Tóm tắt luận án Tiến sĩ Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Toán học: Vận dụng chu trình kiến tạo 5E vào dạy học một số chủ đề toán cho sinh viên khối trường cao đẳng kinh tế -

Mục tiêu nghiên cứu của luận án này nhằm đề xuất những biện pháp sư phạm dạy học một số chủ đề Toán cho sinh viên khối trường CĐ KT-KT theo CTKT 5E nhằm hỗ trợ SV kiến tạo tri thức, liên hệ tri thức với thực tế nghề nghiệp, qua đó góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng đào tạo.

TRƯỜNG Đ I H C S  PH MẠ Ọ Ư Ạ

––––––––––––––––––––––––––

NGUY N TH  LOANỄ Ị

V N D NG CHU TRÌNH KI N T O 5E VÀO D Y H C Ậ Ụ Ế Ạ Ạ Ọ

M T S  CH  Đ  TOÁN CHO SINH VIÊN KH I TRỘ Ố Ủ Ề Ố ƯỜNG 

CAO Đ NG KINH T  ­ K  THU T Ẳ Ế Ỹ Ậ

Ngành: Lý lu n và phậ ương pháp d y h c b  môn Toán h cạ ọ ộ ọ

Mã s : 9140111ố

TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ Ắ Ậ Ế

TRƯỜNG Đ I H C S  PH M ­ Đ I H C THÁI NGUYÊNẠ Ọ Ư Ạ Ạ Ọ

Ngườ ưới h ng d n khoa h c:ẫ ọ 1. GS.TS Bùi Văn Nghị

­Th  vi n Qu c gia;ư ệ ố

­Trung tâm H c li u ­ ĐHTN;ọ ệ

2. (2014), “Đánh giá năng l c t  h c môn Xác su t Th ng kê c a SVự ự ọ ấ ố ủ  

tr ng Cao đ ng  Kinh t  ­ K  thu t, Đ i h c Thái Nguyên”ườ ẳ ế ỹ ậ ạ ọ , T p ạ   chí  Giáo d c, B  Giáo d c & Đào t o ụ ộ ụ ạ , s  đ c bi t 06/2014 , trố ặ ệ  198­200

3. (2015), “D y h c h c ph n Xác su t Th ng kê theo mô hình 5E choạ ọ ọ ầ ấ ố  sinh   viên   tr ng   Cao   đ ng   Kinh   t   ­   K   thu t,   Đ i   h c   Tháiườ ẳ ế ỹ ậ ạ ọ  

Nguyên”,  T p chí Khoa h c Giáo d c, Vi n Khoa h c giáo d c, ạ ọ ụ ệ ọ ụ  

B  Giáo d c & Đào t o ộ ụ ạ , s  đ c bi t 04/2015, tr 65­67ố ặ ệ

4. (2016), “T  ch c d y h c  khám phá trong d y h c Toán caoổ ứ ạ ọ ạ ọ  

c p cho sinh viên trấ ường Cao đ ng Kinh t  ­ K  thu t”ẳ ế ỹ ậ , T p ạ   chí Giáo d c ụ , B  Giáo d c & Đào t o ộ ụ ạ , s  379­04/1016, tr 47­49ố

5. (2017), “M t s  bi n pháp góp ph n nâng cao ch t lộ ố ệ ầ ấ ượng d yạ  

h c môn Xác su t Th ng kê qua vi c ki m tra đánh giá k t quọ ấ ố ệ ể ế ả 

h c t p c a sinh viên trọ ậ ủ ường Cao đ ng Kinh t  ­ K  thu t”,ẳ ế ỹ ậ  

T p chí  Qu n lý Giáo d c ạ ả ụ , H c vi n Qu n lý Giáo d cọ ệ ả ụ , s  11­ố11/2017, tr 112­118 

6.  (2018),  “K t h p mô hình d y h c 5E v i các ph ng phápế ợ ạ ọ ớ ươ  

d y h c tích c c trong d y h c Toán cao c p cho sinh viênạ ọ ự ạ ọ ấ  

trường Cao đ ng”ẳ , T p chí Khoa h c Giáo d c, Vi n Khoa h c ạ ọ ụ ệ ọ   giáo d c, ụ  B  Giáo d c & Đào t o ộ ụ ạ  s  01/2018, tr 68­70ố

7.(2020), “Bi n pháp d y h c m t s  ch  đ  Toán cho sinh viênệ ạ ọ ộ ố ủ ề  

kh i trố ường Cao đ ng Kinh t  ­ K  thu t theo chu trình d y h cẳ ế ỹ ậ ạ ọ  

ki n t o 5E”,  ế ạ T p chí   Qu n lý Giáo d c ạ ả ụ , H c vi n Qu n lýọ ệ ả  Giáo d cụ , s  12­02/2020, tr 45­50ố  

II Đ  tài nghiên c u khoa h cề ứ ọ

1.Ch  nhi m đ  tài khoa h c và công ngh  c p trủ ệ ề ọ ệ ấ ường (2014) 

