Định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh hà nam giai đoạn 2001-2010 .DOC

Định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh hà nam giai đoạn 2001-2010

Mở đầuCơ cấu kinh tế là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Cơ cấu kinh tế hợp

lý có tính chất quyết định tới sự phát triển bền vững của nền kinh tế, quyết định đếntăng trởng kinh tế trong hiện tại và tơng lai Sự khủng hoảng kinh tế ở một số nớctrên thế giới và trong khu vực có nhiều nguyên nhân, song có một nguyên nhânchung khá quan trọng bắt nguồn từ chính sách cơ cấu Do đó vấn đề chuyển dịch cơcấu ngành kinh tế là hết sức cần thiết trong quá trình công nghiệp hoá- hiện đại hoácủa bất cứ quốc gia nào nếu không muốn đứng vào danh sách các nớc nghèo nhấtthế giới

Qua hơn 10 năm đổi mới, chúng ta đánh giá cao kết quả của quá trình chuyểndịch cơ cấu ngành kinh tế Việt nam nói chung và của tỉnh Hà nam nói riêng, songcũng phải thừa nhận rằng chúng ta cha khai thác đợc hết các nguồn lợi thế đó vì vậyhàng loạt các giải pháp của chính phủ đợc đa ra nhằm định dạng lại cơ cấu ngànhkinh tế một cách hợp lý cho từng ngành, từng địa phơng

Với Hà nam, một tỉnh nghèo lại mới đợc tái lập, nguồn lực tự nhiên và kinh tếxã hội thay đổi nên cơ cấu kinh tế cũ cần phải đợc điều chỉnh cho phù hợp với tìnhhình hiện nay, việc định hớng cho quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là hếtsức cần thiết đối với tỉnh Đó cũng chính là cơ sở để chúng tôi lựa chọn tỉnh Hà namlàm đối tợng nghiên cứu

Cơ cấu kinh tế là một phạm trù rộng, với khả năng cho phép chúng tôi chỉ tậptrung đi sâu nghiên cứu về cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam Thông qua việcthu thập, xử lý và phân tích số liệu thực tiễn, kết hợp với những kiến thức lý luận đã

đợc học và đợc đọc, chúng tôi mong muốn đa ra định hớng và một số giải pháp chovấn đề chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam Đó cũng chính là lý do ra

đời đề tài “ Định hớng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà Nam trong giai đoạn 2001 - 2010 “ Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung chính sẽ đ-

ợc trình bầy trong 3 chơng:

Chơng I: Sự cần thiết khách quan của chuyển dịch cơ cấu ngành kinh

tế nớc ta nói chung và tỉnh Hà Nam nói riêng.

Trong chơng này chúng tôi sẽ trình bày những lý luận cơ bản về cơ cấu ngànhkinh tế, vai trò của chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế đối với phát triển kinh tế và từ

đó nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế nớc ta nói chung

và tỉnh Hà Nam nói riêng

Chơng II: Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của Hà Nam đoạn 1995 - 1999

Để nghiên cứu quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà Namthời gian qua, trớc hết chúng tôi đề cập sơ qua một vài nét về đặc điểm tự nhiên,kinh tế xã hội của tỉnh, tiếp đó là phần thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tếnói chung và chuyển dịch trong nội bộ từng ngành của tỉnh Hà Nam giai đoạn 1995-

1999, cuối cùng là phần đánh giá những kết quả đã đạt đợc và những mặt hạn chếcủa quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tỉnh Hà Nam giai đoạn 1995-1999

Chơng III: Định hớng và một số giải pháp chủ yếu chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của Hà Nam giai đoạn 2001 - 2010

Chơng này sẽ tập trung vào hai phần lớn:

Một là đa ra phơng hớng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế cho tỉnh Hà Namgiai đoạn 2001-2010

Hai là hệ những giải pháp nhằm đẩy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu ngànhkinh tế của tỉnh giai đoạn 2001-2010

Chơng I

Sự cần thiết khách quan của chuyển dịch cơ cấu

ngành kinh tế nớc ta nói chung

và tỉnh Hà Nam nói riêng

I lý luận của vấn đề chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Cơ cấu kinh tế đợc hình thành một cách khách quan do sự phát triển của lực ợng sản xuất và phân công lao động xã hội Cơ cấu kinh tế luôn luôn biến đổi theohớng ngày càng hoàn thiện và việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế là một quá trình Cóhai dạng cơ cấu kinh tế là cơ cấu kinh tế đóng và cơ cấu kinh tế mở trong đó cơ cấukinh tế mở đợc vận dụng rộng rãi ở các nớc vì những u điểm của nó

l-Ba bộ phận cơ bản hợp thành cơ cấu kinh tế là cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấulãnh thổ và cơ cấu thành phần kinh tế Nếu cơ cấu ngành kinh tế hình thành từ quátrình phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất thì cơ cấu kinh tế lãnhthổ lại đợc hình thành chủ yếu từ việc bố trí sản xuất theo không gian địa lý, cơ cấuthành phần kinh tế hình thành dựa trên chế độ sở hữu Trong cơ cấu kinh tế, cơ cấungành kinh tế giữ vai trò quyết định, vì vậy đề tài chỉ tập trung nghiên cứu cơ cấungành kinh tế mà rõ hơn là chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Cơ cấu ngành kinh tế là tổng hợp các ngành kinh tế đợc hình thành và mốiquan hệ của các ngành đó với nhau biểu thị bằng vị trí, sự tác động qua lại và tỷtrọng của mỗi ngành trong nền kinh tế quốc dân

Từ các góc độ kác nhau cơ cấu ngành kinh tế đợc đánh giá thông qua các chỉtiêu nh: Cơ cấu ngành theo giá trị sản lợng, cơ cấu ngành theo sản phẩm cuối cùng,cơ cấu ngành theo quy mô vốn đầu t và cơ cấu ngành theo lao động Các chỉ tiêuphản ánh cơ cấu ngành chỉ mang tính thời điểm vì cơ cấu ngành luôn luôn biến đổi

để phù hợp với sự phát triển của lực lợng sản xuất và phân công lao động xã hội và

đó là quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Lý thuyết phân kỳ phát triển của Rostow.

Rostow cho rằng quá trình phát triển kinh tế của bất cứ quốc gia nào cũng trảiqua năm giai đoạn: Xã hội truyền thống -> Chuẩn bị cất cánh ->Cất cánh ->Trởngthành -> Tiêu dùng cao Có thể nói rằng lý thuyết phân kỳ phát triển kinh tế rất có ýnghĩa đối với vấn đề chuyển dịch cơ cấu trong quá trình công nghiệp hoá ở những n-

ớc đang phát triển hiện nay Nó đặt ra nhiệm vụ mà những nớc này cần phải thựchiện để chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho việc chuyển nền kinh tế của nớc mìnhsang giai đoạn cất cánh.

