Bài 4Bài 4 Thiên nhiên và đời sống con người Thị quốc Địa Trung Hải Văn hóa cổ đại Hy Lạp và Rô-ma... Trình độ kĩ thuật có tiến bộ hơn, công cụ sắt xuất hiện vào đầu thế kỉ I TCN=> khai
Trang 1Bài 4
Bài 4
Thiên nhiên và đời sống con người
Thị quốc Địa Trung Hải Văn hóa cổ đại Hy Lạp và Rô-ma
Trang 2Bài 4
Thiên nhiên và đời sống con người
Nội dung
Điều kiện tự nhiên
Đồng bằng ven sông, đất đai phì nhiêu và mềm xốp, dễ canh tác, lượng mưa đều đặn, có khí hậu ấm nóng
Thuận lợi: nghề nông xuất hiện sớm, có sản phẩm thừa
Khó khăn: lũ lụt thường xuyên
Nằm trên bờ Bắc Địa Trung Hải, đất canh tác ít, khô cứng, khí
hậu nóng ấm
Thuận lợi: giao thông biển, ngư nghiệp và thương nghiệp biển Khó khăn: đất cứng, khô, phải nhập lương thực từ các quốc gia phương Đông
Những dãy núi cao từ lục địa chạy ra biển đã ngăn cách các thung lũng tạo nên các đồng bằng nhỏ hẹp.
Kĩ thuật
Trình độ kĩ thuật thấp, sử dụng công cụ bằng đá, tre gỗ, đồng thau
Trình độ kĩ thuật có tiến bộ hơn, công cụ sắt xuất hiện vào đầu thế kỉ I TCN=> khai hoang, mở rộng diện tích đất trồng trọt
Trang 3Bài 4
Thiên nhiên và đời sống con người
Nội dung Phương Đông Phương Tây
Điều kiện kinh tế
Do điều kiện tự nhiên thuận lợi nên các
quốc gia cổ đại phương Đông tập trung phát triển nông nghiệp + chăn nuôi + sản xuất một số sản
Thủ công, kinh tế hàng hóa, tiền tệ phát triển Thủ công nghiệp: s.xuất đồ gốm, may, vẽ,…có nhiều thợ giỏi, khéo tay=> sản phẩm đẹp, nổi tiếng, có quy mô lớn, xuất hiện
nhiều xưởng thủ công chuyên sản xuất một hàng hóa Thương nghiệp:
Ngoài ra, do đất đai ở Địa Trung Hải không thích hợp với trồng lúa nước nên chỉ những nơi đất mềm và tốt mới trồng được=> nhưng thích hợp trồng cây lưu niên, có giá trị cao như: nho, ô liu, cam, chanh,…
Lúa mạch
Nho
Chan
h Cam
O liu
Một số sản phẩm
Trang 4Bài 4
Thị quốc Địa Trung Hải
Nội dung Phương Đông Phương Tây
Chế độ
Quyền công
dân
Người đứng
đầu
Tầng lớp
Chuyên chế tập quyền
Không có
Vua có sự giúp sức của quan lại, quan liêu
Có 3 tầng lớp: nông dân công xã, quý tộc, nô lệ
Dân chủ chủ nô
Dân bản xứ mới có quyền công dân
Hội đồng 500 do công dân bầu chọn trong Đại hội công dân Các tầng lớp chính: chủ nô, nô lệ.ss
Trang 5Bài 4
Văn hóa cổ đại Hy Lạp và Rô-ma
Việc sử dụng công cụ bằng sắt và sự tiếp xúc với biển là
cơ sở để cư dân Địa
Trung Hải đạt tới
trình độ sáng tạo văn hóa
Văn hóa cổ đại Hy Lạp và Rô-ma
Lịch
Người Hy Lạp đã có hiểu biết chính xác hơn về trái đất và hệ
mặt trời
Họ thấy trái đất như hình quả cầu tròn nhưng vẫn tưởng mặt trời
chuyển động quanh trái đất
Người Rô-ma tính được 1 năm có 365 ngày và ¼ nên định một
tháng lần lượt có 30 và 31 ngày,
tháng 2 có 28 ngày.=> phép tính
lịch của người Rô-ma cổ đại rất
gần với những hiểu biết ngày
nay
Chữ viết
Hệ thống chữ cái của người Hy Lạp và người Ro-ma ra đời từ nhu
cầu sáng tạo ra một thứ chữ viết
gồm các kí hiệu đơn giản, nhưng
phải có khải năng ghép chữ rất
linh hoạt thành từ để thể hiện ý
nghĩ của con người
Gồm 20 chữ, sau thêm 6 => hệ thống chữ cái hoàn chỉnh như ngày
nay
Ngoài ra còn có hệ chữ số “ chữ
La Mã”
=> Là một phát minh và cống hiến
lớn lao cho nền văn minh nhân
Trang 6Bài 4
Những hiểu biết khoa học có từ hàng nghìn năm trước, nhưng phải đến thời cổ đại Hy Lạp và Rô-ma mới thực sự trở thành khoa học
Với người Hy Lạp, Toán học vượt lên trên việc ghi chép và giải các bài toán riêng biệt
Các nhà toán học tên tuổi đã để lại những định lý, định đề có giá trị khái quát cao về tính chất của các số nguyên và các cạnh của tam giác vuông,về đường thẳng song song
=> Kiến thức cơ sở của Toán học
Văn hóa cổ đại Hy Lạp và Rô-ma
Ơ-clít Pi-ta-go
Văn hóa cổ đại Hy Lạp và Rô-ma
Ở Hy Lạp, sau các anh hùng ca nổi tiếng của Hô-me là I-li-at và Ô-đi-xê, đã xuất hiện những nhà văn có tên tuổi mà những tác
phẩm của học vẫn còn nguyên giá trị độc đáo cho đến ngày nay Kịch( có kèm theo hát) là hình thức nghệ thuật dễ phổ biến nhất và được ưa chuộng nhất
Người Rô-ma tuy kế thừa văn học-nghệ thuật Hy Lạp nhưng cũng đã xuất hiện những nhà văn hóa, nhà thơ nổi tiếng như Lu-cre-xơ, Viếc-gin,…
Trang 7Bài 4
Văn hóa cổ đại Hy Lạp và Rô-ma
Người Hy Lạp cổ đại để lại rất nhiều công trình đạt tới trình độ tuyệt mĩ
Ro-ma cũng có nhiều kiến trúc oai nghiêm, đồ sộ, hoành tráng và thiết thực, nhưng không tinh tế, tươi tắn, mềm mại, gần gũi như những công trình ở Hy Lạp
Hai quần thể kiến trúc cơng cộng phổ biến trong đơ thị cổ đại lúc bấy giờ là Agora (quảng trường cơng cộng, mang tính dân dụng) và Acropol (là những quần thể kiến trúc với nhiều đền đài, được xây dựng trên những khu đồi cao).
Agora
Cấu trúc dạng
cột đơi ở hiên cả 2 phía
Đền thờ Artemis.
dạng hàng cột mặt
trước (Prostyle)
Đền Silinus.
hàng cột cả hai đầu
(Amphi-Prostyle)
Tholos Pseudo-Peripteral
Peripteral
Corinth Acropol
Trang 8Bài 4
