sáng kiến kinh nghiệm cô nuôi1

Trong mỗi chúng ta ai cũng có thể nấu ăn được nhưng nấu như thế nào để đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng một cách an toàn và hợp lý nhất, điều này không dễ, nó luôn luôn đòi hỏi chúng ta ph

Tên Đề Tài:

"MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO DINH DƯỠNG BỮA ĂN

CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON"

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của con người Trẻ em cần dinh dưỡng

để phát triển trí lực, người lớn cần dinh dưỡng để duy trì sự sống và làm việc

Song song với việc chăm sóc là việc nuôi dưỡng trẻ mà ăn uống là một nhu cầu không thể thiếu được của mỗi con người Nấu ăn là một công việc hết sức gần gũi và quen thuộc trong mỗi gia đình và trường mẫu giáo Trong mỗi chúng

ta ai cũng có thể nấu ăn được nhưng nấu như thế nào để đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng một cách an toàn và hợp lý nhất, điều này không dễ, nó luôn luôn đòi hỏi chúng ta phải có những sáng kiến và hiểu biết về nấu ăn cho các cháu ở nhà trẻ và mẫu giáo Nếu trẻ em được nuôi dưỡng tốt sẽ có một sức khoẻ tốt và

đó là tiền đề cho sự phát triển của trẻ sau này Theo nghiên cứu của Viện dinh dưỡng thì sự ăn uống có sự ảnh hưỏng rất lớn đến sức khoẻ của trẻ Trẻ được

nuôi dưỡng tốt, ăn uống đầy đủ thì da dẻ hồng hào, thịt chắc nịch và cân nặng đảm bảo Sự ăn uống không điều độ sẽ ảnh hưởng đến sự tiêu hoá của trẻ Nừu cho trẻ ăn uống không khoa học, không có giờ giấc, thì thường gây ra rối loạn tiêu hoá và trẻ có thể mắc một số bệnh như tiêu chẩy, còi xương, khô mắt do thiếu VitaminA…

Như vậy, vấn đề ăn uống đối với trẻ mầm non đã được quan tâm từ rất sớm Tuy nhiên, các tác giả mới chỉ quan tâm đến ảnh hưởng của sự ăn uống đến sức khoẻ và bệnh tật của trẻ Đồng thời các tác giả cũng cho rằng: để có cơ thể phát triển tốt, tránh được bệnh tật thì cần phải đảm bảo một chế độ ăn uống khoa học, hợp lý và vệ sinh Vì vậy, công tác nuôi dưỡng trong trường mầm non đóng vai trò hết sức quan trọng Làm sao để trẻ đảm bảo calo, cân đối tỷ lệ 3 chất Prôtêin; Lipit; Gluxit; Can xi, B1, thay đổi theo mùa với nhiều loại thực phẩm

phong phú đa dạng Hiểu được tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với trẻ mầm non như vậy Được sự giúp đỡ tận tình của Ban giám hiệu, sự kết hợp hài hòa

của đồng nghiệp và giáo viên trên lớp đã mang lại những bữa ăn hàng ngày thật

ngon miệng cho trẻ nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài : “Một số biện pháp đảm bảo dinh dưỡng bữa ăn cho trẻ mầm non”.

* Phạm vi thực hiện đề tài

- Thời gian thực hiện đề tài: từ tháng 9/2015 đến 4/2016

II NHỮNG PHƯƠNG PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Thực trạng của vấn đề:

Như chúng ta đã biết nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày của trẻ hết sức quan trọng nhưng trái lại trẻ không thể ăn một lượng thức ăn lớn Do vậy trong bữa ăn của trẻ ta phải tổ chức và tính toán làm sao để đáp ứng đầy đủ 5 yêu cầu sau đây:

+ Đảm bảo đủ lượng calo

+ Cân đối các chất P (protêin ) – L ( Lipit) – G (Gluxit)

