HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG• Có ý kiến cho rằng cuộc tấn công đại phá quân Thanh của vua Quang Trung là cuộc tấn công thần tốc trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của Việt Nam.. 5/ Tóm tắt h
Trang 1Ngô Gia văn phái
Văn bản
Trang 2A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
• Có ý kiến cho rằng cuộc tấn công đại phá quân Thanh của vua Quang Trung là cuộc tấn công thần tốc trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của Việt Nam.
• Hãy tìm một số dẫn chứng lịch sử tiêu
biểu để khẳng định điều đó và nêu lên suy nghĩ của em
Trang 4B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Trang 5I – TÌM HIỂUCHUNG
1/ Tác giả: Là một nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì ở làng tả
Thanh Oai , nay thuộc huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây Trong đó hai tác giả chính là Ngô Thì Du và Ngô Thì Chí đều làm quan dưới triều Nguyễn.
Trang 64/ Bố cục :
4/ Bố cục : 3 phần
- Phần 1:
Từ đầu ….“Năm Mậu Thân 1788”
Nhận tin cấp báo, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, cầm quân ra Bắc.
- Phần 2:
“Vua Quang Trung kéo vào thành”:
Cuộc hành quân thần tốc và những chiến thắng
Trang 75/ Tóm tắt hồi thứ 14:
Nghe tin quân Thanh kéo vào Thăng Long, Nguyễn Huệ, đang ở Phú Xuân, liền lên ngôi hoàng đế, lấy hiệu là Quang Trung, tiến quân ra Bắc Hà Đến Nghệ An, vua cho tuyển
mộ lính, ra lời phủ dụ họ Đến Tam Điệp, 30 Tết, vua cho quân sĩ ăn Tết trước Đêm mùng 3 tháng giêng đánh thắng
Hà Hồi Mồng 5 đánh Ngọc Hồi, quân Thanh đại bại.Trưa
đó Quang Trung tiến binh vào Thăng Long Tôn Sĩ Nghị trốn chạy, quân giặc tranh nhau qua cầu, cầu gãy, xác giặc làm nghẽn cả khúc sông Vua tôi nhà Lê trốn chạy theo giặc sang Trung Quốc
Trang 91.Hình tượng người anh hùng Nguyễn Huệ.
Khi Bắc Bình Vương đư ợc tin
cấp báo quân Thanh đã đến
Thăng Long, Ông đã có phản
ứng như thế nào ?
Nghe tin: Giận lắm, họp tướng sĩ, định thân chinh cầm quân đi ngay.
Khi mọi ngưười đến họp đã
khuyên Ông điều gì ? Ông đã
hành động như thế nào ?
Nghe lời tướng sĩ lên ngôi Hoàng đế, sau đó hạ lệnh xuất quân (25/11/1788 )
Khi nghe mọi người đến họp
khuyên Quang Trung đã có
nghe lời tướng sĩ, lên ngôi
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
Trang 10Sắp xếp đội ngũ và truyền cho quân sĩ ngồi nghe lệnh và
là một người luôn hành động như thế nào ?
Hành động mạnh
mẽ, quyết đoán, xông xáo, nhanh gọn có chủ đích
và rất quả quyết.
Trang 11II.Tìm hiểu văn bản :
1.Hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ :
a Hành động mạnh mẽ, quyết đoán, xông xáo, nhanh gọn có chủ đích và rất quả quyết :
- Tế cáo trời đất ,lên ngôi hoàng đế.
- Xuất binh ra Bắc.
- Tuyển mộ quân lính.
- Mở cuộc duyệt binh ở Nghệ An.
- Phủ dụ tướng sĩ.
- Định kế hoạch hành quân đánh giặc.
- Vạch ra kế hoạch đối phó với nhà Thanh sau chiến thắng.
b.Trí tuệ sáng suốt, nhạy bén.
Trang 12Nêu lên dã tâm của giặc phương Bắc.
Tự hào về công lao đánh giặc ngoại xâm của cha ông.
Tin tưởng vào chính nghĩa của cuộc hành binh diệt Thanh và kêu gọi quân sĩ đánh giặc.
Ra kỷ luật đối với
quân sĩ.
Từ lời dụ quân sĩ trên em thấy tài năng nào của Nguyễn Huệ được
bộc lộ ?
