HS biết : - Hệ thống được những đặc điểm chính về thiên nhiên, con người và hoạt động sản xuất của người dân ở Hoàng Liên Sơn, trung du Bắc Bộ và Tây Nguyên.. - Chỉ được dãy núi Hoàng Li[r]
Trang 1Ngày giảng 03/09/2009.
LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ
I MỤC TIÊU
HS biết:
- Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu vưc hay toàn bộ bề mặt Trái Đất theo một tỉ
lệ nhất định
- Biết một số yếu tố của bản đồ: tên bản đồ, phương hướng, kí hiệu bản đồ
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Một số loại bản đồ : thế giới, châu lục, Việt Nam,
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Bài cũ
Hai em lần lượt trả lời 2 câu hỏi ở SGK/4
2 Bài mới
Hoạt động 1 BẢN ĐỒ
- Đính các loại bản đồ trên bảng
- Đọc tên các bản đồ treo ở bảng
- Nêu phạm vi lãnh thổ thể hiện trên mỗi
bản đồ
- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
Kết luận : Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một
khu vực hay toàn bộ bề mặt Trái đất theo
một tỉ lệ nhất định
- Quan sát hình 1, 2, rồi chỉ vị trí của hồ
Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn
- Giúp HS hoàn chỉnh câu trả lời
- Đọc SGK, trả lời câu hỏi:
Ngày nay muốn vẽ bản đồ, chúng ta
thường phải làm như thế nào ?
- Giúp HS hoàn chỉnh câu trả lời
HSG: Em hiểu tỉ lệ vẽ trên bản đồ so với
thực tế là thế nào ?
- HS trả lời không được - Giải thích
- HS yếu
- HS giỏi
- TB, yếu nhắc lại
- 2 HS nhắc lại
- Giỏi-khá, TB-yếu nhắc lại
- Thảo luận bạn bên cạnh rồi trả lời
- HS khá-giỏi trả lời
- có thể nắm nắm
Hoạt động 2 MỘT SỐ YẾU TỐ CỦA BẢN ĐỒ
- Đọc SGK, quan sát bản đồ và thảo luận
nhóm 4 hoàn thành bài tập3 VBT/2 Cử
bạn yếu trình bày, bạn khá-giỏi bổ sung
- Cố vấn giúp HS hoàn chỉnh bài làm
- Nhận biết một số kí hiệu bản đồ : Đọc
chú giải hình 3 có những kí hiệu nào ?
- Thảo luận, giúp đỡ bạn yếu làm được bài
- Đại diện nhóm trình bày, bạn trong nhóm bổ sung ; các nhóm khác bổ sung nếu cần
- 1, 2 em trả lời, HS khác chỉ vào bản đồ trong SGK
Trang 23
Chọn câu trả lời dúng.
1 Tỉ lệ bản đồ cho biết:
A Khu vực được thể hiện trên bản đồ nhỏ hơn kích thước thực tế của nó bao nhiêu lần
B Khu vực được thể hiện trên bản đồ lớn hơn kích thước thực tế của nó bao nhiêu lần
C Cách tìm phương hướng trên bản đồ
D Tất cả các ý trên
2 Tên bản đồ cho ta biết :
A Tên của khu vực
B Những thông tin chủ yếu của khu vực
C Dự báo trước một hiện tượng sẽ xãy ra
D Tên của một người
E A và B
G Tất cả các ý trên đều đúng
- Về nhà vẽ một số kí hiệu bản đồ
BÀI 1 - Ngày giảng 11/09/2009
DÃY HOÀNG LIÊN SƠN
I MỤC TIÊU
HS biết:
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, khí hậu của dãy Hoàng Liên Sơn:
+ Dãy núi cao và đồ sộ nhất nước Việt Nam: có nhiều đỉnh nhọn, sườn núi rất dốc, thung lũng thường hẹp và sâu
+ Khí hậu ở những nơi cao lạnh quanh năm
- Chỉ được dãy Hoàng Liên Sơn trên bản đồ tự nhiên Việt Nam
- Sử dụng bảng số liệu để nêu đặc điểm khí hậu ở mức độ đơn giản: dựa vào bảng số liệu cho sẵn để nhận xét về nhiệt độ của Sa Pa vào tháng 1 và tháng 7
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Bài cũ
Hai em lần lượt trả lời câu hỏi 2, 3SGK/7
2 Bài mới
Hoạt động 1 HOÀNG LIÊN SƠN - DÃY NÚI CAO VÀ ĐỒ SỘ NHẤT VIỆT NAM
- Đính tranh chỉ vị trí dãy núi Hoàng Liên
Sơn trên bản đồ
- Quan sát
Trang 3- Tìm vị trí dãy Hoàng Liên Sơn ở bản đồ
SGK/70
- Dựa vào lược đồ hình 1 và kênh chữ ở
mục 1 SGK/70, thảo luận nhóm 2 trả lời
các câu hỏi ghi /70
- Giúp HS hoàn chỉnh câu trả lời
- Lần lượt trả lời các câu hỏi sau :
+ Cho biết độ cao của đỉnh núi
Phan-xi-păng
+ Tại sao đỉnh núi Phan-xi-păng gọi là
nóc nhà của tổ quốc ?