“Phát huy ph ươ ng pháp d y h c tích c c trong tình hu ng d y ạ ọ ự ố ạ  

h c gi i bài t p Lý thuy t Xác su t và Th ng kê Toán cho sinh ọ ả ậ ế ấ ố  

­ K  thu t, Đ i h c Thái Nguyênỹ ậ ạ ọ

2.Ch  nhi m đ  tài khoa h c và công ngh  c p Đ i h c Tháiủ ệ ề ọ ệ ấ ạ ọ  

Nguyên (2017 ­ 2018) “V n d ng CTKT 5E vào d y h c m t s ậ ụ ạ ọ ộ ố  

ch  đ  toán nh m nâng cao năng l c gi i quy t v n đ  cho ủ ề ằ ự ả ế ấ ề   sinh viên kh i tr ố ườ ng cao đ ng Kinh t  ­ K  thu t t nh Thái ẳ ế ỹ ậ ỉ   Nguyên”

th ng kê (XSTK) đ i v i ngh  nghi p sau này c a SV CĐ KT­KTố ố ớ ề ệ ủ(4) Xu t phát t  m t s  k t qu  nghiên c u, v n d ng chu trìnhấ ừ ộ ố ế ả ứ ậ ụ  

d y h c 5E trong d y h c trên th  gi i và   Vi t Nam. ạ ọ ạ ọ ế ớ ở ệ

2. Muc đích nghiên c ụ́ ư

Đ  xu t nh ng bi n pháp s  ph m d y h c m t s  ch  đề ấ ữ ệ ư ạ ạ ọ ộ ố ủ ề Toán cho SV kh i trố ường CĐ KT­KT theo CTKT 5E nh m h  trằ ỗ ợ 

SV ki n t o tri th c, liên h  tri th c v i th c t  ngh  nghi p, quaế ạ ứ ệ ứ ớ ự ế ề ệ  

đó góp ph n đ i m i PPDH, nâng cao ch t lầ ổ ớ ấ ượng đào t o. ạ

3. Nhiêm vu nghiên c ụ́ ̣ ư

Lu n án c n tr  l i các câu h i nghiên c u sau đây:ậ ầ ả ờ ỏ ứ

­ T ng quan v  nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ nổ ề ữ ứ ế  

đ  tài lu n án nói chung, v  CTDH 5E nói riêng nh  th  nào?ề ậ ề ư ế

­ Tình hình d y h c m t s  ch  đ  Toán   m t s  trạ ọ ộ ố ủ ề ở ộ ố ường CĐ KT­KT có gì b t c p? đ  làm rõ lý do có th  ấ ậ ể ể d y h c m t s  chạ ọ ộ ố ủ 

đ  Toán cho SV kh i trề ố ường CĐ KT­KT theo CTKT 5E?

­ Nh ng bi n pháp d y h c m t s  n i dung ch  đ  TCC, XSTKữ ệ ạ ọ ộ ố ộ ủ ề  cho SV kh i tr ng ố ườ CĐ KT­KT theo CTKT 5E là gì ?

­ Nh ng bi n pháp đã đ  xu t có tính kh  thi và hi u qu  hay không?ữ ệ ế ấ ả ệ ả

4. Đôi t́ ượng và khach thê nghiên c ú ̉ ứ

­ Đ i t ố ượ ng nghiên c u:  ư Các bi ń ệ  pháp d y h c ạ ọ m t s  ch  độ ố ủ ề toán cho SV kh i tr ng CĐ KT­KT theo chu trình d y h c ki n t oố ườ ạ ọ ế ạ  5E. 

­ Khách th  nghiên c u:  ể ứ Quá trình d y h c m t s  ch  đ  Toánạ ọ ộ ố ủ ề  cho SV kh i tr ng CĐ KT­KT theo chu trình ki n t o 5E.ố ườ ế ạ  

­ Ph m vi nghiên c u:   ạ ứ D y  ạ h cọ   m t s  ch  đ  Toán cho SVộ ố ủ ề  

kh i trố ường CĐ KT­KT theo chu trình ki n t o 5E.ế ạ

5. Gia thuyêt khoa hoc̉ ́ ̣

N u th c hi n nh ng bi n pháp ế ự ệ ữ ệ d y h c m t s  ch  đ  Toánạ ọ ộ ố ủ ề  cho SV kh i tr ng CĐ KT­KT theo CTKT 5E nh  đã đ  xu t trongố ườ ư ề ấ  

lu n án thì s  giúp SV ậ ẽ ki n t o tri th c, ế ạ ứ liên h  đệ ược nh ng tri th cữ ứ  

đó v i ngh  nghi p và có k t qu  h c t p nh ng ch  đ  này t tớ ề ệ ế ả ọ ậ ữ ủ ề ố  

h n.ơ

6. Phương phap nghiên c ú ư : Đ  tài s  d ng các ph́ ề ử ụ ương pháp nghiên c u:  ứ Phương pháp nghiên c u lý lu n; Phứ ậ ương pháp đi uề  tra ­ quan sát;  Phương pháp nghiên c u th c ti n; Phứ ự ễ ương pháp chuyên gia; Phương pháp th c nghi m s  ph m.ự ệ ư ạ

