Giúp các em hiểu, biến những kiếnthức về kỹ năng sống được cung cấp thành hành động cụ thể trong quá trình hoạtđộng thực tiễn với bản thân, với người khác, với xã hội, ứng phó trước nhiề
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ……….……… 1
1.Lý do chọn đề tài: 1
2 Mục tiêu nghiên cứu: 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm: 2
5 Phạm vi và thời gian nghiên cứu 2
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: 2
1 Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm 2
1.1 Cơ sở lý luận: 2
1.2 Cơ sở thực tiễn: 3
2 Thực trạng vấn đề: 4
2.1 Khó khăn: 4
2.2 Thuận lợi: 4
3 Thực trạng nghiên cứu: 5
4 Biện pháp tiến hành: 5
5 Hiệu quả sau khi thực hiện các biện pháp trên 11
5.1 Kết quả trên trẻ: 11
5.2 Kết quả từ phía các bậc cha mẹ: 11
5.3 Về phía giáo viên và nhà trường 12
III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ: 13
1 Kết luận: 13
2 Bài học kinh nghiệm: 15
3 kiến nghị với ban giám hiệu nhà trường: 15
Trang 2
I ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta biết đất nước hiện nay trên con đường phát triển hội nhậpquốc tế chúng ta phải giao lưu với nhiều nước trên thế giới, nếu thiếu kỹ năngsống dễ bị nôi kéo vào các hành vi tiêu cực, dễ bị phát triển lệch lạc về nhâncách vậy làm thế nào để thế hệ chúng ta nhận thức và giữ vững nền văn hóa củadân tộc và xây dựng phát triển toàn diện trong thời đại hiện nay để sớm đào tạocho xã hội những con người tài đức vẹn toàn, vì vậy việc giáo dục trẻ ngay từkhi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành vàphát triển toàn diện nhân cách cho trẻ sau này Sản phẩm của giáo dục là conngười mà con người là mục tiêu, động lực của sự phát triển đất nước trong tươnglai đó chính là thế hệ trẻ
Sự phát triển của não trẻ cho thấy rằng khả năng giao tiếp với mọi người,khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xửphù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập cónhững ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết quả học tập của trẻ tại trường Vìthế, ngày nay trên thế giới rất nhiều trường mầm non áp dụng phương pháp họctrung tính là phương pháp học tập thông qua các giao tiếp tích cực với nhữngngười khác Trong vòng vài năm gần đây, các nhà giáo dục trẻ tiền tiểu học vàcác nhà nghiên cứu tâm lý đã tìm ra các trở ngại phát triển của trẻ mà làm chậmkhả năng cũng như hạn chế tình trạng tâm lý tích cực ở trẻ Một trong những trởngại chính đó là khả năng về kỹ năng sống
Giáo dục kỹ năng sống là giáo dục cách sống tích cực, xây dựng nhữnghành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực giúp trẻ cóđược những nhận thức, kiến thức, hành vi, thái độ và kỹ năng thích hợp
Dạy học hướng vào học sinh, lấy học sinh làm trung tâm, học sinh chủđộng tham gia và lĩnh hội kiến thức một cách thoải mái Nhìn chung kết quảgiáo dục đã có sự tiến bộ rõ rệt, song thông qua việc giáo dục chúng ta thấy, đểhọc sinh hứng thú học tập và tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục thìviệc dạy trẻ những kỷ năng sống là vấn đề then chốt là nền móng, là cơ sở đểphát huy tối đa hiệu quả giáo dục, đặc biệt là lứa tuổi mầm non
Để thực hiện tốt nhiệm vụ năm học cũng như tình hình thực tế trên trẻtrường tôi, tôi quyết tâm lấy mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là nhiệm vụhàng đầu trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ của năm học này, để góp mộtphần nhỏ bé của mình vào quá trình hình thành nhân cách trẻ thơ trong thời đạimới Chính vì lẽ đó "Dạy kỷ năng sống cho trẻ mầm non" là việc làm rất cần
thiết và vô cùng quan trọng, nên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi trong trường Mầm non”
Trang 32 Mục tiêu nghiên cứu:
Khảo sát thực trạng kỹ năng sống ở trẻ mẫu giáo nhỡ
3 Đối tượng nghiên cứu.