+ Dựa vào hình 2 mô tả đỉnh núi
Phan-xi-păng
- Tuyên những em trả lời tốt
- Chỉ tay vào bản đồ ở SGK
- Thảo luận bạn bên cạnh rồi trả lời
- 2 em nhắc lại
+ cao 3134m
+ cao nhất nước ta
+ Một vài em mô tả
Hoạt động 2 KHÍ HẬU Ở HOÀNG LIÊN SƠN
- Đọc SGK trả lời 2 câu hỏi mục 2
- Giúp HS hoàng thiện câu trả lời
* HSG: Vì sao Sa Pa trở thành nơi du
lịch, nghỉ mát nổi tiếng ở vùng núi phía
Bắc
- Thảo luận bạn bên cạnh, giúp đỡ bạn yếu hiểu được bài
- Phát biểu, bổ sung
3 CỦNG CỐ, DẶN DÒ
Chọn câu trả lời đúng.
1 Dãy núi cao và đồ sộ nhất nước Việt Nam là :
2 Đỉnh Phan-xi-păng nằm trên dãy núi nào sau đây :
3 Đỉnh Phan-xi-păng có độ cao là :
Thực hiện bảng con
- Làm các bài tập ở VBT/6, 7
BÀI 2 – Ngày giảng 18/09/2009.
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở HOÀNGLIÊN SƠN
I.
HS biết :
Trang 4- Nêu được tên một số dân tộc ít người ở Hoàng Liên Sơn: Thái, Mông, Dao,
- Biết Hoàng Liên Sơn là nơi dân cư thưa thớt
- Sử dụng được tranh ảnh để mô tả nhà sàn và trang phục của một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn :
+ Trang phục: mỗi dân tộc có cách ăn mặc riêng; trang phục của dân tộc được may, thêu trang trí rất công phu và thường có màu sắc sặc sỡ
+ Nhà sàn: được làm bằng các vật liệu tự nhiên như gỗ, tre, nứa
II Bản đồ Địa lí tự nhiên VN.
III.
1 Bài cũ
Trả lời 3 câu hỏi ở SGK/72 (lần lượt 3 em)
2 Bài mới
Hoạt động 1 HOÀNG LIÊN SƠN – NƠI CƯ TRÚ CỦA MỘT SỐ DÂN TỘC ÍT NGƯỜI
- Đọc mục 1 và vốn hiểu biết của mình,
trả lời các câu hỏi :
+ Dân cư ở Hoàng Liên Sơn đông đúc
hay thưa thớt hơn so với đồng bằng ?
+ Kể tên một số dân tộc ít người ở Hoàng
Liên Sơn ?
+ Xếp thứ tự các dân tộc (bảng số liệu)
theo địa bàn cư trú từ nơi thấp đến nơi
cao ?
+ Người dân ở những nơi cao thường đi
lại bằng những phương tiên gì ? Vì sao ?
- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- Đọc SGK
+ Phát biểu ý kiến, bổ sung đến khi hoàn chỉnh
Hoạt động 2 BẢN LÀNG VỚI NHÀ SÀN
-Tổ chức
+ Bản làng thường nằm ở đâu ? Bản làng
có nhiều nhà hay ít nhà ?
+ Vì sao một số dân tộc ở Hoàng Liên
sơn sống ở nhà sàn ?(HS khá-giỏi)
+ Nhà sàn được làm bằng vật gì ?
+ Hiện nay nhà sàn có gì thay đổi so với
trước đây ?
- Sửa chữa và giúp các em hoàn thiện câu
trả lời
- Đọc SGK mục 2, tranh, ảnh về bản làng, nhà sàn, thảo luận bạn bên cạnh các câu hỏi bên
- Một em trong nhóm trình bày, em trong nhóm bổ sung rồi đến HS khác bổ sung nếu có
- Vài em chắc lại (HS có địa chỉ)
Hoạt động 3
Trang 5CHỢ PHIÊN, LỄ HỘI, TRANG PHỤC
- Quan sát hình 3 và đọc mục 3
SGK/74, trả lời các câu hỏi :
+ Kể tên một số khoáng sản ở Hoàng
Liên Sơn ? Khoáng sản nào được khai
thác nhiều nhất ?
