đến văn hóa công vụ ở Việt Nam hiện nay

1.3.1 Điều kiện kinh tế - xã hội

Điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước tác động đến mọi lĩnh vực,trong đó có nền VHCV Điều này được thể hiện ở nhiều khía cạnh như việcxây dựng chủ trương, chính sách, chuẩn mực của nền VHCV; việc đầu tưnguồn lực xây dựng cơ quan, công sở văn minh, hiện đại, trang bị phươngtiện, điều kiện làm việc; việc trả lương, tạo điều kiện đào tạo, bồi dưỡng độingũ C CCVC…

Đất nước ta từ khi đổi mới (năm 1986) đến nay, điều kiện kinh tế - xãhội có sự phát triển ổn định, liên tục, đạt nhiều thành tựu quan trọng Đó là cơ

sở để có thêm điều kiện dành nhiều nguồn lực hơn cho việc xây dựng VHCV.Nhờ vậy, nền hành chính, công vụ ở Việt Nam theo định hướng nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sựlãnh đạo của Đảng đã đạt nhiều kết quả quan trọng Thể chế này ngày càngthể hiện tính dân chủ, tiến bộ; chính quyền ngày càng liêm chính, công khai,

minh bạch, đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân Mối quan hệgiữa khu vực tư và khu vực công ngày càng gần gũi hơn cả trong nhận thức vàhành động Công dân được trao nhiều quyền hơn thông qua các hình thức ủyquyền, phân quyền, nhiều nhiệm vụ hơn và cũng có nhiều sự tự do hơn khi họ

áp dụng những nguyên tắc, hệ thống các quy tắc linh hoạt hơn Sự cầm quyềnngày càng khoa học, dân chủ, bằng Hiến pháp, pháp luật Cơ sở vật chất,trang thiết bị ở công sở ngày càng đầy đủ, ngăn nắp, khoa học đã hỗ trợ đắclực cho CBCCVC, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, gópphần hoàn thành công vụ được giao…

Tuy nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước dù phát triển nhanhnhưng vẫn chưa thực sự đáp ứng tốt yêu cầu Điều đó được thể hiện khá rõ ởchính sách tiền lương cho đội ngũ C CCVC vẫn còn thấp Vì lương chưa đápứng tốt nhu cầu của cuộc sống nên họ vẫn chưa thật sự chuyên tâm, vẫn còntình trạng “chân trong, chân ngoài”, dẫn đến một số hiện tượng vòi vĩnh, thamnhũng, hối lộ… Thể chế VHCV chưa được hoàn thiện: “Năng lực xây dựng

và thực thi pháp luật, cơ chế chính sách chưa cao, một số văn bản pháp luậtban hành còn chậm, chưa phù hợp với thực tiễn; nhiều chính sách còn chồngchéo, chậm khắc phục…Cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước còn cồng kềnh;chức năng, nhiệm vụ nhiều cơ quan, đơn vị vẫn còn chồng chéo và chưa đủ cụthể, chưa rõ thẩm quyền trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu” Cơquan, công sở ở cấp cơ sở (cấp xã) còn nhiều khó khăn, thiếu thốn về trangthiết bị, phương tiện làm việc, nhất là ở các địa phương có kinh tế chậm pháttriển…

1.3.2 Truyền thống dân tộc

Truyền thống dân tộc là những phong tục, tập quán, tư tưởng, lối sống,lối nghĩ, hành vi… đã được cộng đồng thừa nhận và duy trì, được trao truyền

từ thế hệ này sang thế hệ khác Chính vì vậy, truyền thống luôn tác động vàhiện diện trong cuộc sống hiện tại, dù bản thân chúng ta có ý thức về điều đóhay không Truyền thống theo cách gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đó chính là

“cái cũ” Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (C CCVC) cũng là một nhómngười cụ thể trong xã hội, cũng chịu ảnh hưởng từ thuyền thống quốc gia, dântộc Vì vậy, truyền thống cũng tác động đến văn hóa công vụ theo cả hai chiềutích cực và tiêu cực Bởi “cái cũ” thì có “cái tốt”, “cái xấu”, “cái không xấunhưng phiền phức” như ác Hồ đã nêu rõ Tác động của truyền thống dân tộcđến văn hóa công vụ ở Việt Nam hiện nay được thể hiện ở cả mặt tích cực vàtiêu cực

Về tác động tích cực:

Trước hết, chúng ta cần phải hiểu rằng, nền văn hóa truyền thống của

Việt Nam vốn không phân biệt rạch ròi từng lĩnh vực trong quản lý xã hội, đấtnước Vì vậy, giữa pháp luật và đạo đức có mối quan hệ ràng buộc, tác độngqua lại, bổ sung và chuyển hóa cho nhau Các triều đại phong kiến ở ViệtNam vẫn có hệ thống luật pháp với việc ban hành các bộ luật, điều đó có thểhiện tư tưởng “pháp trị” Song về cơ bản, các triều đại ấy vẫn trú trọng vàphát huy các quy chuẩn đạo đức để quản lý xã hội, vì vậy, tư tưởng “đức trị”được thể hiện rất rõ Nền tảng đạo đức phong kiến như “trung quân, ái quốc”,

