Học tập đẻ nâng cao dân trí để ứng dụng kiến thức vào khoa học và đời sống để có thể ứng xử nhanh chóng trước mọi tình huống khó khăn gặp phải trong cuộc sống, để đem những kiến thức v[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HKII-NĂM HỌC 2019-2020 PHẦN : TẬP LÀM VĂN: VĂN NGHỊ LUẬN:
*NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.
I.Nghị luận về một sự việc,hiện tượng trong đời sống.
*HS: cần nắm được kĩ năng cơ bản về NLSV, HT trong đời sống: bàn về
một sự việc,hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội,đáng khen,đáng chê hay có vấn
đề đáng suy nghĩ
-Dàn ý chung:
1.Mở bài: Giới thiệu được vấn đề được nêu lên qua các sự việc,hiện tượng 2.Thân bài: Lần lượt triển khai các ý bằng liên hệ,phân tích,đánh giá,nhận định 3.Kết bài: Khẳng định,phủ định,đưa ra lời khuyên
*MỘT SỐ ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN SỰ VIỆC,HIỆN TƯỢNG.
Đề 1: Đất nước ta có nhiều tấm gương nghèo vượt khó,học giỏi.Em hãy nêu tấm
gương đó và trình bày suy nghĩ của mình
Đề 2: Trong các môn thể thao bóng đá là môn thể thao có lợi cho sức khoẻ Hãy
nêu những lợi ích của môn thể thao đó và suy nghĩ của bản thân
Đề 3: Bạn em chỉ thích trò chơi điện tử mà tỏ ra thờ ơ không quan tâm tới thiên
nhiên, em hãy chứng minh cho bạn thấy: Thiên nhiên là nơi cho ta sức khoẻ, hiểu biết, niềm vui vô tận Vì thế, chúng ta cần gần gũi với thiên nhiên, yêu mến thiên nhiên
Đề 4: Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn.Nhiều bạn vì mải chơi mà sao
nhãng việc học tập và còn phạm những sai lầm khác Hãy nêu ý kiến của em về những sai lầm ấy
Đề 5: Viết một bài văn nghị luận để khuyên một số bạn còn lười học, đi học không chuyên cần
Đề 6: Một hiện tượng khá phổ biến hiện nay là vứt rác ra đường hoặc những nơi
công cộng.Em hãy nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng ấy
II.Nghị luận về một vấn đề tư tưởng,đạo lí.
*HS cần nắm : Bàn về lĩnh vực tư tưởng,đạo đức,lối sống, của con
người.Các tư tưởng ấy được đúc kết trong những câu tục ngữ,danh
ngôn,ngụ ngôn,khẩu hiệu hoặc khái niệm.Ví dụ: Học đi đôi với hành,có chí thì nên,không có gì quí hơn độc lập tự do,
*Dàn ý chung:
1.Mở bài:Giới thiệu vấn đề tư tưởng,đạo lí cần bàn luận.
2.Thân bài:Giải thích,chứng minh nội dung vấn đề tư tưởng,đạo lí.
Nhận định,đánh giá vấn đề tư tưởng,đạo lí cần bàn luận
3.Kết bài:Kết luận,tổng kết,nêu nhận thức mới,tỏ ý khuyên bảo hoặc tỏ ý hành
động
*MỘT SỐ ĐỀ BÀI.
Đề 1: Đức tính khiêm nhường.
Đề 2: Có chí thì nên.
Đề 3: Tinh thần tự học.
Đề 4.Lòng thương yêu con người.
Đề 5: Hút thuốc lá có hại.
Trang 2Đề 6: Lòng biết ơn.
Hs : Ôn kĩ các nội dung sau
- Luận điểm Luận cứ Lập luận
- Cách đưa các yếu tố biểu cảm, tự sự, miêu tả vào bài văn nghị luân
* MỘT SỐ DÀN Ý :
Đề 1: Trong các môn thể thao bóng đá là môn thể thao có lợi cho sức khoẻ
Hãy nêu những lợi ích của môn thể thao đó và suy nghĩ của bản thân
A Mở bài :
- Giới thiệu hoạt động thể dục thể thao rất cần thiết
- Giới thiệu môn thể thao bóng đá đem lại lợi ích gì?
