Bài giảng môn điền kinh đại học thủy lợi

 Nắm được kỹ thuật xuất phát trong chạy 100m - Làm quen với bàn đạp và học cách lắp bàn đạp - Nắm rõ kỹ thuật xuất phát và tư thế thân người ở giai đoạn xuất phát  Nắm được kỹ thu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT

BÀI GIẢNG SỐ 1

II YÊU CẦU

 Sinh viên hiểu, biết về lịch sử hình thành và phát triển của môn điền kinh trên thế giới và Việt Nam

 Nắm được kỹ thuật xuất phát trong chạy 100m

- Làm quen với bàn đạp và học cách lắp bàn đạp

- Nắm rõ kỹ thuật xuất phát và tư thế thân người ở giai đoạn xuất phát

 Nắm được kỹ thuật phát triển tốc độ ban đầu

III Nội dung

Sự ra đời và phát triển của môn điền kinh:

 Chúng ta biết các hoạt động đi, chạy, nhảy và ném đẩy là những dạng hoạt động, vận động tự nhiên quen thuộc của con người ngay từ thời xa xưa, nếu như ban đầu các hoạt động này chỉ coi là phương thức di chuyển, cách săn bắt con mồi, tự vệ hoặc tấn công cách chạy trốn hay đuổi bắt kẻ thù Thì về sau, cùng với sự phát triển của xã hội loại người, các dạng hoạt động vận động đó ngày càng được hoàn thiện, nâng cấp và ngày càng

có vị trí ý nghĩa cao đối với cuộc sống của con người

 Dưới thời nô lệ phong kiến, các nội dung chạy nhảy, ném đẩy đã là những bài tập phổ biến để rèn luyện thể lực, khả năng chiến đấu cho chủ nô, quan lại và binh lính, đồng thời

đó cũng là nội dung sử dụng trong các lễ hội (gồm cả lễ hội Olympic cổ đại) Trong

xã hội tư bản, các nội dung của điền kinh có trong chương trình giáo dục toàn diện ,toàn phần GDTC

Lịch sử môn điền kinh trên thế giới :

 Từ nửa sau thế kỷ XIX điền kinh mới thực sự phát triển như một môn thể thao có vai trò định hướng không chỉ trong trường học mà còn cả trong việc rèn luyện thể lực cho quân đội

 Môn điền kinh phát triển sớm nhất ở nước Anh từ những năm 1837 đã có các cuộc thi đấu điền kinh được diễn ra và các câu lạc bộ điền kinh đầu tiên trên thế giới được thành lập Tới 1880 hội điền kinh nước Anh được thành lập trên cơ sở hợp nhất các tổ chức về điền kinh của nước Anh

 Tại pháp môn điền kinh bắt đầu phát triển vào những năm 70 của thế kỷ XIX và tới cuối những năm 80 của thế kỷ XIX tổng hội điền kinh pháp cũng được thành lập

 Trong những năm 1880-1890 nhiều liên đoàn điền kinh nghiệp dư của nhiều nước đã được thành lập

 Đặc biệt năm 1896 đại hội Olympic được tái tổ chức 4 năm 1 lần

 Năm 1912 liên đoàn điền kinh nghiệp dư quốc tế được thành lập viết tắt là IAAF đây

là tổ chức quốc tế có chức năng điều hành

sự phát triển của môn điền kinh trên toàn thế giới Hiện nay IAAF có 209 nước thành viên

Lịch sử phát triển điền kinh ở Việt Nam :

Lịch sử phát triển điền kinh ở Việt Nam đã có

từ rất lâu gắn liền với công cuộc dựng nước và giữ nước của đất nước qua các thời kỳ khác nhau

• Phong kiến : phục vụ cho việc huấn luyện binh

sĩ chiều đình , phục vụ cho lao động sản xuất , các hoạt động văn hóa lễ hội

• Thời kỳ Pháp xâm lược : phục vụ cho nhiệm

vụ đấu tranh vũ trang dành độc lập dân tộc , phục vụ lao động sản xuất , giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Giai đoạn sau khi dành chính quyền từ tay thực dân pháp liên đoàn điền kinh Việt Nam