Một số biểu hiện kỹ năng sống của trẻ lớp mẫu giáo
Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo
4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm:
Trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi
5 Phạm vi và thời gian nghiên cứu.
Thời gian thực hiện: Từ tháng 9/2019 đến tháng 4/2020
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1 Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm.
Một cá nhân nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có
kĩ năng cuộc sống và biết sử dụng linh hoạt những kĩ năng này thì không đảmbảo cá nhân đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp có hiệu quả và cómối quan hệ tốt với mọi người Kĩ năng sống chính là năng lực tâm lí xã hội đểđáp ứng và đối phó những yêu cầu, thách thức trong cuộc sống hàng ngày
Một nghiên cứu gần đây về sự phát triển trí não của trẻ cho thấy khả nănggiao tiếp, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các giác quan của mình, biết cáchứng xử phù hợp và biết cách tự giải quyết vấn đề cơ bản một cách tự lập rấtquan trọng đối với trẻ Chính vì vậy, việc đi sâu lồng ghép dạy kĩ năng sống chotrẻ phù hợp với từng độ tuổi rất cần thiết đối với sự phát triển của trẻ
Kĩ năng sống của trẻ mầm non bao gồm những kỹ năng cơ bản sau: Kỹnăng giải quyết tình huống có vấn đề; kỹ năng thích nghi; kỹ năng khám phá thếgiới xung quanh; kỹ năng trong giao tiếp; kỹ năng tự chăm sóc bản thân; kỹnăng tạo niềm vui; kỹ năng tự bảo vệ; kỹ năng làm việc theo nhóm; kỹ năngnhận thức…Mục tiêu của việc rèn kỹ năng sống nhằm phát triển, nuôi dưỡngnhững giá trị sống nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ,giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên các lĩnh vực nền tảng: thể trạng, tâm hồn, trí
Trang 4tuệ và tinh thần Con người cần được giáo dục đào tạo một cách cơ bản hệ thốngngay từ khi bước những bước chập chững đầu tiên Giáo dục là nhân tố có ýnghĩa quyết định đối với sự phát triển của trẻ em Trong những điều kiện pháttriển giáo dục có tổ chức một cách đặc biệt thì những khả năng tiềm tàng to lớncủa trẻ sẽ được bộc lộ và do đó việc hình thành nhân cách cho trẻ sẽ thu đượcnhững thành công lớn.
1.2 Cơ sở thực tiễn:
Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non là nhằm giúp trẻ có kinh nghiệmtrong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm Nội dunggiáo dục kỹ năng sống cho trẻ phải hết sức đơn giản và gần gũi với trẻ Chúng tadạy kỹ năng sống cho trẻ chính là chúng ta dạy trẻ biết sự hợp tác, tự kiểm tra,tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp Trẻ học cách có đượcnhững mối liên hệ mật thiết với các bạn khác trong lớp, biết chia sẻ, chăm sóc,lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình trong nhóm bạn Và điều quantrọng mà chúng ta mong muốn sẽ là giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhậncác thử thách mới qua việc phát triển các kĩ năng cho trẻ Nếu chỉ suy ngẫm vàtrò chuyện thôi thì chưa đủ, cần có các kĩ năng ứng dụng vào thực tế Trẻ cầnđược trải nghiệm, hiểu kết quả của hành vi ứng xử và muốn chủ động đưa ranhững quyết định có sức ảnh hưởng lớn Trong thực tế ở trường mầm non trẻmẫu giáo 4-5 tuổi còn nhỏ, trẻ thích làm theo ý muốn nhưng kinh nghiệm và kỹnăng sống của trẻ còn quá ít để trẻ thực hiện những mong muốn đó Chính vìvậy, việc rèn kỹ năng sống cho trẻ là một việc làm hết sức cần thiết giúp trẻ cónhững kỹ năng cơ bản trong cuộc sống Hơn ai hết, người giáo viên có tầm quantrọng rất lớn trong việc rèn kỹ năng sống cho trẻ, cùng với gia đình giúp trẻ cónhững kỹ năng cơ bản trong cuộc sống
