SKKN PHƯƠNG PHÁP dạy học TÍCH cực GDCD 7 bảo vệ môi TRƯỜNG

Cũng vậy, Bộ GD& ĐT đã đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục nhằm tác động lên thái độ, hành vi của học sinh bằng chương trình tích hợp GDMT trong các môn học ở cấp TH

ĐỀ TÀI :

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 7 “BÀI DẠY BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG”

I /Lý do chọn đề tài:

Bảo vệ môi trường là vấn đề được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm, vì sự phát triển bền vững toàn cầu Con người là một bộ phận của thiên nhiên, do đó con người sẽ không sống nổi nếu thiên nhiên không được bảo vệ Nói cách khác, bảo vệ thiên nhiên chính là bảo vệ cuộc sống của chúng ta

Từ những năm gần đây, Nhũng dấu hiệu cho thấy nạn suy thoái môi trường đã ngầy một rõ ráng hơn do nhiều nguyên nhân chủ yếu là do tác động của con người Phải gánh chịu nhiều hậu quả thiên tai gây ra, con người đã bắt đầu ý thức được về những ảnh hưởng có hại của mình đối với môi trường sống Chính vì thế, con người quan tâm hơn công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là bảo vệ môi trường trông thời kì CNH- HĐH Cũng vậy, Bộ GD& ĐT đã đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục nhằm tác động lên thái độ, hành vi của học sinh bằng chương trình tích hợp GDMT trong các môn học ở cấp THCS cũng như các cấp học khác

Giáo dục môi trường là việc làm hết sức cần thiết, thường xuyên và liên tục Bởi giáo dục môi trường sẽ hình thành và phát triển kĩ năng hành động trong môi trường của học sinh, từ đó tạo nên một lối sống có trách nhiệm và thân thiện với thiên nhiên Đặc biệt là trường THCS Mai Anh Tuấnchúng tôi là một trường vùng cao học sinh hiểu về môi trường và tác hại của việc ô nhiễm môi trường còn hạn chế, vì vậy tôi thấy việc tích hợp giáo dục môi trường vào dạy học môn GDCD là điều rât quan trọng và cần thiết

Môn giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở nhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực xã hội đối với người công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi ; trên cơ sở đó góp phần hình thành những nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại

Để thực hiện nội dung tích hợp GDMT vào môn học, đặc biệt là môn GDCD có hiệu quả, giáo viên phải có trách nhiệm xây dựng bài giảng có chất lượng giúp học sinh nhận thức tốt vấn đề đặt ra, bài học có tác dụng giáo dục sâu sắc và có sức lan toả Bởi lẽ, đạo đức được hình thành theo những chuẩn mực sống, tuỳ theo lứa tuổi, văn hoá, gia đình, tôn giáo Ở tuổi 12-15, con người trải qua giai đoạn phát triển tâm lý rất lớn Chúng ta không chỉ giúp các em phát triển khả năng giải thích mà cả khả năng đưa ra và bảo vệ chính kiến của mình về một vấn đề Trong bất cứ tình huống nào, nếu có đủ thông tin về vấn đề cần tìm hiểu thì chúng ta sẽ có quyết định đúng đắn, chính xác hơn Qua nhũng bài học có tích hợp nội dung GDMT,học sinh nhận thức được vai trò của môi trường cũng như sự tác động tiêu cực của con người tới môi trường chắc chắn các em sẽ quyết định được hành vi của mình đối với môi trường Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài này

II/Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện đề tài này bản thân tôi đã sử dụng những phương pháp sau:

-Phương pháp điều tra qua những tiết dự giờ của bạn bè đồng nghiệp cùng bộ môn, diều tra mức độ tiếp thu bài của học sinh và việc đánh giá kết quả của từng tiết dạy

- Phương pháp phân tích tổng hợptài liệu qua sách tham khảo qua sách báo và các thông tin có tính thời sụ

- Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủ động của học sinh

- Phương pháp thực hành thực nghiệm qua những tiết dạy học ở các lớp 6,7,8,9 Bản thận tôi đã thực nghiệm và rút ra kinh nghiệm

III/Quá trình thực hiện:

1/ Khảo sát thực tế:

- Trong cuộc sống cũng như khi dạy học môn GDCD , tôi nhận thấy các em chưa

có ý thức về môi trường và sự tác động của con người có ảnh hưởng như thế nào đối với môi trường Qua khảo sát kết quả học tập của học sinh tôi thấy chỉ mới 56% các em học sinh hiểu chút ít về môi trường và cuộc sống của con người

2/ Biện pháp:

Ngày nay cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ đối với con người thì vấn đề môi trường ngày càng được quan tâm, không chỉ với các lỉnh vực khác của cuộc sống mà lỉnh vực giáo dục cũng góp phần vào bảo vệ môi trường Học sinh phải hiểu rõ môi trường rất quan trọng đối với chúng ta,để có một cuộc sống bền vững thì con người cần bảo vệ môi trườngvì vạy lồng ghép giáo dục môi trường và các bài giảng môn GDCD ở các trường THCS là rất quan trọng

3/ Nội dung: Tích hợp GDMT trong dạy học tiết GDCD ở các trường THCS

Tích hợp GDMT vào bài dạy môn GDCD là quan trọng nhưng không phải bài nào cũng lồng ghép, tích hợp được Với những bài cần thiết tích hợp thì phải chọn đơn vị kiến thức phù hợp với nội dung bài dạy, không áp đặt, phải có tác dụng giáo dục cao, tránh sự nhàm chán, lặp đi lặp lại Trong chương trình lớp 7 có nhiều

bài cần tích hợp như: Xây đựng gia đình văn hoá, Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, Bảo vệ di sản văn hoá

Trong điều kiện về thời gian có hạn, tôi chỉ trao đổi được một vài kinh nghiệm khi thực hiện đưa nội dung tích hợp GDMT vào 1 tiết dạy, ví dụ bài Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.Nội dung cụ thể như sau;

1/Xác đinh nội dung kiến thức cần tích hợp:

Bµi 14: B¶o vÖ m«i tr-êng vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn GDCD Líp 7, bµi nµy d¹y trong 2 tiÕt §©y là một bài trực tiếp nói về môi trường và việc bảo vệ môi

trường vì vậy nội dung kiến thức cần tích hợp hầu như là cả bài,nhưng theo cá nhân tôi thì chú trọng vào nội dung đó là: Vai trò, ý nghĩa của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với cuộc sống của con người và những biện pháp cần thiết để bảo

vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là hợp lý nhất

2/Chuẩn bị :

Như chúng tôi đã đặt vấn đề, trong bất cứ tình huống nào, bất cứ một vấn đề nào nếu có đủ thông tin cần tìm hiểu thì chúng ta sẽ quyết định đúng đắn, chính xác hơn, tác dụng giáo dục sẽ hiệu quả hơn Cho nên phải chuẩn bị tốt các yêu cầu cần thiết, từ thiết kế bài dạy, tư liệu cho đến sử dụng CNTT Như thường lệ, để thiết kế bài giảng tốt, chúng tôi có kế hoặch chuẩn bị, đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh

a Chuẩn bị của học sinh:

Việc chuẩn bị của học sinh là một hình thức nghiên cứu trước bài mới, từ đó các em sẽ nắm bài mới có chất lượng

* Giao nhiệm vụ cho từng nhóm tìm tư liệu để tư liệu phong phú và tránh trùng lặp

Nhóm 1,2: Tìm những nơi hiện nay ở nước ta đã bị ô nhiễm?( gợi ý một số hình ảnh: một góc rừng Cúc Phương bị chặt phá, Đồ sơn bị ô nhiễm, biển Nha trang bị ô nhiễm )

Nhóm 3,4: Tìm những nơi mà hiện nay Thanh Hoá đã bị ô nhiễm (gợi ý ,một số hình ảnh về biển Sầm Sơn hiện nay một số nơi dã bị ô nhiễm, )

* Giao nhiệm vụ cho cả lớp: Suy ngẫm về những hình ảnh tìm được? Bản thân

em đã làm được những việc gì để góp phần bảo vệ môi trường sống từ nhận thức, hành động cụ thể trong việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

b Chuẩn bị của thầy giáo:

- Tìm tư liệu, hình ảnh về những nội dung như đã giao cho học sinh Sau đó chọn lọc một số hình ảnh vừa đủ, phù hợp với nội dung bài dạy: chọn 4, 5 hình ảnh

về thiờn nhiờn đó bị ụ nhiễm cho học sinh tự suy ngẫm, trỡnh bày trước lớp suỹ nghĩ, chớnh kiến của mỡnh khi được xem những hỡnh ảnh đú.( Hiện tượng vứt rỏc bừa bói ở biển Sầm Sơn, múc tỳi khỏch du lịch, một gúc rừng Cỳc Phương bị chặt phỏ )

Nội dung tích hợp cụ thể vào bài nh- sau:

I Đặt vấn đề

II Nội dung bài học

1.Khái niệm

a Môi tr-ờng

b Tài nguyên thiên nhiên

II Vai trò của môi tr-ờng

GV: Cho học sinh quan sát tranh ảnh, băng hình về lũ lụt ở miền trung vào tháng 10/2010 vừa qua, môi tr-ờng bị ô nhiễm, nạn chặt phá rừng…

GV: Tích hợp vào nội dung này với việc đ-a ra câu hỏi để học sinh thảo luận.? Nêu suy nghĩ của em về các thông tin và hình ảnh mà em vừa quan sát?

