Nội dung bài học môn Ngữ Văn tuần 24_Tuần 6 HKII_Năm học 2020-2021

Tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp là đặc điểm đầu tiên chứng minh tiếng Việt là loại hình ngôn ngữ đơn lập... 17[r]

Tiếng Việt

Tiếng Mường

I LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ

1 Khái niệm

KHÁI NIỆM “LOẠI HÌNH”

Loại hình là tập hợp những sự vật, hiện

tượng cùng có chung những đặc trưng cơ bản.

(Từ điển Tiếng Việt, NXB KHXH TP HCM, 2009)

Kịch

nói

Cải

Loại hình sân khấu

I LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ

- Loại hình: là tập hợp những sự vật, hiện

tượng cùng có chung những đặc trưng cơ bản.

- Loại hình ngôn ngữ:

I LOẠI HÌNH NGÔN NGỮ

Ngôn ngữ được phân loại như thế nào?

II- ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH CỦA TIẾNG VIỆT

1 – Tiếng là đơn vị cơ sở của ngữ pháp

- Có thể tạo từ khi chúng được ghép với các tiếng khác.

- Tiếng là cơ sở để tạo câu.

9

Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp , Con thuyền xuôi mái nước song song

Vai trò của tiếng trong tiếng Việt:

- Về mặt ngữ âm: Tiếng là âm tiết.

- Về mặt sử dụng: Tiếng là đơn vị nhỏ nhất

cấu tạo từ, tiếng là từ.

-> Trong tiếng Việt, tiếng có thể là từ đơn, và còn là yếu tố tạo từ phức (từ láy, từ ghép).

2 – Từ không biến đổi hình thái

2 – Từ không biến đổi hình thái

Xét về mặt ngữ âm và chữ viết: không có sựkhác biệt giữa người (1) , người (2) , người (3)

13

Xét ví dụ 2 : Cho những câu tiếng Việt và tiếng Anh

có nghĩa tương đương nhau:

Anh ấy đã cho tôi một cuốn sách

(1)

Tôi đã cho anh ấy hai cuốn sách

(2)

He gave me a book (1)

I gave him two books (2)

Nhận xét về chức năng ngữ pháp các

từ in đậm và gạch chân trong câu tiếng Việt và tiếng Anh trong ví dụ

Về hình thái Không có sự biến đổi

Tôi đã cho anh ấy hai cuốn sách (2)

I gave him two books (2)

Từ tiếng Việt không biến đổi về hình thái

Từ trong tiếng Việt không biến đổi hình thái khi cần

biểu thị chức năng và ý nghĩa ngữ pháp.

“Người nông dân dùng cuốc (1) để cuốc(2) đất”.

Xác định từ loại của từ cuốc (1) , cuốc(2)

trong câu trên?

cuốc (1) : danh từ

cuốc(2) : động từ

Trong tiếng Việt, khi từ chuyển loại cũng không có sự thay đổi hình thức ngữ âm.

SƠ ĐỒ THỂ HIỆN CÁC ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH TIẾNG VIỆT

2 5 âm tiết, 5 tiếng, 4 từ b This is my teacher.

3 7 âm tiết, 7 tiếng, 7 từ c Tôi muốn tắt nắng đi.

Tôi yêu cô ấy , nhưng cô ấy không yêu tôi.

I love her , but she does not love me.

Từ …… biến đổi hình thái.

Từ … biến đổi hình thái.

Tôi yêu cô ấy , nhưng cô ấy không yêu tôi

không

3 – Biện pháp chủ yếu biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sắp đặt từ theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ

21

Ví dụ : Cho một câu trong giao tiếp thường ngày

- Tôi mời bạn đi chơi.

Đi chơi tôi mời bạn (-) Mời bạn tôi đi chơi (-) Bạn mời tôi đi chơi (+)

Những đặc điểm đó một lần nữa chứng minh

tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập

Có những cách thay đổi trật tự

từ trong câu như thế nào?

Em có nhận xét

gì về sự thay đổi trật tự từ ở ví dụ

trên?