Để trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để giải quyết nhữngkhó khăn trong cuộc sống cho phù hợp Muốn như vậy, người lớn phải tạo chotrẻ có môi trường để trải nghiệm, thực hành Việc hình thành kỹ năng sống chomọi người nói chung và trẻ em nói riêng đang trở thành nhiệm vụ quan trọngtrong cuộc sống mỗi các nhân để sống tích cực, sống hạnh phúc, sống có ýnghĩa Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ nhằm giúp trẻ phát triển hài hoà, toàn diện
về nhân cách Cung cấp cho mỗi trẻ kiến thức cần thiết về kỹ năng sống để các
em sống sao cho lành mạnh và có ý nghĩa Giúp các em hiểu, biến những kiếnthức về kỹ năng sống được cung cấp thành hành động cụ thể trong quá trình hoạtđộng thực tiễn với bản thân, với người khác, với xã hội, ứng phó trước nhiềutình huống, học cách giao tiếp, ứng xử với mọi người, giải quyết mâu thuẫntrong mối quan hệ và thể hiện bản thân một cách tích cực
Trang 5Năm học này tôi được phân công phụ trách lớp 4-5 tuổi, tôi nghĩ mình cầnphải làm một việc gì đó thiết thực trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ nên tôi
chọn đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi trong trường mầm non” nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tích
cực hoạt động và mang lại hiệu quả cao trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻmẫu giáo trong giai đoạn hiện nay
Nguyên nhân khách quan: Về phía các bậc cha mẹ trẻ em luôn nóng vộitrong việc dạy con; do đó, khi trẻ về nhà mà chưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưabiết làm toán thì lo lắng một cách thái quá! Đồng thời lại chiều chuộng, cungphụng con cái khiến trẻ không có kỹ năng tự phục vụ, chỉ chú ý đến khâu dạy,không chú ý đến con mình có biết làm công việc tự phục vụ bản thân như tựmặc áo, kéo khóa áo, đến lớp cất dép, cất ba lô, cất dày dép đúng cách hay chưa
ăn, uống như thế nào, trẻ có biết sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ănuống hay không? Và vì sao chúng ta cần những đồ dùng, vật dụng đó? Những
đồ dùng đó để làm gì?
2.2 Thuận lợi:
Được sự quan tâm của ban giám hiệu luôn chỉ đạo sát sao với công tácchuyên môn, luôn có sự đầu tư và bồi dưỡng cho chuyên môn Ban giám hiệuluôn tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, các phương tiện dạy học hiệnđại Trường có hai khu lằm trong dân, trình độ dân trí cao, nhà trường có bề dày
về thành tích như: Nhiều năm liền nhận danh hiệu tiên tiến xuất sắc, nhà trườngcòn tham mưu với các cấp lãnh đạo để nhanh chóng được về một khu tập chung
và cũng đang tiến hành hoàn thiện hồ sơ để đón kiểm định chất lượng,
Là một giáo viên được phân công giảng dạy lớp 4-5 tuổi nhằm thực hiện
Trang 6tốt nhiệm vụ được giao, tôi không ngừng tự học tự bồi dưỡng bản thân để nângcao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng thực hiện nhiệm vụ của mình.Đặc biệt tôi đi sâu vào nghiên cứu những kỹ năng sống cơ bản dạy trẻ 4 -5 tuổi
ở trường mầm non, nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 4-5 tuổi bằngnhiều hình thức như tự học qua sách báo, chuyên san, tạp chí, học hỏi bạn bèđồng nghiệp, khai thác qua mạng…Thực tế cho thấy, việc xác định các kỹ năng
cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng nội dung trọng tâm
để dạy trẻ Để thực hiện tốt nhiệm vụ dạy trẻ kỹ năng sống thì tạo dựng môitrường trong lớp giúp giáo viên thực hiện nhiệm vụ dạy trẻ kỹ năng sống là rấtcần thiết Giáo viên cần xây dựng kế hoạch đánh giá trẻ bằng việc trang bị cholớp những góc mở, góc lưu sản phẩm của trẻ với hình thức trang trí đẹp mắt,mỗi trẻ có một ký hiệu rõ ràng nhằm giúp giáo viên quan sát, ghi chép, lưu sảnphẩm hàng ngày từng chi tiết về sự tiến bộ của trẻ, giáo viên có thể ghi chépnhững kỹ năng trẻ đạt được trong mỗi ngày làm căn cứ để đánh giá trẻ cuối độ tuổi
3 Thực trạng nghiên cứu:
