Gừng trâu là loại cây thân thảo, sống lâu năm. Thân gừng cao khoảng 80 130cm, có nơi cây gừng cao đến 150cm có mầu xanh đậm. Thân gừng phát triển theo hình ống, nó bao gồm nhiều bẹ lá ôm sát vào nhau. Lá gừng thuộc loại lá đơn, mọc so le, lá hình mũi mác thuôn dài về phía ngọn. Mặt lá nhẵn bóng màu xanh đậm, gân màu xanh nhạt. Lá gừng cổ mùi thơm. Củ gừng phát triển ngầm dưới đốt củ có nhiều đốt, mỗi đốt có một vài mầm non, nếu gặp điều kiện thuận lợi những mầm đó sẽ phát triển thành chồi, thành thân mới. Củ gừng có vỏ màu vàng nhạt, thân củ gừng có rất nhiều sợi dọc. Củ gừng có vị cay nồng và có thể dùng vào nhiều việc.
Trang 1Số: /PA - UBND Sơn Thủy, ngày tháng năm 2019
PHƯƠNG ÁN Liên kết sản xuất gừng Trâu gắn với bao tiêu sản phẩm xã Sơn Thủy Văn Bàn
1 Các căn cứ xây dựng Phương án:
Căn cứ vào Quyết định số: 686/QĐ-UBND ngày 21/12/2018 của UBND huyện Văn Bàn về việc giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2019;
Căn cứ biên bản họp thôn ngày tháng năm 2019 của thôn Thác Dây, thôn Tam Đỉnh về việc triển khai liên kết gừng hàng hóa trên địa bàn xã Sơn Thủy;
Căn cứ biên bản nghi nhớ số ngày tháng năm 20019 của hợp tác xã tổng hợp và dịch vụ xã …… và Ủy ban nhân dân xã về việc liên kết sản xuất gừng trâu và bao tiêu sản phẩm;
UBND xã Sơn Thủy xây dựng phương án liên kết sản xuất gừng trâu với các nội dung cụ thể như sau:
2 Căn cứ thực tế
Sơn Thủy là xã vung 3 của huyện Văn Bàn, cách trung tâm huyện 12 km về phía Tây –Bắc và là xã tiếp giáp với các xã Võ Lao, Chiềng Ken, Tân Thượng, Khánh Yên Thượng Điều kiện thổ nhưỡng, và khí hậu thuận lợi phù hợp với cây dược liệu, cây gia vị Tuy nhiên trên địa bàn xã Sơn Thủy chưa triển khai việc trồng cây gừng trâu
Gừng trâu là loại cây thân thảo, sống lâu năm Thân gừng cao khoảng 80-130cm, có nơi cây gừng cao đến 150cm có mầu xanh đậm Thân gừng phát triển theo hình ống, nó bao gồm nhiều bẹ lá ôm sát vào nhau Lá gừng thuộc loại lá đơn, mọc so le, lá hình mũi mác thuôn dài về phía ngọn Mặt lá nhẵn bóng màu xanh đậm, gân màu xanh nhạt Lá gừng cổ mùi thơm
Củ gừng phát triển ngầm dưới đốt củ có nhiều đốt, mỗi đốt có một vài mầm non, nếu gặp điều kiện thuận lợi những mầm đó sẽ phát triển thành chồi, thành thân mới Củ gừng có vỏ màu vàng nhạt, thân củ gừng có rất nhiều sợi dọc Củ gừng có vị cay nồng và có thể dùng vào nhiều việc
Hoa gừng không mọc ra từ thân mà mọc ra từ củ Cuống hoa dài khoảng 20cm, các bông hoa mọc sát nhau Bông hoa dài khoảng 5cm, rộng 2 – 3cm, đài hoa dài khoảng lcm Hoa có 3 cánh màu vàng nhạt, mép cánh hoa màu tím Nếu người ta thu hoạch củ sớm thì gừng sẽ không có hoa.Cây gừng ưa khí hậu lạnh
Trang 2mát, nhiệt độ trung bình năm từ 15 – 20o C, lượng mưa 2000 - 2500 mm, phù hợp với điều kiện xã Sơn Thủy
II Sơ lược về phát triển sản xuất, khí hậu để trồng cây gừng trâu xã Sơn Thủy.