+ Cách chế biến món ăn đảm bảo dinh dưỡng

+ Xây dựng thực đơn theo mùa , phù hợp với trẻ

+ Đảm bảo chế độ tài chính

Do đó để đảm bảo tổ chức bữa ăn đầy đủ chất dinh dưỡng nhất cho trẻ ta phải bám sát với tất cả những yêu cầu trên Song trên thực tế,khi thực hiện đề tài tôi và các đồng nghiệp trong tổ nuôi cũng đã gặp không ít những khó khăn và thuận lợi sau:

* Thuận lợi :

- Được sự quan tâm chỉ đạo của Phòng giáo dục đào tạo Huyện Phú Xuyên

và Ban giám hiệu nhà trường tạo mọi điều kiện về mọi mặt cho việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ

- Nhân viên tổ nuôi luôn nhiệt tình , yêu nghề , chịu khó tìm tòi sáng tạo trong cách chế biến , cải tiến các món ăn cho trẻ

- Tập thể cô nuôi và giáo viên kết hợp hài hòa trong chăm sóc nuôi dưỡng trẻ

* Khó khăn :

- Phải xây dựng thực đơn theo chế độ ăn cho nhiều lứa tuổi

- Chế biến các món ăn phù hợp với từng độ tuổi để trẻ ăn được hết suất, phải cân đối tỷ lệ giữa các bữa ăn chính và các bữa ăn phụ để đảm bảo đủ lượng calo, caxi, B1, cân đối giữa các chất Prôtêin – Lipit – Gluxit

- Giá cả thực phẩm sạch cao hơn nhiều so với thực phẩm bình thường ngoài thị trường

* Xuất phát từ thực trạng trên,tôi đã suy nghĩ và kết hợp cùng các chị em trong tổ nuôi tìm ra một số biện pháp sau:

2 Các biện pháp thực hiện:

* Biện pháp 1: Cần đảm bảo đủ lượng calo cho mỗi bữa ăn

- Năng lượng được cung cấp chủ yếu từ chất bột đường (Gluxit) và chất béo (Lipit)

Gluxit có nhiều ở trong các loại ngũ cốc và đường Lipit có nhiều trong dầu

mỡ và các loại hạt có tinh dầu Ta nên chú ý khi xây dựng thực đơn kết hợp giữa hai loại thực phẩm có chứa nhiều calo và thực phẩm ít calo với nhau để đảm bảo lượng calo cần thiết cho trẻ trong một ngày

+ Ví dụ : Bữa chính sáng :

Món mặn : cá viên sốt thịt

Canh thập cẩm ( khoai tây, su hào, cà rốt…)

Bữa chiều : Xôi vừng dừa

Món mặn

Xôi vừng dừa cho bữa chiều của bé

Tăng cường công tác phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc phòng chống dịch bệnh và vệ sinh cá nhân trẻ

Nhân viên y tế tiếp cận các nội dung để có biện pháp kịp thời hơn trong việc quản lý trẻ ốm khi trẻ ở lớp, đảm bảo an toàn cho trẻ

* Tự đánh giá: Đạt

Tiêu chí 8: Nhà trường tổ chức các hoạt động lễ hộ văn nghệ vui chơi phù hợp với các điều kiện ở địa phương

a, Có nội dung hoạt động văn nghệ vui chơi theo từng tháng, từng năm học và thực hiện đúng tiến độ, có hiệu quả

b, Mỗi năm tổ chức ít nhất 1 lần cho trẻ 4-5 tuổi thăm quan địa danh, di tích lịch sử văn hóa địa phương hoặc mời nghệ nhân ở địa phương hướng dẫn trẻ làm đồ chơi dân gian;

c, Phổ biến hướng dẫn cho trẻ các trò chơi dân gian, các bài ca dao, đồng dao, bài hát dân ca phù hợp.

