Luận văn Thạc sĩ Quản lý công Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông tại Ủy ban Nhân dân Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

Tuy nhiên, trong một số lĩnh vực TN&TKQ tại trung tâm một cửa vẫn tồn tại một số bất cập, một số trường hợp người dân vẫn phải đi lại nhiều lần do hồ sơ trễ hẹn, thái độ phục vụ của cán

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

./ ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ HẢI YẾN

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH

MỘT CỬA LIÊN THÔNG TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI, TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

./ ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ HẢI YẾN

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO MÔ HÌNH

MỘT CỬA LIÊN THÔNG TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI, TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN THỊ THU VÂN

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học Các số liệu và trích dẫn được sử dụng trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin cậy

Thừa Thiên Huế, ngày tháng năm 2018 Học viên

Trần Thị Hải Yến

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy, cô Học viện hành chính Quốc gia Hà Nội

Trước hết, Tôi xin chân thành cảm ơn đến quý thầy, cô Học viện Hành chính Quốc gia Hà Nội, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ Tôi trong quá trình học tập

Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Thị Thu Vân đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp Tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Mặc dù, Tôi đã có nhiều cố gắng nỗ lực, tìm tòi, nghiên cứu để hoàn thiện luận văn, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp tận tình của quý thầy, cô và các bạn

Học viên

Trần Thị Hải Yến

2.3 Đánh giá chung về triển khai CCTTHC theo mô hình một cửa liên thông tại

UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình 62

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 68

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC THỰC HIỆN MÔ HÌNH MỘT CỬA LIÊN THÔNG TẠI UBND THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI, TỈNH QUẢNG BÌNH 70

3.1 Phương hướng 70

3.3 Kiến nghị 85

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 88

KẾT LUẬN 89

CCTTHC Cải cách thủ tục hành chính

TN&TKQ Tiếp nhận và trả kết quả

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, BẢNG BIỂU

Biểu đồ 2.1 Cơ cấu kinh tế Thành phố năm 2016 39 Bảng 2.1: Thống kê các thiết bị sử dụng tại Bộ phận một cửa liên thông 46 Bảng 2.2 Bảng so sánh tình hình niêm yết công khai, rà soát thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông của UBND thành phố Đồng Hới, phản ánh kiến nghị của công dân năm 2015 đến 6 tháng năm 2017: 50 Bảng 2.3: Bảng so sánh tình hình giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông của Bộ phận một cửa liên thông UBND thành phố Đồng Hới năm 2008 - 2016 và 6 tháng đầu năm 2017 54

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1: Vị trí địa lý của thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình 38 Hình 2.2: Hình ảnh giao dịch tại Bộ phận TN &TKQ thành phố Đồng Hới 44 Hình 2.3: Thời gian làm hồ sơ trung bình 59 Hình 2.4: Số trường hợp nộp tiền không có phiếu 59 Hình 2.5: Biến đổi trong chỉ số M-Score chấm điểm thành phố Đồng Hới 59 Hình 2.6: Số lượng người PV bị hẹn đi hẹn lại theo số lần hẹn 60

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong công cuộc đổi mới ở Việt Nam, cải cách hành chính nhà nước (HCNN) là một trong những nội dung mang tầm chiến lược, song song với công cuộc đổi mới cơ chế quản lý kinh tế Cải cách hành chính (CCHC) là yêu cầu khách quan của mọi nền hành chính và của bất cứ quốc gia nào Việc cải cách thủ tục hành chính(CCTTHC), nhất là thủ tục hành chính liên quan đến tổ chức và công dân là một khâu quan trọng và được đặt ra ngay từ giai đoạn đầu của tiến trình cải cách

Trong những năm qua, Đảng và nhà nước ta đã có những chủ trương và giải pháp thể hiện sự quyết tâm rất lớn trong việc thực hiện cải cách hành chính, mà đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính liên quan đến tổ chức, công dân Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Đảng ta khẳng định việc thực hiện “Cải cách, đơn giản hóa tất cả các thủ tục hành chính, nhất là thủ tục hành chính liên quan đến người dân, doanh nghiệp; tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát thủ tục hành chính, trong đó chú trọng việc thẩm định,

rà soát các văn bản quy phạm pháp luật quy định về thủ tục hành chính của các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương, bãi bỏ các thủ tục hành chính gây trở ngại cho phát triển sản xuất, kinh doanh Nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình một cửa, một cửa liên thông; nâng cao mức độ hài lòng của người dân tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước”.[12]

Từ trước đến nay, Nhà nước ta luôn quan tâm và tạo nhiều điều kiện thuận lợi để CCHC được tiến hành thông suốt và đạt hiệu quả cao, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản để hướng dẫn CCTTHC như Nghị quyết số 38/CP ngày 04/5/1994 về Cải cách một bước thủ tục hành chính (TTHC) trong việc giải

2

quyết công việc của công dân và tổ chức, mở đầu cho việc đơn giản hóa TTHC,

đã tạo bước đột phá lớn trong hoạt động nâng cao hiệu quả quản lý của các cơ quan nhà nước trên tất cả mọi lĩnh vực Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành một loạt các quy định tạo hành lang pháp lý cơ bản cho việc triển khai thực hiện CCTTHC theo hướng đổi mới, đáp ứng được nhu cầu của xã hội như: Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg với Chương trình tổng thể CCHC Nhà nước giai đoạn 2001-2010; Nghị quyết 30c/NĐ-CP ngày 08 tháng 11 năm 2011 về việc ban hành Chương trình tổng thể CCHC nhà nước giai đoạn 2011-2020; Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 8/6/2010 của Chính phủ về việc kiểm soát thủ tục hành chính và Nghị định số 48/2013/NĐ-CP ngày 15/4/2013, Nghị định 92/2017/NĐ-CP ngày 07/8/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến kiểm soát thủ tục hành chính

Về thực hiện mô hình một cửa, một cửa liên thông (MCLT), từ năm

2003 đến nay, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành liên tục các văn bản điều chỉnh, thay thế để hoàn thiện việc thực hiện mô hình này như: Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg về việc ban hành quy chế thực hiện mô hình một cửa tại cơ quan nhà nước ở địa phương; Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg về Ban hành Quy chế thực hiện mô hình một cửa, mô hình một cửa liên thông tại cơ quan HCNN tại địa phương; Quyết định số 09/2015/QĐ-TTg ngày 25/3/2015 về Ban hành Quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương

Việc thực hiện cơ chế “một cửa liên thông” (MCLT) là giải pháp để đổi mới về phương thức làm việc của cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương các cấp, nhằm tạo chuyển biến cơ bản trong quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà nước với các tổ chức và công dân