Tài khích lệ quân sĩ.Trí tuệ sáng suốt
và nhạy bén.
Lời chỉ dụ của Quang Trung_Nguyễn Huệ
Trang 13Tam Điệp.
Mở tiệc khao quân.
Xử trí hai tướng Sở và Lân
Hoạch định kế sách đánh giặc và tính kế hoạch ngoại giao sau chiến tranh.
Tại Tam Điệp, Quang Trung
đã có những việc làm nào?
Tối 30 Tết thì lên đường tiến
quân ra Thăng Long.
Trang 14Tại Tam Điệp, Quang Trung đã
xử trí 2 tướng Sở và Lân như thế
nào ? Từ cách xử trí ấy nói với
tưởng hòa bình.
Nhạy bén, sáng suốt, độ lượng và công minh trong
việc xét đoán bề tôi.
Việc Quang Trung nói với tướng sĩ
về kế hoạch ngoại giao với nhà
Thanh sau chiến tranh cho thấy đây
là một vị vua có tấm nhìn và tư
tưởng như thế nào ?
Hành động mở tiệc khao quân, cho
quân ăn Tết trước và tối 30 Tết lập
tức lên đường cùng lời hứa hẹn đón
năm mới ở Thăng Long vào ngày
mùng 7 Tết cho thấy năng lực đặc
biệt nào ở vị vua này ?
II.Tìm hiểu văn bản :
1.Hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ :
Trang 15II.Tìm hiểu văn bản :
1.Hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ :
a Hành động mạnh mẽ, quyết đoán, xông xáo, nhanh gọn có chủ đích và rất quả quyết :
b.Trí tuệ sáng suốt, nhạy bén:
- Trong việc phân tích tình hình thời cuộc.
- Sáng suốt trong việc xét đoán và dùng người.
c Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng:
- “Chẳng qua mươi ngày có thể đuổi được người Thanh”
- Tính sẵn kế hoạch ngoại giao sau chiến thắng.
d Tài dụng binh như thần:
Vừa hành quân vừa đánh giặc mà vua Quang Trung định kế
hoạch trong vòng 7 ngày, thực hiện kế hoạch sớm hơn 2 ngày.
e Hình ảnh vua Quang Trung lẫm liệt trong chiến trận:
Trang 161 Hình ảnh anh hùng Nguyễn Huệ :
e Hình ảnh vua Quang Trung lẫm liệt trong chiến trận:
- Đêm mồng 3 tháng giêng Kỷ
Dậu (1789) đánh đồn Hà Hồi.
- Mồng 5 tháng giêng đánh đồn
Ngọc Hồi.
-Trưa mồng 5:vua Quang Trung
vào thành Thăng Long.
→ Dưới sự lãnh đạo tài tình của
vua Quang Trung quân ta đã
đánh những trận thật hào hùng
làm kẻ thù phải khiếp sợ.
Nguyễn Huệ là người trí
dũng văn võ song toàn
Trang 17Qua phần 1 hình ảnh vua
Quang Trung được tái
hiện lên bằng biện pháp
nghệ thuật nào ?
Các biện pháp nghệ
thuật ấy nói với em về
một vị vua như thế nào ?
Kể bằng hành động,
sự việc, lời nói cụ thể.
Là một vị vua yêu nước, sáng suốt, có tài cầm quân.
Nguyễn Huệ là người trí dũng văn võ song toàn
1 Hình ảnh anh hùng Nguyễn Huệ :
e Hình ảnh vua Quang Trung lẫm liệt trong chiến trận:
Trang 18* Kỳ tài trong việc dùng binh
- 25 tháng chạp xuất quân ở Phú Xuân (Huế).
- 29 tháng chạp ra đến Nghệ An: duyệt binh, phủ dụ quân lính.
- 30 tháng chạp đã ra đến Tam Điệp cách Huế 500 km.
- Tối 30 tháng chạp lập tức lên đường
- Hành quân xa nhưng quân đội vẫn chỉnh tề
Trang 20t y
h
i o
a c o k
t
n a u q
g n u r t g
h
u
i
y o o d g h a
o
d
d n y
g n
t
h n
h a
o m
h
c
g o
d
s a
n
o
n
y s
a
d
h
o
Nghĩa quân nào đã giành thắng lợi
trong trận đại phá quân Thanh?