Lý thuyết nhị nguyên.

Trong lý thuyết này, A.Lewis nhận định để có thể thúc đẩy phát triển kinh tếcủa những nớc chậm phát triển cần bằng mọi cách mở rộng khu vực sản xuất côngnghiệp hiện đại mà không cần quan tâm đến khu vực nông nghiệp truyền thống vì tự

nó sẽ rút lao động từ khu vực nông nghiệp sang và biến nền sản xuất xã hội từ trạngthái nhị nguyên sang nền kinh tế công nghiệp phát triển Có thể nói rằng lý thuyếtnhị nguyên đã gây đợc ấn tợng mạnh mẽ đối với các quốc gia chậm phát triển muốn

đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá và trên thực tế các chính sách công nghiệp hoá

và cơ cấu kinh tế của các nớc này đã ít nhiều chịu ảnh hởng của lý thuyết nhịnguyên

Lý thuyết cân đối liên ngành

Theo lý thuyết này, tất cả các ngành kinh tế có liên quan mật thiết đến nhautrong chu trình “đầu ra” của ngành này là “đầu vào“ của ngành kia vì vậy phải pháttriển cân đối các ngành Tuy nhiên, lý thuyết này cũng bộc lộ những yếu điểm lớn

đó là đa nền kinh tế đến chỗ khép kín, tách biệt hẳn với thế giới bên ngoài và nớc

đang phát triển thì không có điều kiện để vận dụng những lý thuyết trên

Lý thuyết cơ cấu ngành không cân đối hay “cực tăng trởng”

Lý thuyết này cho rằng nên duy trì một cơ cấu không cân đối vì nó sẽ gây nên

áp lực kích thích đầu t, hơn nữa nó sẽ khắc phục đợc tình trạng khan hiếm nguồn lựckhi chỉ phải tập trung nguồn lực cho một số ngành nhất định Với những u điểm củamình lý thuyết đã đợc áp dụng rộng rãi ở những nớc chậm phát triển từ đầu thậpniên 80 trở lại đây

Với Hà nam, một tỉnh mới đợc tách lập lại, nền kinh tế kém phát triển, nguồnlực hạn hẹp nhất là nguồn lực về vốn Vì vậy, Hà nam nên áp dụng mô hình “cựctăng trởng” cho quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của mình, tập trung vàomột vài ngành, lĩnh vực đầu tầu lôi kéo toàn bộ nền kinh tế của tỉnh phát triển

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế chịu tác động của nhiều nhân tố, do đó việcphân tích các nhân tố này sẽ cho phép tìm ra một cơ cấu ngành hợp lý Có hai nhómnhân tố chính ảnh hởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế :

Nhóm nhân tố địa lý, tự nhiên: vị trí địa lý, khí hậu, đất đai, tài nguyên.

Nhóm những nhân tố trên ảnh hởng lớn tới việc hình thành cơ cấu kinh tế Bởivì nguyên tắc của chuyển dịch cơ cấu kinh tế là phải tạo ra đợc một cơ cấu kinh tếhợp lý trên cơ sở sử dụng đợc hiệu quả mọi lợi thế so sánh Với mỗi đặc điểm khácnhau về vị trí địa lý, khí hậu, đất đai, tài nguyên thì sẽ có một cách lựa chọn cơ cấukinh tế khác nhau Ví dụ nh tỉnh Hà Nam có nguồn tài nguyên đá vôi rất phong phú,vì vậy chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Hà Nam sẽ theo hớng tập trung phát triển côngnghiệp khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng để tận dụng đợc lợi thế về nguồn tàinguyên này.

Nhóm nhân tố kinh tế, xã hội: dân số và nguồn lao động, truyền thống lịch sử,

thị trờng, khoa học công nghệ, kết cấu hạ tầng, cơ chế chính sách

Cũng nh nhân tố địa lý tự nhiên, nhóm nhân tố này cũng tác động trực tiếp tớiviệc hình thành và chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Với nguồn lao động dồi dào,nhân công rẻ sẽ thúc đẩy phát triển các ngành thu hút đợc nhiều lao động, vốn đầu

t ít; cầu và cạnh tranh trên thị trờng ảnh hởng trực tiếp tới việc hình thành cơ cấungành kinh tế; ngoài ra kết cấu hạ tầng phát triển, an ninh chính trị ổn định, cơ chếchính sách thông thoáng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển dịch cơ cấungành theo hớng công nghiệp hoá- hiện đại hoá

II Sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của

n-ớc ta nói chung và tỉnh Hà Nam nói riêng

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là một nội dung quan trọng của quá trìnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Nếu xác định đợc phơng hớng và giải phápchuyển dịch đúng sẽ đảm bảo hiệu quả kinh tế xã hội cao trong sự phát triển Có thểkhẳng định rằng, chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế có một vai trò quan trọng đối với

sự phát triển kinh tế vì:

Thứ nhất, chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế nhằm khai thác và sử dụng có hiệu

quả các yếu tố lợi thế của nền kinh tế, vùng hoặc địa phơng Các yếu tố đó là nguồnlực tài nguyên, lao động yếu tố lợi thế so sánh nh chi phí sản xuất

Thông qua quá trình tổ chức khai thác có hiệu quả các yếu tố lợi thế, trong quátrình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế sẽ tìm ra các ngành mũi nhọn tạo khả năngtăng trởng mạnh cho đất nớc, vùng hoặc địa phơng đồng thời giải quyết mối quan hệbền vững giữa tăng trởng kinh tế với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, với phát triểnnguồn nhân lực

Thứ hai, chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế sẽ thúc đẩy tăng trởng kinh tế.

Trớc hết chuyển dịch cơ cấu ngành nhằm nâng cao vai trò và thiết lập mối quan

hệ chặt chẽ giữa các ngành với nhau, tạo đà cho các ngành cùng nhau tăng trởng vàphát triển

Chuyển dịch cơ cấu ngành giúp các ngành có điều kiện tiếp thu trình độ khoahọc công nghệ, thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Mặt khác chuyển dịch cơ cấu ngành sẽ nâng cao tính hiệu quả và mở rộng quátrình hợp tác kinh tế giữa các vùng trong nớc cũng nh quốc tế

Thứ ba, chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tạo ra sự thay đổi trong cơ cấu xã hội.

Quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế không chỉ có tác động đến thay đổicơ cấu dân c mà còn tạo điều kiện nâng cao trình độ ngời lao động và mức sống dân

c, từ đó cũng làm thay đổi cơ cấu tiêu dùng của dân c

Trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam, cơ cấu kinh tếchuyển dịch theo hớng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nôngnghiệp Việc phát triển mạnh các ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao động nh dệtmay, da giày, điện, điện tử đã thu hút một lực lợng lớn lao động từ khu vực nôngnghiệp và nông thôn Bên cạnh đó, mức thu nhập của dân c ở khu vực thành thị th-ờng cao hơn ở nông thôn dẫn tới một bộ phận dân c di chuyển từ nông thôn ra thànhthị làm thay đổi cơ cấu dân c

Trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đối với khu vực nông nghiệp vànông thôn, việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hớng phát triển các ngành đem lạihiệu quả kinh tế cao, phát triển các lĩnh vực phi nông nghiệp, gắn chặt với quá trìnhxây dựng nông thôn làm cho thu nhập và đời sống của ngời lao động trong khu vựcnày đợc cải thiện, do đó cơ cấu tiêu dùng của ngời dân cũng thay đổi Nếu trớc đâyngời dân chỉ tiêu dùng những hàng hoá thông thờng thì ngày nay khi thu nhập tănglên ngời ta sẽ chuyển sang tiêu dùng hàng hoá xa xỉ, hàng hoá thứ cấp

Nh vậy, chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế có vai trò hết sức quan trong đối vớiquá trình phát triền kinh tế xã hội mỗi quốc gia.Vì vậy, vấn đề chuyển dịch cơ cấungành kinh tế là một yêu cầu bức thiết để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện

đại hoá đất nớc

Có nhiều nguyên nhân khiến phải đặt vấn đề chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế,trong đó có ba nguyên nhân chủ yếu:

Thứ nhất, khái niệm “Cơ cấu ngành” là một khái niệm “động” Không có một

khuôn mẫu cơ cấu ngành chung, ổn định cho mọi thời kỳ phát triển Cơ cấu ngành

đợc hình thành dựa trên sự phát triển của lực lợng sản xuất và phân công lao động xãhội cùng với tiến bộ khoa học công nghệ Vì phân công lao động xã hội luôn thay

đổi, khoa học công nghệ tiến bộ không ngừng do đó cơ cấu ngành kinh tế luôn nằmtrong tình trạng phải biến đổi để có thể phù hợp với quá trình phát triển và tạo ra đợcmột cơ cấu ngành hợp lý Đó là một cơ cấu ngành phải tạo ra sự ổn định, tăng trởng

và phát triển cho nền kinh tế xã hội

Thứ hai, kinh nghiệm thành công của một số nớc trong việc lựa chọn cơ cấu

ngành hợp lý

Nổi bật là trờng hợp của Nhật Bản, là nớc thành công trong việc lựa chọn chiếnlợc phát triển hớng nội, vì vậy nền kinh tế đạt đợc sự phát triển thần kỳ và đã trởthành một nớc công nghiệp phát triển

Một điển hình thành công nữa trong việc chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế làtrờng hợp của các nớc NIC và ASEAN với việc thực thi chiến lợc hớng ngoại

Đài Loan thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hớng tập trung phát triểnnông nghiệp bằng con đờng hiện đại hoá, thâm canh hoá, hoá học hoá, đồng thờiphát triển các ngành công nghiệp điện, điện tử, hàng tiêu dùng thông thờng và hàngtiêu dùng cao cấp do đó Đài Loan đã phát triển đều cả về công nghiệp và nôngnghiệp

Singapore có sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế đặc biệt mạnh dạn Lúc đầu,kinh tế Singapore chủ yếu dựa vào thơng mại quốc tế và dịch vụ Khoảng 15 năm trởlại đây nhà nớc Singapore quyết định xây dựng những ngành sản xuất tạo nên sứcmạnh kinh tế của mình Các ngành công nghiệp có chất lợng cao nh công nghiệp

điện tử, dụng cụ y tế, hoá dầu, vận tải biển, du lịch đợc đa vào cơ cấu kinh tế Bêncạnh đó, ngành dịch vụ cũng đợc đầu t phát triển và có một vị trí quan trọng trongcơ cấu kinh tế của Singapore

Nh vậy, từ kinh nghiệm của các nớc phát triển hiện nay, kể cả những nớc lánggiềng mà trớc đây có điểm xuất phát tơng tự đã cho ta bài học bổ ích và từ đó thấy

đợc sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Thứ ba, yêu cầu phát triển nền kinh tế theo hớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá

đòi hỏi phải thay đổi cơ cấu ngành kinh tế để tạo ra động lực cho tăng trởng Các

n-ớc đang phát triển, phải thay đổi căn bản cơ cấu Công nghiệp và Nông nghiệp, trong

đó vai trò của Công nghiệp đợc tăng cờng, giảm mạnh tỷ trong Nông nghiệp trongcơ cấu GDP Do đó vấn đề chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hớng công nghiệphoá, hiện đại hoá là một đòi hỏi cấp thiết phải đặt ra

Đối với Hà Nam, một tỉnh mới đợc tái lập vào năm 1997, xuất phát điểm vềkinh tế rất thấp Về cơ bản, Hà Nam vẫn là một tỉnh thuần nông với những khó khăncủa địa bàn vùng chiêm trũng, công nghiệp địa phơng lạc hậu, nhỏ bé, thơng mạixuất khẩu, du lịch, dịch vụ cha phát triển Kết cấu hạ tầng ở thị xã Phủ Lý bị chiếntranh tàn phá nhiều lần và cha đợc đầu t xây dựng, vì vậy, gần nh phải xây dựng từ

đầu Trong khi đó, nguồn thu ngân sách rất hạn hẹp, cha có thu chủ lực, đời sốngnhân dân còn ở mức thấp so với vùng Đồng bằng Sông Hồng và với cả nớc

Những khó khăn đó đặt ra cho Đảng bộ và nhân dân tỉnh một nhiệm vụ nặng

nề, phải tìm ra hớng để khắc phục khó khăn, đa nền kinh tế của tỉnh tiến lên ngangtầm so với các tỉnh khác Một trong những hớng giải quyết đó là phải thực hiện côngnghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế của tỉnh, cụ thể là phải tập trung phát triểnngành Công nghiệp của tỉnh thành ngành mũi nhọn, làm đòn bẩy cho tăng trởng vàphát triển kinh tế Muốn vậy, tỉnh Hà Nam phải thực hiện chuyển dịch cơ cấu ngànhkinh tế theo hớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá tăng tỷ trọng ngành Công nghiệp vàdịch vụ, giảm tỷ trọng Nông nghiệp trong cơ cấu GDP

Nh vậy, chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế là cần thiết đối với tỉnh Hà Nam Chỉ

có chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế mới tạo ra cho Hà Nam một cơ cấu kinh tế hợp

lý, mới sử dụng hết tiềm năng về tài nguyên và nhân lực của tỉnh, đa nền kinh tế củatỉnh hội nhập với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

Chơng II

Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

của tỉnh Hà Nam giai đoạn 1995- 1999

I Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội của tỉnh Hà Nam ảnh hởng

đến việc hình thành và chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế.