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và sự đòi hỏi của quá trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, tỉnh Quảng Bình nói chung và Ủy

3

ban nhân dân (UBND) Thành phố Đồng Hới nói riêng đã ban hành hàng loạt các văn bản để chỉ đạo thực hiện Đó là: Quyết định số 2547/QĐ-UBND ngày 16/10/2007 của UBND tỉnh Quảng Bình về việc phê duyệt Đề án thực hiện cơ chế một cửa liên thông hiện đại tại UBND thành phố Đồng Hới - tỉnh Quảng Bình Quyết định số 09/2007/QĐ-UBND ngày 21/09/2007 của UBND thành phố về việc ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của Bộ phận tiếp nhận hồ

sơ và trả kết quả (TN&TKQ) theo cơ chế một cửa liên thông tại Văn phòng UBND Thành phố Đồng Hới Tiếp tục triển khai thực hiện Dự án Dân chấm điểm M-Score theo quyết định số 89/QĐ-HĐND ngày 11/8/2015 của Thường trực HĐND tỉnh; Quyết định số 102/QĐ-UBND ngày 11/01/2017 của UBND thành phố về ban hành Kế hoạch hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính trên địa bàn thành phố Đồng Hới năm 2017 Quyết định số 20/2014/QĐ-UBND ngày 05/9/2014 của UBND tỉnh Ban hành quy định về quy trình tiếp nhận hồ

sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính tại Bộ phận một cửa, một cửa liên thông của các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh

Sau gần 10 năm thực hiện mô hình một cửa liên thông, hoạt động của

bộ phận TN& TKQ UBND Thành phố Đồng Hới ngày càng có hiệu quả, công khai, minh bạch và được nhân dân tin tưởng, ủng hộ Tuy nhiên, trong một số lĩnh vực TN&TKQ tại trung tâm một cửa vẫn tồn tại một số bất cập, một số trường hợp người dân vẫn phải đi lại nhiều lần do hồ sơ trễ hẹn, thái độ phục

vụ của cán bộ trung tâm một cửa thỉnh thoảng vẫn bị người dân phản ánh chưa hài lòng; các hình thức tuyên truyền các TTHC cho người dân chưa hiệu quả, TTHC còn rườm rà, phức tạp, còn chồng chéo, trùng lặp…Trong giai đoạn hiện nay, hoạt động của Bộ phận TN&TKQ hồ sơ, TTHC của mỗi đơn

vị được ví như bộ mặt của đơn vị; việc thực hiện mô hình một của liên thông tại mỗi địa phương có thể được xem là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động cải cách hành chính của địa phương đó Chính vì thế, nghiên

4

cứu và phân tích thực trạng để đánh giá đúng tình hình thực hiện, tìm ra những hạn chế, vướng mắc để có giải pháp phù hợp nhằm đảm bảo tính hiệu lực và hiệu quả trong quá trình thực hiện cơ chế một cửa liên thông tại các cơ quan hành chính cấp huyện là một vấn đề cần thiết Từ những lý do trên, tôi

đã chọn nghiên cứu đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông tại Ủy ban Nhân dân Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình” làm đề tài luận văn Thạc sỹ, chuyên ngành Quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Các vấn đề liên quan đến CCHC nhà nước và cải cách TTHC theo mô hình một cửa, một cửa liên thông đã có khá nhiều tài liệu và đề tài nghiên cứu

và công bố Một số công trình đáng chú ý như sau:

“ Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam ”, của Tác giả Nguyễn Ngọc Hiến (2001), Nxb Chính Trị Quốc gia, Hà Nội Là công trình nghiên cứu một số giải pháp tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước, giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn tài chính công trong các cơ quan nhà nước;

“ Đánh giá kết quả của cải cách hành chính và các giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính ở nước ta ”, của Đào Trí Úc (2007), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội Trên cơ sở đánh giá khái quát công cuộc CCHC ở nước ta trước 2005, tác giả đã đề cập đến những đóng góp, những hạn chế, đặc biệt về lĩnh vực TTHC, trong đó có thực hiện một cửa và một cửa liên thông;

- “Cải cách hành chính ở Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế - lý luận và thực tiễn” của Hoàng Chí Bảo với được đăng trên Tạp chí Phát triển nhân lực năm 2011, tác giả đã nghiên cứu những nhân tố tác động và thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam, từ đó đưa ra những phương diện hợp thành của cải cách hành chính, thành tựu và hạn chế, những

Ngoài ra còn nhiều luận văn thạc sĩ nghiên cứu về vấn đề này như:

- Luận văn “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại cơ quan hành chính nhà nước địa phương tỉnh Bắc Giang ” của Lương Thị Phương Thúy (2010 ), nghiên cứu về cải cách hành chính và một số vấn đề lý luận về cơ chế Một cửa, tình hình cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “ Một cửa ” tại cơ quan Hành chính nhà nước ở địa phương (qua thực tiễn tỉnh Bắc Giang), phương hướng tăng cường hiệu quả cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế Một cửa tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương nói chung

và tỉnh Bắc Giang nói riêng trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta

- Luận văn “ Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại một

số Ủy ban nhân dân huyện thuộc tỉnh Quảng Ninh ” của Nguyễn Thị Thanh (

2011 ), đề cập đến Cơ sở lý luận về Thủ tục hành chính và cơ chế “ Một cửa

”, thực trạng giải quyết Thủ tục hành chính theo cơ chế “ Một cửa ” tại một số UBND huyện, thị xã của tỉnh Quảng Ninh; các giải pháp nhằm hoàn thiện cải cách Thủ tục hành chính theo cơ chế “ Một cửa ” tại UBND huyện, thị xã của tỉnh Quảng Ninh

- Luận văn “ Một số giải pháp nhằm hoàn thiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế Một cửa tại Sở Tài nguyên Môi trường và nhà đất Hà Nội” của tác giả Trịnh Thị Mai ( 2008 ), Công trình nghiên cứu đề cập đến cơ sở lý

6

luận về Thủ tục hành chính và cơ chế một cửa, thực trạng cải cách Thủ tục hành chính theo cơ chế Một cửa tại Sở Tài nguyên môi trường và nhà đất Hà Nội, các giải pháp nhằm hoàn thiện cải cách Thủ tục hành chính theo cơ chế Một cửa tại Sở Tài nguyên môi trường và nhà đất Hà Nội như: Chương trình cải cách nền hành chính nhà nước đến 2020 và định hướng cơ bản cho cải cách thủ tục hành chính ở Sở Tài nguyên môi trường và nhà đất Hà Nội; các giải pháp và kiến nghị thực thi: Công khai phần mềm một cửa, hướng đến thực hiện Một cứa liên thông, phát triển các dịch vụ trực tuyến, nâng cao trình