* Mô tả hiện trạng:

Hàng năm nhà trường có kế hoạch tổ chức ngày hội, ngày lễ như: Ngày hội đến trường của bé 5/9, Tết trung thu ngày 15/8/Âm lịch, ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, ngày Quốc tế phụ nữ 08/3, Bế giảng năm học hàng năm các lớp tổ chức các hoạt động văn nghệ cho trẻ được thể hiện qua các hoạt động học âm nhạc, hoạt động góc, biểu diễn văn nghệ cuối tuần, cuối chủ đề Bên cạnh đó các hoạt động lễ hội vẫn cần tiếp tục bổ sung thêm một số hoạt động phù hợp với nhu cầu, kỹ năng cho trẻ nhà trẻ được tham gia nhiều hơn

Hàng tháng các lớp xây dựng kế hoạch sưu tầm và hướng dẫn thông qua giờ hoạt động ngoài trời và giờ học trên lớp giáo viên ở trường phổ biến, hướng dẫn cho trẻ các trò chơi dân gian, các bài ca dao, đồng dao, bài hát dân ca phù hợp với từng lứa tuổi Với trẻ bé dạy trẻ những trò chơi dân gian đơn giản, nghe các bài hát dân ca quen thuộc, với trẻ lớn dạy trẻ những bài đồng dao, ca dao, các trò chơi dân gian vui nhôn

- Món cá viên sốt thịt (vì là cá đồng nên lượng calo thấp ) Vậy nên ta kết hợp với món canh thập cẩm vì khoai tây, su hào, cà rốt có chứa tỷ lệ calo cao

* Biện pháp 2 Cần cân đối tỷ lệ giữa các chất : Protêin - Lipit - Gluxit cho mỗi bữa ăn:

- Prôtêin hết sức cần thiết cho sự phát triển trí tuệ của trẻ và là nguyên liệu chủ yếu để xây dựng lên các tố chất trong cơ thể trẻ mầm non Prôtêin có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, đậu, lạc, vừng

- Lipid là nguồn cung cấp năng lượng Cơ bản cho cơ thể người (đặc biệt là trẻ em) Những loại thức ăn giầu Lipit gồm dầu ăn, mỡ lợn, một số loại thịt cá và một số loại hạt quả có chứa nhiều tinh dầu

Thịt dùng chế biến thức ăn cho bé

- Gluxit cung cấp lượng tinh bột và đường chủ yếu trong cơ thể Gluxit có nhiều trong gạo, bột mỳ, miến, đường, đậu …

- Vì sự cần thiết ba chất sinh năng trên nên trong mỗi bữa ăn của trẻ hàng ngày ta cần phải đảm bảo đầy đủ các loại thực phẩm Qua đó chúng ta cần phải tính toán làm sao để cân đối giữa các chất: P – L - G theo tỷ lệ thích hợp cần

và đủ của trẻ là:

P = 14 -16%

L = 18 – 20 %

G = 58 – 68%

- Muốn cân đối được tỷ lệ các chất ta cần phải chú ý đến những đặc điểm sau đây :

+ Đạm Prôtêin có nguồn gốc từ động vật rất nhiều nhưng giá thành lại đắt, ngược lại đạm Prôtêin có nguồn gốc từ thực vật lại rất rẻ Tiền ăn của các cháu đóng hàng ngày thì hạn chế chỉ có mức 13.000đ/trẻ/ngày.Vì vậy phải biết kết hợp giữa đạm cung cấp từ thịt, cá, trứng với đạm cung cấp từ đậu, lạc, vừng Qua đó kết hợp với các loại canh rau có độ đạm tương đối cao như rau ngót, rau muống , giá đỗ

+ Muốn đảm bảo được lượng Lipid trong mỗi bữa ăn của trẻ chúng ta có thể chế biến thành các món rán , xào

VD: Đậu phụ rán, xốt cà chua hoặc thịt bò xào giá đỗ

+ Để đảm bảo được lượng Glucid cho trẻ và cân đối giữa hai bữa chính và bữa phụ trong ngày, chúng ta có thể xây dựng thực đơn bữa chính sáng cho trẻ