Sơn Thủy là xã vùng 3 của huyện Văn Bàn xã cách trung tâm huyện 12 km
hệ thống giao thông đi lại thuận tiện, 99,8% dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao, đời sống của bà con chủ yếu là sản xuất nông lâm nhiệp tự cung tự cấp chưa bạo dạn chuyển đổi cơ cấu kinh tế cây trồng, áp dụng các biến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất
Điều kiện khí hậu thời tiết Sơn Thủy phù hợp cho việc phát triển cây gia vị, cây dược liệu Đặc biệt là cây cây gừng trâu là một cây trồng đặc trưng , cần đẩy mạnh phát triển theo xu hướng hàng hóa Hướng tới Thương hiệu “Gừng trâu an toàn Sơn Thủy” để khẳng định uy tín chất lượng trên thị trường Diện tích gừng phát triển rất mạnh không gừng tăng
Dự án phát triển Gừng trâu xã Sơn Thủy là loại cây gia vị được đánh giá cao
và có tầm quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu và phát triển kinh tế nâng cao đời sống nhân dân tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích canh tác
1 Tên Phương án: “Liên kết gừng hàng hóa trên địa bàn xã Sơn Thủy.
2 Cơ quan chủ quản: UBND huyện Văn Bàn.
3 Chủ đầu tư: Ủy ban nhân dân xã Sơn Thủy.
4 Cơ quan phối hợp: Phòng Nông nghiệp & PTNT, Trung tâm dịch vụ
nông nghiệp huyện Văn Bàn
5 Cơ quan, tổ chức cá nhân tổ chức thực hiện:
UBND xã Sơn Thủy, các hộ gia đình tham gia dự án
6 Các hạng mục đầu tư:
Vật tư phân bón phục vụ sản xuất:
- Diện tích thực hiện: 03ha
- Lượng giống gừng: Gừng giống 2,5 tấn/1 ha X 3 ha = 7,5 tấn x 14.000/1
kg = 105.000.000đ
- Phân bón:
+ Phân NPK = 810kg x 4000 đ/kg = 3.240.000đ
+ Phân U rê = 1.230 kg x 6000 đ/ 1kg = 7.920.000đ
+ Phân Ka ly = 900 kg x 7000 đ/1kg = 6.300.00đ
+ Thuốc BVTV 100 lọ x 50.000/1 lọ = 5.000.000đ
+ Phân chuồng hoại mục: 6 tấn x 1000đ/1 kg = 6.000.000đ
Trang 3+ Chi triển khai: Hỗ trợ cán bộ kỹ thuật, quản lý, giám sát, đi tập huấn 2.500.000 đồng
Tổ chức hội nghị sơ, tổng kết, đánh giá dự án theo quy định
( Các khoản chi trên căn cứ tình hình thực tế sản xuất của địa phương)
III Mục đích, mục tiêu, nội dung:
1 Mục tiêu tổng quát:
1 Mục tiêu:
- Xây dựng mô hình phát triển kinh tế hộ trồng cây gừng có giá trị kinh tế tại 1 hộ gia đình
- Xây dựng được quy trình kỹ thuật trồng cây gừng có giá trị phù hợp với điều kiện phát triển ở Sơn Thủy
- Chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch liên kết bao tiêu sản phẩm cho người dân
- Chuyển biến nhận thức của nhân dân trong việc sản xuất cây cây gừng hướng tới thành hàng hóa tập trung, chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị kinh tế
- Là căn cứ để triển khai mở rộng sản xuất trồng cây gừng phù hợp với khí hậu trên địa bàn xã vào các năm tiếp theo
IV Tổ chức thực hiện:
1 Địa điểm xây dựng mô hình:
+ Chọn khu vực phải thuận tiện cho việc bố trí thực hiện mô hình, đi lại theo dõi, chăm sóc, thuận lợi cho mọi người cùng quan sát
2 Về giống:
Giống Gừng do hợp tác xã tổng hợp và dịch vụ xã Nậm Chày phối hợp với công ty Hòa Hưng Đại Phúc, Bắc Ninh cung ứng, giống đảm bảo chất lượng được các ban ngành cơ quan chuyên môn kiểm định trước khi đưa vào sản xuất