độ của đội ngũ cán bộ, công chức và cơ sở hạ tầng của bộ phận một cửa

Nhìn chung, các công trình, các đề tài khoa học trên chỉ đề cập CCHC, TTHC nói chung hoặc CCTTHC theo mô hình một cửa, một cửa liên thông của cấp xã, phường, quận, huyện của một số tỉnh, thành phố Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sẽ kế thừa có chọn lọc một số ý tưởng trong các công trình nghiên cứu có liên quan, kết hợp với việc phân tích thực trạng của việc cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế MCLT trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước (HCNN) nói chung và trong bối cảnh tại UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu CCTTHC theo mô hình MCLT tại UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn về cải cách thủ tục hành chính theo mô hình MCLT luận văn đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh việc mô hình này tại UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa lý thuyết về CCTTHC theo mô hình MCLT;

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là việc thực hiện CCTTHC theo mô hình MCLT

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: UBND thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

+ Về thời gian: từ năm 2007 đến nay (cuối năm 2007 là thời điểm bắt đầu triển khai cơ chế MCLT tại UBND thành phố Đồng Hới 2007 theo Quyết định số 2547/QĐ-UBND ngày 16/10/2007 của UBND tỉnh Quảng Bình)

+ Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu khảo sát về tổ chức và trách nhiệm của Trung tâm MCLT, đầu tư mô hình MCLT tại trung tâm hành chính, xây dựng mối quan hệ phối hợp, về tuyên truyền, công khai TTHC và

tổ chức việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân, về rà soát, đơn giản hóa TTHC, về kết quả giải quyết hồ sơ theo mô hình MCLT,

về thái độ phục vụ của CB, CC bộ phận TN&TKQ trong quá trình triển khai

dự án dân chấm điểm Mscore từ tháng 01/2016 đến nay

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận: Đề tài sử dụng phương pháp lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, lấy học thuyết Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải

8

cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính làm nền tảng sau đó soi qua thực tiễn quan sát để rút ra kết luận

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp phân tích tổng hợp: luận văn kế thừa, tổng kết lại những kết quả của các nghiên cứu về CCHC nói chung, CCTTHC theo mô hình MCLT tại cơ quan HCNN ở địa phương nói riêng

+ Phương pháp so sánh: thông qua một số dẫn chứng về triển khai công tác CCTTHC theo mô hình MCLT

+ Phương pháp lịch sử: xem xét pháp luật về CCHC nói chung và trong CCTTHC theo mô hình MCLT nói riêng theo từng giai đoạn

+ Phương pháp thống kê xã hội: từ những kết quả thống kê, đánh giá về thực trạng triển khai công tác CCTTHC theo mô hình MCLT tại cơ quan HCNN

ở địa phương nói chung

6 Những đóng góp mới của luận văn

- Luận văn làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn của việc CCTTHC theo mô hình MCLT;

- Qua phân tích, đánh giá về thực trạng hoạt động của Trung tâm MCLT tại UBND Thành phố Đồng Hới, luận văn mong muốn phát hiện những hạn chế trong việc triển khai mô hình MCLT trong thực hiện các giao dịch hành chính đối với tổ chức và công dân, đồng thời đề xuất phương hướng, giải pháp có tính khả thi nhằm khắc phục những tồn tại, đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện mô hình MCLT tại UBND Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, ý nghĩa của dự án Dân chấm điểm Mscore trong thái độ, trách nhiệm của cán bộ trực tại trung tâm một cửa liên thông trong việc phục vụ nhân dân

9

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Về mặt lý luận: Luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên về CCTTHC theo mô hình MCLT tại UBND Thành phố Đồng Hới Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm rõ và phong phú thêm những vấn đề lý luận của mô hình MCLT tại UBND cấp quận, huyện

- Về mặt thực tiễn:

+ Kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa áp dụng trong thực tiễn đối với việc đẩy mạnh CCTTHC theo mô hình MCLT tại UBND Thành phố Đồng Hới, nhằm đảm bảo thực hiện tốt hơn mô hình MCLT trong các dịch vụ hành chính công (DVHCC) tại bộ phận TN&TKQ của UBND Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

+ Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể là tài liệu tham khảo cho việc hoạch định, lập kế hoạch tiếp tục đẩy mạnh CCTTHC theo mô hình MCLT trong giải quyết TTHC cho cá nhân, tổ chức tại UBND Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung của luận văn gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về cải cách thủ tục hành chính tại Ủy ban nhân dân thành phố thuộc tỉnh

Chương 2: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông tại ủy ban nhân dân thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

Chương 3: Phương hướng và giải pháp đẩy mạnh việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông tại Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

10

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

THEO MÔ HÌNH MỘT CỬA LIÊN THÔNG TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ THUỘC TỈNH

1.1 Khái quát về thủ tục hành chính

1.1.1 Khái niệm

Thủ tục hành chính có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống và sự phát triển xã hội nói chung Để giải quyết một công việc nhất định đều cần có những thủ tục phù hợp

Theo nghĩa thông thường, thủ tục có nghĩa là phương cách giải quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể thống nhất Cũng có thể hiểu thủ tục là những quy tắc, chế độ, phép tắc hay quy định chung phải tuân theo khi làm việc công

Hoạt động QLNN được thể hiện qua các chính sách QLNN, đó là những quy phạm pháp lý để hướng dẫn hoạt động QLNN, quản lý hoạt động của con người Để cụ thể hóa những quy phạm pháp lý này, thủ tục là loại kế hoạch quy định trình tự, cách thức khi sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan

để giải quyết công việc Khoa học pháp lý gọi đó là những quy phạm thủ tục, quy phạm này gồm các bộ phận: thủ tục lập pháp, thủ tục tố tụng tư pháp và TTHC

Theo tác giả Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn trong cuốn “ Thủ tục hành chính: Lý luận và thực tiễn” thì TTHC là một loại QPPL qui định về trình tự, thời gian, không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan HCNN trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân.[35; tr 21]

11

Theo Điều 3 Nghị định 63/2010/NĐ-CP ngày 08/06/2010 của Chính phủ về kiểm soát TTHC, “TTHC là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức”.[5]

- Thủ tục hành chính do quy phạm pháp Luật hành chính quy định Căn cứ vào mối quan hệ được điều chỉnh, quy phạm pháp luật hành chính được chia thành quy phạm nội dung và quy phạm thủ tục Quy phạm thủ tục quy định cách thức thực hiện quy phạm nội dung, là yếu tố cần thiết

và chiếm phần lớn trong các quy phạm pháp luật hành chính bởi vì:

Thứ nhất, các quan hệ TTHC là đối tượng điều chỉnh của Luật hành chính

12

Thứ hai, TTHC do nhiều chủ thể tiến hành Muốn tạo sự thống nhất trong hoạt động quản lí tất yếu phải được thể hiện dưới dạng các quy phạm pháp luật có giá trị bắt buộc thi hành

Bên cạnh đó, TTHC cần được quy định cụ thể, rõ ràng để tránh sự lạm quyền, lộng hành hay không thực hiện hết thẩm quyền của chủ thể quản lí, tạo nên sự tin tưởng của người dân đối với việc tham gia TTHC, ngăn ngừa khả năng xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân

- Thủ tục hành chính có tính mềm dẻo, linh hoạt

Tính mềm dẻo và linh hoạt của TTHC được thể hiện qua các biểu hiện sau:

Biểu hiện đầu tiên đó chính là việc có rất nhiều TTHC khác nhau Mỗi TTHC tương ứng với một hoạt động quản lí HCNN cụ thể Có thể lấy một ví

dụ trong thủ tục tiến hành xử phạt vi phạm hành chính gồm hai thủ tục: Thủ tục đơn giản và thủ tục có lập biên bản Việc áp dụng thủ tục nào thì cần dựa trên việc xác định việc vi phạm hành chính đó là gì? Do vậy không thể có TTHC duy nhất cho toàn bộ hoạt động quản lí HCNN mà phải có rất nhiều TTHC Thậm chí để giải quyết một loại công việc nhất định cũng có thể cần các TTHC khác nhau

Không những thế, TTHC còn có sự thay đổi tương đối nhanh Sự thay đổi này cần được hiểu theo mặt tích cực mang tính khách quan: Thay đổi để phù hợp và hiệu quả với tình hình xã hội đương thời Khả năng thay đổi theo nhu cầu của TTHC nhanh hơn các thủ tục khác

- Thủ tục hành chính khi được tạo lập một cách hợp lý, sẽ tạo khả năng mang lại kết quả thiết thực trong việc thực hiện các quyết định quản lý, góp phần nâng cao hiệu lực và hiệu quả cho hoạt động quản lý nhà nước, thúc đẩy

sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế xã hội

1.2 Khái quát về cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông

1.2.1 Định hướng chung về cải cách thủ tục hành chính trong tiến trình cải cách hành chính nhà nước

Cải cách hành chính là quá trình cải biến có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêu hoàn thiện một hay một số nội dung của nền HCNN (thể chế, cơ cấu tổ chức, chuẩn hoá đội ngũ CB, CC…) nhằm xây dựng nền hành chính công đáp ứng yêu cầu của một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả và hiện đại Hay nói cách khác CCHC là sự thay đổi có kế hoạch nền hành chính nhà nước phù hợp với tình hình mới

Thực hiện đường lối đổi mới, Đảng ta đã có nhiều chủ trương về CCHC và luôn xác định CCHC là một khâu quan trọng trong sự nghiệp đổi mới để phát triển đất nước Các cơ quan nhà nước, trong đó Chính phủ đã ban hành và tổ chức thực hiện nhiều chương trình kế hoạch

Cải cách hành chính đã đạt những kết quả bước đầu quan trọng, góp phần vào thành tựu chung của đất nước Hệ thống thể chế, luật pháp tiếp tục

14

được đổi mới và hoàn thiện, hình thành dần cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đảm bảo ngày càng tốt hơn quyền dân chủ của nhân dân Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các cơ quan trong hệ thống HCNN được điều chỉnh sắp xếp phù hợp hơn với tình hình hiện nay Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy HCNN có bước được nâng cao lên, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ Thể chế, pháp luật về quản lý nhà nước tài chính công được tích cực xây dựng và từng bước hoàn thiện TTHC và hoạt động của các cơ quan HCNN có bước đổi mới, hiệu lực, hiệu quả, kỷ luật được tăng cường hơn

Với mục tiêu xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theo nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; xây dựng đội ngũ CB, CC có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, thời kỳ hội nhập Đảng và Nhà nước ta xác định mục tiêu CCHC phải được tiến hành toàn diện trên các nội dung: Xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm giải phóng lực lượng sản xuất, huy động

và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển đất nước Tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, thông thoáng, thuận lợi, minh bạch nhằm giảm thiểu chi phí về thời gian và kinh phí của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế trong việc tuân thủ TTHC Xây dựng hệ thống các cơ quan HCNN từ trung ương tới cơ sở thông suốt, trong sạch, vững mạnh, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tăng tính dân chủ và pháp quyền trong hoạt động điều hành của Chính phủ và của các cơ quan HCNN Bảo đảm thực hiện trên thực

tế quyền dân chủ của nhân dân, bảo vệ quyền con người, gắn quyền con người với quyền và lợi ích của dân tộc, của đất nước Xây dựng đội ngũ cán bộ,

- Cắt giảm và nâng cao chất lượng TTHC trong tất cả các lĩnh vực quản

lý nhà nước, nhất là TTHC liên quan tới người dân, doanh nghiệp;

- Thực hiện CCTTHC để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế của đất nước phát triển nhanh, bền vững Một số lĩnh vực trọng tâm cần tập trung là: Đất đai; Đầu tư; Xây dựng; Sở hữu nhà ở; Thuế; Hải quan; Xuất khẩu; Nhập khẩu; Y tế; Giáo dục; Lao động; Bảo hiểm; Khoa học công nghệ và một số lĩnh vực khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định theo yêu cầu cải cách trong từng giai đoạn;

- Cải cách thủ tục hành chính giữa cơ quan HCNN, các ngành, các cấp

và trong nội bộ từng cơ quan HCNN;

- Kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới các TTHC theo quy định của pháp luật;

- Công khai minh bạch tất cả các TTHC bằng các hình thức thiết thực

và thích hợp; Thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân, tổ chức phải

bỏ ra giải quyết TTHC tại cơ quan HCNN; Duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC;

16

- Đặt yêu cầu CCTTHC ngay trong quá trình xây dựng thể chế, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường đối thoại giữa Nhà nước với doanh nghiệp và nhân dân; Mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các tổ chức và chuyên gia tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mực quốc gia

về TTHC; Giảm mạnh các thủ tục hành chính hiện hành; Công khai các chuẩn mực, các quy định hành chính để nhân dân giám sát việc thực hiện;

- Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để hỗ trợ việc nâng cao chất lượng các quy định hành chính

và giám sát việc thực hiện TTHC của các cơ quan HCNN các cấp

1.2.3 Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông

1.2.3.1 Khái niệm

Theo Điều 1, Quyết định số 93/2007/NĐ-TTg, ngày 22/6/2007 của Thủ tướng Chính phủ về “Thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước tại địa phương”

Cơ chế một cửa là phương thức giải quyết TTHC thuộc thẩm quyền của

cơ quan HCNN từ tiếp nhận yêu cầu, hồ sơ đến trả lại kết quả thông qua một đầu mối là Bộ phận TN&TKQ tại cơ quan HCNN

Cơ chế “một cửa liên thông” là cơ chế giải quyết công việc của tổ chức, cá nhân thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của nhiều cơ quan HCNN cùng cấp hoặc giữa các cấp hành chính từ hướng dẫn, tiếp nhận giấy tờ, hồ sơ, giải quyết đến trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của một cơ quan HCNN

Theo đó, việc xây dựng và thực hiện CCTTHC theo mô hình MCLT chính là việc xây dựng một trung tâm chuyên trách có chức năng tiếp nhận và giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính cho nhân dân Đồng thời, đây cũng là nơi trao trả hồ sơ cho nhân dân theo đúng thời gian quy định về trình tự, thủ tục giải quyết

17

Việc áp dụng mô hình MCLT là bước phát triển cao hơn của mô hình một cửa vì thực hiện thông qua một đầu mối để giải quyết công việc của tổ chức, cá nhân thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của nhiều cơ quan hành chính nhà nước cùng cấp hoặc giữa các cấp hành chính

Mục đích trong thực hiện Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông là:

- Giảm phiền hà cho tổ chức, công dân khi có yêu cầu giải quyết công việc tai cơ quan hành chính nhà nước

- Góp phần chống tệ nạn quan liêu, cửa quyền, tham nhũng của một

bộ phận cán bộ, công chức, viên chức

- Nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần, thái độ phục vụ tổ chức, công dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức

- Nâng cao chất lượng công vụ; hiệu lực, hiệu quả quản lý của các

cơ quan hành chính nhà nước

- Làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước các cấp trong giải quyết công việc liên quan đến tổ chức, công dân

- Đổi mới cơ bản phương thức hoạt động của bộ máy các cơ quan hành chính nhà nước, trên cơ sơ đó sắp xếp lại tổ chức theo hướng gọn nhẹ, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả

1.2.3.2 Vai trò, ý nghĩa của mô hình một cửa liên thông

Hiệu quả của việc giải quyết hồ sơ theo cơ chế này đã làm cho nền hành chính trở nên dân chủ, minh bạch, có tính chuyên nghiệp hơn; mang lại

sự thuận tiện cho người dân Cụ thể là:

Thứ nhất, việc thực hiện mô hình một cửa liên thông đã góp phần nâng cao năng lực hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước

Đối với tổ chức bộ máy cơ quan hành chính nhà nước: Sắp xếp tổ chức

bộ máy của Ủy ban theo hướng tinh gọn, hợp lý, hoạt động hiệu quả bằng

Thứ hai, đối với đội ngũ cán bộ, công chức: Thực hiện mô hình một cửa liên thông góp phần tăng cường năng lực , trách nhiệm của CB, CC; kỹ năng nghiệp vụ hành chính cũng như tinh thần, thái độ phục vụ nhân dân của đội ngũ CB, CC được nâng cao nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Thứ ba, bước đầu tạo lập niềm tin của nhân dân vào cơ quan công quyền

Sự đổi mới hoạt động của cơ quan hành chính và thái độ phục vụ thân thiện của CB, CC đã đem đến sự hài lòng cho nhân dân khi giải quyết công việc

Sự công khai hóa mọi TTHC, thời gian giải quyết và các loại phí đã hạn chế tình trạng quan liêu, tham nhũng Đồng thời, đảm bảo cho mỗi người dân có thể tham gia vào hoạt động giám sát và quản lý HCNN

1.3 Giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình Một cửa liên thông tại

Ủy ban nhân dân thành phố thuộc tỉnh

1.3.1 Các loại thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND thành phố thuộc tỉnh

Theo Điều 49 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 77/2015/QH13 của Quốc Hội ngày 19/06/2015 quy định nhiệm vụ, quyền hạn của UBND quận ( tương đương với UBND thành phố thuộc tỉnh ):

19

- Xây dựng, trình Hội đồng nhân dân quận quyết định các nội dung quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 và 6 Điều 47 của Luật này và tổ chức thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân quận

- Quy định tổ chức bộ máy và nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân quận

- Thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật, xây dựng chính quyền và địa giới hành chính, giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, y tế, lao động, chính sách xã hội, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, hành chính tư pháp, bổ trợ tư pháp và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

- Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phân cấp, ủy quyền

- Phân cấp, ủy quyền cho Ủy ban nhân dân phường, cơ quan, tổ chức khác thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân quận

1.3.2 Căn cứ pháp lý giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình Một cửa liên thông tại Ủy ban nhân dân thành phố thuộc tỉnh

Hiện nay, việc giải quyết TTHC theo mô hình Một cửa liên thông tại UBND thành phố thuộc tỉnh dựa trên những căn cứ pháp lý sau đây:

Quyết định số 09/2015/QĐ-TTg, ngày 25/3/2015 của Thủ tướng Chính phủ về Ban hành Quy chế thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan HCNN tại địa phương

Nghị định số 20/2008/NĐ-CP ngày 24/02/2008 của Chính phủ quy định về tiếp nhận, xử lý PAKN của tổ chức, cá nhân về quy định hành chính

Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/06/2010 của Chính phủ quy định về kiểm soát TTHC

Nghị định số 48/2013/NĐ-CP ngày 14/05/2013 của Chính phủ đã sửa

20

đổi, bổ sung các Nghị định liên quan đến kiểm soát TTHC

Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 10/06/2015 của Thủ tướng Chính phủ tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nướccác cấp trong công tác cải cách TTHC

Thông tư số 167/2012/TT-BTC ngày 10/10/2012 của Bộ Tài chính quy định việc lập dự toán, quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện các hoạt động kiểm soát TTHC

Thông tư số 05/2014/TT-BTP ngày 07/02/2014 của Bộ Tư pháp hướng dẫn công bố, niêm yết TTHC và báo cáo về tình hình, kết quả thực hiện kiểm soát TTHC

Thông tư số 07/2014/TT-BTP ngày 24/02/2014 của Bộ Tư pháp hướng dẫn việc đánh giá tác động của TTHC và rà soát, đánh giá TTHC

