“Áp dụng một số trò chơi ngôn ngữ (Language games) trong dạy học tiếng Anh”,

Sáng kiến kinh nghiệm Tiếng Anh Tiểu học: “Áp dụng một số trò chơi ngôn ngữ (Language games) trong dạy học tiếng Anh”,

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Nền giáo dục ở nước ta đang được cải tiến và nâng cao, nhu cầu học và sử dụng ngoại ngữ đang được quan tâm, đặc biệt là tiếng Anh Tiếng Anh được coi

là thứ tiếng phổ thông của thế giới, nhiều quốc gia đã sử dụng Tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai của mình Trong những năm gần đây, tại các trường Tiểu học trong huyện Hạ Hòa, bộ môn Tiếng Anh đã được đưa vào chương trình học như một bộ môn bắt buộc theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Phải thừa nhận rằng, chức năng và vai trò của ngoại ngữ là vô cùng to lớn, việc dạy ngoại ngữ là một công việc không dễ dàng gì bởi tính trừu tượng của

bộ môn này Chẳng vậy mà nhiều năm nay, ngành giáo dục liên tục có những cải tiến về phương pháp dạy ngoại ngữ sao cho có hiệu quả nhất đúng với chức năng của nó

Môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học là một môn độc lập, chiếm không ít thời gian trong chương trình học Tuy nhiên, Tiếng Anh là môn học vô cùng mới đối với các em học sinh tiểu học miền núi, đặc biệt là học sinh vùng đặc biệt khó khăn trong huyện Bởi đặc thù của môn học này không giống như các môn học khác là ngoài giờ học lên lớp, các em nhận được rất ít hoặc là không thể nhận được sự kèm cặp hay giúp đỡ nào từ phía gia đình, ý của tôi muốn nói ở đây là môi trường để các em được sống và giao tiếp trong ngôn ngữ nước ngoài là không có, do đó trong quá trình giảng dạy và tiếp thu kiến thức kĩ năng còn gặp nhiều khó khăn

Về đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học thì đây là giai đoạn các hệ

cơ quan chưa hoàn thiện, đang trong thời kì thay đổi Vì thế sức dẻo dai của cơ thể còn thấp, các em không thể làm lâu một cử chỉ đơn điệu, dễ nhàm chán, sự tập trung chưa cao Các em có sự hiếu động, hồn nhiên, ham hiểu biết cái mới, xong lại chóng chán

Qua thực tế giảng dạy của đồng nghiệp, quá trình giảng dạy của bản thân, tôi còn nhận thấy nhiều học sinh của mình rất nhút nhát và không tự tin, các em không chủ động trong tìm tòi, ôn luyện kiến thức mà ngược lại rất thụ động

Là giáo viên dạy ngoại ngữ tôi luôn mong muốn giờ dạy của mình đạt hiệu quả cao nhất, tức là học sinh có nhu cầu tiếp thu kiến thức kĩ năng, vận dụng kĩ năng để giao tiếp, hứng thú làm việc với các tài liệu học tập, qua đó học sinh biết bộc lộ nhận thức và sự hiểu biết của mình ra bên ngoài bằng lời nói, bài viết thông qua ngoại ngữ Từ đó học sinh tự hình thành và phát triển ở mình những kiến thức, kĩ năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên hay đi vào cuộc sống Chính vì vậy, tôi đặt cho mình mục tiêu phải làm gì để từng bước đổi mới dạy học môn ngoại ngữ, làm gì để khắc phục những thiếu sót để dạy đúng đặc trưng của bộ môn này Điều này đòi hỏi mỗi giáo viên phải linh hoạt và sáng tạo hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập với các hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn, phù hợp với đặc trưng của bài học, với đặc điểm tâm sinh lí và trình độ của học sinh, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng lớp, từng trường và từng địa phương