3 Thời vụ cấy: Tập trung chỉ đạo cấy xong trước 30/3/2020.
3 Giải pháp về vốn:
Công ty Hòa Hưng cung ứng giống, hợp tác xã dịch vụ xã Nậm Chày cung ứng phân theo phương án sau khi thu hoạch sản phẩm sẽ khấu trừ kinh phí vào sản phẩm thu hoạch
Đề nghị UBND huyện Văn Bàn hỗ trợ một phần kinh phí về giống
4 Tổng nguồn vốn đầu tư: 121.740.000 đồng
(Một trăm hai mươi mốt triệu, bảy trăm bốn mươi nghìn đồng chẵn)
- Vốn ngân sách: 65.500.000 đồng (Sáu mươi lăm triệu năm trăm nghìn đồng chẵn)
Trang 4- Vốn đối ứng của tổ chức cá nhân: 56.240.000 đồng (năm mươi sáu triệu hai trăm bốn mươi nghìn đồng)
5 Giải pháp về kỹ thuật:
Thời vụ trồng gừng từ tháng 01 đến tháng 03 ( âm lịch), khi có mưa phùn, độ
ẩm không khí cao
- Cách chọn giống
Chọn gừng già đúng độ tuổi để dùng làm giống hoặc gừng không bị nhiễm bệnh Để xác định gừng đã già và có thể làm giống được, cần quan sát những đặc điểm sau đây:
Khi bẻ củ gừng ra thì thấy bên trong ruột của củ gừng có màu vàng sậm Phía trên đỉnh sinh trưởng của củ gừng có eo thắt lại ( điều này cho thấy gừng đã già và phần thân đã tàn lụi tự nhiên, chứ không phải dùng các biện pháp khác để tác động như phun muối hoặc dùng chân để đạp lên cây gừng)
Chọn loại gừng già trên 9 tháng tuổi, sạch bệnh, gừng giống nên chọn củ gừng nhỏ vừa hoặc lớn nhưng phải nhiều mầm, ủ nơi bóng râm, tưới nước cho nhú mầm
- Chuẩn bị đất
Gừng là loại cây ưa đất tơi xốp, nhiều mùn, rác hữu cơ, phân chuồng Pha trộn đất trồng xong đặt hom gừng vào giữa hố phủ lớp đất nhẹ chừng 2cm, trãi lên mặt lớp tro trấu cũ hoai để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại Khi trồng hom gừng nên tách hom giống bằng tay, không nên dùng dao vì có thể lây nhiễm bệnh, mỗi hom giống dài khoảng 2 - 5 cm có ít nhất là 1 mầm
Đất trồng cần dọn sạch, cày sâu ít nhất 20 cm và bừa thật tơi xốp; sau đó tiến hành bón lót phân,
- Mật độ và kỹ thuật trồng
Mật độ trồng: Cây cách cây 30 cm, hàng cách hàng 40 - 50 cm, luỗng cách luống khoảng 50cm, bề ruộng luống 1,2 – 1,5m
Kỹ thuật trồng: Sau khi đào hố ủ phân ta tiến hàng trồng đặt giống sâu từ khoảng15cm, Lấp đất tơi phủ lên trên củ khoảng 7-8cm, ấn nhẹ để củ liền với đất
Phân bón cho gừng
Trang 5Gừng có nhu cầu dùng phân bón tương đối cao Lượng phân bón như sau (tính cho 1 sào-500m²)
Phân chuồng hoại mục hoặc lõi ngô ủ 500-800kg Bón trước khi trồng, trộn đều với đất
Phân NPK Đức (16-16-8) Phân NPK Việt Nhật (15-15-15TE) 35kg Bón trước khi trồng, bón cách khóm gừng khoảng 7-10cm
Lưu ý: Nên kiểm tra thường xuyên ruộng gừng , nếu cây đẻ nhánh kém,
lá vàng, thân nhỏ thì cần bón thêm Đạm (nhìn cây mà bón).