Nhận xét: Có rất nhiều cách đảo trật tự từ trong câu nhưng

khi trật tự từ thay đổi thì cấu trúc của câu cũng thay đổi và ý nghĩa ngữ pháp cũng thay đổi , hoặc có thể làm cho câu trở nên vô nghĩa

Hãy sử dụng một số hư từ không, sẽ, đã, nhé… và đặt vào vị trí thích hợp trong ngữ liệu trên, sau đó nhận xét ý nghĩa và cấu trúc

3 – Biện pháp chủ yếu biểu thị ý nghĩa ngữ pháp là sắp đặt từ theo thứ tự trước sau và sử dụng các hư từ

23

Ví dụ : Cho một câu trong giao tiếp thường ngày

- Tôi mời bạn đi chơi.

Đi chơi tôi mời bạn (-) Mời bạn tôi đi chơi (-) Bạn mời tôi đi chơi (+)

Biện pháp chủ yếu để biểu thị ý nghĩa là sắp xếp

từ theo trật tự trước sau, và sử dụng các hư từ

->Hư từ có vai trò đặc biệt quan trọng trong

Biểu thị ý nghĩa ngữ pháp bằng

sự sắp xếp từ theo trật tự

và sử dụng các hư từ

Câu 1: Phân tích những ngữ liệu dưới đây về mặt từ ngữ để chứng minh tiếng Việt thuộc

loại hình ngôn ngữ đơn lập

 Trèo lên cây bưởi hái hoa Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc

Em có chồng anh tiếc lắm thay

 Thuyền ơi có nhớ bến chăng

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền

25

IV LUYỆN TẬP

 Yêu trẻ , trẻ đến nhà; kính già , già để tuổi cho

 Con đem con cá bống ấy về thả xuống giếng

mà nuôi Mỗi bữa, đáng ăn ba bát thì con ăn hai, còn một đem thả xuống cho bống …

Nói xong Bụt biến mất Tấm theo lời Bụt thả

bống xuống giếng Rồi từ hôm ấy trở đi, cứ sau bữa ăn, Tấm đề dành cơm, giấu đưa ra cho bống Mỗi lần nghe lời Tấm gọi, bống lại ngoi lên mặt nước đớp những hạt cơm của Tấm ném xuống Người và cá ngày một quen nhau, và bống ngày một lớn lên trông thấy.

(Tấm Cám)

Nụ tầm xuân (1 ): phụ ngữ của động từ

chỉ đối tượng của hoạt động hái.

Nụ tầm xuân (2):chủ ngữ của hoạt

động nở.

Bến (1 ): phụ ngữ chỉ đối tượng đứng

sau động từ nhớ.

Bến (2) : chủ ngữ của động từ đợi.

Trẻ (1): phụ ngữ chỉ đối tượng của động từ yêu.

ngữ chỉ đối tượng của động từ nên đều đứng sau

động từ, chỉ khác nhau về hư từ đi kèm (không có

hư từ hoặc có hư từ cho.

các động từ.

Câu 2: Chứng minh tiếng Anh thuộc loại hình ngôn

ngữ hòa kết, tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ

đơn lập bằng việc đưa ra một ví dụ tiêu biểu

Tôi lái xe (1)

Xe được lái bởi tôi (2)

I driver car (1) Car is driven by me (2)

Tôi yêu em

Em yêu tôi

I love you You love me

Câu 2: Chứng minh tiếng Anh thuộc loại hình ngôn ngữ hòa kết, tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ

đơn lập bằng việc đưa ra một ví dụ tiêu biểu

Tiếng Việt không biến

đổi hình thái khi biểu thị

những ý nghĩa ngữ

pháp khác nhau.

Tiếng Anh biến đổi hình thái khi biểu thị những ý nghĩa ngữ pháp khác

nhau

Loại hình ngôn

ngữ đơn lập

Loại hình ngôn ngữ hòa kết

Câu 3: Xác định hư từ và phân tích tác dụng thể hiện ý nghĩa của chúng:

 Đã: chỉ hoạt động đã xảy ra trước thời điểm mốc