Đặc điểm tự nhiên kinh tế xã hội là những nhân tố quan trọng ảnh hởng tới cơcấu nền kinh tế nói chung và cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà Nam nói riêng Chínhvì vậy để nghiên cứu cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà Nam thì trớc hết phải xemxét những thuận lợi và khó khăn do đặc điểm tự nhiên kinh tế xã hội đem lại

1- Điều kiện tự nhiên.

Về vị trí địa lý, Hà Nam là một tỉnh thuộc đồng bằng Bắc bộ, cách thủ đô Hà

nội gần 60 km về phía nam, tơng lai sẽ trở thành thành phố vệ tinh của thủ đô Tỉnh

Hà nam có thuận lợi lớn vì nằm trên tuyến giao thông chính quốc lộ 1A và đ ờng sắtxuyên Bắc- Nam Trong tơng lai khi tuyến hành lang kinh tế đờng 21 nối Sơn Tây-Hoà Lạc- Xuân Mai hình thành, cầu Yên Lệnh thông sang Hng Yên, tuyến xa lộ BắcNam đợc xây dựng sẽ càng tạo nhiều khả năng giao lu hợp tác giữa Hà nam và cáctrung tâm kinh tế lớn trong cả nớc Không chỉ có lợi thế về tuyến đờng bộ, đờng sắt,tỉnh Hà nam còn có một hệ thống đờng thuỷ vô cùng tiện lợi Các con sông lớn chảyqua tỉnh bao gồm sông Hồng, sông Đáy, sông Châu và sông Nhuệ không những tạothuận lợi cho giao thông đờng thuỷ mà còn đắc lực phục vụ tới tiêu thuỷ lợi cho pháttriển nông nghiệp

Tỉnh Hà nam nằm giáp với các tỉnh Hà Tây ở phía Bắc, Hng Yên, Thái Bình ởphía Đông, Nam Định ỏ phía Đông Nam, Ninh Bình ở phía Nam và Hoà Bình ở phíaTây Nhìn chung các tỉnh này có cầu rất lớn về xi măng, đá, vật liệu xây dựng, màkhông có điều kiện sản xuất Hà nam có thể đáp ứng và tận dụng thị trờng rộng lớnnày để đẩy mạnh phát triển công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng của tỉnh nhà

Hà nam nằm tiếp giáp với vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ Hà Nội- Hải Quảng Ninh Tình hình đó đã đặt Hà nam vào vị trí đối đầu và cạnh tranh gay gắt,

Phòng-đòi hỏi tỉnh phải đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế để phát triểnkinh tế sánh ngang với các tỉnh khác trong khu vực

Về Địa hình, khí hậu, thuỷ văn, Tỉnh Hà nam có quy mô tơng đối nhỏ với

diện tích đất tự nhiên là 84.000 ha, có 6 đơn vị hành chính gồm 5 huyện là KimBảng, Duy Tiên, Thanh Liêm, Lý Nhân, Bình Lục và một thị xã Phủ Lý với 114 xã,phờng, thị trấn

Về cấu tạo địa hình, tỉnh Hà nam đợc chia thành hai vùng chính, vùng đồi núiphía Tây có nhiều đá vôi đầy tiềm năng phát triển công nghiệp vật liệu xây dựng vàcông nghiệp hoá chất, bên cạnh đó vùng đồng bằng ven sông Hồng và sông Châu có

đất đai màu mỡ thích hợp với phát triển nền nông nghiệp đa dạng, phong phú, tạo

điều kiện cho công nghiệp phát triển

Cũng nh các tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, Hà nam có đặc điểm khí hậunhiệt đới gió mùa Lợng ma trung bình mỗi năm từ 1.700 đến 2.200 mm Nhiệt độtrung bình năm là 23 độ C, độ ẩm tơng đối là 84% Đây là điều kiện thuận lợi chophát triển các cây lơng thực ngắn ngày cũng nh dài ngày

Hà nam có một quỹ đất khá đa dạng, là tiềm năng để phát triển sản xuất nôngnghiệp cũng nh để mở rộng các cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh Với hệthống bốn con sông chảy qua làm cho đất đai thêm màu mỡ và tạo một nguồn nớcdồi dào cho phát triển nông nghiệp, công nghiệp và phục vụ đời sống dân c.

Nh vậy, với nguồn đất có độ phì trung bình, hai loại địa hình là đồng bằng và

đồi núi tạo cho Hà nam có thể bố trí đợc nhiều loại cây trồng thuộc nhóm cây lơngthực, cây thực phẩm, cây công nghiệp, cây ăn quả, cây rừng đa tác dụng với hệthống canh tác có tới hoặc không tới Đây là điều kiện tốt để Hà nam có thể chuyển

đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hớng sản xuất hàng hoá phục vụ thị trờng trongnớc nhất là khu đô thị, khu công nghiệp và xuất khẩu Vùng đồi và ven quốc lộ t ơng

đối thuận lợi cho bố trí phát triển công nghiệp, nhất là công nghiệp vật liệu xâydựng, chế biến thực phẩm, gia công xuất khẩu

Về Tài nguyên, tài nguyên khoáng sản đặc biệt là nguồn đá vôi, sét đợc phân

bố tập trung ở phía Tây sông Đáy thuộc hai huyện Kim Bảng và Thanh Liêm rấtthuận lợi cho việc phát triển sản xuất vật liệu xây dựng, nhất là xi măng, đá, gạch

Đá vôi có hàm lợng canxi từ 95-100% và đôlômit 0-5% dùng để sản xuất ximăng và sản xuất bột nhẹ, còn đá vôi có hàm lợng ngợc lại canxi từ 0-5% và

đôlômit từ 95-100% dùng làm đá xây dựng, vật liệu độn hoặc để sản xuất hoá chấtmanhê Ngoài ra đá vôi còn là nguyên liệu để sản xuất ra đất đèn dùng trong côngnghiệp khí hàn, công nghiệp tổng hợp hữu cơ, sản xuất sợi vinylon