+ Tại sao chúng ta cần phải bảo vệ, giữ
gìn và khai thác khoáng sản hợp lí ?
+ Ngoài khai thác khoáng sản người
dân còn khai thác gì ?
- Giúp HS hoàn thiện từng câu hỏi
trên
- Quan sát hình 3, đọc SGK/74
+ Lần lượt trả lời các câu hỏi bên (nối tiếp nhau phát biểu ý kiến)
3.
Chọn câu trả lời đúng nhất.
1 Các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn sống ở nhà sàn để :
A Tránh ẩm thấp B Thể hiện sự giàu có
E Tất cả các ý trên
2 Chợ phiên là nơi :
A Trao đổi hàng hoá
B Giao lưu, gặp gỡ, kết bạn thanh niên
C Cả 2 ý trên
- Về nhà làm các bài tập ở VBT/7, 8
BÀI 3 - Ngày giảng 25/09/2009.
HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CỦA NGƯỜI DÂN Ở HOÀNG LIÊN SƠN I.
Học xong bài này HS biết :
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Hoàng Liên Sơn:
+ Trồng trọt: trồng lúa, ngô, chè, trồng rau và cây ăn quả, trên nương rẫy, ruộng bậc thang
+ Làm các nghề thủ công: dệt, thêu, đan, rèn, đúc,
+ Khai thác khoáng sản: a-pa-tí, đồng, chì, kẽm,
- Sử dụng trnh, ảnh để nhận biết một số hoạt động sản xuất của người dân: làm ruộng bậc thang, nghề thủ công truyền thống, khai thác khoáng sản
- Nhận biết được khó khăn của giao thông miền núi: đường nhiều dốc cao, quanh co, thường bị sụt, lở vào mùa mưa
II.
- Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam
- Tranh, ảnh một số mặt hàng thủ công
III.
Trang 61 Bài cũ
- Trả lời 2 câu hỏi SGK/76 (2 em)
2 Bài mới
Hoạt động 1 TRỒNG TRỌT TRÊN ĐẤT DỐC
- Dựa vào kênh chữ ở mục 1, hãy cho biết
người dân ở Hoàng Liên Sơn thường
trồng những cây gì ? Ở đâu ?
- Chốt câu trả lời đúng
- Chỉ địa điểm ghi ở hình 1 trên bản đồ?
- Chốt lại câu trả lời đúng
- quan sát hình 1 và trả lời các câu hỏi
sau :
+ Ruộng bậc thang thường được làm ở
đâu ?
+ Tại sao phải làm ruộng bậc thang ?
+ Người dân ở Hoàng Liên Sơn trồng gì
trên ruộng bậc thang ?
- Đọc thầm
- Phát biểu ý kiến
- Nhận xét, bổ sung nếu có
- Một em yếu nhắc lại
- HSG ; TB chỉ lại
- Chú ý khắc sâu
+ ở sườn núi
+ Giúp cho việc giữ nước, chống sói mòn
+ Trồng lúa và các cây hoa màu khác : rau, đậu, cải,
Hoạt động 2 NGHỀ THỦ CÔNG TRUYỀN THỐNG
- Dựa vào tranh ảnh, vốn hiểu biết thảo
luận theo cặp hai câu hỏi ở mục 2
SGK/77
- Giúp HS hoàn chỉnh câu trả lời
- Thảo luận bạn bên cạnh, giúp bạn yếu hơn mình cùng hiểu bài
- Phát biểu ý kiến, HS khác bổ sung
Hoạt động 3 KHAI THÁC KHOÁNG SẢN
- Quan sát hình 3 và đọc mục 3, trả lời:
+ Kể tên một số khoáng sản ở Hoàng
Liên Sơn
+ Ở Hoàng Liên Sơn hiện nay khoáng
sản nào được khai thác nhiều nhất ?
- Quan sát hình 3 mô tả quy trình sản
xuất ra phân lân
- Tại sao ta phải bảo vệ, giữ gìn và
+ a-pa-tít, đồng, chì, kẽm,
+ a-pa-tít
- HS khá-giỏi ; TB-yếu nhắc lại
- Khoáng sản có vài trò quan trọng cho
Trang 7khai thác khoáng sản hợp lí ?
