Ai Cập cổ đại hay nền văn minh sông Nile có thể nói là một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại. Những thành tựu của của cư dân Ai Cập cổ đại đã tác động rất nhiều tới lịch sử nhân loại cũng như các nền văn minh khác. Vì thế, với chủ đề: Ảnh hưởng của nền văn minh Ai Cập đến các nền văn minh khác trên lĩnh vực chính trị, nghệ thuật và khoa học tự nhiên, thông qua phương pháp phân tích các thành tựu và chỉ ra ý nghĩa cùng ảnh hưởng sẽ làm rõ hơn chủ đề này.
Trang 1ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN MINH AI CẬP ĐẾN CÁC NỀN VĂN MINH KHÁC TRÊN LĨNH VỰC CHÍNH TRỊ, NGHỆ THUẬT, KHOA HỌC TỰ
NHIÊN
Ai Cập cổ đại hay nền văn minh sông Nile có thể nói là một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại Những thành tựu của của cư dân Ai Cập cổ đại đã tác động rất nhiều tới lịch sử nhân loại cũng như các nền văn minh khác Vì thế, nhóm hai với chủ đề: Ảnh hưởng của nền văn minh Ai Cập đến các nền văn minh khác trên lĩnh vực chính trị, nghệ thuật và khoa học tự nhiên, thông qua phương pháp phân tích các thành tựu và chỉ ra ý nghĩa cùng ảnh hưởng sẽ làm
rõ hơn chủ đề này
I Chính trị.
Dựa theo tín ngưỡng tôn giáo, thần mặt trời Ra là vị thần tối cao nhất Chính vì vậy, Pharaon, người trị vì, được coi là con của thần mặt trời Ra Với hình thức chính trị là quân chủ chuyên chế cổ đại, Pharaon cũng là người được tôn thờ như con của thần Vì vậy, Pharaon không chỉ nắm giữ vương quyền mà thậm chí cả thần quyền, chi phối mọi mặt của đời sống
Đứng đầu chính quyền của nhà nước chỉ sau nhà vua là tể tướng, người đóng vai trò là đại diện và quản lý toàn bộ đất đai, quốc khố, các công trình xây dựng,
hệ thống pháp luật, và các tài liệu lưu trữ Ở cấp độ khu vực, đất nước được chia thành 42 khu vực hành chính gọi là các nome nằm dưới sự cai trị bởi
một nomarch, những người nằm dưới sự giám sát của tể tướng
Như vậy có thể thấy, hình thức chính trị của Ai Cập được coi là một tiền
đề để tiến đến hình thức quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền phong kiến, bởi nó tuy vậy, vẫn có những yếu tố như sử dụng, và chiếm hữu nô lệ Vì vậy, đây có thể coi là một thành tựu của thế giới cổ đại khi
là bước đệm để tiến đến thời kì phong kiến với một hình thức chính trị tiến bộ hơn
II Nghệ thuật
1 Điêu khắc và kiến trúc
Trang 2Quần thể kim tự tháp Gyza, kỳ quan vĩ đại nhất mọi thời đại, cùng với tượng Nhân Sư có thể coi là biểu tượng cho nghệ thuật điêu khắc cùng kiến trúc và kỹ thuật sử dụng đá của người Ai Cập
Đây là hai biểu tượng đáng tự hào nhất của con người Ai Cập, hơn cả nó tác động đến nghệ thuật điêu khắc và kiến trúc không chỉ của những nền văn minh
cổ đại khác mà còn đến cả chuẩn mực nghệ thuật của xã hội hiện đại
Trang 3Với những nền văn minh cổ đại khác, điển hình như La Mã, vì sự tinh xảo trong
kĩ thuật điêu khắc đá của người Ai Cập, người La Mã đã phải nhập khẩu vật liệu xây dựng từ Ai Cập để xây dựng nên các kiến trúc mang phong cách Ai Cập Hơn nữa, vì sự ảnh hưởng sâu sắc của tôn giáo đến mọi mặt của đời sống, mà những cột tháp, những di tích thờ cúng thần thánh cũng được người La Mã mang đến Rome