Nguồn sét Hà nam đợc kiến tạo từ hai nguồn gốc là gốc trầm tích và gốc phonghoá Sét gốc phong hoá là loại sét tốt, đợc dùng làm phụ liệu cho sản xuất xi măngtrong tỉnh Sét gốc trầm tích dùng làm nguyên liệu sản xuất gạch ngói

Nh vậy, Hà nam có nguồn đá vôi và sét đủ khả năng cho công nghiệp sản xuất

xi măng với trữ lợng 3-5 triệu tấn/ năm trong nhiều năm Chất lợng đá vôi và sét khátốt lại phân bố gần trục giao thông, dễ khai thác, gần nơi tiêu thụ lớn

Ngoài ra, Hà nam còn có nguồn than bùn đợc phát hiện tại Tam Chúc, thuộchuyện Kim Bảng, có thể dùng làm nguyên liệu sản xuất phân hữu cơ vi sinh

Về Tài nguyên du lịch, Hà nam là một tỉnh có tài nguyên du lịch khá phong

phú, cả về tài nguyên du lịch thiên nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn Hà nam cócác di vật khảo cổ nh trống đồng, công cụ bằng đồng, các tác phẩm nghệ thuật, điêukhắc mang dấu ấn của thời đại lịch sử Hà nam có đền Trần Thơng ở Lý Nhân thờ

Đức Thánh Trần, đình thờ Lê Đại Hành ở Thanh Liêm, đền Lảnh ở Duy Tiên, chùa

Bà Đanh, Ngũ Động Sơn ở Kim Bảng, chùa Tiên, Kẽm Trống ở Thanh Liêm, đền

thờ Nguyễn Khuyến ở Bình Lục, vờn tởng niệm nhà văn Nam Cao ở Lý Nhân, Hơnnữa, Hà nam là một vùng quê giàu các lễ hội dân gian tuyền thống, với 56 lễ hội đợc

tổ chức trong năm trong đó có 20 lễ hội mang di tích lịch sử, 16 lễ hội mang tính tínngỡng và 20 lễ hội mang tính lễ tục dân gian

Các nguồn tài nguyên du lịch của Hà nam đợc phân bố tơng đối tập trung lạinằm trong khu vực nối với các vùng phụ cận nh chùa Hơng, Hoa L, Tam Cốc Bích

Động, rừng quốc gia Cúc Phơng, Hải Phòng, Quảng Ninh, đây là một điểm thuậnlợi để hình thành những cụm du lịch lớn có sức thu hút khách cao

Tóm lại, Hà nam có một điều kiện khá thuận lợi cả về vị trí địa lý, địa hình,thuỷ văn và tài nguyên để có thể đẩy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh

tế của tỉnh theo hớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Hà nam là một tỉnh mới đợc thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 01/01/1997.Với khoảng thời gian ngắn lại phải trải qua nhiều khó khăn thử thách do mới chiatách, nhng tỉnh đã nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi nghị quyết của Đảng bộ tỉnh

về những nhiệm vụ trọng tâm trớc mắt, tập trung khắc phục những khó khăn to lớncủa một tỉnh mới chia tách, góp phần làm cho tình hình kinh tế -xã hội của tỉnh cónhững chuyển biến tiến bộ trên một số mặt và đang đi vào thế ổn định Nền kinh tếtăng trởng khá, GDP giao thời tách tỉnh 1996-1998 tăng bình quân 7,4%/năm ( cả n-

ớc tăng 8,5%/ năm trong cùng thời kỳ) Hiện nay, tốc độ tăng trởng GDP của HàNam là 14,34% và dự kiến năm 2000 là 10,85% GDP/ngời đã đạt 2.685 nghìn

đồng/ ngời và dự kiến đến năm 2000 đạt 3.000 nghìn đồng/ ngời theo giá so sánhnăm 1994

Do nền kinh tế tăng trởng khá, thực hiện tốt các chơng trình xoá đói giảmnghèo, khuyến khích cá nhân và gia đình sản xuất kinh doanh giỏi nên đời sống củacác tầng lớp dân c ngày càng đợc cải thiện Tỷ lệ hộ đói nghèo giảm chỉ còn 11%năm 1999 Các chơng trình văn hoá, giáo dục, y tế đợc triển khai góp phần quantrọng thúc đẩy các mặt hoạt động xã hội phát triển lành mạnh Hà nam là một tỉnhdẫn đầu về phổ cập giáo dục tiểu học, các cơ sở y tế đợc nâng cấp, y tá, bác sỹ đợc

bổ sung, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội đợc giữ vững và tăng cờng, các tệnạn xã hội ngày càng giảm

Tuy nhiên nền kinh tế Hà nam vẫn còn mang tính thuần nông, nông nghiệpchiếm 44% GDP, công nghiệp địa phơng nhỏ bé, thơng mại dịch vụ phát triển chậm,thu ngân sách mới đáp ứng đợc 40% chi, cha có đầu t nớc ngoài Điều đó đặt ra cho

Hà nam một thách thức đòi hỏi tỉnh phải nhanh chóng chuyển dịch cơ cấu ngànhkinh tế để có thể phát triển ngang với các tỉnh khác trong khu vực.

Về dân số và nguồn nhân lực, nguồn nhân lực đợc xem nh là một lợi thế phát

triển quan trọng Quy mô và tốc độ tăng của nguồn nhân lực phụ thuộc vào quy mô

và tốc độ tăng dân số Theo số liệu điều tra gần đây nhất, dân số Hà nam năm 1999

đã là 791.614 ngời, trong đó dân số ở tuổi lao động là 426.673 ngời, chiếm 53,9%dân số toàn tỉnh Số lao động ở khu vực nông thôn là 380.890 ngời, chiếm 89,27%

và ở thành thị là 45.783 ngời, chỉ chiếm 10,73% Là một tỉnh mà thu nhập còn nặng

về nông nghiệp, cơ sở vật chất yếu kém, với nguồn lao động nh trên đang gây sức ép

về việc làm và cải thiện đời sống Mặt khác, lao động nông nghiệp có 287.253 ngờichiếm xấp xỉ 70%, lao động công nghiệp và dịch vụ có 126.087 ngời chiếm 30%,trong đó số đợc đào tạo ngành nghề là 58.008 ngời, chiếm 13,5%, nh vậy số lao