Với những lý do trên, tôi đã tìm tòi, áp dụng rút ra kinh nghiệm và làm được một số công việc trong quá trình dạy học ngoại ngữ cho học sinh đạt kết

quả cao Đó là đổi mới trong phương pháp dạy học với việc “Áp dụng một số trò chơi ngôn ngữ (Language games) trong dạy học tiếng Anh”, đã mang lại

bầu không khí học tập hứng thú cho học sinh, giúp tất cả các em có một tâm thế

tự tin, chủ động, tích cực tham gia vào các hoạt động học tập trong giờ học

Người dạy và học ngoại ngữ không nên nghĩ rằng chơi các trò chơi ngôn ngữ là phí phạm thời gian học tập Ngay cả tiếng mẹ đẻ cũng sẽ đạt được rất nhiều hiệu quả thông qua các trò chơi ngôn ngữ Các em sẽ được quan sát, được nghe, được trải nghiệm, được thực hành, được biểu đạt ý kiến, được thể hiện khả năng và sự sáng tạo của mình Từ đó góp phần hình thành nhân cách đạo đức, kĩ năng kĩ xảo giúp các em lĩnh hội tri thức và có khả năng vận dụng ngôn ngữ trong giao tiếp một cách thuần thục, tạo niềm say mê, hứng thú trong học tập

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Phần 1: Thực trạng của vấn đề

Môn tiếng Anh là môn mới được áp dụng đối với học sinh tiểu học trong những năm gần đây Vì vậy một số học sinh cảm thấy có hứng thú, yêu thích với

môn học còn mới mẻ này, nên mỗi khi lên lớp các em học rất tích cực, nghiêm túc

Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban Giám hiệu nhà trường, giáo viên được học tập, trao đổi kinh nghiệm từ đồng nghiệp qua các buổi hội giảng, trao đổi kinh nghiệm, chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn cụm

Học sinh có đầy đủ sách giáo khoa, năm học vừa rồi nhà trường đã có phòng học Tiếng Anh được trang bị các thiết bị như: máy vi tính, đĩa, loa, máy chiếu, bảng tương tác phục vụ cho việc dạy và học

Tuy nhiên, theo phân phối chương trình hiện nay, môn tiếng Anh tiểu học

mỗi tuần có 04 tiết, mà hầu như tiết nào cũng có từ mới và cấu trúc câu mới trong bài học Về phía học sinh, bên cạnh một số em học hành nghiêm túc, có không ít học sinh chưa chú tâm và đầu tư cho môn ngoại ngữ, chuẩn bị bài một

cách sơ sài Trong các giờ học, đa số các em thường thụ động, thiếu sự linh hoạt,

ngại việc đọc - nói Tiếng Anh và ít tham gia phát biểu để tìm hiểu bài học

Bên cạnh đó, phụ huynh của các em chưa hiểu rõ được tầm quan trọng của bộ môn tiếng Anh, nên chưa thật sự quan tâm, đốc thúc các em học tập Đa

số gia đình ở nông thôn, phụ huynh học sinh không có kiến thức về ngoại ngữ,

vì thế rất khó khăn trong việc kiểm tra và hướng dẫn các em tự học ở nhà

Dưới đây là kết quả khảo sát chất lượng và thăm dò hứng thú học tập của học sinh trước khi tôi áp dụng sáng kiến này:

Khối TS

HS

thích

Lưỡng lự

38,6

%

7

15.9%

20

45,5%

4 55 14 25,5 17 30,9 19 34,5 5 9,1 23

42%

8

14,4%

24

43,6%

5 51 14 27,4 16 31,4 15 29,4 6 11,8 20

39,2

%

8

15,7%

23

45,1%

Căn cứ vào kết quả khảo sát, tôi thấy: Phần nhiều học sinh chưa say mê, hứng thú trong giờ học Tiếng Anh vì đặc thù đây là một môn học về ngôn ngữ tiếng nước ngoài, không phải tiếng mẹ đẻ, nên không tránh khỏi tính trừu tượng Hơn nữa, qua kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm tôi nhận thấy học sinh thường

có biểu hiện sợ sệt, luôn coi Tiếng Anh là môn học khó không thể học giỏi được, từ đó có hành động chán học Tiếng Anh, hoặc học với hình thức chống đối

Trước đây, việc giảng dạy ngôn ngữ chủ yếu chú trọng vào cấu trúc câu

và ngữ pháp Người học tiếng Anh thành công hay thất bại phụ thuộc vào khả năng nắm vững các quy tắc về ngữ pháp và cấu trúc câu tiếng Anh Ở thời điểm