- Ngoài khai thác khoáng sản, người
dân miền núi còn khai thác gì ?
Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
ngành công nghiệp Để hình thành khoáng sản phải mất một thời gian dài
- gỗ, mây, nứa để làm nhà, đồ dùng, ; măng, mộc nhĩ, nấm hương để làm thức ăn ; quế, sa nhân để làm thuốc chữa bệnh
3
Trả lời câu hỏi trắc nghiệm 1, 2 sách (Bùi Bích Ngọc) - Bảng con
- Về nhà xem sách học thuộc phần ghi nhớ và trả lời lại hai câu hỏi cuối bài
- Xem trước bài học sau Trung du Bắc Bộ
BÀI 5 – Ngày giảng 24/09/2009.
TRUNG DU BẮC BỘ
I.
Học xong bài này HS biết :
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình của trung du Bắc Bộ: Vùng đồi với đỉnh tròn, sườn thoải, xếp cạnh nhau như bát úp
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân trung du Bắc Bộ: + Trồng chè và cây ăn quả là những thế mạnh của vùng trung du
+ Trồng rừng được đẩy mạnh
+ Nêu tác dụng của việc trồng rừng ở trung du Bắc Bộ: che phủ đồi, ngăn cảnh tình trạng đất bị xầu đi
II
- Bản đồ hành chính Viết Nam
- Tranh, ảnh vùng trung du Bắc Bộ
III.
1 Bài cũ
2 em lần lượt trả lời 2 câu hỏi cuối bài Hoạt động sản xuất của người dân ở Hoàng Liên Sơn
2 Bài mới
Hoạt động 1 VÙNG ĐẤT VỚI ĐỈNH TRÒN, SƯỜN THOẢI
- Đọc mục 1 trong SGK, trả lời :
+ Vùng trung du là vùng núi hay vùng
đồng bằng ?
+ Các đồi ở đây như thế nào ?
+ Mô tả sơ lược vùng trung du
+ vùng đồi
+ đỉnh tròn, sườn thoải, xếp cạnh nhau như bát úp
+ Vùng đồi, sườn thoải, xếp cạnh nhau như bát úp
Trang 8+ Nêu những nét riêng biệt của vùng
trung du Bắc Bộ
- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- Y/c HS chỉ trên bản đồ các tỉnh : Thái
Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Bắc Giang
- những tỉnh có vùng đồi trung du
- Chỉ lần nữa để khắc sâu
+ Một vài em trả lời
- Một em chỉ, em khác chỉ lại
Hoạt động 2 CHÈ VÀ CÂY ĂN QUẢ Ở TRUNG DU
- Dựa vào kênh chữ và kênh hình SGK
mục 2, thảo luận nhóm hai câu hỏi ghi
bằng chữ nhỏ trong phần đó
- Sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả
lời
- Thảo luận nhóm hai
- Đại diện nhóm phát biểu ý kiến, các nhóm khác bổ sung
- Một vài em nhắc lại
Hoạt động 3 HOẠT ĐỘNG TRỒNG RỪNG VÀ CÂY CÔNG NGHIỆP
- Đính tranh, ảnh đồi trọc ; đọc mục 3 :
+ Vì sao ở vùng trung du Bắc Bộ lại có
những nơi đất trống, đồi trọc ?
+ Để khắc phục tình trạng này, người
dân nơi đây đã trồng những loại cây
gì?
+ Dựa vào bảng số liệu nhận xét về
diện tích rừng trồng mới ở Phú Thọ
trong những năm gần đây
- Nếu tác dụng của việc trồng rừng ở
trung du Bắc Bộ
- Giáo dục HS ý thức bảo vệ rừng và
tham gia trồng cây
+ Vì bị khai thác cạn kiệt do đốt phá rừng làm nương rẫy để trồng trọt và khai thác gỗ bừa bãi, )
+ cây công nghiệp lâu năm (keo, trẩu, sở, )
+ mỗi năm có diện tích trồng rừng tăng dần
- che phủ đồi, ngăn cản tình trạng đất đang bị xấu đi
3
Chọn câu trả lời đúng nhất.
Nêu tác dụng của việc ở trung du Bắc Bộ :
A Hạn chế sói mòn
B Hạn chế lũ lụt cho đồng bằng
C Cung cấp nguyên liệu cho sản xuất
D Điều hoà khí hậu
E Tất cả các ý trên
4 Học thuộc phần ghi nhớ Trả lời ba câu hỏi cuối bài.
Xem trước bài Tây Nguyên
Trang 9TUẦN 6 - Ngày giảng 16/10/2009.