- Bón thúc: chia làm 4 đợt, mỗi đợt 1/5 lượng phân
+ Bón Đợt 1 vào 30 ngày sau khi trồng
+ Bón đợt 2 vào 60 ngày sau khi trồng
+ Bón đợt 3 vào 90 ngày sau khi trồng
+ Bón đợt 4 vào 120 ngày sau khi trồng
Chú ý: ngoài các thời điểm bón phân trên, gừng bị vàng do thiếu đạm thì có thể tiến hành phun phân bón lá cần.
- Chăm sóc cây gừng
- Tưới đủ ẩm cho cây ( nếu mưa không cần tưới).
- Sau khi mọc khoảng 20-30 ngày cần xử lý cỏ dại và bón phân thúc lần 1.
- Sau khi mọc khoảng 50-60 ngày cần xử lý cỏ dại và bón phân thúc lần 2 Một số sâu bệnh hay gặp trên gừng và cách phòng trừ
- Sâu đục thân
Thường xuất hiện vào đầu mùa mưa, đục vào bên trong thân ăn phần non, nếu bộc phát mạnh mẽ sẽ làm giảm năng suất gừng
Phòng trị: Sử dụng các loại thuốc trừ sâu có tính lưu dẫn như: Basudin 5H, Bowing 666EC, Rocket 750EC…
Chú ý: Khi thấy bướm sâu đục thân xuất hiện 7-10 ngày thì tiến hành phun thuốc diệt ngay, nếu chậm trễ, khó phòng trị kịp thời
- Bệnh cháy lá
Bệnh này do nấm Fusarium gây nên, thường vết bệnh xuất hiện trên chóp lá
và cháy từ chóp vào hoặc có những vết cháy hình tròn, bầu dục trên lá Nếu bệnh phát triển mạnh, nấm tấn công vào nách lá, xuống củ làm chết cả cây
Trang 6Phòng trị: Sử dụng các loại thuốc: Tilasia Super 400EC; Ridoxanil 750 WP…
- Bệnh thối củ
Bệnh do vi khuẩn Ervinia gây ra, đây là bện rất nguy hiểm và gây thiệt hại lớn đối với gừng Cây gừng đang xanh tốt bỗng dưng bị héo đột ngột vào giữa trưa, vài ngày sau toàn cây bị vàng, khi nhổ lên thấy đỉnh sinh trưởng của gừng có nhựa đục
Phòng trị: Đối với loại bệnh này thì việc phòng là quan trọng nhất Quan sát khi thấy lá gừng có triệu chứng xoắn lá (đây là triệu chứng của bệnh thối củ), thì tiến hành phun các loại thuốc như: Stepguard 50SP+ Tilasia Super 400EC; hoặc Ningnastar 30LS+ Ridoxanil 750 WP; hoặc Tilasia Super 400EC…
- Thu hoạch gừng
- Sau khi trồng khoảng 5-6 tháng ta có thể thu hoạch gừng để chế biến xuất khẩu
- Nếu để già thì sau khi trồng 10 tháng trở lên bắt đầu thu hoạch gừng già
- Khi thu hoạch chú ý tránh gãy, dập gừng Kỹ thuật thu tránh gãy là giữ nguyên cả khóm củ gừng ta cuốc xa gốc 20-25cm, sau đó nhổ nhẹ để lấy cả khóm củ, tỉa hết đất để có tảng củ của khóm
V Thời gian thực hiện:
* Thời gian thực hiện: Thực hiện trồng xong trước ngày 30 tháng 3 năm
2020
- UBND xã Sơn Thủy thành lập ban chỉ đạo (Ban phát triển xã) với cơ cấu
thành phần sau:
- Đ/C: Phó Chủ tịch UBND xã làm Trưởng ban