Kỹ năng sống là gì? Là những kỹ năng cần có cho hành vi lành mạnh chophép trẻ đối mặt với những thách thức của cuộc sống hằng ngày Dạy kỹ năngsống cho trẻ mầm non là ta nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biếtđược những điều nên làm và không nên làm
Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em phải hết sức đơn giản và gầngũi với trẻ Chúng ta dạy kỹ năng sống cho trẻ chính là chúng ta dạy trẻ biết sựhợp tác, tự kiểm tra, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp.Trẻ sẽ học cách có được những mối liên kết mật thiết với các bạn khác tronglớp, biết chia sẻ, chăm sóc, lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mìnhtrong nhóm bạn Và điều quan trọng và chúng ta mong muốn là sẽ giúp trẻ luôncảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới qua việc phát triển các kỹ năngcho trẻ.Nếu chỉ suy ngẫm và trò chuyện thôi thì chưa đủ, cần có các kỹ năng ứngdụng vào thực tế
4 Biện pháp tiến hành:
* Biện pháp 1: Nhận thức sâu sắc về việc dạy trẻ kỷ năng sống Hiện nay,
nhà trường đã chú trọng việc đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vàocác hoạt động hàng ngày dưới nhiều hình thức, đưa lồng ghép vào các hoạt động
là cơ sở giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm trí tuệ, thẩm mỹ, hìnhthành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ Tuy nhiên, ở một số giáo viên chưathực sự quan tâm tới việc giáo dục rèn kĩ năng sống cho trẻ, chưa hiểu nhiều vềnội dung phải dạy trẻ lứa tuổi mầm non những kỹ năng sống cơ bản nào, chưabiết vận dụng từ những kế hoạch định hướng chung để rèn luyện kỹ năng sống
Trang 7cho trẻ mầm non.
Đối với trẻ, vào đầu năm học nề nếp, kĩ năng sống còn hạn chế Vì vậygiáo viên thường tập trung lo lắng cho những trẻ có vấn đề về hành vi và khảnăng tập trung Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng chờ đếnlượt, không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này làm cho trẻkhông thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy! Vì vậy, giáo viên phải mấtrất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được những kỹ năng sống cơbản ở trường mầm non
Đầu năm học, tôi tiến hành khảo sát một số kỹ năng sống đối với 32 trẻtrong lớp (Phiếu điều tra thực trạng trước khi thực hiên giải pháp trang 19)
Nhìn vào kết quả khảo sát đầu năm học cho thấy, nhiều trẻ chưa có những
kỹ năng sống cần thiết, khả năng vận dụng những kỹ năng đó vào cuộc sốnghàng ngày còn rất hạn chế
Vì vậy để đạt kết quả cao thì trước hết người giáo viên phải xác định rõmục đích yêu cầu của các kỹ năng Từ đó đưa ra nội dung giáo dục phù hợp với
kỹ năng, phù hợp với lứa tuổi của trẻ Bên cạnh đó giáo viên phải chú ý đếntrang thiết bị, đồ dùng khi dạy trẻ các kỹ năng thì mới thu hút sự chú ý của trẻ vàkhả năng học kỹ năng sống của trẻ cũng được nâng cao
Muốn cho trẻ làm quen với các kỹ năng sống “dù là một kỹ năng phụ vụnhỏ cho đến kỹ năng trẻ xử dụng thường ngày” thì người giáo viên phải luôndành thời gian để nghiên cứu tìm tòi, học hỏi các bạn đồng nghiệp, qua cácchuyên đề do phòng giáo dục mở, tham khảo trên sách bào cũng như trên mạng
Vì vậy khi tôi dạy về kỹ năng sống cho trẻ, tôi tin rằng mình cũng đã phầnnào góp phần nâng cao kỹ năng sống cho trẻ mầm non
* Biện pháp 2: Xác định những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ
Đối với tâm sinh lý trẻ em mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi thì có nhiều kỹ năngquan trọng mà trẻ cần phải biết trước khi bước vào lớp mẫu giáo lớn
Thực tế kết quả của nhiều nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quantrọng nhất trẻ phải học vào thời gian đầu của năm học là chính là những kỹ năngsống như: kỹ năng tự phục vụ, sự hợp tác, tự kiểm soát, tính tự tin, tự lập, tò mò,khả năng thấu hiểu và giao tiếp Việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù hợpvới lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ
* Biện pháp 3: Nội dung của những kỹ năng cơ bản cần dạy trẻ:
Kỹ năng tự phục vụ là kỹ năng đầu tiên mà trẻ cần có được và thườngxuyên đi cùng với trẻ trong công việc sinh hoạt và học tập thường ngày, khôngnhững thế mà kỹ năng tự phục vụ còn mang lại cho trẻ có tính tự lập cao
Trang 8Ngoài ra, ở trường mầm non giáo viên cần dạy trẻ nghi thức văn hóa trong
ăn uống chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong
ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹkhông gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơnsau khi ăn, biết tự dọn, cất bàn, bát, thìa đúng chỗ … hoặc biết giúp người lớndọn dẹp, biết bê ghế và cất ghế trong các hoạt động, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất.không làm ảnh hưởng đến người xung quanh
Để thực hiện tốt kỹ năng phục vụ, giáo viên cần xây dựng phiên chếchương trình dạy kỹ năng sống cho trẻ theo từng tháng, từ rễ đến khó
VD: Tháng 9 năm 2019 Trẻ được học các kỹ năng sau đây:
Thời gian Các kỹ năng
Từ 9/9 đến 30/9/2019 - Cách bê khay, bê bát
như trong tiết học sao cho hợp lý để trẻ được thực hiện một cách tốt nhất Khi
đến lớp trẻ tự cất ba lô, trong giờ học,giờ ăn, giờ hoạt động dạy trẻ cách bê ghế
(Hình 1)
Qua đó dạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết đếnlớp phải cất dép, cất ba lô đúng nơi quy định, biết tự buộc dày, tự cài khuy áo, tựrửa tay lau mặt sạch sẽ trước khi ăn, trong khi rửa tay trẻ còn biết xếp hàng theothứ tự và rửa tay theo đúng sáu bước, rửa với xà phòng, rửa xong xả sạch dười
vòi nước chảy rồi lau tay khô.( Hình 2)
* Kỹ năng sống tự tin:
Một trong những kỹ năng mà giáo viên cần chú tâm là phát triển sự tựtin, lòng tự trọng của trẻ Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cánhân cũng như trong mối quan hệ với bạn trong lớp và những người xung quanh mình
Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ởmọi nơi, khi giao tiếp với bạn và mọi người, trong giờ hoạt động góc, hoạt độngngoài trời, trong các hoạt động liên hoan văn nghệ cuối tuần, nhât là trong cácbuổi biểu diễn văn nghệ được nhà trường giao cho
* Kỹ năng sống hợp tác:
Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùnglàm việc với bạn, thể hiện qua hoạt động góc trẻ biết chia xẻ cùng nhau và cùng
Trang 9nhau chơi trò chơi đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này
Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng chơi với các bạn
Hình 3
* Kỹ năng thích tò mò:
Ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trong những kỹ năng quantrọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khát khao được học Giáo viêncần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiêncủa trẻ
Từ đó cho ta thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động như hoạtđộng chuẩn bị đón tết hàn thực… tôi tổ chức cho trẻ trải nghiệm nặn bánh trôitại lớp Tôi đã cho trẻ nặn bánh trôi màu trắng, màu đỏ và màu xanh
Trước khi nặn tôi đã khơi gợi trí tò mò của trẻ bằng cách cho trẻ đoánxem làm cách nào để vỏ bánh có màu đỏ và màu xanh Tôi hỏi trẻ làm thế nào
để cho nhân vào bánh và làm sao để bánh có dạng hình tròn Khi đó trẻ sẽ tò mò
và đoán Sau đó tôi cho trẻ tự làm bánh và cho trẻ thưởng thức luôn những viênbánh do mình làm ra Được thưởng thức sản phẩm do chính tay mình tạo ra trẻrất thích thú
(Hình 4)
* Kỹ năng giao tiếp:
Giáo viên cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của mìnhcho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mình trong thếgiới xung quanh nó, ngoài ra kỹ năng giao tiếp còn gắn liền với đời sống hàngngày của trẻ như khi đến lớp trẻ biết khoanh tay chào cô giáo Với tất cả các kỹnăng khác như kỹ năng vẽ, tô màu và học toán Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khinói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵnsàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẳnsàng học mọi thứ
(Hình 5)
* Biện pháp 4: Trách nhiệm giáo viên trong việc dạy trẻ kỹ năng sống.Giáo viên có thể làm được gì để dạy kỹ năng sống cho trẻ.Giáo viên cầntích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tíchcực của trẻ, giáo viên cần phải biết khai thác phát huy năng khiếu, tiềm năngsáng tạo ở mỗi trẻ Vì mỗi đứa trẻ là một nhân vật đặc biệt, phải giáo dục trẻ nhưthế nào để trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình huống của cuộc sống
Giáo viên cần thường xuyên tổ chức các họat động giáo dục chăm sócgiáo dục trẻ một cách thích hợp tuân theo một số quan điểm: Giúp trẻ phát triểnđồng đều các lĩnh vực: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm
Trang 10mỹ Phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú, chủ động khám phá tim tòi,biết vận dụng vốn kiến thức, kỹ năng vào việc giải quyết các tinh huống khácnhau
Giáo viên cần giúp trẻ có được những mối liên kết mật thiết với nhữngbạn khác trong lớp, trẻ biết chia sẻ chăm sóc, trẻ cần phải học về cách hành xử,biết lắng nghe trình bày và diễn đạt được ý của mình khi vào trong các nhóm trẻ
khác nhau, giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới
Thường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm tình hình của trẻ,trao đổi với phụ huyng những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáo dục trẻtại nhà, bàn bạc cách giải quyết những khó khăn gặp phải
* Biện pháp 5: Tuyên truyền các bậc cha mẹ cách dạy trẻ kỹ năng sốngtrong gia đình
Có thể thấy, trẻ thường dễ dàng kết bạn khi chơi theo đôi bạn trong môitrường của riêng chúng hơn là chơi trong một nhóm bạn tại trường Là giáo viênthấy rằng, một số trẻ có khó khăn trong việc kết bạn hoặc chia sẻ với bạn theonhóm lớn, lại có thể hình thành mối liên kết thân thiết với bạn mới trong môitrường gia đình của trẻ Cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng cảm xúc và xãhội bằng cách tạo ra các mối liên kết bạn bè tại gia đình Cha mẹ hãy hỏi trẻmuốn mời ai về nhà chơi? Mối quan hệ này được trẻ duy trì khi đến trường, khi
có được mối liên kết với một trẻ nào đó trong lớp, các mối quan hệ khác sẽ hìnhthành tiếp theo một cách dễ dàng hơn
Cha mẹ trẻ cần phối hợp với giáo viên một cách chặt chẽ và hợp lý bằngviệc tham gia tình nguyện vào quá trình giáo dục trong nhà trừơng Cha mẹ nêntham gia vào các buổi trao đổi với giáo viên, tham gia các buổi họp của nhàtrường và dự một số giờ học, dự các hoạt động ngoại khoá; chỉ bằng cách đóthôi cha mẹ đã giúp trẻ hiểu rằng học là phải học cả đời
Cần giáo dục để trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống củacuộc sống Nếu cha mẹ muốn giáo dục trẻ biết tự giữ kỷ luật, trước hết cần đánhthức sự tự ý thức của trẻ, cố gắng khơi gợi để trẻ luôn nghĩ về bản thân mìnhmột cách tích cực và đừng bao giờ phá vỡ suy nghĩ tích cực về bản thân trẻ
Trong gia đình, việc dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống rấtcần thiết Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cáchchính xác và thuần thục và khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyênluyện tập, mà còn phải đáp ứng được những nhu cầu của trẻ, đó là cung cấp chotrẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành vi đúng, đẹp, văn minh của chínhcha mẹ và những người xung quanh trẻ
Trang 11* Biện pháp 6: giúp trẻ phát triển các kỹ năng sống qua việc tổ chức cáchoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh.