( VAF ) được thành lập đánh dấu cho sự phát triển phong trào điền kinh Việt Nam

Giai đoạn sau 1975 đến nay nhiệm vụ và phong trào điền kinh Việt Nam phát triển và hòa nhập theo phong trào chung của khu vực và trên thế giới

Trong nhiều năm gần đây điền kinh Việt Nam

đã khẳng định vị thế của mình ở đấu trường khu vực đông nam á bằng việc thường xuyên đứng trong tốp đầu ở các giải đấu khu vực như seagame ở tổng số huy chương của môn điền kinh

Giới thiệu nội dung chạy 100m

 Các giai đoạn kỹ thuật trong chạy 100m :

 Giai đoạn xuất phát

 Giai đoạn chạy lao sau xuất phát (giai đoạn phát triển tốc độ ban đầu)

 Giai đoạn chạy giữa quãng

 Giai đoạn về đích (đánh đích)

 Cấu tạo và tác dụng của bàn đạp

Cách lắp bàn đạp thông thường :

 Đặt thanh sắt hình chữ T vào chính giữa làn đường chạy vuông góc với vạch xuất phát và cách vạch xuất phát khoảng 15cm chân thanh sắt chữ T quay về hướng đích

 Lắp bàn đạp phía trên trước là chân không thuận cách vạch xuất phát bằng độ dài của 1-1,5 bàn chân

 Lắp bàn đạp phía sau là chân thuận cách bàn đạp trước bằng độ dài của 1 cẳng chân

 Sau khi lắp xong 3 bộ phận của bàn đạp chú ý phải điều chỉnh góc nghiêng của mặt bàn đạp

• Mặt bàn đạp phía trước là chân thuận có góc nghiêng nhỏ hơn góc độ nghiêng của bàn đạp sau có góc nghiêng khoảng 45

độ

• Mặt bàn đạp phía sau có góc nghiêng khoảng 80 độ

 Kỹ thuật xuất phát :

 Trong giai đoạn xuất phát sẽ có 3 hiệu lệnh:

“vào chỗ”, “sẵn sàng” và hiệu lệnh “chạy”

o Khi có lệnh “vào chỗ” vận động viên di chuyển vào bàn đạp (vị trí xuất phát) thực hiện

tư thế đặt tay và chân đợi lệnh “sẵn sàng”

 Tư thế và vị trí đặt tay : Các ngón tay còn lại khép sát tách biệt so với ngón cái, đặt tay sát mép vạch xuất phát, 2 tay đặt bằng độ rộng của vai cách nhau khoảng 40-50cm

 Tư thế và vị trí đặt của chân: đặt mím mũi giầy xuống đường chạy còn lại toàn bộ đế giầy đặt

ôm chọn trên mặt bàn đạp

o Khi có hiệu lệnh “sẵn sàng” :

Duỗi cẳng chân đẩy đùi nâng hông lên tới khi cao hơn vai khoảng 10-20cm lúc này góc độ giữa đùi và cẳng chân lớn hơn 90 độ và nhỏ hơn 135 độ , trọng tâm

cơ thể dồn trên 2 tay thân người hơi đổ

về trước vạch xuất phát , đầu thả lỏng tự nhiên , thở sâu và cố định tư thế đợi lệnh“chạy ’’

o Khi có hiệu lệnh “chạy” nhanh chóng đạp mạnh chân vào bàn đạp

để lao nhanh người ra, 2 tay đánh mạnh về trước và ra sau theo chiều ngược với chân và chuyển sang giai đoạn phát triển tốc độ ban đầu (chạy lao)

Kỹ thuật phát triển tốc độ ban đầu (chạy lao) :

Kỹ thuật phát triển tốc độ ban đầu (chạy lao sau xuất phát):