7. Nh ng đong gop cua luân anữ ́ ́ ̉ ̣ ́

7.1. Đóng góp v  lý lu n ề ậ

­ T ng quan lí lu n và nh ng k t qu  nghiên c u v  d y h cổ ậ ữ ế ả ứ ề ạ ọ  

ki n t o và ế ạ chu trình d y h c (CTDH)ạ ọ  5E

­ Làm rõ cách v n d ng CTKT 5E vào ậ ụ d yạ  h c m t s  ch  đọ ộ ố ủ ề TCC, XSTK theo CTKT 5E trong kh i tr ng CĐ KT­KT giúp SVố ườ  

ki n t o tri th c, liên h  đế ạ ứ ệ ược nh ng tri th c đó v i ngh  nghi p.ữ ứ ớ ề ệ7.2. Đóng góp v  th c ti nề ự ễ

Giúp gi ng viên đ i m i PPDH TCC, XSTK   tr ng CĐ KT­KT,ả ổ ớ ở ườ  góp ph n nâng cao ch t lầ ấ ượng đào t o   các trạ ở ường CĐ KT­KT

8. Nh ng v n đ  đ a ra b o vữ ấ ề ư ả ệ

­ D y h c m t s  ch  đ  Toán   tr ng CĐ KT­KT theo ạ ọ ộ ố ủ ề ở ườ chu trình ki n t oế ạ  (CTKT) 5E là c n thi t, có c  s  lí lu n và th cầ ế ơ ở ậ ự  

ti n.ễ

­ Các bi n pháp d y h c m t s  ch  đ  Toán theo chu trìnhệ ạ ọ ộ ố ủ ề  

ki n t o 5E đã đế ạ ược đ  xu t đã giúp SV ki n t o tri th c, liên hề ấ ế ạ ứ ệ 

được nh ng tri th c đó v i ngh  nghi p, góp ph n nâng cao ch tữ ứ ớ ề ệ ầ ấ  

lượng đào t o   các trạ ở ường CĐ KT­KT

9. Câu truc cua luân ań ́ ̉ ̣ ́

Ngoài ph n M  đ u và K t ầ ở ầ ế lu nậ , n i dung lu n án g m 3 ch ng:ộ ậ ồ ươ

Chương 1: C  s  lý lu n và ơ ở ậ th cự  ti n.ễ

Chương 2: Bi n pháp d y h c m t s  ch  đ  Toán cho SV kh iệ ạ ọ ộ ố ủ ề ố  

trường CĐ KT­KT theo chu trình ki nế  t o 5E.ạ

Chương 3: Th c nghi m s  ự ệ ư ph mạ

Chương 1.  C  S  LÝ LU N VÀ TH C TI NƠ Ở Ậ Ự Ễ

1.1. T ng quan v  v n đ  nghiên c uổ ề ấ ề ứ

1.1.1. T ng quan nghiên c u v  lý thuy t ki n t o và chu trình ổ ứ ề ế ế ạ  

d y h c 5E   n ạ ọ ở ướ c ngoài

Vào kho ng năm 1987, Rodger W. Bybee cùng v i các c ng sả ớ ộ ự 

c a   mình   làm   vi c   trong   t   ch c   giáo   d c   Nghiên   c u   khungủ ệ ổ ứ ụ ứ  

chương trình d y Sinh h c (BSCS ­ Biological Sciences Curriculumạ ọ  Study), có tr  s  t i Colorado (M ) đã đ  xu t mô hình d y h cụ ở ạ ỹ ề ấ ạ ọ  5E. Mô hình này d a trên lí thuy t ki n t o (constructivism) v  h cự ế ế ạ ề ọ  

t p. ậ Chính vì th , trế ước khi đi m l i các công trình nghiên c u vể ạ ứ ề chu trình d y h c 5E không th  không k  t i các công trình nghiênạ ọ ể ể ớ  

c u v  lý thuy t ki n t o.ứ ề ế ế ạ

1.1.1.1. T ng quan nghiên c u v  d y h c theo lý thuy t ki n t o  ổ ứ ề ạ ọ ế ế ạ ở  

n ướ c ngoài

Lý thuy t ki n t o đã đế ế ạ ược xây d ng và t ng h p t  nh ng lýự ổ ợ ừ ữ  thuy t h c t p đã có t  trế ọ ậ ừ ước: Lý thuy t v  Vùng phát tri n g nế ề ể ầ  

c a ủ L.X.  Vygotsky (1896 ­ 1934) và Lý thuy t tâm lí h c phát sinhế ọ  

nh n th cậ ứ  c a Jean Piaget ủ (1896 ­ 1983). Nghiên c u c a chúng tôiứ ủ  trong công trình này cũng d a theo lu n đi m trên, v i quan đi mự ậ ể ớ ể  

“l y ng ấ ườ ọ i h c làm trung tâm.” 