Trong trận Ngọc Hồi, quân ta ghép các mảnh ván và
lấy cái gì quấn ở bên ngoài để làm lá chắn?
Tên tướng giặc đã thắt cổ tự tử ở đồn Đống Đa? N ă m 1789 theo âm lịch được gọi là n ă m gì?
Mờ sáng mồng 5 tết n ă m Kỷ Dậu(1789), quân ta cùng một lúc
đánh vào nh ữ ng đồn nào của địch?
Tên một đô đốc chỉ huy quân ta vượt biển tiến vào Hải Dương?
Đêm mồng ba tết năm Kỷ Dậu(1789), quân ta tấn công đồn nào? 6.Đây là tên tướng giặc đã chỉ huy quân Thanh sang xâm lược nước ta năm 1788.
• Cuối năm 1788, hai mươi chín vạn quân nào kéo vào
nước ta?
1 2
3 4
8
7 5
10 9
GIẢI Ô CHỮ
6
Trang 212/ Vì sao nghĩa quân Tây Sơn đã đánh thắng quânThanh?
- Tinh thần chiến đấu dũng cảm của nghĩa quân Tây Sơn
- Cuộc chiến đấu chính nghĩa được sự ủng hộ của nhân dân
- Tài chỉ huy của vua Quang Trung với chiến thuật tài tình, nắm vững thời cơ, phản công quyết liệt, hành quân thần tốc, tiến quân mãnh liệt
- Dùng đội quân cảm tử khiêng ván
- Lùa voi dày đạp
Trang 222 Sự thảm hại của quân tướng nhà Thanh:
- Tôn Sĩ Nghị: tên tướng bất
tài, kiêu căng, tự mãn,chủ
quan khinh địch
- Khi quân Tây Sơn đánh
đến nơi “sợ mất mật,
ngựa không kịp đóng yên
cương, người không kịp
mặc áo giáp nhằm hướng
Trang 233 Số phận của bọn vua tôi phản nước hại dân:
-Vua Lê vội vã đưa Thái hậu
ra ngoài chạy trốn theo
- Cướp thuyền đánh cá của
dân đêm ngày đi gấp, luôn
mấy ngày không ăn, nhờ
viên thổ hào cho ăn, ở
-Đến cửa ải : nhìn nhau than
thở, oán giận, chảy nước mắt
Tình cảnh khốn đốn,
bi thảm
Trang 24THẢO LUẬN NHÓM (3 PHÚT)
Ngòi bút tác giả miêu tả hai cuộc tháo chạy của quân tướng
nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu Thống có gì khác biệt?
Em hãy giải thích?
Cuộc tháo chạy của quân Thanh:
- Nhịp điệu nhanh, mạnh, hối hả
- Ngòi bút miêu tả khách quan, hàm chứa sự hả hê,sung sướng của người thắng trận trước sự thảm bại của bè lũ cướp nước
Cuộc tháo chạy của vua Lê
- Nhịp điệu chậm hơn, tác giả dừng lại miêu tả tỉ mỉ những giọt nước mắt thương cảm của người thổ hào, nước mắt tủi hổ của vua Lê, cuộc tiếp đãi thịnh tình của kẻ bề tôi
- Âm hưởng có phần ngậm ngùi, chua xót
Trang 25THẢO LUẬN NHÓM (2 PHÚT)
Tại sao hai tác giả là quan lại nhà Lê, Nguyễn mà lại viết về Nguyễn Huệ một cách sinh động, lẫm liệt như vậy?
- Họ có ý thức tự hào dân tộc.
- Tính cách của các nhà viết sử thời phong kiến => Đó là điểm tiến bộ của các tác giả Ngô gia văn phái.
Trang 26LỄ HỘI ĐỐNG ĐA
Trang 27III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
-Trình tự kể diễn biến các sự kiện lịch sử.
- Nhân vật lịch sử với ngôn ngữ kể, tả chân thực, sinh động.
- Giọng điệu trần thuật thích hợp với việc thể hiện thái độ của tác giả.
Trang 28Oai phong
Trang 29- Chuẩn bị bài: “Sự phát triển của từ vựng”
- Soạn bài: Truyện Kiều của Nguyễn Du