B Thân bài:
- Bóng đá là một môn thể thao rất có lợi Bóng đá có lợi cho sức khoẻ:
+ Chơi bóng đá các cơ quan của cơ thể hoạt động mạnh hơn, tăng sức dẻo dai, linh hoạt
+ Chơi bóng đá cũng như hoạt đông thể thao khác làm cho hình thể phát triển đẹp
- Bóng đá rèn luyện tinh thần:
+ Rèn luyện sự dũng cảm (dẫn chứng ngắn gọn )
+ Rèn luyện ý thức đồng đội (dẫn chứng ngắn gọn )
+ Chơi bóng đá giải trí sau khi lao động, học tập (dẫn chứng ngắn gọn )
- Suy nghĩ của bản thân:
+ Bóng đá là môn thể thao đang được hâm mộ nhất
+ Em thích tham gia bóng đá để rèn luyện thân thể và tinh thần không đam mê đến mức quên việc học tập, không chơi vô tổ chức làm ảnh hưởng đến sinh hoạt nhất là không chơi trên đường giao thông
C Kết bài- Khẳng định bóng đá là môn thể thao có ích
- Bóng đá có ích khi biết chơi đúng chỗ, đúng cách
Đề 2: Trong thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập , Bác Hồ thiết tha căn dặn : “Non sông Việt Nam có trở học tập của các cháu” Em hiểu lời dạy trên của Bác như thế nào?
* Mở bài
Bác Hồ là một người rất quan tâm đến vận mệnh đất nước, đặc biệt là chú trọng tương lai của Thế Hệ Trẻ Vì thế ngay từ khi ngôi trường đầu tiên của đất nước vừa được thành lập, Bác đã gửi thư cho học sinh và thiết tha căn dặn: "Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không,dân tộc Việt Nam…" Vậy chúng ta hiểu như thế nào về lời dạy của Bác Hồ?
* Thân bài
1.Giải thích
- "Non sông tưoi đẹp" nghĩa là một đất nước độc lập, tự do, là một đất nước do nhân dân làm chủ, có sự phát triển về mọi mặt, đặc biệt là công nghiệp, nhưng đồng thời môi trường vẫn được bảo đảm và cảnh quan thiên nhiên ko bị tàn phá Dân tộc Việt Nam vẻ vang bước tới đài vinh quang, vẻ vang tức là nổi tiếng, tài giỏi, là làm cho mọi người khâm phục, vị nể Dân tộc vẻ vang là dân tộc đạt được nhiều thành tựu về KH- KT, góp phần đưa xã hội văn minh, tiến bộ và đựơc các dân tộc khác nể nang, kính trọng
Trang 3- Cường quốc năm châu là những nước hùng cường, giàu mạnh trên thế giới, có nền kinh tế phát triển, văn hoá xã hội cũng phát triển, sánh vai, ngang hàng và bình đẳng
>Lời thư của Bác đã nêu lên 1 vấn đề quan trọng đối với tiền đồ của dân tộc ta, nêu bật mối quan hệ chặt chẽ và tác dụng to lớn của việc học tập của học sinh đối với tương lai đất nước Đất nước ta có hùng cường, giàu mạnh hay không đều tuỳ thuộc vào kiến thức và sự hiểu biết trong quá trình học tập, vươn lên của các thế hệ học sinh
2.Vì sao chúng ta nên thực hiện theo lời Bác dạy?