“tôn sư trọng đạo”, “hiếu kính với cha”, nhân, nghĩa, lễ, trí, tín… là những cơ

sở quan trọng để quản lý xã hội

Văn hóa truyền thống Việt Nam có nhiều giá trị đặc trưng, tiêu biểu củacộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp qua hàng ngàn năm lịch sử.Nổi bật nhất đó là lòng yêu nước nồng nàn, hoàn cảnh lịch sử Việt Nam đãhun đúc, tôi rèn người Việt tinh thần quyết tâm giữ nước và xây dựng nướcmột cách cao độ Lòng tự cường dân tộc đó đã tiếp cho nhân dân sức mạnh để

đưa đất nước hòa nhập với xu thế phát triển chung và khẳng định vị thế củaViệt Nam.

Thứ đến, tinh thần tập thể, tính cộng đồng cao Tập quán sinh sống

trong các làng, xã giúp mọi người gần gũi, gắn bó và đoàn kết với nhau.Trong quản lý xã hội xưa thì không chỉ “phép vua”, mà “lệ làng”, “hươngước”, “luật tục”… cũng rất quan trọng Điều đó khiến cho hành vi vi phạmpháp luật khi bị pháp luật trừng phạt không chỉ mang tính răn đe với từng cánhân người phạm tội, mà họ còn phải chịu “búa rìu” dư luận xã hội từ giađình, từ dòng họ, từ cộng đồng (có khi còn đáng sợ hơn cả án tử hình) Vì vậy,người Việt Nam (trong đó có đội ngũ C CCVC) cơ bản đều có ý thức tráchnhiệm gìn giữ uy tín, danh dự cho bản thân, gia đình, dòng họ trước cộngđồng Bên cạnh đó, văn hóa Việt Nam còn có sự ảnh hưởng đậm nét của Nhogiáo và Phật giáo, mà hai tôn giáo trên có những quy phạm đạo đức giúp cho

xã hội ổn định hơn, ít tranh chấp, giảm xung đột… Vì vậy, việc quản lý xã hộicũng dễ dàng hơn Các tư tưởng, nhiệm vụ, bổn phận được phát huy đúngcũng giúp người dân nói chung, đội ngũ C CCVC nói riêng có ý thức hơn vềtrách nhiệm của mình với gia đình, xã hội và đất nước

Một điểm hết sức quan trọng khác là tình thương yêu con người, đó làgiá trị đạo đức đặc trưng đáng tự hào của dân tộc ta Đây là cơ sở rất quantrọng khiến cho đội ngũ C CCVC phải có cái tâm vì dân Tinh thần “thươngngười như thể thương thân” làm cho đại đa số người Việt Nam luôn coi trọngchữ tình trong quan hệ ứng xử, bởi “vì tình vì nghĩa ai vì đĩa xôi đầy”, “ngườisống hơn đống vàng” Và cao hơn đó là “Nhiễu điều phủ lấy giá gương/Ngườitrong một nước phải thương nhau cùng”… Vì vậy, nhiều bậc “minh quân”,

“minh quan” ở Việt Nam có tư tưởng trọng dân, biết ơn dân, chăm lo cho dân.Điều này được Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát rất rõ, rằng tư tưởng “thươngnước, thương dân” phải là những giá trị đạo đức cơ bản của những người lãnh

đạo đất nước, của đội ngũ C CCVC nói chung Những tư tưởng của Hồ Chủ tịch vẫn còn nguyên giá trị trong xây dựng VHCV hiện nay.

- Về tác động tiêu cực: Dù truyền thống dân tộc có nhiều giá trị

+ Trong tuyển chọn, bố trí quan lại, chức sắc thời xưa, thì yếu tố thân

quen hay gia đình trị thể hiện khá rõ Ở cấp cao nhất, vua là “cha truyền connối” Ở trong làng, xã, tổng thì những dòng họ có người làm quan hay có thếlực thì dòng họ đó thường được cất nhắc, kế nhiệm bằng sự thân quen hay tiềnbạc Tâm lý “một người làm quan cả họ được nhờ”, mua quan bán tước đóhiện nay chưa hẳn đã hết Những thói quen đó đến nay vẫn hiện hữu ở một bộphận không nhỏ C CCVC như tính gia trưởng, tôn ti, cất nhắc người thân, óc

bè phái, cục bộ địa phương…

+ Người Việt xưa quan niệm pháp luật là hình phạt của Nhà nước để

cai trị xã hội Nhưng nếu quan lại có vi phạm các quy định, kỷ cương thì đượcgiảm nhẹ so với dân thường Vậy nên nhân dân đã đúc kết rằng người dân màkiện quan lại thì như “con kiến mà kiện củ khoai” Người dân xưa nếu có bịquan lại chèn ép, áp bức, bị thiệt thòi thì đành “ngậm bồ hòn làm ngọt”, “một