1.1.1.2. T ng quan nghiên c u v  chu trình d y h c 5E   n ổ ứ ề ạ ọ ở ướ   c ngoài

Trên th  gi i đã có không ít ế ớ nh ngữ  công trình nghiên c u v  5E,ứ ề  

d i nhi u tên g i khác nhau  ướ ề ọ Change h n:  ạ 5E instructional model  (Bybee R. W. , 2014); 5E learning cycle model (Campbell M. A., 2000),  Ceylan E. & Geban O., 2009);  5E mobile inquiry learning approach  (Cheng P., Yang Y. C., Chang S. H. & Kuo F. R., 2016); 5E learning  cycle instruction (Kaynar D., Tekkaya C. & Çakıroğlu J., 2009),… 

Trong lu n án này chúng tôi s  d ng thu t ng  “Chu trình ki nậ ử ụ ậ ữ ế  

t o 5E” (CTKT) đ  nh n m nh  ạ ể ấ ạ ho tạ   đ ng ki n t o tri th c c aộ ế ạ ứ ủ  

h c sinh trong quá trình v n d ng chu trình d y h c 5E. Quá trìnhọ ậ ụ ạ ọ  

h c t p là m t quá trình liên t c, k t thúc quy trình v i m t n iọ ậ ộ ụ ế ớ ộ ộ  dung h c t p ọ ậ này s  là kh i đ u c a m t quy trình m i, v i m t n iẽ ở ầ ủ ộ ớ ớ ộ ộ  dung h c t p m i. Vi c s  d ng thu t ng  CTKT 5E thay cho thu tọ ậ ớ ệ ử ụ ậ ữ ậ  

ng  CTDH 5E nh m làm rõ c  s  n n t ng c a chu trình 5E (d a trênữ ằ ơ ở ề ả ủ ự  

lý thuy t ki n t o) và cũng đ  th  hi n rõ s  phát tri n khi lu n ánế ế ạ ể ể ệ ự ể ậ  

v n d ng các k t qu  nghiên c u đã có vào d y h c TCC, XSTK choậ ụ ế ả ứ ạ ọ  

SV tr ng CĐ KT­KT.ườ

1.1.2. T ng quan nghiên c u trong n ổ ứ ướ c v  v n d ng lý thuy t ề ậ ụ ế  

ki n t o và chu trình d y h c 5E trong d y h c ế ạ ạ ọ ạ ọ

1.1.2.1. Nghiên c u v  v n d ng thuy t ki n t o trong d y h c ứ ề ậ ụ ế ế ạ ạ ọ

 Vi t Nam, nh ng công trình nghiên c u và v n d ng thuy t

ki n t o có th  k  đ n là các công trình c a: Tr n Bá Hoànhế ạ ể ể ế ủ ầ  (2002), Nguy n Bá Kim (2002, 2004, 2017), Nguy n H u Châuễ ễ ữ  (2004), Bùi Văn Ngh  (2009, 2017), Đào Tam (2008), ị Đ  Ti n Đ tỗ ế ạ  (2005), Cao Th  Hà ( 2006) , ị Nguy n Danh Namễ  (2018)

1.1.2.2. T ng quan nghiên c u v  chu trình d y h c 5E   trong n c ổ ứ ề ạ ọ ở ướ

Đã có m t s  tác gi  trong nộ ố ả ước nghiên c u, tìm hi u v  CTDHứ ể ề  5E nh : ư Phan Th  Bích Đào và Vũ Th  Minh Nguy t (2016), ị ị ệ Dươ  ngGiáng   Thiên   Hương   (2017),  Ngô   Th   Phị ương   (2019),  Tr n   Báầ  Hoành (2002),  Có th  th y các nghiên c u trong nể ấ ứ ước và   nở ướ  cngoài đ u t p trung vào đ i tề ậ ố ượng HS ph  thông, ít có k t quổ ế ả công b  v  vi c nghiên c u v n d ng CTDH 5E vào đ i tố ề ệ ứ ậ ụ ố ượng là 

SV trường chuyên nghi p, đ c bi t là trong d y h c môn Toán ệ ặ ệ ạ ọ ở các trường ĐH, CĐ

1.2. Lý thuy t ki n t o và chu trình d y h c 5Eế ế ạ ạ ọ

1.2.1. Lý thuy t ki n t o ế ế ạ

S  hình thành lý ự thuy tế ki n t oế ạ  k  th a t  các công trình c aế ừ ừ ủ  John Dewey (1958), Jean Piaget (1896 ­ 1983), Vygotsky L.X. (1896 

­ 1934), David Kolb (1975)

1.2.2. Quan ni m v  d y h c theo thuy t ki n t o ệ ề ạ ọ ế ế ạ

Theo  Piaget J. (2001): Quá trình nh n th c c a ngậ ứ ủ ười h c vọ ề 

th c ch t là quá trình ngự ấ ườ ọi h c xây d ng nên nh ng ki n th c choự ữ ế ứ  

b n thân thông qua các ho t đ ng đ ng hóa và đi u  ng các ki nả ạ ồ ồ ề ứ ế  

th c và k  năng đã có đ  thích  ng v i môi trứ ỹ ể ứ ớ ường h c t p m i. ọ ậ ớ

1.3.1. Quá trình hình thành và s  phát tri n c a chu trình d y h c ự ể ủ ạ ọ   5E  

Vào nh ng năm 1960,ữ    trong công trình “Nghiên c u c i ti n ứ ả ế  

ch ươ ng trình d y h c khoa h c ạ ọ ọ ” (Science Curriculum Improvement 

Study, vi t t t là ế ắ SCIS), Myron Atkin và Robert Karplus đã đ  xu tề ấ  

mô hình ba bướ Thăm dò, Phát minh và Khám phá (Exploration ­ c: 