? Việc môi tr-ờng bị ô nhiễm, tài nguyên thiên nhiên bị khai thác bừa bãi dẫn

đến hậu quả nh- thế nào?

Từ đó GV nhấn mạnh hiện nay môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên đang bị ô nhiễm, bị khai thác bừa bãi Điều đó đã dẫn đến hậu quả lớn: Thiên tai, lũ lụt,

ảnh h-ởng đến điều kiện sống, sức khỏe, tính mạng con ng-ời

? Vậy môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng nh- thế nào đối với đời sống con ng-ời?

HS: Trả lời:

GV:KL: Môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối với con ng-ời nên chúng ta cần thực hiện nhiều biện pháp để bảo vệ môi tr-ờng

và tài nguyên thiên nhiên

Qua đó hình thành cho học sinh ý thức bảo vệ môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên

? Em hãy kể những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử ở n-ớc ta hiên nay mà

em biết?

GV Gợi ý : Vịnh Hạ Long, Thánh địa mỹ sơn, suối cá cẩm l-ơng,…

Giỏo viờn hướng dẫn HS nghiờn cứu bài học từ tư liệu, từ hệ thống cõu hỏi nhằm giỳp học sinh hiểu sõu sắc:Mụi trường tự nhiờn là những cảnh đẹp của đất nước, là tài sản vụ giỏ do thiờn nhiờn ban tặng, thể hiện mụi trưũng trong lành cho nờn thu hỳt khỏch tham quan du lịch, mang lại giỏ trị kinh tế lớn, gúp phần nõng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhõn dõn, tạo điều kiện để mở rộng quan hệ thực tế Đồng thời khơi gợi cho cỏc em niềm tự hào về quờ hương Thanh Hoỏ núi riờng và việt Nam núi chung.Từ đú bồi dưỡng cho học sinh nõng cao ý thức bảo vệ mụi trường và tài nguyờn thiờn nhiờn, biết ngăn chặn những hành vi phỏ hoại, tạo một lối sống cú trỏch nhiệm và thõn thiện với thiờn nhiờn

Từ việc nghiờn cứu tỡm hiểu về mụi trường và tài nguyờn thiờn nhiờn bị ụ nhiễm, GV khắc sõu cho học sinh ý thức bảo tồn, vun đắp, phỏt triển làm cho mụi trường và thiờn nhiờn nước ta ngày càng trong lành và đẹp hơn

=> Qua hướng dẫn tỡm hiểu để khẳng định: Bảo vệ mụi trường và tài nguyờn thiờn nhiờn chớnh là chỳng ta đang bảo vệ cho mỡnh và cho tất cả mọi người hay đú chớnh là mụi trường sống của chỳng ta

- Chọn tỡnh huống phự hợp với tỡnh hỡnh địa phương: Trong một lần cỏc em đi lao động vệ sinh tại khu di tớch lịch sử Lam Kinh một số em tinh nghịch đó bẻ cành cõy, vụ thức vứt rỏc trong khuụn viờn để cho HS trả lời ý: khi chứng kiến cảnh đú

em sẽ sử xự như thế nào? Nội dung được lồng ghộp tớch hợp trong phần (những quy định của phỏp luật về bảo vệ mụi trường và tài nguyờn thiờn nhiờn) liờn quan đến bảo vệ mụi trường Đú cũng chớnh là trỏch nhiệm của học sinh để gúp phần thực hiện cuộc vận động: “ Xõy dựng trường học thõn thiện, học sinh tớch cực”

* Để cú nội dung tớch hợp tốt trong việc lồng ghộp giỏo dục mụi trường vào bài dạy, chỳng tụi nhận thấy cú một số thuận lợi và khú khăn sau:

- Thuận lợi:

Sự quan tâm giúp đỡ của đồng nghiệp, nhà trường, của Phòng giáo dục

Giáo viên nhiệt tình yêu nghề, sau các tiết dạy đã tham khảo các ý kiến của tổ chuyên môn để rút kinh nghiệm

Các phương tiện thông tin đại chúng đã cung cấp nhiều thông tin, sự kiện về môi trường

- Khó khăn:

Phải có nhiều thời gian, công sức để tìm tư liệu,cần rất nhiều thời gian và có sự ủng hộ, giúp đỡ của các đồng nghiệp bạn bè