- Muốn xây dựng một đất nước hùng cường giàu mạnh không thể một sớm một chiều mà thành công Nó đòi hỏi 1 thời gian dài, nhất là trong trường hợp nước
ta lúc bấy giờ (đất nước còn rất nghèo ngàn, lạc hậu, kinh tế chậm phát triển, chúng ta đang phải đối mặt với 3 thứ giặc: giặc dốt, giặc đói và giặc ngoại xâm) Chỉ có học sinh có thể có đủ điều kiện để tích luỹ kiến tức sau này xây dựng đất nứơc giàu mạnh, vì thế Bác đã trao trọng trách này cho học sinh
- Một đất nước đựơc gọi là cường quốc thì đất nước đó phải hùng mạnh, ổn định
về các mặt: chính trị, quân sự,kinh tế, văn hoá, nghệ thuật… Mà muốn đựơc như vậy thì người dân phải có tri thức Muốn có tri thức thì phải nỗ lực học tập.(cụ thể dẫn chứng ra)
- Học tập là điều kiện tốt nhất để đưa đất nước tiến lên sánh vai với các cường quốc Học tập đẻ nâng cao dân trí để ứng dụng kiến thức vào khoa học và đời sống để có thể ứng xử nhanh chóng trước mọi tình huống khó khăn gặp phải trong cuộc sống, để đem những kiến thức vào đời sống , xây dựng đất nước văn minh, tiến bộ Nếu mỗi học sinh đều được trang bị đầy đủ kiến thức về những lĩnh vực cần thiết thì công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước sẽ trở nên dễ dàng hơn, đồng thời làm vẻ vang đất nước.(cho vài dẫn chứng)
- Bác Hồ đã nói "Ngày nay học tập, ngày mai giúp đời" Vì học tập của thế hệ hôm nay để tích luỹ kiến thức, xây dựng 1 xã hội mai sau bền vững, ấm no và hạnh phúc
3.Làm gì để thực hiện
- Học sinh là đối tượng được Bác yêu thương, chăm sóc nhiều nhất vì vậy chúng
ta phải biết vâng lời Bác, có ý thức học tập tốt, không xem thường việc học và luôn thấy rõ vai trò của mình đối với tương lai đất nước
- Xác định rõ mục đích và động cơ học tập của mình để từ đó có phương pháp học tập tốt Học tập không có nghĩa là chỉ học trong sách vở mà phải tìm hiểu, phải học tập những cái hay, cái lạ, cái văn minh tiến bộ của thế giới để rồi sáng tạo, biến đổi thành cái hay, cái riêng của đất nước mình
- Luôn có tinh thần cầu tiến, phát huy sở trường, tài năng của mình, kiên trì phấn đấu, khắc phục mọi khó khăn trong học tập
- Luôn chăm chỉ học tập, biết áp dụng những gì đã học vào trong thực tiễn, trong cuộc sống, biết đoàn kết, hỗ trợ nhau trong học tập, luôn biết cập nhật mọi thông tin, sự kiện tiến bộ của khoa học, bố trí thời gian học tập hợp lý
- Học toàn diện, rèn luyện một cách toàn diện: đức, trí, thể, mỹ để trở thành 1 công dân tốt
- Tham gia vào WTO thế hệ sau phải học tập để đưa đất nước sánh vai cùng các
Trang 4cường quốc.