Invention ­ Discovery).  Ti p đó, vào nh ng năm 1980, trong côngế ữ  

trình “Nghiên c u ch ứ ươ ng trình khoa h c Sinh h c” ọ ọ   (Biological 

sciene curriculum study, vi t t t làế ắ   BSCS), nhóm nghiên c u c aứ ủ  Bybee k  th a chu trình h c t p c a Atkin và Karplus (1962),  thêmế ừ ọ ậ ủ  

m t bộ ước đ u tiên đầ ược thi t k  đ  xu t phát t  ki n  ế ế ể ấ ừ ế th c cũ,ứ  kích thích, t o đ ng c  cho ngạ ộ ơ ườ ọi h c và bước cu i cùng nh mố ằ  đánh giá s  hi u bi t c a h , thành mô hình năm bự ể ế ủ ọ ước: D n nh p ­ẫ ậ  Khám phá ­ Gi i thích ­ C ng c /V n d ng ­ Đánh giá (Engage ­ả ủ ố ậ ụ  Explore ­ Explain ­ Elaborate ­ Evaluate )

1.3.2. M i quan h  gi a lý thuy t ki n t o và chu trình d y h c ố ệ ữ ế ế ạ ạ ọ   5E

Theo David Kolb “h c t p là  ọ ậ quá  trình trong đó tri th c đứ ượ  c

ki n t o thông qua s  chuy n hoá c a kinh nghi m”. K t qu  c aế ạ ự ể ủ ệ ế ả ủ  

ki n th c là s  k t h p gi a n m b t kinh nghi m và chuy n đ iế ứ ự ế ợ ữ ắ ắ ệ ể ổ  nó

Chu trình h c t p 5E là chu trình xác đ nh quá trình h c t p d aọ ậ ị ọ ậ ự  trên tri t lý h c t p tr i nghi m c a John Dewey và chu trình h cế ọ ậ ả ệ ủ ọ  

t p tr i nghi m c a David Kolb  đ  xu t. B i v y có th  nói:ậ ả ệ ủ ề ấ ở ậ ể  CTDH 5E đã d a trên n n t ng là lý thuy t ki n t o nh n th c.ự ề ả ế ế ạ ậ ứ  Quá trình h c t p là m t quá trình liên t c, k t thúc quy trình nàyọ ậ ộ ụ ế  

s  là kh i đ u c a m t quy trình m i, v i m t n i dung h c t pẽ ở ầ ủ ộ ớ ớ ộ ộ ọ ậ  

m i.ớ

Năm bước c a CTDH 5E là c  th  hoá con đủ ụ ể ường hình thành 

ki n th c m i c a ngế ứ ớ ủ ườ ọi h c theo lý thuy t ki n t o, b i vì cế ế ạ ở hu trình b t đ u t  ki n th c đã có, liên k t v i nh ng ý tắ ầ ừ ế ứ ế ớ ữ ưởng m iớ  

d n d n hình thành nên nh ng ki n th c m i. Nh  v y, ki n th cầ ầ ữ ế ứ ớ ư ậ ế ứ  

đ n v i ế ớ ng i h cườ ọ  không ph i “trên tr i r i xu ng” mà đ n m tả ờ ơ ố ế ộ  cách “t  nhiên”; ự ng i h cườ ọ  hi u để ược ki n th c này xu t phát tế ứ ấ ừ đâu, do đâu mà có và ki n th c này liên quan gì, có th  v n d ngế ứ ể ậ ụ  

được gì đ n th c ti n ngh  nghi p c a mình.ế ự ễ ề ệ ủ

1.3.3. Các b ướ ủ c c a chu trình d y h c ki n t o 5E ạ ọ ế ạ

  Bước th  nh t (Engage ­ D n nh p, thu hút) ứ ấ ẫ ậ

  Bước th  hai (Explore ­ Khám phá) ứ

  Bước th  ba (Explain ­ Gi i thích)ứ ả

  Bước th  t  (Elaborate ­ V n d ng)ứ ư ậ ụ

  Bước th  năm (Evaluate ­ Đánh giá)ứ

Có th  so sánh (m t cách tóm t t) PPDH ể ộ ắ thuy tế  trình gi ng gi i vàả ả  PPDH theo CTKT 5E bài m  đ u trong ch  đ  “Ma tr n ­ Đ nhở ầ ủ ề ậ ị  

th c ­ H  phứ ệ ương trình tuy n tính”   trế ở ường CĐ KT­KT nh  sau:ưPPDH thuy t trình gi ng gi iế ả ả PPDH theo CTKT 5E

