CHIẾN lược HÌNH ẢNH TRONG CHẨN đoán BỆNH lý BỤNG cấp

CHIẾN LƯỢC HÌNH ẢNH TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH LÝ BỤNG CẤP TS.BS.. Chiến lược hình ảnh trong bệnh lý bụng cấp - vai trò các phương tiện hình ảnh - chiến lược 2.. Hình ảnh một số bệnh lý bụng c

CHIẾN LƯỢC HÌNH ẢNH

TRONG CHẨN ĐOÁN

BỆNH LÝ BỤNG CẤP

TS.BS Võ Tấn Đức BSCK2 Lê Duy Mai Huyên

Khoa Chẩn đoán Hình Ảnh – Bv Đại học Y Dược

NỘI DUNG

1 Chiến lược hình ảnh trong bệnh lý bụng cấp

- vai trò các phương tiện hình ảnh

- chiến lược

2 Hình ảnh một số bệnh lý bụng cấp thường gặp

ĐAU BỤNG

• Rất thường gặp

• Cấp cứu ?

• Nguyên nhân ?

Vị trí đau (Chứng cứ loại C)

Siêu âm

(Viêm TM cấp

Viêm gan Abscess gan

U gan vỡ)

MSCT

(Loét DD, Viêm tụy cấp)

N = 1021

thể, giúp giảm XN không cần thiết

1 Thủng tạng rỗng

2 Tắc ruột

3 Sỏi hệ niệu

4 Tìm dị vật

Thủng ruột do hoại

tử ruột/ Tắc ĐM MTTT và ĐMCB

BN nam, 70 tuổi.

BCLS: Tắc ruột

TC: K trực tràng đã mổ nối đại trực tràng

+ Δ VRT + Δ sỏi hệ niệu+ Δ sỏi đường mật

CÁCH TIẾP CẬN HÌNH ẢNH

1 Câu hỏi lâm sàng ?

2 Chẩn đoán hoặc loại trừ các bệnh cấp cứu

thường gặp

3 Tìm các dấu hiệu bất thường không đặc hiệu

VIÊM RUỘT THỪA

Ruột thừa viêm

VIÊM RUỘT THỪA

- Tắc ruột do VRT

VIÊM RUỘT THỪA

VIÊM TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG

• DH thay đổi tùy vào giai đoạn bệnh

• Dấu hiệu GĐ cấp

- P/ư thâm nhiễm mỡ cạnh ĐT

- Túi thừa có bờ xóa mờ nằm trong vùng thâm nhiễm mỡ

- Dày thành ĐT có túi thừa viêm (dày đồng tâm, còn cấu trúc lớp, thường < 5mm, thường dài > 5cm)

- Sung huyết các m/m vùng viêm: dh “chân rết”

• DH GĐ muộn: Abscess +/- túi thừa viêm

VIÊM TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG

TẮC RUỘT

MSCT TẮC RUỘT:

- Ruột giãn >/= 3cm cạnh ruột xẹp

- Vùng chuyển tiếp: Vị trí, nguyên nhân tắc, dự đoán mức độ tắc

* DH phân trong ruột non

- Tắc ruột quai kín

- Δ≠: Giả tắc

- Quai ruột giãn + quai ruộtxẹp

- DH mỏ chim

Dày thành ruột

do Adenocarcinoma

Tắc ruột quai kín

có biến chứng thiếu máu ruột

THIẾU MÁU RUỘT

(ĐỘNG MẠCH)

• DH trực tiếp: Huyết khối SMA

• DH thiếu máu ruột:

THIẾU MÁU RUỘT

THIẾU MÁU RUỘT (DO GIẢM THỂ TÍCH TUẦN HOÀN)

• Không tắc mạch mạc treo

• ↓ V tuần hoàn:  co mạchtạng:

- Dòng chảy chậm  Thànhruột bắt thuốc mạnh

- Xẹp IVC

- AO nhỏ, tăng quanh mạnh

- Tuyến thượng thận tăng bắtthuốc

VIÊM TÚI MẬT CẤP

- Hình ảnh MSCT # US

- Gđ sớm: DH mờ nhạt hơn US

- Một số tính chất cộng nhờ khảo sát t/c tưới máu

• TM căng, d ngang ≥ 5cm

• Thành dày ≥ 3mm, tăng quang

• Dịch/ thâm nhiễm mỡ quanh

VIÊM TÚI MẬT CẤP

VTM có biến chứng:

- Thành TM thiếu máu, không bắt thuốc

- Hoại tử, thủng tạo

abscess

- Viêm túi mật khí thũng (Emphysematous

cholecystitis)

quan tổn thương trên

hình MSCT vài ngày đầu, tương quan tốt > 48-72g – Phát hiện sớm tắc mật

– Gan nhiễm mỡ ?

– Phát hiện biến chứng

Nguyên nhân

Viêm tụy hoại tử toàn bộ

nhu mô thấy rõ ở N3

VỠ PHÌNH ĐỘNG MẠCH CHỦ BỤNG

 Cần loại trừ/ Đau bụng trên hoặc hông cấp, lan ra lưng

DẤU HIỆU

- Thâm nhiễm mỡ quanh ĐMC

- Tụ máu khoang sau phúc mạc

- Thoát mạch thuốc cản quang

Liềm đậm độ cao quanh ĐMC

Draped aorta sign

Vôi hóa nội mạc

mất liên tục

Tangential calcium sign

TÓM LẠI

• Nguyên nhân đau bụng rất đa dạng, bao gồm nhiềuchuyên ngành  khó khăn trong lựa chọn phươngpháp chẩn đoán

• Không có chiến lược nào là hoàn hảo  phải có

câu hỏi lâm sàng cụ thể

• X quang có vai trò rất hạn chế  không có vai trò

gì trong bệnh lý bụng cấp

• HD ACR hay Conditional CT ?

• Chiến lược tốt  đúng, kịp thời và hạn chế các xétnghiệm không cần thiết