Bai 25 dung cum chu vi de mo rong cau

Chuyển đổi kiểu câu Mở rộng câu Rút gọn câu Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu Thêm trạng ngữ cho câu Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu... 50

H: Chuyển đổi câu chủ động sau thành 2 câu bị động tương ứng : một câu dùng “bị”, một câu dùng “được”

H: Cho biết sắc thái ý nghĩa của câu dùng “được” và câu dùng

“bị” có gì khác nhau?

Mẹ gọi em về.

1 Em được mẹ gọi về.

2 Em bị mẹ gọi về.

 Vui mừng vì được mẹ gọi về.

 Buồn, không muốn bị mẹ gọi về.KIỂM TRA BÀI CŨ

BÀI 24 –

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ

RỘNG CÂU

Các phép biến đổi câu

Thêm, bớt thành phần câu Chuyển đổi kiểu câu

Mở rộng câu

Rút gọn

câu

Dùng cụm chủ - vị để mở

rộng câu

Thêm trạng ngữ cho câu

Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

Dùng cụm chủ - vị để mở

rộng câu

I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

1 Bài tập: Bài tập a,b sgk tr 50

Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,

luyện những tình cảm ta sẵn có […] (Hoài Thanh)

→ Mở rộng câu ở thành phần vị ngữ

* Ghi nhớ 1: SGK/51

Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ

có hình thức cấu tạo giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị (cụm C-V) làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu.

I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Cách 1:

Văn chương gây cho ta tình cảm, luyện

cho ta tình cảm

So sánh 2 cách viết sau Theo em, cách viết nào hay hơn?

nội dung cụ thể hơn, nhịp điệu câu văn

uyển chuyển hơn.

Nội dung không hay,

không thể hiện cảm xúc.

* VD: - Sgk/51

a Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.

b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.

c Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

d Nói cho đúng thì phẩm giá của tiếng Việt chỉ mới thật sự

được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.

Câu hỏi:

- Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu trên

- Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ

trong các câu trên

- Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?

b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.

Trạng ngữ Chủ ngữ Vị ngữ

 Cụm C – V làm vị ngữ.

c Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

Chủ ngữ

Vị ngữ

Vị ngữ (Cụm động từ)

(Cụm động từ)

có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

Động từ trung tâm

d Nói cho đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt chỉ mới thực sự

được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.

Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ , cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V.

Ghi nhớ 2 : SGK/51

Dùng cụm C – V

để mở rộng thành

phần câu Phụ ngữ trong

cụm tính từ

Chủ ngữ

Phụ ngữ trong cụm động từ

Phụ ngữ trong cụm danh từ

Vị ngữ

Phụ ngữ trong cụm danh từ

Phụ ngữ trong cụm động từ

Phụ ngữ trong cụm tính từ

Khái

niệm

Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu:

III Luyện tập

1.Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu cụm C-V làm thành phần gì ?

a Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới

định được, người ta gặt mang về.

b Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

c Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy

hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào.

d Bỗng một bàn tay đập và khiến hắn giật mình.

a Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới định được, người ta gặt mang về .

 Cụm C-V làm vị ngữ

b Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

C V

V C

C N V N

c Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta

thấy hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào .

d Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình.

V C

Bài 2: Tìm câu không được mở rộng bằng cụm C-V

a Hoa nở rất đẹp.

b Tổ quốc tôi núi sông diễm lệ.

c Em đã làm xong bài tập mà thầy giáo vừa ra.

d Trời thu trong xanh rất đẹp, những áng mây trắng lững lờ trôi.

Bài 2: Tìm câu không được mở rộng bằng cụm C-V

a Hoa nở rất đẹp.

b Tổ quốc tôi núi sông diễm lệ.

c Em đã làm xong bài tập mà thầy giáo vừa ra.

d Trời thu trong xanh rất đẹp, những áng mây trắng lững lờ trôi.

Bài 3 : Đặt câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.

- Quyển sách này bìa rất đẹp.

- Gió thổi lên làm mát lòng người.

- Lớp học chúng mình giờ ra chơi rất vui.

Dùng cụm C-V

để mở rộng câu

Thế nào là dùng cụm C-V để mở rộng câu?

Là dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu.

Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu

Chủ ngữ

Vị ngữ Phụ ngữ trong cụm danh từ Phụ ngữ trong cụm động từ Phụ ngữ trong cụm tính từ

* Bài cũ: Về học thuộc các ghi nhớ, chuẩn bị phần II để tiết sau Ôn tập.

Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu trên mở rộng

thành phần nào?

a Chiếc bàn này chân đã gẫy

b Cô giáo ốm là một tin buồn

c Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3

d Tôi rất thích con gấu Lan tặng.

Chiếc bàn này chân đã gẫy

Cô giáo ốm là một tin buồn

Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3

Tôi rất thích con gấu Lan tặng.

Cụm C – V làm chủ ngữ

Cụm C – V làm vị ngữ

Đ T

D T