1. Ma tr nậ

Ma tr n là m t b ng có d ng sau:ậ ộ ả ạ

nn n

n

n n

a a

a

a a

a

a a

a

21

1 12

Ở ph  thông các em đã đ c h cổ ượ ọ  cách gi i h  ph ng trình b c nh tả ệ ươ ậ ấ  hai   n,   ba   n   V y   đ i   v i   hẩ ẩ ậ ố ớ ệ 

ph ng   trình   b c   nh t  ươ ậ ấ n  n   nhẩ ư 

đ i đây thì gi i nh  th  nào?ướ ả ư ế

n n nn n

n

n n

n n

b x a x

a x a

b x a x

a x a

b x a x

a x a

2 2 2

22 1 21

1 1 2 12 1 11

A=

nn n

n

n n

a a a

a a a

a a a

2 22 21

1 12 11

,X=

n

x

x x

2 1

,B=

n b

b b

2 1

được g i là các ma tr n.ọ ậHãy áp d ng cách vi t trên cho các hụ ế ệ 

phương trình b c nh t hai  n, ba  n.ậ ấ ẩ ẩ  

T  đó hãy đ  xu t cách hi u:ừ ề ấ ể

­ Ma tr n là gì? ậ

­ Cách nhân hai ma tr n ậ A và X 

­ Cách đ ng nh t hai ma tr n  ồ ấ ậ AX  và  B?

SV: 

PPDH thuy t trình gi ng gi iế ả ả PPDH theo CTKT 5E

cùng s  dòng và cùng s  c t.ố ố ộ

­   Đi u   ki n   đ   hai   ma   tr nề ệ ể ậ  

nhân được v i nhau là s  c tớ ố ộ  

c a ma tr n th  nh t b ng sủ ậ ứ ấ ằ ố 

dòng c a ma tr n th  hai.ủ ậ ứ

B ướ c 3.  Gi i thích ả  (Explain ) 

GV: Hãy gi i thích v  ả ề nh ng đ  xu tữ ề ấ  

c a các em tr  l i các câu h i   trên.ủ ả ờ ỏ ở SV: …

B c 4. V n d ng (Elaborate, m  r ng) ướ ậ ụ ở ộ

GV:  Đi u ki n đ  hai ma tr n c ngề ệ ể ậ ộ  

được, nhân được v i nhau là gì?ớ

SV:

GV: Xét m t v n đ  th c ti n:  ộ ấ ề ự ễ M tộ   tr m xăng bán 3 lo i xăng d u. B ng aạ ạ ầ ả   cho   bi t   l ng   xăng   d u   đ c   bánế ượ ầ ượ   trong 2 ngày, b ng b cho bi t giá bánả ế   c a   m i   lít   xăng   d u   theo   giámủ ỗ ầ   m iớ  (xem   chi   ti t   trong   ví   d   1.4  ế ụ ở  trên) Hãy   s p  đ t   gi   thi t   c a  bài   toánắ ặ ả ế ủ   nh  dư ưới đây, hoàn thi n b ng k tệ ả ế   qu  nhân hai ma tr n và tr  l i:ả ậ ả ờ 1500 750 400 2100 600 515 � � � � � �1111915339 865571 373 16032

B ướ c 5  (Đánh giá ­ Evaluate)  Xem ví d  1.5   trênụ ở

Nh n xét: B ng so sánh trên đây cho th y: Thay cho cách d yậ ả ấ ạ   thuy t trình gi ng gi i làm cho ngế ả ả ườ ọi h c hoàn toàn b  đ ng thuị ộ  

nh n  ậ tri th c, d y h c theo CTKT 5E lôi cu n ng i h c tham giaứ ạ ọ ố ườ ọ   vào quá trình t  ki n t o tri th c cho mình. CTKT 5E đ c phát tri nự ế ạ ứ ượ ể   trên c  s  k t n i các mô hình d y h c đã có tr c đó v i các k t quơ ở ế ố ạ ọ ướ ớ ế ả  trong th c ti n d y h c. CTKT 5E s  t o môi tr ng đ  ng i h cự ễ ạ ọ ẽ ạ ườ ể ườ ọ  

có th  ki n t o tri th c. Các minh h a trên đã cho th y rõ c  h i để ế ạ ứ ọ ấ ơ ộ ể 

SV ki n t o ki n th c m i, th  hi n, di n đ t suy nghĩ c a b n thân,ế ạ ế ứ ớ ể ệ ễ ạ ủ ả  

trên c  s  các ki n th c đã tích lũy, SV t ng b c khám phá, ki n t oơ ở ế ứ ừ ướ ế ạ  

ki n th c m i.ế ứ ớ

1.4. Nh ng ch  đ  Toán đữ ủ ề ược d y trong các trạ ường CĐ KT­

KT  1.4.1. Khái quát v  m c tiêu, ch ề ụ ươ ng trình đào t o c a các ạ ủ  

tr ườ ng CĐ KT­KT 

Chương  trình  đào  t oạ   c a các  trủ ường Cao đ ng  KTKT  đ uẳ ề  

đ c biên so n và phê duy t theo tượ ạ ệ hông tư số 03/2017/TT­BLĐTBXH ngày 01 tháng 2 năm 2017 c a B  Lao đ ng Th ngủ ộ ộ ươ  binh và Xã h i.ộ