ăn cơm , bữa phụ chiều có thể chế biến một số món ăn từ gạo nếp, mỳ, chè các loại

Món xôi gấc

Cháo của bé

* Biện pháp 3: Thường xuyên thay đổi cách chế biến món ăn nhưng vẫn phải đảm bảo chế độ dinh dưỡng

Đây là khâu quyết định cho một bữa ăn ngon đạt được độ cảm quan cao

Để trẻ ăn ngon miệng, ăn hết suất thì thức ăn phải có mùi vị thơm ngon, hấp dẫn, thường xuyên thay đổi cách chế biến Khi chế biến thức ăn chúng ta nên phối hợp các loại rau có màu sắc đẹp để trẻ dễ bị thu hút ,lôi cuốn tạo cảm giác hứng thú, thích ăn hơn

Giàn cà chua do các cô nuôi trồng tại vườn trường

Rau , củ thu hoạch tại vườn trường

VD : Canh thịt rau cải.

- Nguyên liệu (Cho một suất)

Thịt xay : 5-10g

Rau cải : 30-40g

Nước mắm : 5-7ml

Nước lọc :150-200ml

- Cách nấu: Cho thịt vào xoong cùng với nước đun sôi 15 phút rồi cho rau

đã rửa sạch và thái nhỏ vào cùng với nước mắm, đun thêm 5-10 phút rồi bắc ra -Yêu cầu thành phẩm: Thịt chín mềm, rau chín tới, vị vừa ăn

Và để tăng cường bổ sung chất sắt cho trẻ dể phòng chốn thiếu máu Khi chế biến món ăn cần phối hợp thêm một số loại rau quả chứa nhiều Vitamin C để

có tác dụng tốt cho việc hấp thụ chất sắt,phòng chống được các bệnh khi chuyển mùa như : Rau đay,Rau mồng tơi,cà chua ,Bí ngô

Bí ngô

Rau mồng tơi

* Biện Pháp 4: Xây dựng thực đơn theo mùa phù hơp với trẻ

Dưới đây là bảng thực đơn tôi cùng tổ nuôi đã phối hợp xây dựng và hiện đang thực hiện tại trường Mầm non