đó, việc giảng dạy ngoại ngữ bị chi phối bởi phương pháp dạy truyền thống, trong đó giáo viên là người chi phối mọi hoạt động dạy và học trên lớp và môi trường học tập chủ yếu là môi trường lấy người dạy làm trung tâm Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của xã hội, phương pháp dạy học cũng thay đổi theo để đáp ứng nhu cầu sử dụng thành thạo các kỹ năng giao tiếp tiếng Anh ngày càng tăng Phương pháp dạy ngoại ngữ hiện nay đã chuyển từ đường hướng lấy giáo viên làm trung tâm sang đường hướng lấy học sinh làm trung tâm Ở đó, các em được giao tiếp trong môi trường giao tiếp thực sự, được hoạt động theo cặp, hay theo các nhóm nhỏ để thực hiện các công việc cụ thể Các em có cơ hội được bày tỏ ý kiến hay cảm xúc của mình và được đặt câu hỏi nếu không hiểu vấn đề nào đó

Do vậy đòi hỏi người giáo viên phải có phương pháp sư phạm tốt, luôn chủ động sáng tạo, cải tiến phương pháp luyện tập bằng nhiều hình thức khác nhau, nhiều dạng bài tập khác nhau phù hợp cho từng nội dung bài học để gây hứng thú và động viên tất cả học sinh nhiệt tình luyện tập Điều tôi quan tâm là làm thế nào tạo ra một không khí thật thoải mái, thân thiện, cởi mở giữa cô và trò, tạo cho

các em một cảm giác gần gũi để các em tự tin tham gia vào bài học, tích cực tương tác với thầy cô giáo và các bạn học sinh trong lớp

Phần 2: Các biện pháp giải quyết vấn đề

Có thể nói: Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh tiểu học, nó quan trọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống của các em Chính vì vậy các

em luôn tìm mọi cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi Được chơi các em sẽ tham gia hết sức tự giác và chủ động, khi chơi các em biểu lộ tình cảm hết sức rõ ràng, như niềm vui khi thắng lợi và buồn bã khi thất bại Vui mừng khi thấy đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân các em thấy có lỗi khi không làm tốt được nhiệm vụ của mình Vì tập thể mà các em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khả năng để mang lại thắng lợi cho tổ, nhóm trong đó có mình Đây chính là đặc tính thi đua rất cao của các trò chơi, học sinh thường vận dụng hết khả năng sức lực, tập trung sự chú ý, trí thông minh và sự sáng tạo của mình

Việc sử dụng các trò chơi ngôn ngữ (language games) trong giảng dạy ngoại ngữ giúp tăng cường động cơ học tập cho học sinh ở mức độ lớn hơn so với sách giáo khoa thông thường, hay các tài liệu học tập, do chúng đòi hỏi và thúc đẩy học sinh phải tham gia tích cực vào trò chơi (Hallowen 1989) Đồng thời, chúng giúp và khích lệ học sinh duy trì việc học và sự hứng thú của học sinh với việc học Ngoài ra, chúng còn giúp cho giáo viên tạo ra những ngữ cảnh

mà ở đó ngôn ngữ thực hành rất hữu dụng và dễ hiểu với người học Lee (1979) nói rằng trò chơi ngôn ngữ có thể xua tan sự buồn tẻ của giờ học thay vào đó là tạo ra môi trường học tập vui vẻ làm tăng sự hứng thú của sinh viên đối với việc học, khiến họ luôn sẵn sàng tham gia giờ học Học sinh muốn tham gia vào trò chơi thì các em phải hiểu người khác đang nói gì hay đã viết gì, phải nói ra hoặc viết ra được những điều để trình bày quan điểm riêng của mình hay để trình bày thông tin cho người khác hiểu Các trò chơi ngôn ngữ có thể được sử dụng để phát triển cả bốn kỹ năng cho học sinh: Nghe, Nói, Đọc và Viết Bên cạnh đó còn có những trò chơi phát triển vốn từ vựng, và cải thiện cách phát âm Các trò chơi còn được áp dụng cho các học sinh khác nhau ở mỗi trình độ khác nhau

* Một số trò chơi trong giờ học Tiếng Anh ở bậc tiểu học:

* Tổ chức trò chơi trong giờ học:

Để các trò chơi mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và thiết kế các trò chơi phải đảm bảo những nguyên tắc sau:

* Thiết kế trò chơi trong giờ học Tiếng Anh:

Tổ chức trò chơi ngôn ngữ để dạy môn Tiếng Anh nói chung và môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học nói riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học cụ thể để đưa ra các trò chơi cho phù hợp Tuy vậy, muốn tổ chức được trò chơi trong việc dạy môn Tiếng Anh cho hiệu quả cao thì mỗi giáo viên Tiếng Anh phải có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, cặn kẽ

và đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục

+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học

+ Trò chơi phải phù hợp với tâm lý, trình độ học sinh, phù hợp với khả năng người hướng dẫn và điều kiện cở sở vật chất của trường

