- Biết nhận xét và phân tích sơ đồ về đặc điểm phát triển và ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đến sự phát triển và phân bố công nghiệp?. Về thái độ:.[r]
Trang 1Chương VIII ĐỊA LÝ CÔNG NGHIỆP Bài 31 VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG NGHIỆP
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN
VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP
1 MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Sau khi học xong bài, HS cần đạt:
a Về kiến thức:
- Trình bày được vai trò và đặc điểm của sản xuất công nghiệp
- Phân tích được các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp
b Về kĩ năng:
- Biết nhận xét và phân tích sơ đồ về đặc điểm phát triển và ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên và kinh
tế xã hội đến sự phát triển và phân bố công nghiệp
c Về thái độ:
- Nhận thức được công nghiệp nước ta chưa phát triển mạnh, trình độ khoa học và công nghệ còn thua kém nhiều nước trên TG và khu vực, đòi hỏi sự cố gắng của thế hệ trẻ
2 CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
a Giáo viên :
- Giáo án
- Bản đồ công nghiệp Thế Giới
- Một số tranh ảnh về hoạt động công nghiệp, về tiến bộ khoa học kỉ thuật trong công nghiệp
b Học sinh :
- Đọc trước bài mới và trả lời một số câu hỏi đã hướng dẫn ở bài trước
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
a Ổn định và tổ chức lớp: (5 phút)
b Nội dung bài mới:
* Giới thiệu bài mới: (3 phút)
GV: yêu cầu HS nhắc lại cơ cấu ngành kinh tế, đã học xong những ngành nào?
HS trình bày GV chuẩn xác kiến thức: bài học hôm nay tiếp tục tìm hiểu về ngành công nghiệp Ngành công nghiệp có vai trò và đặc điểm gì? Nhân tố nào sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp? vào bài
* Tổ chức dạy học:
* Hoạt động 1: cá nhân (10 phút)
- GV: Nêu vai trò của ngành công nghiệp
HS trình bày GV chuẩn kiến thức
- GV: So sánh với vai trò của ngành nông nghiệp
- GV: Tại sao tỉ trọng của ngành công nghiệp trong
cơ cấu GDP là một trong những tiêu chí quan trọng
để đánh giá trình độ phát triển kinh tế?
HS trình bày GV chuẩn kiến thức: Vì ở các nước có
nền kinh tế phát triển tỉ trọng các ngành dịch vụ và
công nghiệp luôn cao trên 95%GDP (Hoa Kì, Nhật,
…), các nước đang phát triển, tỉ trọng nông-lâm-ngư
nghiệp chiếm 40-50% GDP
- GV nói thêm về quá trình công nghiệp hóa: là quá
trình chuyển từ kinh tế nông nghiệp sang kinh tế dựa
vào công nghiệp là chủ yếu
I Vai trò và đặc điểm của ngành công nghiệp:
1 Vai trò:
- Có vai trò chủ đao trong nền kinh tế
- Thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế khác và củng cố an ninh quốc phòng
- Tạo điều kiện khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, làm thay đổi sự phân công lao động và giảm sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các vùng lãnh thổ
- Sản xuất ra các sản phẩm mới, tạo khả năng mở rộng sản xuất, mở rộng thị trường lao động và tăng thu nhập
Trang 2* Hoạt động 2: nhóm cặp(15 phút)
- GV: Trình bày đặc điểm của ngành công nghiệp, so
sánh với sản xuất nông nghiệp
HS trình bày GV chuẩn kiến thức
- GV: thể hiện qua các khu công nghiệp, khu chế
xuất,
* Hoạt động 3: nhóm (15 phút)
- GV: Chia lớp thành 3 nhóm lớn, trong từng nhóm
lớn chia thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm phân tích
sự ảnh hưởng của một nhóm nhân tố:
+ Nhóm 1: Vị trí địa lý
+ Nhóm 2: Tự nhiên
+ Nhóm 3: Kinh tế xã hội