Trang 4Hình ảnh trên là bảo tàng Louvre của Pháp, có thể thấy, kiến trúc cũng như tỉ lệ của công trình trên đã học tập phần nào kim tự tháp Gyza hay các công trình kim tự tháp khác của Ai Cập
2 Hội họa
Entry into Jerusalem-Giotto di Bondome (1267-1337)
Một bức họa Ai Cập cổ đại Hội họa Ai Cập cổ đại có những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về việc thể hiện hai chiều chân dung con người và không gian Các nghệ sĩ tuân theo những tiêu chuẩn được đặt ra và chủ động thể hiện những cảm giác, biểu hiện về thời đại, thường những biểu hiện này không nằm trong cuộc sống bình thường, mà là một cảm giác độc đáo, riêng biệt về thế giới Vậy biểu hiện của những tiêu chuẩn hội họa Ai Cập là gì? Đầu tiên, họ xác định lại thế giới dựa trên cái nhìn
2 chiều sau đó tìm cách thể hiện một cách rõ ràng nhất Chân dung con người là sản phẩm của hai cái nhìn khác nhau: chính diện và mặt nghiêng (mặt bên) Mắt, tai và phần thân trên thường được mô tả trực diện Trong khi đầu, hông, chân được mô tả nghiêng Chúng thường được thể hiện đối xứng Một nhóm các
Trang 5nên một hình ảnh đối xứng Đặc điểm này chính là tiền thân của nghệ thuật khảm Byzantine và bích họa châu Âu thế kỷ 14-15 Nghệ sĩ Ai Cập thường chia
bề mặt tác phẩm ra thành các dải khác nhau và dàn cảnh trên nó Các đường ở giữa các dải được coi là đường chính với các chân dung thể hiện trên nó Nếu phần chân nằm trên đường này thì có nghĩa là nó ở xa hơn trên phần nền Đây chính là cách các nghệ sĩ Ai Cập thể hiện chiều sâu của không gian
Như vậy, lĩnh vực điêu khắc và kiến trúc cũng như hội họa của người Ai Cập tác động không nhỏ đến giai đoạn lịch sử sau này Để lại vô vàn kiến thức cũng như nền tảng cho con người sau này học hỏi theo, như tỉ lệ vàng của kim tự tháp, nghệ thuật điêu khắc tượng Nhân Sư, hay những cách thức lột tả chân thực trong tranh vẽ và những tiêu chuẩn nghiêm ngặt sau này trong cách thể hiện một bức tranh
III.Khoa học tự nhiên
1 Thiên văn học
Lịch dân sự (hay tiền thân của Lịch Gregory) được tạo ra vào khoảng đầu hoặc trước thời kì Cổ Vương Quốc, dừa trên các quan sát chòm sao Sirius xuất hiện trên bầu trời tương ứng với số trận lũ lụt trung bình của sông Nile trong suốt thiên niên kỷ thứ 5 và thứ 4 TCN Lịch này chia năm thành ba mùa xoay quanh chu kỳ nông nghiệp - Mùa lũ, Mùa gieo hạt và Mùa hè Mỗi mùa có bốn tháng Các tháng của Ai Cập được chia thành ba khoảng thời gian, mỗi khoảng là 10 ngày, được gọi là thập Hai ngày cuối cùng của mỗi thập kỷ được coi là ngày lễ
và người Ai Cập không phải đi làm việc Do đó, tổng cộng là 360 ngày trong một năm Năm ngày được thêm vào cuối mỗi năm, như vậy là 365 ngày trong một năm, gần giống như lịch Gregory được sử dụng ở hầu hết các nơi trên thế giới ngày nay Năm ngày được thêm vào là để kỷ niệm ngày sinh của năm vị thần theo thứ tự: Osiris, Horus, Seth, Isis và Nephthys, trong những ngày này người
Ai Cập không phải đi làm việc Không có ngày nhuận trong lịch Ai Cập cổ đại Ảnh hưởng:
- Lịch Ptolemaic: Sau cuộc chinh phục Đế chế Ba Tư của Alexander Đại
đế, triều đại Macedonian Ptolemaic thống trị Ai Cập, tiếp tục sử dụng loại lịch này của Ai Cập với một cái tên Hy Lạp Vào năm 238 TCN Nghị định Canopus của Ptolemy III ra lệnh rằng mỗi 4 năm kết hợp xen kẽ ngày thứ 6 nhằm tôn vinh ông và vợ là những vị thần như những đứa con của thần Nut Sự thay đổi này đã bị các tư tế và người dân Ai Cập phản đối và bác bỏ
