- Bước đầu hiểu được cách thức cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận chứng minh, những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh trong lúc làm bàiI. A.Tìm hiểu chung:.[r]
Trang 1TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
HS cần nắm:
- Nắm được mục đích , tính chất và các yếu tố của phép lập luận chứng minh
- Nhận diện được các yếu tố của phép lập luận chứng minh trong văn bản
- Bước đầu hiểu được cách thức cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận chứng minh, những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh trong lúc làm bài
A.Tìm hiểu chung:
I Mục đích và phương pháp chứng minh
1.Tìm hiểu nhu cầu chứng minh trong đời sống :
Chứng minh trong đời sống là đưa ra những bằng chứng để làm sáng tỏ, để chứng tỏ sự đúng đắn của vấn đề
2 Chứng minh trong văn nghị luận :
Văn bản : Đừng sợ vấp ngã
- Luận điểm chính : Đừng sợ vấp ngã
+ Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ
+ Vậy xin bạn chớ lo thất bại
+ Điều đáng sợ hơn là bạn bỏ qua nhiều cơ hội chỉ vì không cố gắng hết mình
→Chứng minh là một phép lập luận dùng những lí lẽ, bằng chứng chân thực, đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm mới (Cần được chứng minh) là đáng tin cậy.
→Các lí lẽ, bằng chứng dùng trong phép lập luận chứng minh phải được lựa chọn, thẩm tra, phân tích thì mới có sức thuyết phục.
II Các bước làm bài văn lập luận chứng minh:
1.Tìm hiểu đề và tìm ý:
Đề bài :Nhân dân ta thường nói : “Có chí thì nên”.Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó
a Xác định yêu cầu chung của đề: Chứng minh tư tưởng đứng đắn của câu tục ngữ; “Có chí thì nên”
- Chí: Là hoài bão, lí tưởng tốt đẹp ý chí nghị lực, sự kiên trì.ai có các điều kiện
đó thì sẽ thành công trong sự nghiệp
2 Lập dàn ý:
2.1.Mở bài: Nêu luận điểm cần được chứng minh (trích đề):
Vai trò quan trọng của lí tưởng, ý chí và nghị lực trong cuộc sống
2.2.Thân bài: Nêu lí lẽ và dẫn chứng
a- Diễn giải:
Nghĩa của từ chí , nên và nghĩa cả câu … b- Chứng minh
* Luận điểm chính: Chí là điều rất cần thiết trong cuộc sống
- Luận cứ 1
Trang 2+ Lí lẽ: Thời đại nào cũng vậy, người có quyết tâm, có ý chí nhất định sẽ thành công
+ Dẫn chứng:
Xưa: Lương Thế Vinh vượt qua cảnh nghèo thi đỗ Trạng nguyên …
Nay: Anh Nguyễn Ngọc Kí bị liệt hai tay mà tốt nghiệp đại học …
- Luận cứ 2
+ Lí lẽ: Ở nơi nào cũng thế, con người đã quyết chí thì thế nào cũng đạt được mục đích của mình
+ Dẫn chứng:
Ở nước ta: Bác Hồ làm nên sự nghiệp giải phóng dân tộc …
Ở nhiều nước khác:
Lu-i Pa-xtơ, một học sinh trung bình trở thành nhà khoa học Pháp
Lép Tôn-xtôi, từng bị đình chỉ học đại học mà trở thành nhà văn Nga vĩ đại
- Luận cứ 3:
+ Lí lẽ: Trong bất kì lĩnh vực nào, con người hễ “có chí thì nên”
+ Dẫn chứng:
Cô Pa-đu-la,bị mù mà trở thành người mẫu thời trang
Oan Đi-xnây sáng lập Đi-xnây-len (công viên giải trí khổng lồ tại Mĩ)
Hen-ri Pho, người sáng lập một tập đoàn kinh tế lớn ở Mĩ
Ca sĩ ô-pê-ra En-ri-cô Ca-ru-xô trở thành danh ca I-ta-li-a
Các vận động viên khuyết tật đoạt huy chương vàng
3.3 Kết bài: Nêu ý nghĩa của luận điểm đã được chứng minh:
- Mọi người nên tu dưỡng ý chí, bắt đầu từ những việc nhỏ, để khi ra đời làm được việc lớn
- Liên hệ bản thân
3.Viết bài:
1.Mở bài:
- Đi thẳng vấn đề
- Suy từ cái chung đến cái riêng
- Suy từ tâm lý con người
2 Thân bài: có từ ngữ chuyển đoạn, có thể phân thành nhiều đoạn (lý lẽ, dẫn chứng)
3 Kết bài: có từ ngữ chuyển đoạn, cần hô ứng với mở bài (xem SGK/50)
4 Đọc lại và sửa chữa
HS ghi nhớ các bước làm văn và dàn ý bài văn nghị luận
B Luyện tập:
1 Đọc văn bản “Không sợ sai lầm” (SGK/43) và cho biết luận điểm văn bản?
2 Tìm luận cứ trong văn bản “Không sợ sai lầm”?
3 So sánh sự giống nhau và khác nhau của đề văn ở SGK/51?