động ở nông thôn thiếu việc làm đang đi đến các khu vực khác làm dịch vụ là rấtlớn, chiếm gần 20% lao động nông thôn ở nông thôn, thời gian nhàn rỗi còn nhiều

mà cơ hội gia tăng việc làm ở khu vực nông nghiệp hầu nh không đáng kể, có chăngchỉ là rải rác ở những nơi có ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, với tay nghề giatruyền là chính, không đợc đào tạo cơ bản Hơn nữa, lao động trong nông nghiệp vớitrình độ trang bị kỹ thuật còn lạc hậu, ngời lao động sử dụng cơ bắp và sức súc vậtkéo là chính Tất cả những điều đã đề cập ở trên cho thấy trình độ lao động của tỉnhnói chung còn thấp, và thực tế Hà nam có nguồn lao động khá dồi dào nhng lao

động phổ thông cha đợc đào tạo nghề là phổ biến và thiếu lao động đợc đào tạo kỹthuật, nhất là lao động có kỹ thuật cao

Trong thời gian tới để chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hớng công nghiệphoá, hiện đại hoá, Hà nam phải nhanh chóng đào tạo đồng bộ, nâng cao chất lợngnguồn nhân lực

Về cơ sở vật chất, trình độ khoa học công nghệ, cơ sở vật chất kỹ thuật nhìn

chung còn yếu kém, các trang thiết bị cũ và lạc hậu do đó khả năng áp dụng kỹ thuậttiên tiến vào sản xuất công nghiệp, nông nghiệp là rất hạn chế

Kết cấu hạ tầng thiếu đồng bộ, hệ thống đờng giao thông, đờng sắt, đờng bộ

đ-ợc xây dựng từ lâu đến nay qua sử dụng lâu dài cha đđ-ợc đầu t nâng cấp kịp thời nênchất lợng thấp, không đáp ứng đợc yêu cầu phát triển kinh tế xã hội Hiện nay, hệthống thuỷ lợi, đờng giao thông liên huyện liên xã đang đợc đầu t nâng cấp, quátrình điện khí hoá nông thôn đang đợc đẩy mạnh

II Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam giai đoạn 1995-1999.

Kinh tế Hà nam sau 3 năm tái lập đã có sự chuyển biến rõ nét Tốc độ tăng ởng kinh tế bình quân mỗi năm thời kỳ 1995-1999 là 10,71%, cao hơn tốc độ tăngbình quân của cả nớc(7,74%) Các số liệu dới đây chứng tỏ điều đó

tr-Biểu 1 Tốc độ tăng trởng kinh tế của Hà nam so với cả nớc.

Đơn vị : %

Nguồn : Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Nh vậy trong 3 năm 1997, 1998, 1999 tốc độ tăng trởng GDP của Hà nam đềuvợt cao hơn so với cả nớc, nhất là vào năm 1999

Cùng với tốc độ tăng trởng kinh tế thì GDP bình quân đầu ngời cũng tăng khá:2,77% năm 1996 7,97% năm 1997, 7,82% năm 1998 và 10,02% năm 1999, bình quânthời kỳ 1996-1999 mỗi năm tăng 7,1%, nếu tính giá thực tế thì GDP bình quân đầu ng-

ời thời kỳ 1995-1999 là 2223 nghìn đồng VN/ năm tơng đơng 158,8 USD

Tuy GDP bình quân đầu ngời của Hà nam tăng qua các năm nhng còn ở mứcthấp, chỉ bằng 60% so với cả nớc và 57,7% so với vùng đồng bằng sông Hồng Hơnnữa tốc độ tăng trởng kinh tế những năm qua cao, chủ yếu là do nhà nớc tập trungxây dựng khu trung tâm kinh tế chính trị của tỉnh mới, đồng thời từ quý III năm

1998, công ty xi măng Bút Sơn đã đi vào sản xuất, giá trị tăng thêm của công ty năm

1998 khoảng 24 tỷ đồng, năm 1999 khoảng 139 tỷ đồng Nếu không tính đến phầngiá trị tăng thêm này thì tốc độ tăng trởng kinh tế năm 1998 và 1999 cuả tỉnh chỉ đạtkhoảng 7% và 3,9%

Trong thời gian qua, sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam theocác hớng sau:

Đối với công nghiệp, đầu t vào những ngành nghề có hiệu quả kinh tế cao, tạo

giá trị lớn, có thị trờng tiêu thụ và đặc biệt là thị trờng xuất khẩu Ưu tiên nhữngngành nghề khai thác đợc tiềm năng tài nguyên, tạo ra nguyên liệu và sản phẩmphong phú, giải quyết đợc nhiều việc làm cho dân

Đối với nông nghiệp, phát triển nông nghiệp trong khả năng cho phép đảm bảo

an toàn lơng thực và tạo cơ sở nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến, pháttriển nông nghiệp theo hớng sản xuất hàng hoá

Đối với dịch vụ, phát triển mạnh ngành thơng mại, đẩy nhanh hoạt động xuất

khẩu của tỉnh, phát triển du lịch trên cơ sở khai thác đồng thời phát triển những loạihình dịch vụ khác nh tài chính ngân hàng, thông tin viễn thông, giao thông vận tải,

Cải tạo và nâng cấp hệ thống kết cấu hạ tầng, điện khí hoá nông thôn, thực

hiện kiên cố hoá kênh mơng, nâng cấp hệ thống đờng giao thông nông thôn, nhữngtuyến giao thông huyết mạch của tỉnh, xây dựng các trụ sở làm việc cho tỉnh mớitách, nâng cấp hệ thống thông tin bu điện, nhằm thu hút đầu t nớc ngoài vào pháttriển kinh tế của tỉnh

Xuất phát từ định hớng trên, trong thời gian qua cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh

Hà nam cũng có những chuyển biến tích cực và tiến bộ

Thứ nhất trong cơ cấu ngành kinh tế theo GDP:

Biểu2 Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo GDP

để thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá của tỉnh, nổi bật lên trong công nghiệp là sựtăng nhanh của công nghiệp vật liệu xây dựng và công nghiệp chế biến lơng thực,thực phẩm Tuy nhiên, với tỷ trọng 25,54% trong cơ cấu GDP thì công nghiệp vẫnchiếm một tỷ trọng nhỏ và cần phải đợc nâng lên trong thời gian tới để giữ vị trí chủ

đạo trong nền kinh tế của tỉnh

Tỷ trọng của ngành nông nghiệp giảm tơng đối trong giai đoạn 1995-1999 từ52,64% vào năm 1995 xuống còn 44,03% vào năm 1999, đây cũng là xu thế tất yếucủa quá trình công nghiệp hoá , hiện đại hoá, tạo tiền đề cho việc phát triển cácngành công nghiệp và dịch vụ Tuy vậy, với tỷ trọng 44,03% thì nông nghiệp vẫn

chiếm tỷ trọng khá cao, gây trở ngại cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoánền kinh tế của tỉnh.