Trang 6- Lịch La Mã (Lịch Coplic, Lịch Alexandria): Loại lịch được sử dụng bởi Giáo hội Chính thống Coptic dựa trên Lịch Ai Cập cổ đại Năm 25 TCN, Hoàng đế La Mã Augustus đã áp đặt Nghị định Canopus trở thành lịch chính thức của Ai Cập
- Lịch Julian: Dựa trên lịch của người Ai Cập, lịch Alexandria, với sự trợ giúp của các nhà toán học và nhà thiên văn học Hy Lạp tạo ra Lịch Julius mỗi năm có 365 ngày được chia thành 12 tháng, và ngày nhuận được thêm vào tháng Hai sau mỗi 4 năm Vì thế năm Julius trung bình dài 365,25 ngày
Sau này dần được sử đổi trở thành Lịch Gregory chúng ta sử dụng ngày nay
2 Toán học:
Những ghi chép sớm nhất về hình học đến từ Ai Cập, cũng như các chuyên gia hình học được gọi là “arpedonapti” Arpedonapti sử dụng những sợi dây thừng
để tính toán diện tích đất sau đó truyền lại phép toàn này cho người Hy Lạp Người Ai Cập cũng đã tìm ra các cách hiệu quả để thực hiện các phép nhận và chia Trong khi chúng ta có nhiều cách khác nhau để thực hiện các phép tính tương tự, người Ai Cập đã sử dụng một phương pháp khác là nhân đôi số, một
kỹ thuật mà chúng ta vẫn sử dụng trong điện toán hiện đại Người Ai Cập cũng tìm ra các phân số cơ bản, hầu hết chúng có số 1 ở tử số và các phân số phức tạp hơn (như 4/7) phải được biểu diễn bằng cách cộng phân số đơn vị
Tính toán thời gian: Người Ai Cập là những người đầu tiên chia chu kỳ ngày-đêm thành 24 tiếng (giờ), một quy ước mà sau này được cải tiến bởi những nhà thiên văn học người Hy Lạp như Ptolemy và Happarchus, họ lại chia theo hệ lục thập phân (lấy 60 làm cơ số), và đó là lúc các giây xuất hiện Trước tiên bạn có thể chia một giờ thành 60 phần, kết quả là tạo ra một phút, tiếp tục chia lần thứ hai (second time), chúng ta có 1/60 của một phút (cũng là vì sao một giây có tên gọi là second)
3 Y tế
Người Ai Cập cổ đại – không phải người Hy Lạp cổ đại – mới là cha đẻ đích thực của ngành y học, theo như một nghiên cứu quay về nguồn gốc của nó ít nhất một thiên niên kỷ trước
Các nhà khoa học sau khi khảo cứu các tài liệu có niên đại 3.500 năm cho biết
họ đã tìm thấy bằng chứng cho thấy khởi đầu y học không phải Hippocrates
Trang 7Imhotep (2667TCN – 2648TCN), người thiết kế các kim tự tháp ở Saqqara và sau này được phong thần, trở thành vị thần của y học và chữa trị
Nhóm nghiên cứu từ Trung tâm y sinh học Ai Cập KNH tại Đại học Manchester
đã phát hiện ra bằng chứng có trong giấy cói được viết vào khoảng năm
1.500TCN - khoảng 1.000 năm trước khi Hippocrates ra đời Tiến sĩ Jackie Campbell cho biết: "Các học giả cổ điển luôn coi người Hy Lạp cổ đại, đặc biệt
là Hippocrates là cha đẻ của y học nhưng những phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng người Ai Cập cổ đại đã chế tạo dược phẩm và thực hành y học một cách đáng tin cậy từ rất sớm Khi chúng tôi so sánh các phương thuốc cổ xưa với các phác đồ và tiêu chuẩn dược phẩm hiện đại, chúng tôi thấy các đơn thuốc trong các tài liệu cổ không chỉ so với các chế phẩm dược phẩm ngày nay mà còn với nhiều phương thuốc khác còn giá trị trị liệu."