+ Hình thức trò chơi phải phong phú, đa dạng và phải được chuẩn bị chu đáo, kỹ càng

+ Trò chơi phải gây được hứng thú và niềm say mê học tập đối với học sinh

* Cấu trúc của trò chơi học tập:

+ Tên trò chơi

+ Mục đích của trò chơi: Nêu rõ mục đích nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ

năng nào

Mục đích của trò chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết kế trong trò chơi

+ Đồ dùng trò chơi: Mô tả đồ dùng trò chơi dược sử dụng trong trò chơi học tập + Luật chơi: Nên nêu luật chơi, chỉ rõ quy tắc của hành động chơi được quy

định đối với người chơi, quy định thắng thua của trò chơi

+ Số lượng người chơi: Cần chỉ rõ số lượng người tham gia trong mỗi trò chơi + Cách chơi: Nêu rõ ràng, cụ thể và đơn giản của mỗi trò chơi.

* Cách tổ chức trò chơi :

- Thời gian tiến hành trò chơi : Thường từ 5 - 7 phút.

- Cách thức chơi: Đầu tiên là giới thiệu trò chơi, nêu tên trò chơi, hướng dẫn

cách chơi bằng vừa mô tả vừa thực hành và nêu rõ quy định chơi

Chơi thử nhằm hướng dẫn và nhấn mạnh luật chơi

- Tiến hành chơi thật: Học sinh tham gia chơi và giáo viên làm trọng tài.

Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể nêu thêm những tri thức được học tập qua trò chơi và những sai lầm cần phải tránh

- Kết thúc trò chơi: Thưởng phạt phân minh, đúng luật chơi sao cho người chơi

chấp nhận thoải mái và tự giác làm trò chơi thêm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản

mà vui như vỗ tay, nhảy lò cò, hát một bài, hay chào các bạn thắng cuộc

* Giới thiệu một số trò chơi học Tiếng Anh ở bậc tiểu học

Sau đây, tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi thường áp dụng

và rất có hiệu quả trong dạy học Tiếng Anh Các trò chơi ngôn ngữ này

(Language games) đã làm cho bài học trở nên sinh động, thú vị và lôi cuốn

được học sinh của tôi – những học sinh hiếu động tiểu học Trên thực tế, những

trò chơi ngôn ngữ này có thể được dùng ở phần khởi động (warm-up), củng cố (consolidation) và các tiết ôn tập (review).

Trò chơi 1: Things Snatch

- Mục đích: Sử dụng trò chơi này để kiểm tra từ vựng hoặc luyện tập từ vựng ở giai đoạn khởi động (warm up) và rèn kỹ năng nghe cho tất cả các đối tượng học sinh

- Để thưc hiện trò chơi trong thời gian 3 - 5 phút, trước tiên, giáo viên phải chuẩn bị sẵn và mang đến lớp một số đồ vật (tên gọi các đồ vật chính là những từ vựng cần ôn.)

- Giáo viên đặt các đồ vật có tên gọi liên quan đến bài học lên trên ghế hoặc bàn để ở giữa lớp (ở vị trí dễ quan sát)

Hình ảnh các em học sinh lớp 5A đang tham gia trò chơi

- Chia lớp thành hai nhóm A và B Chọn khoảng 4 đến 6 học sinh ở mỗi nhóm lên bảng và yêu cầu số học sinh đại diện cho hai nhóm này đứng cách xa nhau Giao số cho học sinh

- Nêu yêu cầu trò chơi: Giáo viên sẽ gọi tên đồ vật bằng Tiếng Anh còn học sinh phải lấy đúng đồ vật có tên gọi đó

- Khi giáo viên gọi số nào thì hai em học sinh mang số ấy ở hai đội đại diện cho hai nhóm chạy thật nhanh lên lấy đồ vật Ai nhanh chân hơn và lấy đúng đồ vật mà giáo viên gọi thì sẽ ghi được 1 điểm

- Giáo viên tổng kết: Đội nào nhiều điểm hơn thì đội đó thắng cuộc

Trò chơi 2: Spelling

- Mục đích: Trò chơi này được sử dụng để kiểm tra hoặc ôn một số từ vựng, rèn kỹ năng nghe và nói, được thực hiện ở giai đoạn Warm - up