Sau khi rời bàn đạp, cố gắng nhấc cao đùi vươn nhiều về trước, đạp sau mạnh, tích cực, tiếp đất bằng nửa bàn chân trên, tay đánh mạnh, thân người lao nhiều về trước tạo với mặt đường chạy 1 góc nhọn khoảng 45-65 độ, cố gắng tăng nhanh tần

số bước chạy trong khoảng 15-20m đầu Bước chạy dài dần và thân người thẳng dần chuyển sang giai đoạn chạy giữa quãng khi đã đạt tốc độ tối đa

NỘI DUNG GIẢNG DẠY

MÔN ĐIỀN KINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT

 Luật cơ bản môn điền kinh

 Kỹ thuật chạy đà và giậm nhảy của nhảy

xa “ kiểu ngồi ’’

 Nắm được luật cơ bản của nội dung chạy 100m và nhảy xa

 Nắm được kỹ thuật chạy đà và giậm nhảy

Luật cơ bản nội dung chạy 100m và nhảy xa:

 Luật cơ bản nội dung chạy 100m:

o Xác định xuất phát: có 3 lệnh là “chuẩn bị”,

“sẵn sàng” và lệnh “chạy”

 Khi có lệnh “chuẩn bị” vận động viên di chuyển vào vị trí xuất phát

 Khi có lệnh “sẵn sàng” vận động viên vào tư thế xuất phát cố định và đợi lệnh “chạy”

 khi ở tư thế “ săn sàng ” nếu vận động viên thực hiện bất kỳ một chuyển động nào trước khi có lệnh “ chạy ” thì sẽ bị xác định là phạm quy

o Xác định Ô chạy ( làn đường chạy ) :

 Ô chạy được xác định bởi 2 vạch sơn trắng và

có độ rộng giữa 2 vạch sơn trắng là 125cm

 Ở nội dung chạy 100m mỗi vận động viên sẽ có

1 Ô chạy riêng biệt

Khi chạy nếu vận động viên nào chạy sai Ô gây cản trở cho vận động viên khác thì sẽ bị trọng tài giám sát đường chạy xác định là phạm quy

và không được công nhận kết quả

Trong trường hợp vận động viên chạy sai Ô và trọng tài giám sát đường chạy xác định là không gây cản trở cho bất kỳ vận động viên nào khác và không có lợi thế từ việc chạy sai Ô để

có kết quả tốt thì vận động viên đó vẫn được công nhận kết quả mà không bị phạm quy

o Xác định đích:

Vận động viên được coi là hoàn thành lượt chạy 100m khi bộ phận của thân trên trừ đầu

và cổ chạm vào mặt phẳng đứng chứa vạch đích (không tính tay, chân chạm đích)

 Nếu có 2 vận động viên về đích với thời gian bằng nhau thì trọng tài xác định đích sẽ xác định thông qua các thiết bị tính giờ với độ chuẩn xác tới 1/1000 giây và sẽ đưa ra quyết định cả 2 sẽ vào vòng tiếp theo nếu có thể, trong trường hợp không thể thì trọng tài sẽ xem sét việc thi đấu lại giữa 2 vận động viên có thành tích bằng nhau hoặc sẽ cho bốc thăm để xác định vận động viên vào vòng tiếp theo Nếu

là vòng đấu trung kết xếp thứ hạng thì 2 vận động viên sẽ cùng giữ thứ hạng đó

 Luật cơ bản nội dung nhảy xa :

 Đường chạy đà : có chiều rộng 1,2-1,5m và có chiều dài 40-45m

 Ván giậm nhảy : là 1 khối hình hộp đặc bằng

gỗ có chiều dài 1,2m được sơn màu trắng được chôn ngang mức với đường chạy đà , ngay cạnh ván giậm nhảy là vạch giậm nhảy , ngay sau vạch giậm nhảy được đặt 1 ván phủ chất dẻo để giúp trọng tài xác định phạm quy

 Hố nhảy: có chiều rộng 2,75m - 3m và có chiều dài không ngắn hơn 8m, có chiều sâu 0,5m được đổ đầy cát ẩm và tơi xốp mặt trên cao bằng ván giậm nhảy