* Kết bài: Khẳng định lời nhắc nhở của Bác có ý nghĩa to lớn trong việc dạy thế
hệ trẻ học tập tốt xây dựng đất nước,thực hiện lời dạy của Bác, đồng thời phải đưa ra những biện pháp học tập hợp lý
Đề 3: “Lời ca tiếng hát làm con người thêm vui vẻ, cuộc sống thêm tươi trẻ” Em hãy chứng minh nhận xét trên
* Mở bài: Hàng ngày lời ca tiếng hát đến với con người và trở thành món ăn tinh thần của con người làm cho con người trở lên vui vẻ, cuộc sống thêm tươi trẻ
* Thân bài:
- Tiếng hát gắn liền với cả cuộc đời của con người
- Tiếng hát là niềm vui của con người trong lao động để quyên hết mệt nhọc,vất vả
- Tiếng hát động viên,khích lệ con người trong chiến đấu:Trong hai cuộc chiến đấu tiếng hát theo anh bộ đội ra trận (Dẫn chứng)
- Tiếng hát đem lại niềm tin yêu, lạc quan cho những chiến sĩ cách mạng trong nhà tù đế quốc (Dẫn chứng)
- Tiếng hát tạo lên không khí vui tươi trong tuổi trẻ học đường (Dẫn chứng)
* Kết bài :- Cuộc sống không thể thiếu tiếng hát
- Con người mãi mãi cất cao tiếng hát để cuộc sống trở lên tươi vui
Đề 4: Bạn em chỉ thích trò chơi điện tử mà tỏ ra thờ ơ không quan tâm tới thiên nhiên, em hãy chứng minh cho bạn thấy: Thiên nhiên là nơi cho ta sức khoẻ, hiểu biết, niềm vui vô tận Vì thế, chúng ta cần gần gũi với thiên nhiên, yêu mến thiên nhiên
Mở bài : (Dẫn dắt, nêu vấn đề) : Thiên nhiên là nơi cho ta sức khoẻ, hiểu biết niềm vui và chúng ta cần gần gũi thiên nhiên
Thân bài:
+ Luận điểm 1: Thiên nhiên là nơi cho ta sức khoẻ:
- Nếu đứng trong một căn phòng nhỏ, và đầy khói thuốc lá và ở ngoài kia là thiên nhiên hùng vĩ, có núi, có sông thì bạn sẽ chọn nơi nào?
- Con người nếu như không có thiên nhiên thì con ngời chỉ như một cái máy, chắc chắn không ai có thể thoát khỏi hội chứng của sự căng thẳng Thiên nhiên chính là liều thuốc bổ đối với sức khoẻ của con người
+ Luận điểm 2: Thiên nhiên đem đến cho ta sự hiểu biết niềm vui :
- Tham quan thiên nhiên ta sẽ tích luỹ được các kiến thức về sinh học, vật lý hay hoá học
- Thiên nhiên là nơi ta thực hành những kiến thức mà ta tích luỹ được qua sách vở
- Gần gũi với thiên nhiên là thêm yêu đời, yêu cuộc sống, tạo nên cảm hứng sáng tác văn học (Dẫn chứng một số nhà văn gần gũi với thiên nhiên trong văn học: Nguyễn Trãi trong Côn Sơn ca, Bác Hồ với những vần thơ tràn đầy ánh trăng)
-> Cần gần gũi với thiên nhiên, yêu mến với thiên nhiên Bằng cách: Cùng gia đình có những ngày nghỉ cuối tuần đến với thiên nhiên; sưu tầm các mẫu trong thiên nhiên; vẽ tranh phong cảnh; chăm sóc cây xanh
Trang 5Kết bài: Khái quát lại vai trò của thiên nhiên với đời sống con người Lời kêu gọi mọi người hãy gần gũi với thiên nhiên
Đề 5: Một số bạn lớp em đang đua đòi ăn mặc theo lối không lành mạnh, không phù hợp với lứa tuổi học sinh, với truyền thống dân tộc, gia đình Em hãy viết một bài văn nghị luận để thuyết phục các bạn đó thay đổi cách ăn mặc cho đứng đắn hơn.