Thông tư số 19/2014/TT-BTP ngày 15/09/2014 của Bộ Tư pháp quy định về nhập, đăng tải, khai thác dữ liệu TTHC trên Cơ sở dữ liệu quốc gia

về TTHC và quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC

Thông tư liên tịch số 23/2014/TTLT-BTP-BNV ngày 22/12/2014 của

Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Tư pháp thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Phòng Tư pháp thuộc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh

Thông tư số 25/2014/TT-BTP ngày 31/12/2014 của Bộ Tư pháp hướng dẫn kiểm tra công tác kiểm soát TTHC

Nghị định số 92/2017/NĐ-CP ngày 07/8/2017 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định liên quan đến KSTTHC

21

1.3.3 Mô hình một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính tại

Uỷ ban nhân dân thành phố thuộc tỉnh

Mô hình một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính tại UBND thành phố thuộc tỉnh gồm hai dạng:

- Liên thông ngang cấp: gồm các TTHC do các phòng chuyên môn thuộc UBND thành phố thuộc tỉnh thực hiện

- Liên thông với UBND tỉnh và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông” được theo sơ đồ chung mô tả quy trình thực hiện như sau:

\

Chú thích:

1 Tổ chức và công dân nộp hồ sơ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

2 Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả chuyển hồ sơ đến các cơ quan, đơn vị chức năng trong hệ thống theo lĩnh vực xử lý theo thẩm quyền

3 Công chức chuyên môn giải quyết hồ sơ, trình ký lãnh đạo

4 Công chức chuyên môn tiếp nhận hồ sơ đã ký

5 Công chức chuyên môn chuyển hồ sơ đến Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

6 Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả hoàn trả hồ sơ cho công dân, thu phí và

Các cơ quan, đơn vị chức năng trong

hệ thống

Cấp có thẩm quyền

ra quyết định

22

Tổ chức của Bộ phận TN&TKQ:

Đây là tên gọi chung, khái quát của bộ phận phải thành lập khi cơ quan HCNN thực hiện cơ chế một cửa Trong thực tế, các địa phương đã sử dụng các tên gọi khác nhau như: Trung tâm giao dịch một cửa, Bộ phận tiếp nhận

và trả hồ sơ nay sử dụng tên gọi chung là Bộ phận TN&TKQ

- Về thẩm quyền thành lập: Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố thuộc tỉnh thực hiện chịu trách nhiệm thành lập

- Về địa điểm: Bộ phận TN&TKQ được bố trí trong hoặc gần với trụ sở UBND

- Về tổ chức Bộ phận TN&TKQ thuộc Văn phòng HĐND và UBND cấp huyện, chịu sự chỉ đạo của Chánh Văn phòng HĐND và UBND thành phố thuộc tỉnh (Chánh Văn phòng có thể phân công một phó phụ trách trực tiếp)

Cán bộ làm việc tại Bộ phận TN&TKQ này là những CB, CC có trình

độ chuyên môn khá hoặc giỏi trở lên, được điều động từ những phòng ban chuyên môn tương ứng với những lĩnh vực công việc được áp dụng theo cơ chế một cửa

Số lượng CB, CC làm việc tại Bộ phận TN&TKQ này căn cứ vào lĩnh vực công tác được áp dụng thực hiện theo cơ chế một cửa, thông thường cán

bộ có khoảng 5 đến 7 người

Nhiệm vụ của Bộ phận TN&TKQ:

- Tiếp nhận, chuyển hồ sơ: Khi tiếp nhận hồ sơ giải quyết theo cơ chế một của, MCLT thì CB, CC, VC làm việc tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

có trách nhiệm xem xét yêu cầu, hồ sơ của người nộp hồ sơ, kiểm tra thành phần hồ sơ theo quy định

Nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ thì in giấy biên nhận hồ sơ, nêu rõ ngày nhận, thời gian giải quyết và ngày hẹn trả kết quả, cập nhật thông tin hồ sơ

Trường hợp hồ sơ của tổ chức, cá nhân không nằm trong phạm vi giải quyết của UBND thành phố thì phải hướng dẫn cụ thể, chu đáo để tổ chức, cá nhân đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định hiện hành;

Sau khi tiếp nhận, Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả có trách nhiệm chuyển hồ sơ cho lãnh đạo phụ trách bộ phận ký phiếu chuyển hồ sơ để chuyển về các phòng, các đơn vị liên quan thụ lý, giải quyết ( Biểu VP.QĐ.04/B02 ) Khi giao, nhận hồ sơ, cán bộ công chức, viên chức bộ phận tiếp nhận và trả kết quả và cán bộ liên quan của các phòng/ đơn vị liên quan phải có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, giao nhận trong Sổ theo dõi hồ sơ theo mẫu của ISO

- Trả kết quả giải quyết hồ sơ:

Khi nhận hồ sơ đã giải quyết của các phòng, các đơn vị liên quan chuyển về, các bộ phận phải ghi vào sổ theo dõi; cập nhật thông tin vào máy

vi tính; hướng dẫn khách hàng nộp phí, lệ phí theo quy định trước khi trả kết quả cho người dân

Bộ phận thu ngân thực hiện công tác thu phí, lệ phí (có biên lai thu phí theo đúng quy định hiện hành) để giao cho khách hàng khi đến nhận kết quả

hồ sơ

Hiện nay mô hình một cửa liên thông đã chuyển sang cấp độ cao hơn,

đó là một cửa liên thông hiện đại

24

Ngoài các quy định như diện tích làm việc tối thiểu 80m2, trang thiết bị theo quy định chung thì Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả được đặt tại khu vực trung tâm của cơ quan hành chính nhà nước; đảm bảo thoáng mát, trang trọng, thuận tiện cho cá nhân, tổ chức trong quá trình thực hiện các giao dịch hành chính Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả được bố trí khoa học, bao gồm khu vực cung cấp thông tin, thủ tục hành chính; khu vực đặt các trang thiết bị điện

tử, kể cả máy lấy số xếp hàng tự động, tra cứu thông tin, thủ tục hành chính, tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính; khu vực tiếp nhận và trả kết quả được chia thành từng quầy tương ứng với từng lĩnh vực khác nhau; khu vực

bố trí đủ ghế ngồi chờ, bàn để viết dành cho cá nhân, tổ chức đến giao dịch; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và các thiết bị chuyên dụng tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ; có đủ điều kiện

để tiếp nhận hồ sơ được nhận qua đường bưu điện và thực hiện các giao dịch hành chính công trực tuyến ở mức độ 3 và 4