- Thành viên gồm: Chủ tịch UB Mặt trận, Hội nông dân, Hôi Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, cán bộ Khuyến nông xã và Trưởng thôn, hộ gia đình Hợp tác xã
- Tháng 1 năm 2020 tổ chức họp thôn quy hoạch vùng trồng gừng xây dựng xong thuyết minh phương án trồng gừng liên kết báo cáo lãnh đạo Đảng ủy trình các phòng ban chuyên môn của huyện
- Ngày 10/2/2020 phối hợp với công ty tổ chức tập huấn kỹ thuật cho bà on nông dân
- Trước 15 /2/2020 cử cán bộ chuyên môn xuống địa bàn hướng dẫn kiểm tra hộ gia đình chuẩn bị đất làm cỏ
- Trước 20/2/2020 tiến hành nghiệm thu khâu làm đất, phân các loại
Trang 7- Ngày 25/2/2020 tổ chức cung ưng phân bón và giống gừng cho các hộ gia đình tham gia dự án
- Từ 26 – 28/2 đến ngày 10/3 trồng xong diện tích gừng đạt 85% diện tích chở nên diện tích còn lại xong trước ngày 25/3/2020
- Sau khi trồng thường xuyên kiểm tra sâu bệnh gây hại và phòng trừ kịp thời tuân thủ nghiêm theo nguyên tắc 4 đúng của nhà sản xuất
IV Dự tính hiệu quả của Dự án:
3.1 Hiệu quả gừng Trâu gắn với bao tiêu sản phẩm xã Sơn Thủy huyện
Văn Bàn
- Tổng chi/1ha gừng (tính trung bình): 60.540.000 đồng bao gồm giống, phân bón các vật tư khác
- Tổng thu trung bình 1 Ha 112.000.000 đồng
-Tổng thu trừ đu tổng chi
Thu = 112.000.000 đ
Chi = 60.540.000 đ
Lợi nhuận = 51.460.000 đ
(Năm nươi mốt triệu bốn chăm sáu nươi nghìn đồng chẵn)
Ghi chú: Bước đầu đầu tư cao do: Địa phương không có nguồn giống gừng trâu giá giống cao chi phí vận chuyển nên ( chuyển tải) dân không có kinh phí để thanh toán tiền giống, tiền phân ngay.
Nếu chăm sóc tốt, thời tiết thuận lợi thu nhập 1 ha có thể lến tới 70.000.000đ
(Có biểu mẫu hạch toán kinh tế kèm theo)
2 Hiệu quả về xã hội:
- Làm thay đổi nhận thức của người dân trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trong sản xuất NLN hướng tới bao tiêu sản phẩm
- Xây dựng và chuyển giao thành công kỹ thuất trồng cây Gừng Trâu khẳng định đánh giá phù hợp khí hậu và điều kiện phát triển kinh tế của địa phương và nền tảng mở rộng mô hình liên kết trong những năm tiếp theo
- Kích thích ngành trồng trọt phát triển cây ôn đối của địa phương góp phần xóa đói giảm nghèo
Trên đây là phương án trồng gừng Trâu gắn với bao tiêu sản phẩm xã Sơn Thủy, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai./
Nơi nhận: TM ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ
- UBND huyện Văn Bàn;
- Phòng NN&PTNT huyện;
- Trung tâm DVNN huyện;
- TT ĐƯ, HĐND xã;
Trang 8- Lãnh đạo xã:
- Lưu: VT.