- Thời gian chơi từ 3 - 5 phút

- Giáo viên chia lớp thành 2 dãy học sinh (hàng ngang hoặc dọc) lên chơi

- Giáo viên giới thiệu nội dung trò chơi rằng giáo viên sẽ đọc một từ và học sinh phải viết được từ đó lên bảng rồi đánh vần nó Hai em đứng đầu hai dãy bốc thăm để dành quyền chơi trước

- Giáo viên đọc cho hai em đứng đầu tiên của hai dãy dành quyền chơi trước một từ và hai em này phải chạy thật nhanh lên bảng viết từ đó lên bảng rồi đánh vần

- Học sinh nào viết sai hoặc đánh vần không chính xác sẽ không ghi được điểm Nếu trả lời đúng và đánh vần đúng thì nhóm đó được 1 điểm Sau khi trả lời xong, bất kì đúng hay sai, em học sinh ấy phải ngồi xuống để dành lượt chơi cho bạn tiếp theo

- Lần lượt chơi cho đến khi giáo viên đã đi hết số từ cần kiểm tra hoặc cho đến khi thời gian mà giáo viên ấn định đã hết Đội có nhiều điểm hơn là đội thắng cuộc

Trò chơi 3: Sentence Arranging

- Mục đích: Sử dụng trò chơi này để ôn lại một số cấu trúc ngữ pháp ở các tiết ôn tập (review) Thời gian chơi từ 5 - 7 phút

- Chuẩn bị đồ dùng: Giáo viên chuẩn bị các tấm bìa giấy (có thể sử dụng bìa cứng hoặc tờ lịch treo tường để làm) hoặc các tấm thẻ bằng plastic (cắt từ bảng phụ plastic để dùng được nhiều lần), kíchthước to hay nhỏ phụ thuộc vào nội dung cần kiểm tra

- Giáo viên chuẩn bị sẵn một số câu cần ôn tập và viết mỗi từ của các câu câu này lên một tấm bìa hoặc tấm thẻ (tùy theo trình độ học sinh để giáo viên có thể chuẩn bị câu dài hay ngắn, khó hay dễ)

- Chia lớp thành hai nhóm A và B Tùy theo số từ của mỗi câu để giáo viên gọi số học sinh của mỗi nhóm lên trước lớp (ví dụ câu có 6 từ thì gọi 6 học sinh)

- Giáo viên xáo trộn các từ trong câu trước khi phát cho số học sinh được gọi lên bảng, mỗi em một từ

- Trong khoảng thời gian nhất định(ví dụ 30 giây), những học sinh này phải đưa từ của mình ra phía trước và tự sắp xếp trong đội để có được một câu hoàn chỉnh và đúng

- Đội nào sắp xếp đúng và nhanh nhất được giáo viên cho 2 điểm

- Giáo viên tổng kết: Đội nào nhiều điểm hơn sẽ thắng cuộc

Trò chơi 4: Car racing

Hình ảnh các em học sinh lớp 3A

- Đây là một trò chơi rất hay, giúp học sinh vừa học vừa chơi mà lại là một phương pháp ôn luyện từ vựng hiệu quả Giáo viên có thể áp dụng trò chơi này khi bắt đầu hoặc kết thúc bài dạy hoặc để củng cố trong các bài ôn tập Thời gian chơi từ 5 - 7 phút

- Giáo viên có thể làm trên bảng hoặc chuẩn bị ở bảng phụ Kẻ ba đường thẳng để tạo ra hai đường đua song song và chia đường đua thành những ô chữ nhật bằng nhau (Học sinh có thể thực hiện trên giấy nháp) để chơi được lâu tùy theo thời gian cho phép có thể kẻ thêm nhiều đường đua khác nhau

- Ban đầu hai “tay đua” (ví dụ số 1 ghi “kite” còn số 2 ghi “cat”) sau đó bốc thăm đi trước sẽ ghi từ có chữ cái đầu của mình là chữ cái cuối của từ của đối thủ

- Cuộc đua sẽ kết thúc khi một tay đua bị “nổ lốp” tức là ghi sai từ hoặc lặp lại từ ở đằng trước hay hết xăng (không tìm được từ tiếp theo nữa)

- Trò chơi này giáo viên có thể làm trọng tài, cho điểm và chia lớp thành hai đội đua với nhau hoặc hai cá nhân với nhau

Trò chơi 5: Guessing word

- Mục tiêu của trò chơi này là ôn lại từ vựng và được thực hiện vào đầu tiết học (warm up) Thời gian chơi: 5 phút