Các tài liệu y khoa, lần đầu tiên được phát hiện vào giữa thế kỷ 19, cho thấy các bác sĩ Ai Cập cổ đại đã điều trị vết thương bằng mật ong, nhựa cây và khoáng chất hiện được biết là có tác dụng kháng khuẩn Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện ra các đơn thuốc nhuận tràng của dầu thầu dầu, colocynth (một loại dưa đắng), quả sung và cám Các tài liệu khác cho thấy đau bụng được điều trị bằng cây hyoscyamus (cây phỉ ốc tư), vẫn được sử dụng cho đến ngày nay, thì là và rau mùi được sử dụng để làm giảm chứng đầy hơi Họ đã sử dụng cần tây và nghệ tây với bệnh thấp khớp, hiện là chủ đề của nghiên cứu dược phẩm và lựu được sử dụng để diệt trừ sán dây, một phương thuốc vẫn còn được sử dụng trong y học lâm sàng cho đến nửa thế kỷ trước
"Nhiều phương thuốc cổ xưa mà chúng tôi phát hiện đã tồn tại đến thế kỷ 20 và một số vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay, mặc dù thành phần của chúng hiện được sản xuất tổng hợp", tiến sĩ Campbell nói
Với sự phát hiện Văn bản giấy cói Edwin Smith - một trong những tác phẩm y học cổ nhất, cũng là một trong những tác phẩm y học xuất sắc nhất thời Ai Cập
cổ đại, tác giả là Imhotep Được viết vào khoảng năm 1600 TCN Trong tác phẩm này, ông đã thể hiện sự tiến bộ của mình so với những người cùng thời: Những lý thuyết y học không hề chứa đựng một phương pháp tâm linh nào Ở trong đó xuất hiện hình ảnh một bác sĩ khâu một vết thương Đó chính là phẫu thuật, một trong những đóng góp lớn nhất của người Ai Cập cổ đại đối với y học thế giới
Mặc dù còn những mê tín với việc thực hiện nghi lễ âm linh trừ bỏ một số bệnh tật nhưng những thành tựu của nền y học Ai Cập cổ đại rất được tôn trọng bởi các vị vua và quý tộc của nhiều quốc gia khác nhau, người Hy Lạp cũng đặc biệt ngưỡng mộ nghề y của người Ai Cập Các bác sĩ nổi tiếng sau này của Rome và Hy Lạp - như Galen và Hippocrates đã nghiên cứu các văn bản và biểu tượng của Ai Cập và truyền lại các kinh nghiệm cho đến ngày nay Người Ai
Trang 8Cập đã giới thiệu một hệ thống y học và dược lý có ảnh hưởng cho đến ngày nay mà trong tất cả những người Ai Cập cổ đại, chính Imhotep là người được coi là cha đẻ của ngành y
IV Kết luận
Như vậy, có thể kết luận rằng các thành tựu về nghệ thuật, khoa học tự nhiên, chính trị của Ai Cập cổ đại là vô cùng to lớn, nó đóng góp vào sự phát triển của nhân loại trong mọi giai đoạn lịch sử
V Danh mục tài liệu tham khảo
Trang 9https://vi.wikipedia.org/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp_c%E1%BB%95_
%C4%91%E1%BA%A1i
https://thegioiluat.vn/bai-viet-hoc-thuat/Tieu-luan Van-minh-Ai-cap-co-dai-9119/
https://vietnamembassy-egypt.org/ai-cap-co-dai/
https://www.migolatravel.com/di-san-co-dai-cua-nguoi-ai-cap/
https://www.telegraph.co.uk/news/science/science-news/3293164/How-Imhotep-gave-us-medicine.html