Vị trí đoạn trích: Đoạn trích nằm ở phần đầu của văn bản, nêu lên bức tranh thiên nhiên mùa xuân, trong buổi lễ thanh minh với màu sắc hài hòa, cảnh đẹp tươi mới.. Phân tích bức tranh t[r]
Trang 1ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT TP ĐÀ NẴNG NĂM 2016
Môn thi: Ngữ Văn Thời gian làm bài: 120 phút Ngày thi: 08/06/2016
ĐỀ THI CHÍNH THỨC Câu 1 (1.0 điểm)
Chọn cách giải thích đúng
1a Hậy quả là kết quả sau cùng
1b Hậu quả là kết quả xấu
2a Đoạt là chiếu được phần thắng
2b Đoạn là thu được kết quả tốt
3a Tinh tú là phần thuần khiết và quý báu nhất
3b Tinh tú là sao tên trời (nói khái quát)
4a Nhược điểm là điểm thiếu sót
4b.Nhược điểm là điểm yếu
Lưu ý: Khi làm bài, thí sinh chọn câu đúng và chỉ gần ghi: 1a (hoặc 1b), 2a (hoặc 2b v v…)
Câu 2 (1.0 điểm)
Xác định các phép tu từ trong câu thơ sau:
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
(Theo Trần Quốc Minh, Ngữ Văn 6, tập 2)
Câu 3 (3.0 điểm)
Ngạn ngữ có câu Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được mà thời gian không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá
(Theo Thời gian là vàng, Phương Liên, Ngữ văn 9, tập 2)
Trang 2Viết đoạn văn hoặc bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên
Câu 4 (5.0 điểm)
Cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên trong hai đoạn trích sau:
Ngay xuân con em đưa thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sau mươi
Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
(Cảnh ngày xuân, trí ch Truyện Kiều, Nguyễn Du, Ngữ văn 9, tập 1)
Và:
Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ HÌnh như thu đã về
Dông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hà Vắt nửa mình sang thu
(Sang Thu, Hữu Thỉnh, Ngữ văn 9, tập 2)
Trang 3ĐÁP ÁN ĐỀ THI VĂN VÀO LỚP 10 ĐÀ NẴNG 2016 Câu 1: 1b; 2a; 3b; 4b
Câu 2: Xác định các phép tu từ:
Nghệ thuật nhân hóa: Những ngôi sao "thức", ngôi sao được nhân hóa như con người, soi sáng trên bầu trời như người mẹ đang thức canh giấc ngủ của con
Nghệ thuật so sánh "chẳng bằng" so sánh hơn kém nhằm nhấn mạnh sự hi sinh, tần tảo vì con của mẹ là
vô tận không gì có thể sánh bằng trong cuộc đời Thiên nhiên vũ trụ bất tận không sánh nổi tình mẹ, công
mẹ bao la
Câu 3
3.1 Giải thích câu nói:
Thời gian là vàng nhằm nhấn mạnh sự quý giá của thời gian như vàng bạc, một vật có giá trị vô cùng lớn
Vàng mua được, vàng có giá: Nhấn mạnh tính chất vật, cụ thể, hữu hình của vàng Đó là dạng vật chất có thể mua được, trao đổi được trên thị trường, tính bằng sự cụ thể, mua bằng tiền
Thời gian không mua được, thời gian là vô giá: sự đối lập thời gian và vàng Thời gian là vô hình, khó nắm bắt, không thể mua được, mất đi không lấy lại được, không thể mua được bằng tiền
=> Ý cả câu: Nhấn mạnh tầm quan trọng của thời gian, sự quý báu của việc trân trọng thời gian, giá trị của thời gian không gì sánh bằng
3.2 Phân tích, bình luận:
Thời gian là vàng bởi thời gian được tính bằng giây, phút, giờ, tháng, năm nó luôn trôi chảy theo dòng tuần hoàn của cuộc sống
Thời gian giúp con người ta khôn lớn, trưởng thành, lao động, làm mọi việc cần thiết trong cuộc sống.Nó tạo ra giá trị tiền bạc dưới bàn tay lao động của con người
Thời gian là vô giá bởi nó có tính chất một đi không trở lại, như mũi tên đã bắn đi nên không thể lấy lại được
Thời gian là vô giá bởi nó sẽ đem lại cho người biết trân trọng nó, sử dụng nó hợp lí đạt đến vinh quang, niềm vui, hạnh phúc Thời gian là báu vật của cuộc sống
Lãng phí thời gian, không biết trân trọng nó khiến con người sẽ có cảm giác tiếc nuối, hụt hẫng về những giá trị đã qua
3.3 Bài học nhận thức, liên hệ bản thân:
Quý trọng thời gian là quý trọng giá trị của cuộc sống Mỗi người phải ý thức được giá trị của thời gian, sống đẹp trong từng ngày của hiện tại, trân trọng từng phút, giây
Trang 4Quý trọng thời gian không có nghĩa là sống vội, sống gấp, sống chỉ biết tận hưởng mỗi ngày mà cần sống, học tập, lao động và cống hiến cho xã hội
Liên hệ bản thân em về việc sử dụng thời gian
Câu 4
4.1 Giới thiệu chung:
Giới thiệu tác giả Nguyễn Du và đoạn trích "Cảnh ngày xuân" (trích "Truyện Kiều")
Tác giả "Hữu thỉnh và bài thơ "Sang thu"
Giới thiệu hai đoạn trích: là hai bức tranh thiên nhiên đẹp đẽ, sinh động, hấp dẫn