1.4.2. M c tiêu, n i dung Toán cao c p và Xác su t th ng kê ụ ộ ấ ấ ố   trong ch ươ ng trình đào t o CĐ KT ­ KT ạ

M c tiêu c a h c  ụ ủ ọ ph nầ   TCC được gi ng d y trong chả ạ ươ  ngtrình đào t o cao đ ng KT­KT là:ạ ẳ

­ Trang b  ịcho SV h  th ng các khái ni m c  b n nh : Ma tr n,ệ ố ệ ơ ả ư ậ  

đ nh th c, h  phị ứ ệ ương trình tuy n tính, tính liên t c, gi i h n  c aế ụ ớ ạ ủ  hàm s , đ o hàm, vi phân, tích phân, tích phân hai l p, tích phânố ạ ớ  

đường

­ Rèn  luy nệ   các kĩ năng tính đ nh th c, h ng ma tr n, gi i hị ứ ạ ậ ả ệ 

phương trình tuy n tính, tìm đ o hàm, gi i h n d ng vô đ nh, tíchế ạ ớ ạ ạ ị  phân hai l p, tích phân đớ ường

­  Giúp cho sinh  viên  hình thành tr c quan xác su t và t  duyự ấ ư  

th ng kê; Bi t s  d ng các công c  toán h c và các suy lu n toánố ế ử ụ ụ ọ ậ  

h c ch t ch  đ  gi i quy t các bài toán xác su t và th ng kê.ọ ặ ẽ ể ả ế ấ ố1.4. Th c tr ng d y và h c toán   kh i trự ạ ạ ọ ở ố ường CĐKT­KT

1.4.1. M c tiêu kh o sát  ụ ả

Làm rõ th c  ự tr ngạ   vi c gi ng d y n i dung TCC, XSTK theoệ ả ạ ộ  

n i dung các bộ ước c a chu trình d y h c ki n t o 5E   m t sủ ạ ọ ế ạ ở ộ ố 

trường CĐ KT­KT

1.4.2. Đ i t ố ượ ng kh o sát, th i gian kh o sát ả ờ ả

Chúng tôi đã ti n hành kh o sát 32 GV và 628 SV t i 5 trế ả ạ ườ  ngthu c kh i trộ ố ường CĐ KT­KT. Đó là các trường: CĐ KT­KT thu cộ  

Đ i h c Thái Nguyên, trạ ọ ường CĐ KT­KT Vĩnh Phúc, trường CĐ KT­KT Hà N i, trộ ường CĐ KT­KT H ng Yên, trư ường CĐ Kinh tế 

­   Tài   chính  Thái Nguyên.  Th i gian kh o sát: T  10/2015 đ nờ ả ừ ế  2/2016

1.4.3. Ph ươ ng pháp , k t qu ế ả  kh o sát ả

Sử ụ d ng phương pháp quan sát và đi u tra thông qua phi u h i.ề ế ỏ

Đánh giá chung v  k t qu  kh o sát tình hình d y và h c TCC, ề ế ả ả ạ ọ   XSTK   nhi u tr ở ề ườ ng CĐ KT­KT:

Nhìn chung, PPDH c a GV còn n ng v  thuy t trình, gi ngủ ặ ề ế ả  

gi i. Trong quá trình d y h c, GV ch a th c s  chú ý và t o đi uả ạ ọ ư ự ự ạ ề  

ki n cho SV tham gia vào các ho t đ ng khám phá ki n th c, đệ ạ ộ ế ứ ề 

xu t gi i pháp gi i quy t v n đ , ch a chú tr ng cho SV lý gi i,ấ ả ả ế ấ ề ư ọ ả  

gi i thích các ý ki n, ý tả ế ưởng c a b n thân.ủ ả

K t qu  h c t p TCC, XSTK   các trế ả ọ ậ ở ường CĐ KT­KT nhìn chung ch a cao. Lý do trư ước h t là s  ch a t  giác, tích c c h cế ự ư ự ự ọ  

t p c a SV, lý do n a là GV ch a lôi cu n SV vào bài h c, ch aậ ủ ữ ư ố ọ ư  làm cho bài h c tr  nên h p d n, ch a g n n i dung bài h c v iọ ở ấ ẫ ư ắ ộ ọ ớ  

th c ti n ngh  nghiêp sau khi ra trự ễ ề ường c a SV. ủ

Ti u k t chể ế ương 1(1) Lu n đi m c  b n c a lý thuy t ki n t o là: Quá trình nh nậ ể ơ ả ủ ế ế ạ ậ  

th c c a ng i h c v  th c ch t là quá trình ng i h c t  xây d ngứ ủ ườ ọ ề ự ấ ườ ọ ự ự  nên nh ng ki n th c cho b n thân; Ki n th c không đ c thu nh nữ ế ứ ả ế ứ ượ ậ  

m t cách th  đ ng mà đ c ti p thu m t cách ch  đ ng b i ng iộ ụ ộ ượ ế ộ ủ ộ ở ườ  

h c.ọ  

Chu trình ki n t o 5E là c  th  hoá con đế ạ ụ ể ường nh n th c theoậ ứ  

lý thuy t ki n t o, là s  v n d ng lý thuy t ki n t o trong d yế ế ạ ự ậ ụ ế ế ạ ạ  

h c. ọ

M c dù có nhi u cách di n đ t khác nhau v  chu trình 5E,ặ ề ễ ạ ề  

nh ng ư t t c  đ u th ng nh t   năm các b c c  b n: Tr c tiên làấ ả ề ố ấ ở ướ ơ ả ướ  