Ngoài ra, sẽ áp dụng phần mềm điện tử dùng chung tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả với các phân hệ chức năng khoa học, rõ ràng, tiện lợi, có tính tự động cao và mềm dẻo, đảm bảo các yêu cầu cơ bản như: Quản lý toàn

bộ hoạt động tiếp nhận, in phiếu biên nhận, giao xử lý hồ sơ và chu trình xử lý của các bộ phận đối với việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính; chuẩn hóa các thủ tục, hồ sơ, đưa mã số, mã vạch vào quản lý một cách khoa học, tăng hiệu quả trong công tác theo dõi quá trình xử lý hồ

sơ, tìm kiếm kết quả giải quyết hồ sơ; cho phép cá nhân, tổ chức đến giao dịch thủ tục hành chính được tra cứu trình tự, nội dung, thời gian và kết quả giải quyết thủ tục hành chính; cho phép tích hợp chữ ký số trong quá trình giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính, sẵn sàng kết nối đến các ứng dụng, dịch

vụ công nghệ thông tin do các cơ quan hành chính nhà nước cung cấp…

25

1.3.4 Nguyên tắc và yêu cầu thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo

mô hình một cửa liên thông tại UBND thành phố thuộc tỉnh

1.3.4.1 Nguyên tắc thực hiện

- Thủ tục hành chính đơn giản, rõ ràng, đúng pháp luật;

- Thực hiện công khai, minh bạch theo đúng quy định của pháp luật các TTHC, phí, lệ phí và thời gian giải quyết công việc của tổ chức, công dân;

- Nhận yêu cầu và trả kết quả tại Bộ phận TN&TKQ - là nơi tiếp nhận yêu cầu giải quyết công việc; hướng dẫn cung cấp các loại biểu mẫu, đơn từ,

tờ khai hành chính; thu phí, lệ phí và trả kết quả đối với các TTHC được quy định giải quyết

- Bảo đảm sự phối hợp giải quyết công việc giữa các phòng, ban chuyên môn thuộc UBND thành phố; giữa UBND thành phố với các UBND các xã, phường; giữa UBND thành phố với các Sở, ngành cấp tỉnh có liên quan

- Bảo đảm giải quyết công việc nhanh chóng, thuận tiện cho tổ chức, công dân

1.3.4.2 Yêu cầu thực hiện

26

một bộ phận của cơ quan hành chính theo quy định thống nhất

- Yêu cầu đối với việc triển khai

+ Thủ trưởng các đơn vị ban hành Quy chế làm việc quy định quy trình chuyển hồ sơ, xử lý, trình ký, trả lại Bộ phận TN&TKQ; trách nhiệm của các

bộ phận có liên quan trong thực hiện cơ chế một cửa, MCLT; trách nhiệm của

+ Bố trí phòng làm việc của Bộ phận TN&TKQ một cách thích hợp, đủ điều kiện làm việc

+ Tập huấn về nghiệp vụ và cách giao tiếp cho đội ngũ CB, CC trực tiếp làm việc ở Bộ phận TN&TKQ

+ Có các hình thức thông báo, tuyên truyền thích hợp để tổ chức, công dân biết về hoạt động theo cơ chế một cửa tại địa phương

Do đặc thù và nhiệm vụ của từng ngành, việc tổ chức đầu mối một cửa tại từng cơ quan là khác nhau và theo các phương án thích hợp Đặc biệt, giao dịch của một số ngành như: Địa chính, Hải quan, Công an, Thuế, Kế hoạch và Đầu tư với các tổ chức, cá nhân là rất thường xuyên và bao gồm nhiều loại

hồ sơ khác nhau như hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ cấp đăng ký sử dụng tài sản, tờ khai thuế, hồ sơ hoàn thuế, các đề nghị, khiếu nại, công văn v.v Đây là những hồ sơ quan trọng làm căn cứ để quản lý thực hiện

27

quyền lợi cũng như nghĩa vụ với Nhà nước của các tổ chức và cá nhân

- Yêu cầu đối với cán bộ, công chức

Khi vận hành cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong thực thi công

vụ, vấn đề năng lực của CB, CC rất quan trọng, đặt ra như một yêu cầu đầu tiên để tăng cường và củng cố đội ngũ Đặc biệt năng lực của bộ phận xử lý công việc tại Bộ phận TN&TKQ càng phải được quan tâm Sắp xếp cán bộ ở đây phải phù hợp với xử lý công việc thực tế Có thể nói, cán bộ phụ trách bộ phận này cũng như những người xử lý công việc ở đây được coi là "bộ mặt" của một cơ quan Họ phải có năng lực tổng hợp, nắm bao quát chính sách, nhạy bén và có trách nhiệm cao với các công việc đảm nhận Đồng thời cán

bộ ở đây cũng phải có kỹ năng giao tiếp hiện đại và có kiến thức cơ bản về khoa học tâm lý Có thể nói đây là điểm yếu của nhiều cơ quan hành chính trong quá trình chuyển đổi cơ chế, khi thay đổi quan niệm giữa công dân và

cơ quan HCNN theo hướng "thân thiện" hơn Thực tế hiện nay nhiều nơi đội ngũ cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu này Điều đó đòi hỏi cần thiết nâng cao trình độ nhận thức của cán bộ nói chung, cán bộ làm công tác tại bộ phận một cửa nói riêng

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa liên thông tại Uỷ ban nhân dân thành phố thuộc tỉnh

Hiệu lực thực hiện cơ chế một cửa chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố,

cả yếu tố nội tại của cơ quan hành chính nhà nước lẫn các yếu tố từ bên ngoài, trong đó bao gồm những yếu tố cơ bản sau:

- Sự hợp lý, đồng bộ, khả thi của thể chế nhà nước quy định về việc thực hiện cơ chế một cửa: cách thức vận hành cơ chế một cửa, TTHC thực hiện theo

cơ chế một cửa, nguồn lực thực hiện cơ chế một cửa,

- Công tác tổ chức bộ máy, việc bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức liên quan đến thực hiện cơ chế một cửa

- Vai trò định hướng, giám sát của Đảng, Hội đồng nhân dân, Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội

- Việc đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc và yêu cầu thực hiện cơ chế MCLT

- Việc đảm bảo tuân thủ các quy định của Trung ương và của UBND tỉnh trong việc thực hiện cơ chế một cửa, bao gồm:

+ Quy định về ban hành các văn bản làm cơ sở hoạt động của bộ phận một cửa;

+ Quy định bố trí các nguồn lực tổ chức thực hiện (cơ sở vật chất, trang thiết bị, con người, );

+ Công tác tuyên truyền, công khai, minh bạch các quy định có liên quan đối với cán bộ, công chức và nhân dân;