Tỷ trọng các ngành dịch vụ trong cơ cấu GDP giai đoạn 1995-1999 có sự thay

đổi không đáng kể từ 31,1% năm 1995 xuống còn 30,43% năm 1999 Điều nàykhông có nghĩa là ngành này không tăng trởng, trái lại GDP của ngành này liên tụctăng mạnh qua các năm nhất là hoạt động thơng mại và các dịch vụ vận tải, kháchsạn nhà hàng, bu chính viễn thông, Bởi vì cùng với sự đi lên của các ngành côngnghiệp thì các ngành thuộc khối dịch vụ cũng có bớc phát triển theo và nó sẽ làmthay đổi cơ cấu kinh tế của tỉnh

Tóm lại, cơ cấu tổng sản phẩm trong tỉnh thời kỳ 1995-1999 có sự chuyển dịchtheo xu hớng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp Sau

5 năm tỷ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ tăng 8,61% Đây là xu hớng tíchcực cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Tuy vậy, cơ cấu ngành kinh tế củatỉnh Hà nam năm 1999 vẫn là cơ cấu Nông nghiệp- Công nghiệp- Dịch vụ

Thứ hai, trong cơ cấu ngành kinh tế theo vốn đầu t.

Vốn đầu t xây dựng cơ bản thực hiện trên lãnh thổ tỉnh phần lớn là nguồn vốntín dụng, bình quân thời kỳ 1995-1999 là 59,2% tổng vốn đầu t Số vốn đầu t từngân sách nhà nớc chiếm tỷ trọng rất nhỏ, bình quân cả thời kỳ 1995-1999 khoảng20,8% tổng vốn đầu t Phần vốn do dân đóng góp chiếm 15,7%

Việc huy động và sử dụng vốn qua các năm tơng đối phù hợp với tình hình pháttriển kinh tế xã hội của tỉnh Nguồn vốn từ ngân sách và nhân dân đóng góp chủ yếu

sử dụng vào việc cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới kết cấu hạ tầng, nhất là giaothông vận tải, bu điện thông tin, thuỷ lợi, các công trình phúc lợi công cộng, trụ sởlàm việc, các sở ban ngành Nguồn vốn tín dụng chủ yếu đầu t vào khu vực sản xuấtcông nghiệp, xây dựng

Vốn đầu t là yếu tố hàng đầu thúc đẩy tăng trởng kinh tế, nó đảm bảo cho khaithác lợi thế áp dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới thiết bị công nghệ Đi liền với sựchuyển dịch cơ cấu ngành thì cơ cấu vốn đầu t cũng có sự thay đổi tơng ứng

Biểu 3 Thực trạng cơ cấu vốn đầu t trên địa bàn tỉnh Hà nam

giai đoạn 1995-1999.

Đơn vị : %.

1.Công nghiệp 62,11 69,48 69,46 70,54 47,23 63,76

Nguồn : Cục thống kê tỉnh Hà nam

Nh vậy có thể thấy rằng trong giai đoạn 1995- 1999 vốn đầu t chủ yếu tậptrung vào lĩnh vực công nghiệp, chiếm 63,76% tổng vốn đầu t Đó là vì Đảng bộ vànhân dân trong tỉnh nhận thức rõ vai trò của công nghiệp đối với sự phát triển kinh

tế xã hội của toàn tỉnh Trong công nghiệp, ngành công nghiệp chế biến nông sảnthực phẩm và công nghiệp vật liệu xây dựng đợc u tiên đầu t lớn nhất rồi đến cácngành công nghiệp khác

Tỷ trọng vốn đầu t cho nông nghiệp có tăng qua các năm, năm 1995 là 4,95%,năm 1999 tỷ trọng này tăng lên đến 21,33% điều đó cho thấy ngành nông nghiệpcũng đợc quan tâm thoả đáng vì đại bộ phận ngời dân Hà nam có cuộc sống gắn bóvới sản xuất nông nghiệp Trong nông nghiệp, phần lớn vốn đầu t tập trung cho việckiên cố hoá kênh mơng, đầu t cho máy móc, cây con giống

Tỷ trọng đầu t cho dịch vụ bình quân giai đoạn 1995-1999 chỉ đạt 26,59%, quacác năm tỷ trọng này dao động không nhiều và trong ngành dịch vụ, vốn đầu t chủyếu tập trung cho ngành vận tải và thông tin liên lạc, tiếp đến là các lĩnh vực văn hoágiáo dục, tài chính tín dụng, khách sạn nhà hàng,

Tóm lại, trong những năm qua , đầu t cho công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷtrọng cao trong cơ cấu vốn đầu t, nó cho thấy cơ cấu vốn đầu t có sự thay đổi đúnghớng phù hợp với sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, làm cho bộ mặt kinh tế xãhội của tỉnh từ trung tâm thị xã Phủ Lý đến các địa phơng ngày một khang trang, đổimới

Thứ ba, trong cơ cấu ngành kinh tế theo lao động.

Biểu 4. Chuyển dịch cơ cấu lao động trong các ngành kinh tế.

Nguồn : Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Theo các số liệu trên đây cho thấy trong mấy năm qua số lao động làm việctrong khu vực công nghiệp của Hà nam không đợc ổn định Tỷ lệ lao động trongcông nghiệp giảm thấp nhất vào những năm 1997-1998 và năm 1999 tiếp tục tănglên đạt 11,2% Nh vậy có thể khẳng định là công nghiệp Hà nam cha thực sự pháttriển, tỷ lệ lao động trong công nghiệp còn rất thấp so với toàn bộ lao động làm việctrong nền kinh tế của tỉnh

Lao động trong ngành dịch vụ có tăng nhng không đáng kể, từ 7,6% năm 1995lên 8,0% vào năm 1999 Lao động trong ngành nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ cao là80,8% Điều đó cho thấy hai ngành công nghiệp và dịch vụ phát triển cha mạnh để

có thể thu hút đợc lực lợng lao động d thừa trong nông nghiệp sang hoạt động tronghai ngành này Quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động diễn ra chậm và lao độngtrong các ngành kinh tế cha ổn định

Tóm lại, trong giai đoạn 1995-1999 nền kinh tế Hà nam đã có bớc chuyển biến

đáng kể, giá trị sản xuất của các ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ đều tăngqua các năm Mặc dù tỷ trọng của nông nghiệp vẫn còn cao trong cơ cấu kinh tế nh-

ng về cơ bản cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam đã có bớc chuyển dịch đúng ớng Trong nội bộ các ngành thì vị trí của ngành công nghiệp và dịch vụ ngày càng

h-đợc khẳng định, tuy nhiên ngành nông nghiệp vẫn chiếm một tỷ trọng lớn vì trớcmắt nó là ngành nuôi sống phần lớn dân c Cùng với sự chuyển dịch cơ cấu chung,từng ngành cũng có sự chuyển dịch trong nội bộ Để nghiên cứu rõ hơn về quá trìnhchuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam có thể xem xét thực trạng chuyểndịch cơ cấu trong từng ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ giai đoạn 1995-1999

Dịch vụ giai đoạn 1995-1999.

a Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành Công nghiệp.