GV d n nh p, lôi cu n, g i v n đ ; ti p theo là SV đ  xu t, tìm tòi,ẫ ậ ố ợ ấ ề ế ề ấ  khám phá v n đ , lý gi i cho nh ng ý ki n, ý t ng đó; sau đó GVấ ề ả ữ ế ưở  

h p th c hóa ki n th c, k  năng và h ng d n SV  ng d ng, mợ ứ ế ứ ỹ ướ ẫ ứ ụ ở 

r ng v n đ ; cu i cùng là đánh giá, rút kinh nghi m v  cách th c vàộ ấ ề ố ệ ề ứ  

k t qu  có đ c.ế ả ượ  

(2) Các h c ph n TCC và XSTK trong các trọ ầ ường CĐ KT­KT có vai trò cung c p các ki n th c, công c  toán h c cho vi c h c cácấ ế ứ ụ ọ ệ ọ  

ki n th c ngành ngh  cho SV. ế ứ ề

Tuy nhiên th c ti n cho th y vi c gi ng d y các h c ph n nàyự ễ ấ ệ ả ạ ọ ầ  

 m t s  tr ng CĐ KT­KT còn b  l  nh ng h n ch : Ph ng

pháp thuy t trình gi ng gi i v n chi m t  l  l n trong d y h c;ế ả ả ẫ ế ỷ ệ ớ ạ ọ  

SV ch a có đư ược m t môi trộ ường thu n l i đ  ki n t o tri th c,ậ ợ ể ế ạ ứ  rèn luy n k  năng  ng d ng toán h c vào ngh  nghi p. Th c tr ngệ ỹ ứ ụ ọ ề ệ ự ạ  này đòi h i ngỏ ười GV ph i thay đ i PPDH đ  đáp  ng t t h nả ổ ể ứ ố ơ  

m c tiêu, chu n đ u ra c a trụ ẩ ầ ủ ường CĐ KT­KT. 

Vi c v n d ng CTKT 5E vào gi ng d y TCC, XSTK  phù h pệ ậ ụ ả ạ ợ  

v i m c tiêu đào t o, cho phép kh c ph c đớ ụ ạ ắ ụ ược tình tr ng “thàyạ  

đ c, trò ghi”; thay vì áp đ t ki n th c cho SV là t  ch c các ho tọ ặ ế ứ ổ ứ ạ  

đ ng đ  SV ki n t o tri th c, liên h , v n d ng ki n th c vào th cộ ể ế ạ ứ ệ ậ ụ ế ứ ự  

ti n ngh  nghi p c a mình.ễ ề ệ ủ

Chương 2. BI N PHÁP D Y H C M T S  CH  Đ  TOÁNỆ Ạ Ọ Ộ Ố Ủ Ề

CHO SINH VIÊN KH I TRỐ ƯỜNG CAO Đ NG KINH T  ­Ẳ Ế

K  THU T THEO CHU TRÌNH KI N T O 5EỸ Ậ Ế Ạ

2.1. Đ nh hị ướng đ  xu t bi n phápề ấ ệ

Đ nh h ị ướ ng 1  Các bi n pháp s  ph m c n phù h p v i khệ ư ạ ầ ợ ớ ả năng ti p thu, trình đ  nh n th c c a SV CĐ KT­KT.ế ộ ậ ứ ủ

Đị

   nh h ng 2   ướ    Các bi n pháp s  ph m c n làm rõ h n ý nghĩa, vaiệ ư ạ ầ ơ  trò c a nh ng ch  đ  TCC và XSTK đ c d y   tr ng CĐ KT­KTủ ữ ủ ề ượ ạ ở ườ  thông qua cách đ t v n đ , cách l a ch n các bài toán v n d ng d nặ ấ ề ự ọ ậ ụ ẫ  

xu t ho c g n li n v i nh ng ho t đ ng ngh  nghi p sau này c aấ ặ ắ ề ớ ữ ạ ộ ề ệ ủ  SV

Đ nh h ị ướ ng 3  Các bi n pháp s  ph m c n h  tr  các GV d yệ ư ạ ầ ỗ ợ ạ  Toán   các trở ường CĐ KT­KT v  cách v n d ng các bề ậ ụ ước c aủ  CTKT 5E vào d y h c TCC và XSTK   trạ ọ ở ường CĐ KT­KT

Đ nh h ị ướ ng 4  Nh ng ho t đ ng tữ ạ ộ ương thích v i các bớ ước c aủ  CTKT 5E trong quá trình d y h c m t s  ch  đ  TCC, XSTK ạ ọ ộ ố ủ ề ở