 Thi đấu: vận động viên sẽ vào thi đấu theo thứ

tự bốc thăm nếu có dưới 8 vận động viên thì

mỗi vận động viên được nhảy tối đa 6 lần, nếu

có trên 8 vận động viên thi đấu mỗi vận động viên sẽ nhảy 3 lần sau đó 8 vận động viên có thành tích cao nhất được nhảy thên 3 lần mỗi vận động viên được tính thành tích ở lần nhảy tốt nhất bao gồm cả những lần nhảy để xếp thứ hạng khi có sự bằng nhau

Những trường hợp phạm quy:

Nếu vận động viên chạy đà hoặc giậm nhảy sau vạch giậm nhảy sẽ bị trọng tài xác định là phạm quy

Giậm nhảy phía ngoài phạm vi 2 đầu ván sẽ bị xác định là phạm quy cho dù là giậm nhảy trước hay sau vạch giậm nhảy kéo dài

Nếu vận động viên thực hiện xong lần nhảy đi ngược lại qua khu vực rơi cũng được xác định

là phạm quy

Thành tích của lần nhảy hợp lệ được đo từ điểm chạm gần nhất của cơ thể tạo ra trên cát cho tới vạch giậm nhảy

 Kỹ thuật chạy đà và giậm nhảy của nhảy

xa “kiểu ngồi”:

o Các giai đoạn kỹ thuật trong nhảy xa:

 Giai đoạn chạy đà

 Giai đoạn giậm nhảy

 Giai đoạn trên không

 Giai đoạn tiếp đất

o Kỹ thuật chạy đà:

 xác định đà và cách đo đà

 Cự ly chạy đà : Số bước chạy đà đối với sinh viên nam không chuyên từ 15 - 20 bước chạy

đà (khoảng 30 – 40m), nữ từ 12 – 15 bước chạy đà (khoảng 24 – 30m)

 Xác định đà :

 Nếu chạy đà, số bước chẵn (12 -14 - 16 )

bước thì chân giậm nhảy đặt sát ngay sau vạch xuất phát.( đặc trước)

 Nếu chạy đà, số bước lẻ (13 -15 - 17 ) bước thì chân lăng đặt sát ngay sau vạch xuất phát ( hay chân giậm nhảy đứng phía sau)

Nhịp điệu chạy đà:

 Có hai cách để tăng tốc độ là

- Cách thứ nhất: Tăng tốc độ đều trên toàn đà và

đạt tới tốc độ tối đa ở các bước cuối ( phù hợp với người mới tập)

- Cách thứ hai: Chạy đà và đạt tốc độ cao ngay

từ đầu, duy trì tốc độ cao trên cự ly và lại cố gắng tăng tốc độ ở cuối cự ly, phù hợp cho những người có trình độ tập luyện cao, tần số bước chạy nhanh, động tác thoải mái

 Kỹ thuật chạy đà:

Cơ bản giống như kỹ thuật chạy giữa quãng của

cự ly ngắn, nhưng để chuẩn bị tốt cho động tác giậm nhảy nên các bước chạy trong nhảy xa có đàn tính cao hơn, trọng tâm thân thể nhấp nhô hơn, góc độ đạp sau lớn hơn, thời gian chân chạm đất lâu hơn thân người càng về gần ván giậm càng thẳng đứng, nhằm để kéo dài bước chạy ở 4 bước cuối cùng chuẩn bị tốt cho động tác giậm nhảy, tần số bước chạy nhanh, mạnh, nhịp nhàng, không giảm tốc độ khi chuyển qua động tác giậm nhảy

o Kỹ thuật giậm nhảy:

• Thời điểm đặt chân lên ván giậm:

Khi đặt chân vào điểm giậm nhảy, do điểm đặt chân ở phía trước hình chiếu trọng tâm cơ thể Nên đùi chân giậm nhảy không nhấc cao mà chủ động ép đùi về sau để chân giậm tiếp xúc với ván giậm hầu như thẳng Đặt cả bàn chân vào ván giậm, gót chân chạm hơi sớm hơn một chút gần với điểm dọi của trọng tâm cơ thể