+ Thực hiện quy định về quy trình tiếp nhận, giải quyết và hoàn trả hồ sơ;

+ Thực hiện quy định về mối quan hệ phối hợp giữa các bộ phận liên quan;

+ Kết quả giải quyết hồ sơ cho tổ chức và công dân

29

1.5 Kinh nghiệm triển khai thực hiện cơ chế một cửa tại một số thành phố thuộc tỉnh trong cả nước

1 5.1 Kinh nghiệm của quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

Những năm qua quận Liên Chiểu luôn đạt cao về mức độ hài lòng của người dân khi thực hiện các TTHC và chỉ số CCHC mà đặc biệt là thực hiện

cơ chế một cửa từ quận đến các phường luôn dẫn đầu toàn thành phố Kinh nghiệm trong việc thực hiện cơ chế một cửa ở các phường ở quận Liên Chiểu cho thấy rằng:

- Trong cải cách TTHC, quận Liên Chiểu chọn những giải pháp mới, thuận tiện để triển khai thực hiện, những biện pháp đó có ý nghĩa trong việc làm người dân có thể hài lòng hơn trong quá trình nộp và nhận kết quả khi đến làm việc ở

cơ quan HCNN Để đánh giá công tác CCHC thì chỉ số hài lòng của công dân là thước đo quan trọng nhất

- Xây dựng các mô hình TTHC giúp người dân tìm hiểu trước khi đến làm thủ tục chính thức tại trụ sở UBND quận, để từ đó giúp người dân giám sát công tác CCHC

- Ban hành quy định rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ trên một số lĩnh vực, cải tiến nhiều quy trình thủ tục nhằm giảm thiểu ngày công đi lại của công dân, tăng mức độ hài lòng của công dân khi đến thực hiện các thủ tục

- Tuyển chọn, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện tại

bộ phận một cửa một cách chuyên nghiệp, có đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh vững vàng không bị cám dỗ bởi lợi ích cá nhân Lấy yếu tố gương mẫu của người đứng đầu đơn vị trên nhiều mặt công tác, đạo đức lối sống để nêu gương cho cán bộ, công chức, viên chức

- Tăng cường công tác kiểm tra, rà soát để nắm bắt tình hình kỷ luật, kỷ cương hành chính và việc tiếp nhận, trả hồ sơ, sử dụng các phần mềm chuyên dụng trong điều hành để lãnh đạo chỉ đạo giải quyết Nhờ vậy, những khó

30

khăn, vướng mắc, khuyết điểm trên lĩnh vực CCHC được kịp thời xử lý Có hình thức biểu dương, động viên những cá nhân thực hiện tốt cũng như xử lý nghiêm đối với những trường hợp thực hiện không đúng các quy định đã đề

ra Kiên quyết thay thế vị trí những cán bộ không phù hợp, thực hiện chưa tốt nhiệm vụ

1.5.2 Kinh nghiệm của thành phố Hà Tĩnh

Công tác Cải cách hành chính ở thành phố Hà Tĩnh đã được cấp chính quyền thành phố tập trung chỉ đạo quyết liệt trong những năm qua Năm

2016, UBND thành phố Hà Tĩnh đã xây dựng mô hình “ chính quyền, công sở thân thiện ” được xem là bước đột phá trong công tác CCHC hiện nay của UBND thành phố Hà Tĩnh Xây dưng chính quyền thân thiện nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực của bộ máy chính quyền thành phố, góp phần đưa thành phố Hà Tĩnh sớm trở thành đô thị loại II vảo năm 2018

Kinh nghiệm trong việc thực hiện CCTTHC và thực hiện cơ chế một cửa ở thành phố Hà Tĩnh thể hiện như sau:

Ban hành quyết định “ quy định về trách nhiệm, cách thức công khai xin lỗi của cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan HCNN trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh nếu gây khó khăn, phiền hà hoặc chậm trễ trong giải quyết TTHC” Đây là một trong những bước đi mang tính nền tảng của UBND thành phố trong việc nâng cao công tác quản lý nhà nước đồng bộ, hiệu quả trên các lĩnh vực, từng bước xây dựng chính quyền đô thị thân thiện Hình thức xin lỗi trực tiếp hoặc gián tiếp , cá nhân công chức, viên chức công khai xin lỗi trên các phương tiện thông tin đại chúng gồm đài phát thanh truyền hình thành phố

Các bảng hiệu, quy trình, Thủ tục CCHC, cách thức giải quyết công việc liên quan đến người dân, thực hiện công khai, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, công chức trực tiếp xử lý công việc

31

Một là, tăng cường công tác chỉ đạo trong CCTTHC Đây được coi là nhiệm vụ thường xuyên và quan trọng, một mặt góp phần đẩy mạnh CCTTHC trên phạm vi toàn thành phố; mặt khác kịp thời xử lí những khó khăn, vướng mắc có thể xảy ra trong quá trình CCTTHC

Hai là, tiếp tục triển khai thực hiện đơn giản hóa TTHC trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước theo Đề án 30 của chính phủ

Ba là, đẩy mạnh việc áp dụng cơ chế “Một cửa” ở tất cả các địa phương của thành phố Nhân rộng mô hình “Một cửa liên thông ” từ thành phố đến các xã, phường… Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc tại các mô hình “Một cửa ” đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ

Bốn là, thực hiện nghiêm túc chế độ công vụ, công chức, nâng cao chất lượng tuyển dụng, sử dụng cán bộ công chức Đặc biệt, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, năng lực thực hiện giải quyết công việc cho cán bộ công chức cấp xã, bồi dưỡng quy tắc hành chính, kĩ năng ứng xử văn minh nơi công sở…

Năm là, thường xuyên kiểm tra việc thực thi trách nhiệm công vụ đối với công chức đảm bảo cho đội ngũ cán bộ, công chức làm việc khách quan, khoa học, hiệu quả, hạn chế những tệ hách dịch, quan liêu có thể xảy ra, đảm bảo CCTTHC mang lại hiệu quả thiết thực cho nhân dân; xử lý nghiêm, kịp thời với những các bộ công chức lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao gây nhũng nhiễu, phiền hà cho tổ chức và công dân

1.5.3 Bài học kinh nghiệm cho thành phố Đồng Hới

Thực hiện cơ chế một cửa ở quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng và ở thành phố Hà Tĩnh là hai thành phố thuộc khu vực Trung Bộ, ngoài những đặc điểm, lợi thế thế riêng thì ở từng địa phương đó vẫn có những nét tương đồng với đặc điểm của thành phố Đồng Hới Qua nghiên cứu kinh nghiệm