TÂY NGUYÊN I.
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, khí hậu của Tây Nguyên :
- Chỉ được các cao nguyên ở Tây Nguyên trên bản đồ tự nhiên Việt Nam : Lom Tum, Plây Ku, Đắk Lắk, Lâm Viên, Di Linh
- HSG nêu được đặc điểm của mùa mưa, mùa khô ở Tây Nguyên
II
Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam
III
1 Bài cũ
- 3 em lần lượt trả lời 2 câu hỏi cuối bài Trung du Bắc Bộ
2 Bài mới
Hoạt động 1 TÂY NGUYÊN – XỨ SỞ CỦA CÁC CAO NGUYÊN XẾP HÀNG
- Chỉ vị trí của khu vực Tây Nguyên trên
bản đồ
- Chỉ vị trí của các cao nguyên trên lược
đồ và đọc tên các cao nguyên đó theo
hướng từ Bắc xuống Nam
Chốt lại lần nữa khắc sâu
- Dựa vào bảng số liệu mục 1 SGK, xếp
các cao nguyên theo thứ tự từ thấp đến
cao
+ Thảo luận nhóm hai
+ Chốt câu trả lời đúng
- Chú ý nghe, thấy
- Tất cả chỉ ở SGK sau đó một em lên bảng chỉ, HS khác nhận xét
+ Thảo luận giúp bạn yếu cùng hiểu bài (2 nhóm nhận bảng phụ thực hiện)
+ Nhận xét bài bạn
Hoạt động 2 TÂY NGUYÊN CÓ HAI MÙA RÕ RỆT
- Chỉ vị trí thành phố Buôn Ma Thuột
trên hình 1
- Dựa vào mục 2 và bảng số liệu mục 2
SGK/83, trả lời câu hỏi :
+ Ơ Buôn Ma thuột mùa mưa vào những
tháng nào ?
+ Khí hậu ở Tây Nguyên có mấy mùa?
Là những mùa nào ?
- Mô tả mùa khô và mùa mưa ở Tây
- Một em ; vài em thực hiện lại
+ vào tháng 5, 6, 7, 8, 9, 10
+ có hai mùa là mùa mưa và mùa khô
- Vài em nêu
Trang 10Chốt câu trả lời đúng
3
Đọc phần ghi nhớ (một vài em)
- Tây Nguyên có những cao nguyên nào ? Hãy chỉ vị trí các cao nguyên đó trên bản đồ
- Khí hậu ở Tây Nguyên có mấy mùa ? Nêu đặc điểm của từng mùa
* Về nhà học thuộc phần ghi nhớ và trả lời các câu hỏi cuối bài
TUẦN 7– Ngày giảng 23/10/2009.
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
I
- Biết Tây Nguyên có nhiều dân tộc cùng sinh sống (Gia –rai, Ê-đê, Ba-na, Kinh, ) nhưng lại là nơi thưa dân nhất nước ta
- Sử dụng được tranh ảnh để mô tả trang phục của một số dân tộc Tây Nguyên : Trang phục truyền thống : nam thường đóng khố, nữ thường quấn váy
- HS khá-giỏi : Quan sát tranh, ảnh mô tả nhà rông
II
Tranh, ảnh về nhà ở, buôn làng, trang phục, lễ hội, các loại nhạc cụ dân tộc của Tây Nguyên
III.
1 Bài cũ
- 3 em lần lượt trả lời 3 câu hỏi cuối bài Tây Nguyên
2 Bài mới
Hoạt động 1 TÂY NGUYÊN – NƠI CÓ NHIỀU DÂN TỘC CHUNG SỐNG
- Đọc mục 1 trong SGK rồi trả lời câu hỏi
:
+ Kể tên một số dân tộc sống ở Tây
Nguyên
+ Trong các dân tộc kể trên, những dân
tộc nào sống lâu đời ở Tây Nguyên ?
Những dân tộc nào từ nơi khác đến ?
+ Mỗi dân tộc ở Tây Nguyên có những
đặc điểm gì riêng biệt ?
+ Để xây dựng Tây Nguyên ngày càng
giàu đẹp, Nhà nước cùng dân tộc ở đây
đã và đang làm gì ?
* Tây Nguyên tuy có nhiều dân tộc cùng
chung sống nhưng đây lại là nơi thưa dân
- Lần lượt trả lời các câu hỏi bên
+ tiếng nói, tập quán, sinh hoạt
+ cùng chung sức xây dựng Tây Nguyên trở nên ngày càng giàu đẹp