HS đại diện nhóm trình bàyNhóm khác bổ sung
GV chuẩn xác và bổ sung kiến thức
- GV: KCX Tân Thuận (TPHCM), diện tích 300ha,
Q7, cách trung tâm TP 4 km, sát Cảng Bến Nghé và
cảng container lớn nhất của TP, phía nam là trung
tâm đô thị mới Nam Sài Gòn, cách san bay Tân Sơn
Nhất 13 km, gần tỉnh lộ 15 thông thương với các tỉnh
ĐBSCL
- GV: khai thác than – Quảng Ninh
Nhà máy xi măng Hà Tiên – Kiên Giang
- GV: Nơi có nguồn lao động dồi dào cho phép phát
triển và phân bố ngành công nghiệp cần nhiều lao
động: dệt-may, giày-da, công nghiệp thực phẩm
Tích hợp liên môn GDCD về dân số, năng lượng và
môi trường
- GV: Phát triển công nghiệp là nhiệm vụ hàng đầu
để nước ta thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện
đại hóa Tuy nhiên, chính công nghiệp, khai thác
khoáng sản là các ngành kinh tế gây tác động mạnh
nhất đến môi trường, tài nguyên, sức khỏe, an toàn và
trật tự xã hội Có thể nói, ô nhiễm môi trường luôn
đồng hành với phát triển các dự án công nghiệp và
khai thác khoáng sản Là HS hãy nêu các hoạt động
của công dân trong việc bảo vệ môi trường trong việc
phát triển công nghiệp
HS trình bày GV chuẩn kiến thức
2 Đặc điểm:
- Bao gồm 2 giai đoạn:
+ Tác động vào đối tượng lao động để tạo ra nguyên liệu
+ Chế biến nguyên liệu để tạo ra tư liệu sản xuất
và vật phẩm tiêu dùng
- Có tính chất tập trung cao độ
- Bao gồm nhiều ngành phức tạp, được phân công
tỉ mỉ và có sự phối hợp chặt chẽ để tạo ra sản phẩm cuối cùng
II Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp:
- Vị trí địa lí: Có tác động rất lớn đến việc lựa chọn để xây dựng các nhà máy, các khu công nghiệp, khu chế xuất
- Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên: là nhân tố quan trọng cho sự phát triển và phân bố công nghiệp
- Dân cư, kinh tế - xã hội:
+ Dân cư - lao động: số lượng và chất lượng lao động có ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành công nghiệp
+ Tiến bộ khoa học - kĩ thuật: làm cho việc khai thác, sự dụng tài nguyên và phân bố hợp lí các ngành công nghiệp; làm thay đổi quy luật phân bố các xí nghiệp công nghiệp
+ Thị trường: có tác động mạnh mẽ tới việc lựa chọn vị trí xây dựng xí nghiệp, hướng chuyên môn hóa sản xuất
c Củng cố, đánh giá: (5 phút)
Câu 1 Vai trò chủ đạo của ngành công nghiệp được thể hiện:
A Cung cấp tư liệu sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất cho tất cả các ngành kinh tế
B Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Trang 3C Tạo ra phương pháp tổ chức và quản lí tiên tiến
D Khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên
Câu 2 Đặc điểm nào sau đây không đúng với ngành công nghiệp:
A Sản xuất phân tán trong không gian
B Sản xuất bao gồm hai giai đoạn
C Sản xuất công nghiệp bao gồm nhiều ngành phức tạp, được phân bố tỉ mỉ, có sự phối hợp chặt chẽ
để tạo ra sản phẩm cuối cùng
D Sản xuất có tính tập trung cao độ
Câu 3 Các ngành công nghiệp như dệt may, giầy da, công nghiệp thực phẩm thường phân bố ở:
Câu 4 Nhân tố làm thay đổi việc khai thác, sử dụng tài nguyên và phân bố hợp lí các ngành công nghiệp:
Câu 5 Trình bày vai trò của ngành công nghiệp
d Hướng dẫn HS học ở nhà: (2 phút)
- Học thuộc bài
- Xem trước bài mới: Bài 32 Địa lý các ngành công nghiệp Và tìm hiểu nội dung sau: Vai trò, đặc điểm
và sự phân bố một số ngành công nghiệp chủ yếu trên thế giới: công nghiệp năng lượng
-// -A Phần GV giảng dạy, rút kinh nghiệm :