Bé sinh hoạt ở trường mầm non

TỔNG HỢP THỰC ĐƠN LỨA TUỔI MẪU GIÁO MÙA ĐÔNG

P, L, G

2 - Đậu phụ, thịt nạc vai xốt

cà chua

- Canh rau cải nấu thịt

- Vừng lạc

Mỳ gạo nấu thịt lợn, rau xanh 745 14 : 25 : 61

3 - Tôm lớp, thịt lợn sấn

mông rim

- Canh bí xanh, rau ngót

nấu thịt

Xôi ruốc thịt lợn, đậu xanh 760 14 : 22 : 61

4 -Thịt vịt om gừng xả

- Canh xương nấu su hào,

cà rốt

Sữa đậu nành, Bánh mỳ kinh đô

785 14 : 22 : 63

5 - Trứng vịt, thịt sấn mông

kho tàu

- Canh rau bắp cải nấu thịt

Phỏ bò Hành mùi 758 14,5:24:62

6 - Thịt bò, thịt nạc vai xào

rau củ

- Canh khoai tây nấu

xương lợn

Sữa Dolluc

15 : 25 : 60

TỔNG HỢP THỰC ĐƠN LỨA TUỔI NHÀ TRẺ MÙA ĐÔNG

Thứ Bữa chính sáng Bữa phụ Bữa chính

chiều

Thứ Bữa chính

sáng

2

- Đậu phụ, thịt lợn

nạc vai xốt cà

chua

- Canh rau cải nấu

thịt lợn

- Vừng lạc

Sữa Dolluc

Mỳ nấu thịt lợn, rau xanh 740 14 : 25 : 61

3

- Tôm lớp, thịt lợn

sấn mông rim

Canh bí xanh ,rau

ngót nấu thịt

Sữa Dolluc

Xôi ruốc thịt lợn, đậu xanh 770 14:22: 62.5

4

- Thịt gà om nấm

hương

- Canh xương nấu

su hào ,cà rốt

Sữa Dolluc

Cơm ,canh

bí xanh nấu thịt 785 14 : 22 : 62

5

- Trứng vịt, thịt

nạc mông kho tàu

- Canh rau bắp cải

nấu thịt

Sữa Dolluc Phở bò 758 14,5:24:62

6

- Thịt bò, thịt lợn

nạc vai xào rau củ

- Canh khoai tây

nấu sương lợn

Sữa Dolluc Bún sườn 765 15 : 25 : 60

Tổng Trung bình trong

TỔNG HỢP THỰC ĐƠN LỨA TUỔI MẪU GIÁO MÙA HÈ

P, L, G

2

- Đậu phụ, thịt nạc vai xốt cà

chua

- Canh rau cải nấu thịt

- Vừng lạc

Mỳ gạo nấu thịt lợn, rau xanh 785 14 :25:61

3

- Tôm lớp, thịt lợn sấn mông

rim

- Canh rau dền, mồng tơi nấu

tôm

Chè đỗ thập cẩm Bánh orion 768 14:22:63

4

- Thịt vịt om gừng xả

- Canh bí xanh, rau ngot nấu

cua

Sữa đậu nành Bánh mỳ kinh đô 782 14:22:62.5

5

- Trứng vịt, thịt sấn mông kho

tàu

- Canh rau thập cẩm nấu chua

Phở bò

14:24:62

6

- Thịt bò, thịt lợn nạc vai xào

rau củ

- Canh rau muống nấu thịt bò

Sữa Dolluc Bánh cosy 787 15:25 :60

TỔNG HỢP THỰC ĐƠN LỨA TUỔI NHÀ TRẺ MÙA HÈ

phụ

Bữa chính chiều

Kcalo Tỷ lệ chất

P, L, G

2 - Đậu phụ, thịt nạc vai xốt cà

chua

- Canh rau cải nấu thịt

- Vừng lạc

Sữa Dollac

Mỳ gạo nấu thịt lợn, rau cải

745 14: 25: 61

3 - Tôm lớp, thịt lợn sấn mông

rim

- Canh bí xanh, rau ngót nấu

thịt

Sữa Dollac

Cháo sườn 764 14:22:64

4 -Thịt vịt om gừng, xả

- Canh cua nấu mồng tơi rau

đay

Sữa Dollac

Mỳ gạo nấu thịt vịt rau ngót 738 14:22 :64

5 - Trứng vịt, thịt sấn mông kho

tàu

- Canh cải nấu cá rô

Sữa Dollac

Phở bò hành mùi 760 14,5:24:62

6 - Thịt bò, thịt nạc vai xào

rau củ

- Canh rau muống nấu thịt bò

Sữa Dollac

Bún riêu cua, đậu phụ 782 15: 25: 60

- Ở lứa tuổi mầm non đòi hỏi nhu cầu dinh dưỡng và năng lượng cũng vô cùng quan trọng , vì thế khi chế biến các món ăn cũng phải đặc biệt quan tâm về khẩu vị và trạng thái của thức ăn

- Khi xây dựng thực đơn phải chú ý đến các món ăn của trẻ nhất là khâu chế biến như băm nhỏ , thái nhỏ , nấu phải nhừ, mềm kể cả rau Các món ăn mặn ta có thể chế biến thêm nước sốt kèm theo để trẻ dễ ăn hơn

- Ăn uống còn phụ thuộc vào điều kiện khí hậu theo từng mùa Như mùa

hè nóng bức nhu cầu về các món có nhều nước tăng lên và những món canh chua , canh cua … trẻ rất thích ăn Còn về mùa đông thời tiết lạnh ta có thể sử dụng các món sào , rán các món ăn hầm nhừ ăn nhiều hơn

Còn về thực phẩm các loại rau quả ta nên dùng mùa nào thức đó không cần thiết phải sử dụng thực phẩm trái mùa

* Biện pháp 5: Cân đối chất dinh dưỡng đảm bảo mức tiền ăn cho trẻ.