1 Mở bài: Vai trò của mốt trang phục đối với xã hội và con ngời có văn hoá nói
chung và tuổi học trò nói riêng
2 Thân bài:
- Tình hình ăn mặc hiện nay của lứa tuổi học sinh:
+ Đa số các bạn ăn mặc đứng đắn, có văn hoá
+ Tuy nhiên vẫn còn một số bạn đua đòi chạy theo mốt ăn mặc không lành mạnh (kết hợp yếu tố tự sự, miêu tả)
- Tác hại của lối ăn mặc không lành mạnh
+ Vừa tốn kém, mất thời gian, ảnh hưởng xấu tới kết quả học tập
+ Thiếu văn hoá, thiếu tự trọng, ảnh hưởng tới nhân cách sống
- Ăn mặc có văn hoá:
+ Phải phù hợp với lứa tuổi học sinh, với truyền thống văn hoá của dân tộc và hoàn cảnh gia đình
+ Đó là cách ăn mặc giản dị, gọn gàng, đứng đắn để chứng tỏ mình là người lịch
sự, có văn hoá, tôn trọng mình và tôn trọng mọi người
3 Kết bài: Cần thay đổi lại cách ăn mặc cho phù hợp, lành mạnh, đứng đắn
Đề 6: Tác dụng của sách đối với đời sống con người
1 Mở bài:
- Vai trò của tri thức đối với loài người
- Một trong những phương pháp để con người có tri thức là chăm chỉ đọc sách bởi sách là tài sản quý giá, người bạn tốt của con người
2 Thân bài:
* Giải thích: Sách là tài sản vô giá, là người bạn tốt bởi vì sách là nơi lưu giữ toàn bộ sản phẩm trí tuệ của con người, giúp ích cho con người về nhiều mặt trong cuộc sống
* Chứng minh tác dụng của sách:
- Sách giúp con người có kiến thức, mở rộng tầm hiểu biết, thu nhận thông tin một cách nhanh nhất (chứng minh)
- Sách bồi dưỡng tinh thần, tình cảm cho chúng ta để chúng ta trở thành người tốt (chứng minh)
- Sách là người bạn động viên, chia xẻ làm vơi đi nỗi buồn của ta (chứng minh)
* Tác hại của việc không đọc sách: Hạn hẹp về tầm hiểu biết tri thức, tâm hồn cằn cỗi
* Phương pháp đọc sách:
- Phải chọn sách tốt, có giá trị để đọc
- Phải đọc kĩ, vừa đọc vừa nghiền ngãm, suy nghĩ, ghi chép lại những điều bổ ích
- Thực hành, vận dụng những điều học được từ sách vào đời sống
3 Kết bài:
- Khẳng định sách là người bạn tốt
Trang 6- Lời khuyên phải chăm chỉ đọc sách, phải yêu quý sách
Đề 7: Hãy viết một bài văn nghị luận nêu rõ tác hại của việc các bạn không có ý thức giữ gìn vệ sinh trường, lớp.
1 Mở bài:
- Nhiều bạn có ý thức tự giác trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp, là tấm gương cho bạn bè noi theo
- Bên cạnh đó một số bạn chưa có ý thức trong việc này như vất rác bừa bãi
2 Thân bài:
- Hiện tượng vứt rác phổ biến trong hộc bàn, cầu thang, sân trường,…
- Việc làm này gây ra tác hại:
+ Ô nhiễm môi trường học đường, bốc mùi hôi gây khó thở, ảnh hưởng đến sức khỏe
+ Ảnh hưởng đến cảnh quan trường lớp
+ Hình thành những thói quen xấu
+ Nghe những điều bình phẩm không hay về trường mình
- Nguyên nhân:
+ Do ý thức kém của học sinh
+ Do thói quen của học sinh
+ Do kỉ luật, giáo dục của nhà trường chưa tốt
- Chính vì thế mỗi học sinh hãy có ý thức tự giác trong việc giữ vệ sinh trường lớp
- Nhà trường có hình thức kỉ luật phù hợp, nghiêm túc
- Tăng cường tuyên truyền tác hại của việc ăn quà, xả rác tới từng tập thể lớp, từng cá nhân học sinh
3 Kết bài: Đưa ra lời khuyên thiết thực, liên hệ bản thân.
GV: Sưu tầm thêm các đề văn nghị luận khác, ôn tập và hướng dẫn cho HS trong các tiết ôn tập, tự chọn.
BGH kí duyệt Tổ trưởng kí duyệt GV soạn
Lê Thị Thu Hà Lê Thị Hương