 Thời kỳ thẳng đứng:

Sau khi đặt chân lên điểm giậm nhảy xong, do ảnh hưởng quán tính và trọng lực, đồng thời để giảm chấn động cho cơ thể và chuẩn bị đạp duỗi Lúc này các khớp: gối, hông, cổ chân gập lại một cách tích cực Do động tác hoãn xung này làm trọng tâm cơ thể hạ thấp và di chuyển lên gần trùng với điểm chống của chân giậm, chân giậm bắt đầu đạp duỗi

 Thời điểm chân giậm rời ván:

Cùng lúc chân lăng gập lại ở cẳng chân đuổi vượt chân giậm và đá mạnh từ sau ra trước lên trên; đồng thời chân giậm đạp duỗi hết các khớp: cổ chân, gối, hông và bật lên trên làm thay đổi hướng chuyển động trọng tâm cơ thể, người nhảy bắt đầu vào giai đoạn bay

 Tư thế “bước bộ trên không”:

 Kết thúc động tác giậm nhảy là hình thành tư thế bước bộ trên không

 Tư thế lúc này thân trên và đùi chân lăng tạo thành 1 góc khoảng 90 độ, gối co lại khoảng 85 độ Chân giậm đạp duỗi thẳng hết các khớp và giữ lại ở phía sau Tay cùng bên với chân giậm co ở khuỷu 90 độ đánh từ sau xuống dưới ra trước lên trên và dừng khi cánh tay song song với mặt đất Tay cùng bên với chân lăng gấp ở khuỷu đánh từ trước ra sau lên trên sang ngang lòng bàn tay úp ở trước ngực, khuỷu tay hơi cao hơn vai Hai vai cố định nín thở, đầu và mắt hướng thẳng về trước

NỘI DUNG GIẢNG DẠY

MÔN ĐIỀN KINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT

BÀI GIẢNG SỐ 3

II YÊU CẦU

 Hiểu và nắm được vai trò, tác dụng của môn điền kinh đối với con người

 nắm vững kỹ thuật chạy giữa quãng

và kỹ thuật đánh đích

III NỘI DUNG

con người:

 Vai trò: xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi

loài người cần ra sức học tập và rèn luyện để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội

 muốn học tập tốt thì cần phải có sức khỏe Sức khỏe tốt là tiền đề trí tuệ phát triển

 Nếu không có sức khỏe thì mọi hoạt động rất khó nhọc , vì vậy muốn có sức khỏe tốt thì con người chúng ta phải ra sức rèn luyện thể dục thể thao nói chung và môn điền kinh nói riêng

 vì mọi hoạt động vận động đều có sức khỏe tốt đối với con người

 Môn điền kinh thực sự có tác dụng tốt đối với sức khỏe và là cơ sở để phát triển các tố chất thể lực cho các môn thể thao Chính vì vậy môn điền kinh chiếm vai trò quan trọng trong thể dục thể thao và nâng cao sức khỏe cho loài người

với tầm quan trọng như vậy thì ngày nay môn điền kinh được phát triển sâu rộng trong xã hội với chất lượng ngày càng cao và là nội dung chính trong các chương trình giáo dục thể chất

ở các cấp bậc học còn là nội dung chính trong tiêu chuẩn rèn luyện thân thể sẵn sàng lao động

và bảo về tổ quốc

 Tác dụng môn điền kinh đối với con người :

 Môn điền kinh sẽ giúp cho con người hiểu biết

được sự luyện tập thể dục thể thao có tác dụng tới sức khỏe của con người Nhất là tác dụng đến hệ thần kinh cơ quan vận động đặc biệt là

sự hô hấp, tim mạch và tiêu hóa, luyện tập thường xuyên sẽ làm cơ tim co bóp khỏe, đàn tính của thành mạch máu cao hô hấp được sâu Sức đề kháng của cơ thể được cải thiện giảm thiểu khả năng ốm đau bệnh tật