- Với mức tiền thu 12000/ trẻ/ngày để xây dựng được thực đơn đầy đủ năng lượng và dinh dưỡng lại đảm bảo lượng calo và đạt tỷ lệ các chất đòi hỏi người chia ăn phải tính toán theo khả năng tài chính hiện có Để đảm bảo bữa ăn được phong phú đa dạng thực đơn ngày nào cũng phải có thịt, cá, trứng, canh rau, hoa quả ta phải biết phối hợp thực phẩm đắt tiền với thực phẩm rẻ tiền

- Nguyên tắc này rất quan trọng trong việc cân đối dinh dưỡng mà vẫn đảm bảo mức tiền đóng góp phù hợp mà trong mỗi bữa ăn hàng ngày của trẻ, trẻ vẫn được ăn đầy đủ các loại thực phẩm rẻ tiền đến các loại thực phẩm đắt tiền,và trong bữa ăn vẫn có cả hoa quả đảm bảo các chất dinh dưỡng phù hợp với sự phát triển của trẻ

Bữa ăn ngon đưa bé đến sự phát triển toàn diện nhất

III KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1 Kết quả đạt được:

Dưới sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường.Tôi cùng các chị em đồng nghiệp đã làm tốt công tác tuyên truyền kiến thức dinh dưỡng cho phụ huynh,làm cho phụ huynh hiểu rõ tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ.Từ đó phụ huynh tin tưởng gửi con ăn bán trú nhiều hơn và luôn hoàn thành mọi nguồn đóng góp cho nhà trường,giúp cho cơ sở vật chất phục vụ công tác bán trú của nhà trường ngày một đầy đủ và hiện đại hơn

Với bản thân tôi đã nhận thức đầy đủ kiến thức về dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, biết cân đối khẩu phần ăn Đã thành thạo trong việc theo dõi phát triển thể lực của trẻ cũng như cách chế biến thức ăn, lên thực đơn hàng ngày Với bản thân tôi luôn cố gắng học hỏi bạn bè đồng nghiệp và nỗ lực hết mình để rút kinh nghiệm cho mình, để chăm sóc các cháu tốt hơn

Trẻ có nề nếp, thói quen ý thức tự chăm sóc sức khỏe và vệ sinh ăn uống cho bản thân rất tốt

Từ những biện pháp tôi đã thực hiện như ở trên đến nay.Tôi thấy chất lượng bữa ăn và sức khỏe của các cháu tăng lên rõ rệt

2 Bài học kinh nghiệm:

Qua quá trình thực hiện đề tài (Một số biện pháp đảm bảo dinh dưỡng bữa

ăn cho trẻ ở trường Mầm Non) Chúng ta cần phải thực hiện một số nội dung sau:

+ Đảm bảo đủ lượng calo

+ Cân đối các chất P (protêin ) – L ( Lipit) – G ( Gluxit)

+ Cách chế biến món ăn đảm bảo dinh dưỡng

+ Xây dựng thực đơn theo mùa , phù hợp với trẻ

+ Đảm bảo chế độ tài chính

Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi đã rút ra từ thực tế công việc hàng ngày tại trường Tôi mong muốn được học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với các bạn đồng nghiệp và sự góp ý của cấp trên và các chuyên viên làm công tác dinh dưỡng để tôi rút ra kinh nghiệm và xây dựng thực đơn phong phú Từ đó ,tôi hy vọng rằng đề tài này sẽ tiếp tục được bổ sung hoàn thiện hơn vào các năm tiếp theo