4.2 Phân tí ch:
a/ Đoạn trích trong "Cảnh ngày xuân"
Vị trí đoạn trích: Đoạn trích nằm ở phần đầu của văn bản, nêu lên bức tranh thiên nhiên mùa xuân, trong buổi lễ thanh minh với màu sắc hài hòa, cảnh đẹp tươi mới
Phân tích bức tranh thiên nhiên trong đoạn trích :
Nội dung:
Màu sắc hài hòa: sắc xah mơn mở, mềm mại, ngọt ngào của cỏ non trải rộng như tấm thảm tới chân trời
=> Thể hiện sức sống mùa xuân
Điểm xuyết trên nền cỏ ấy là một vài bông hoa lê tinh khiết Từ "trắng điểm" cùng với biện pháp đảo ngữ tạo nên một nhãn tự cho cả bức tranh mùa xuân, tạo điểm nhấn cho bức tranh Cành lê như đem vào màu trắng bằng bàn tay vô hình của tạo hóa
Nghệ thuật:
Tác giả sử dụng nghệ thuật chấm phá, điểm xuyết trong thi pháp cổ gợi vẻ đẹp thanh xuân, tinh trắng của hoa cỏ mùa xuân
Vận dụng sáng tạo thơ cổ Trung Quốc: Thơ cổ vẽ mùa xuân có hương vị, màu sắc, đường nét, cả chân trời đều là màu xanh và đường nét thanh lệ của cành lê với vài bông hoa Với Nguyễn Du, gam màu chủ đạo vẫn là nền xanh tới chân trời, trên nền xanh ấy điểm xuyết vài bông hoa trắng Câu thơ cổ chỉ nói tới cành lê có vài bông hoa trắng mà không có màu sắc của hoa lê Chỉ thêm một chữ "trắng", Nguyễn Du đã tạo cho bức tranh mùa xuân một màu sắc khác Màu trắng làm nổi bật thần sắc của bức tranh
=> Bức tranh mùa xuân tuyệt đẹp, mới mẻ, tinh khôi, giàu sức sống, khoáng đạt, trong trẻo, nhẹ nhàng, thanh khiết
b/ Phân tích đoạn trích trong bài "Sang thu":
Trang 5Vị trí đoạn trích:
Đoạn trích là hai khổ đầu củ bài thơ, nói lên cảm xúc của tác giả khi thu mới chớm với những cảm nhận tinh tế
Phân tích bức tranh thiên nhiên trong đoạn trích:
Khổ đầu tiên là bức tranh không gian làng quê sang thu:
Cảm nhận đầu tiên là từ hương vị: hương ổi thoang thoảng thơm trong gió se se lạnh Thu được cảm nhận
từ nơi làng quê, trong cảm nhận của con người sống gắn bó với làng quê
Từ "bỗng" diễn tả trạng thái ngạc nhiên, bất ngờ trước sự dổi thay của thời tiết tác động đến cảm giác của con người
Hương ổi phả vào trong gió làm thức dậy cả không gian, đánh thức giác quan của con người
Từ láy "chùng chình" diễn tả làn sương chậm, nhẹ quẩn, hình như muốn ngừng lại ở nơi ngõ xóm
=> Sử dụng từ ngữ chắt lọc, diễn tả cảm giác tinh tế, những cảm nhận trực tiếp của tac giả trước những biến đổi của không gian thu Giọng thơ êm nhẹ gợi lên một không gian thu êm ả Qua đó thấy được tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ, có thể nắm bắt những biến chuyển tinh vi nhất của thiên nhiên đất trời và của lòng người
Khổ 2: Không gian trời đất sang thu:
Sông dềnh dàng, lặng lẽ chính là mặt nước của thời tiết sang thu
Chim bay nhanh, vội vã
Hình ảnh đám mây là một sáng tạo độc đáo Đó là đám mây trong tưởng tượng Chính cái hình ảnh mùa
hạ nối với mùa thu bởi nửa đá mây cũng dềnh dàng, chùng chình, bảng lảng trên tầng không làm cho bức tranh chuyển mùa trở nên sinh động hơn, đẹp hơn
=> Sự đổi thay của đất trời theo tốc độ chuyển động từ hạ sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt Qua đó cho thấy hồn thơ tác giả giàu cảm xúc, thiết tha với quê hương đất nước
4.3 Nhận xét về bức tranh thiên nhiên hai đoạn trích:
Điểm giống:
Là những bức tranh thiên nhiên đẹp, giàu màu sắc, hình ảnh
Thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước của tác giả
Sử dụng từ ngữ chính xác, có giá trị biểu cảm cao
Điểm khác:
Trang 6Nội dung:
"Cảnh ngày xuân" là bức tranh thiên nhiên vào chính giữa mùa xuân, lúc cảnh sắc thiên nhiên đang tươi non, mơn mở, dạt dào nhựa sống
Sang thu: không gian, bức tranh thiên nhiên lúc chớm thu, đòi hỏi tâm hồn nghệ sĩ phải nhạy cảm mới phát hiện được
Nghệ thuật:
Cảnh ngày xuân: thể thơ lục bát, thể thơ của dân tộc
Sang thu: thể thơ 5 chữ, sử dụng nhiều từ láy để diễn tả những cảm nhận tinh tế của tác giả
Lý giải:
Điểm giống: Tâm hồn nghệ sĩ là những người dễ rung cảm trước cái đẹp, nắm bắt tinh tế những biến đổi của đất trời, vạn vật
Điểm khác:
Do phong cách nghệ thuật, nét dộc đáo trong ngòi bút mỗi nhà thơ
Hai nhà thơ thuộc hai giai đoạn khác nhau: Nguyễn Du là nhà thơ trung đại, sáng tác theo thể thơ dân tộc Hữu Thỉnh là nhà thơ hiện đại, có nhiều đột pha mơi ở hình thức của thơ