Phương tiện máy móc cho dạy học còn quá khó khăn( một trường/1 máy) thì khó nói được việc thực hiện thường xuyên, cho nên theo việc rèn kĩ năng sử dụng máy của giáo viên cũng có phần hạn chế.Đặc biệt với trường THCS Mai Anh Tuấncủa chúng tôi điều đó lại khó khăn hơn rât nhiều.Là một trường vùng cao đời sống nhân dân còn nghèo nàn lạc hậu; học sinh còn học kém nhiều vì vậy việc tích hợp trong dạy học còn gặp nhiều khó khăn.Tuy nhiên với sự nhiệt tình trong nghề nghiệp và lòng yêu nghề tôi sẽ cố gắng truyền đạt nhưng gì mà tôi biết cho học sinh thân yêu của chung tôi Cố gắng tích hợp thật nhiều những nội dung vê môi trường vào môn GDCD để học sinh ngày càng có ý thức hơn về bảo vệ môi trường và yêu thiên nhiên hơn

III/ Kết quả nghiên cứu

Tích hợp GDMT vào môn giáo dục công dân là vấn đề quan trọng, cần thực hiện nghiêm túc, có chất lượng

Để có một giờ dạy tốt, GV và HS phải chuẩn bị chu đáo các khâu cần thiết, người giáo viên phải thực sự trăn trở, gắn trách nhiệm của mình trong mỗi việc làm

Bài dạy phải vừa khắc sâu kiến thức vừa có tác dụng giáo dục đạo đức học sinh

Qua quá trình, chúng tôi nhận thấy việc tích hợp giáo dục môi trường là rất cần thiết và phù hợp, bởi vì thực trạng hiện nay, môi trường đang bị ô nhiễm nghiêm trọng nhưng vẫn còn nhiều người chưa thực sự quan tâm, hay có người chỉ vì lợi ích riêng mà quên đi trách nhiệm cuộc sống chung cña bao người Vì vậy, đòi hỏi trong chúng ta phải trang bị cho các em những kiến thức về môi trường, phải có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường từ những bài học trong chương trình, từ trong thực tế cuộc sống Bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên là trách nhiệm chung của chúng ta, của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ

Qua giảng dạy môn GDCD ở trường THCS Nga An bằng sự nổ lực học hỏi bằng nhận thức của bản thân, tiếp thu tinh thần đổi mới phương pháp dạy học kết hợp các giờ dạy của bạn bè đồng nghiệpđã giúp tôi thành công trong việc lồng nghép môi trường vào bài dạy

Kết quả thùc d¹y ë líp 7A tr-êng THCS Mai Anh Tuấnn¨m häc 2010-2011 như sau

Loại giỏi: 30% Khá : 45% Trung bình 25%

Kết quả thùc d¹y ë líp 7B tr-êng THCS Mai Anh Tuấnn¨m häc 2010-2011 như sau

Loại giỏi: 20% Khá : 55% Trung bình 25%

Kết quả thùc d¹y ë líp 7C tr-êng THCS Mai Anh Tuấnn¨m häc 2010-2011 như sau

Loại giỏi: 25% Khá : 60% Trung bình 15%

IV/ Kết luận:

Trên đây là một số suy nghĩ và việc làm của tôi trong quá trình thực hiện “ Tích hợp giáo dục môi trường trong dạy học môn giáo dục công dân”.Với địa bàn như Nga An chúng tôi, tôi rất hy vọng rằng sẽ nhận được sự góp ý, trao đổi về cách

làm, cách thực hiện tốt nhất từ phía đồng nghiệp để có thể nâng cao hơn kết quả tích hợp môi trường trong môn học,tìm được tiếng nói chung, đem lại hiệu quả tốt nhất trong dạy và học môn giáo dục công dân

Xin trân trọng cảm ơn !

Kiến nghị:

-Kính mong UBND huyện Nga Sơn, phòng giáo dục huyện Nga Sơn quan tâm nhiều hơn đến môn học cung cấp thêm nhiều tư liệu dạy học, thiết bị dạy học cho trường THCS Mai Anh Tuấnvà môn GDCD

-Tổ chức nhiều chuyên đề để giáo viên học hỏi thêm về môn học

-Cung cấp thêm đồ dùng dạy học cho môn gdcd

-Cung cấp các văn bản pháp luật mới kịp thời hơn

Tµi liÖu tham kh¶o:

- SGK, SGV GDCD líp 7

- Tµi liÖu h-íng dÉn tÝch hîp gi¸o dôc m«i tr-êng trong d¹y häc GDCD ë tr-êng THCS ( nxb gi¸o dôc n¨m 2010)

- Mét sè tµi liÖu kh¸c tõ internet

NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Hồng