Nhà trường cần tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiếtthực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh Tổ chức các tròchơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứatuổi của trẻ
Căn cứ vào nội dung trên, tôi đã xây dựng kế hoạch và thực hiện nhiềuhoạt động một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác củatrẻ Cụ thể như: làm đồ chơi dân gian; sáng tác bài hát, điệu múa thể loại dân cacho trẻ ở lứa tuổi mầm non, cho trẻ chơi các trò chơi dân gian Tổ chức các cuộcthi đấu cờ dân gian và các hội thi, các hoạt động văn nghệ, vui chơi giải trí tíchcực khác phù hợp với lứa tuổi của trẻ mầm non Huy động và tạo điều kiện để có
sự tham gia hoạt động đa dạng và phong phú của cha mẹ trẻ em, các tổ chức, lựclượng xã hội, cá nhân trong việc giáo dục văn hóa, truyền thống, giáo dục lòngyêu nước cho trẻ
* Cụ thể tôi đã tổ chức thực hiện các hoạt động nổi bật như sau:
Phối hợp với lớp trong khối chơi các trò chơi dân gian, những trò chơi rèn
kỹ năng tự tin, mạnh dạn giúp trẻ phát triển nhận thức, thẩm mỹ thông qua đóthông tin tuyên truyền các bậc cha mẹ về kiến thức chăm sóc nuôi dưỡng, bảođảm an toàn, phòng dịch bệnh cho trẻ, hướng dẫn các bậc cha mẹ kỷ năng chấmbiểu đồ phát triển theo dõi cân đo nhằm bảo vệ sức khỏe cho trẻ Tổ chức cáchoạt động tạo hình vào chiều thứ sáu tuần 2 và tuần 4 của chủ đề trẻ có thể sángtao theo ý thích
Tổ chức cho giao lưu với các lớp trong khối, để rèn luyện kỹ năng giaotiếp, yêu thích các bạn ở trường và các cô giáo, qua đó rèn luyện kỹ năng giaotiếp và kỹ năng sống tự tin, khả năng nhận thức của trẻ cũng được phát triển Tổchức cho trẻ tham quan, giã ngoại vui chơi các trò chơi đầu xuân ở địa phương,Cho trẻ tham quan tìm hiểu di tích lịch sử, cách mạng đặc trưng ở địa phươngnhư di tích lịch sử “Địch bắt tù đày ở thôn Nam Quất”
* Biện pháp 7: Tạo môi trường dạy trẻ kỹ năng sống
Giáo viên thực hiện kế hoạch giáo dục, kế hoạch đánh giá trẻ, mỗi trẻ cómỗi biểu mẫu đánh giá riêng nhằm giúp giáo viên quan sát ghi chép hàng ngàytừng chi tiết về sự tiến bộ của trẻ, các mối quan hệ với cô, với bạn, ghi chépnhững kỹ năng trẻ đạt được trong mỗi ngày làm căn cứ, thước đo để đánh giácuối mỗi độ tuổi, cuối giai đoạn phát triển của trẻ theo từng độ tuổi giáo viên sẽ
có điều kiện lưu trữ dữ liệu, sản phẩm để đánh giá trẻ, đồng thời có cơ sở để