Trong giai đoạn 1995-1999, cùng với sự phát triển kinh tế chung của tỉnh, côngnghiệp Hà nam đã có bớc phát triển đáng mừng Xét từ khía cạnh phân ngành côngnghiệp thì thấy cơ cấu sản xuất công nghiệp đã có sự chuyển đổi nhất định

Biểu 5 Cơ cấu phân ngành trong công nghiệp.

Đơn vị : %.

Nguồn: Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh Hà nam

là công nghiệp Vật liệu xây dựng Trong những năm qua Hà nam đã biết tận dụnglợi thế về tài nguyên đa dạng và phong phú của tỉnh nhà là đất sét và đá vôi để đẩymạnh phát triển công nghiệp vật liệu xây dựng Vì vậy đã đa đợc giá trị của ngànhnày tăng liên tục qua các năm nhất là vào những năm 1998, 1999 khi mà công ty ximăng Bút Sơn đợc đa vào hoạt động.Vị trí của ngành vật liệu xây dựng đợc khẳng

định nhờ tỷ trọng của ngành này trong cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp liên tụctăng từ 39,66% năm 1995 lên 60,7% vào năm 1999

Cùng với ngành công nghiệp vật liệu xây dựng, ngành chế biến lơng thực, thựcphẩm, đồ uống cũng có giá trị tăng mạnh qua các năm, nâng tỷ trọng của ngành này

từ 13,36% năm 1995 lên 16% vào năm 1999 Hiện nay trên địa bàn tỉnh Hà nam có

6 đơn vị doanh nghiệp quốc doanh hoạt động trong ngành chế biến thực phẩm:Công

ty chế biến thực phẩm Vĩnh Hà, Công ty Bia nớc giải khát Phủ Lý, Xí nghiệp thựcphẩm công nghiệp Phủ Lý, Xí nghiệp bia Bình Hà, Xí nghiệp thực phẩm xuất khẩuDuy Tiên Trong tơng lai, những doanh nghiệp này sẽ đợc mở rộng cả về quy mô và

số lợng để có thể đáp ứng xu hớng phát triển chung của tỉnh cũng nh quá trình côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc

Các ngành công nghiệp dệt may, da giày, cơ khí điện tử, hoá chất phân bón cha

đợc mở rộng sản xuất do đó giá trị tăng không đáng kể Trong khi đó vào nhữngnăm 1998,1999 ngành vật liệu xây dựng có giá trị tăng lớn vì vậy đã làm cho tỷtrọng của những ngành này giảm xuống

b Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành Nông nghiệp.

Trong những năm qua tuy tỷ trọng nông nghiệp trong cơ cấu GDP giảm dầnnhng sản xuất nông nghiệp vẫn đạt nhịp độ phát triển khá Sản xuất nông nghiệp cóbớc phát triển toàn diện theo hớng sản xuất hàng hoá, tăng giá trị trên một diện tích,tăng thu nhập cho hộ nông dân giá trị sản xuất nông nghiệp liên tục tăng qua các

năm Tốc độ tăng bình quân thời kỳ 1995-1999 của ngành nông nghiệp đạt 4,26%,trong đó ngành trồng trọt tăng 4,96%, ngành chăn nuôi tăng 2,45%, dịch vụ nông

tỷ trọng so với ngành nông nghiệp Ngành trồng trọt vẫn chiếm một tỷ trọng caotrong cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp Để đánh giá đợc toàn diện hơn ngànhnông nghiệp cần đi sâu nghiên cứu sự chuyển dịch trong từng ngành cụ thể:

Ngành trồng trọt.

Trong giai đoạn 1995-1999 ngành trồng trọt của tỉnh Hà nam đã đạt đợc tốc độtăng trởng khá, tăng bình quân 4,96%/ năm Đạt đợc tốc độ nh vậy là do cơ cấu câytrồng của Hà nam đã có sự thay đổi phù hợp, biểu hiện là sự thay đổi cơ cấu sử dụng

đất

Biểu 7 Thực trạng cơ cấu sử dụng đất trong ngành trồng trọt

Nguồn : Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Nh vậy, cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp đã có sự thay đổi theo hớng tăng diệntích đất trồng cây ăn quả, cây công nghiệp và giảm diện tích trồng cây lơng thực Cụthể là diện tích cây ăn quả từ 1,88% năm 1995 tăng lên đến 3,55% năm 1999, diệntích cây công nghiệp tăng từ 3,56% năm 1995 lên 4,07% vào năm 1999 Cây lơngthực có diện tích giảm từ 86,07% năm 1995 xuống còn 85,28% vào năm 1999

Tuy diện tích cây lơng thực có giảm nhng do địa phơng tích cực đổi mới cơ cấugiống và mùa vụ nên sản lợng và năng suất cây lơng thực tăng khá, bình quân thời

kỳ 1996-1999 sản lợng lơng thực bình quân đầu ngời đạt 481 kg/ năm, tăng 33,6%

so với bình quân một năm thời kỳ 1991-1995; năng suất lúa bình quân một vụ trongnăm thời kỳ 1996-1999 là 46,1 tạ/ ha tăng 36% so với thời kỳ 1991-1995 Cụ thể:

Biểu 8 Năng suất và sản lợng các cây lơng thực thời kỳ 1995-1999

318.814 44,02

287.665 40,53

343.336 46,62

363.431 48,89

383.453 51,1

2 Ngô

Năng suất

Tấn Tạ/ha

22.908 25,78

23.132 26,0

15.811 26,31

23.613 29,92

25.750 32,0

3 Khoai lang

Năng suất

Tấn Tạ/ha

29.259 66,48

42.383 79,79

25.710 68,44

26.886 75,78

30.685 80,5

4 Sắn

Năng suất

Tấn Tạ/ha

7.952 86,43

915 30,0

9.560 104,1

8.852 100,0

12.989 136,5

Nguồn: Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Cây ăn quả của Hà nam gồm có cam, quýt, bởi, nhãn vải, xoài Diện tích trồngcây ăn quả chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong diện tích đất trồng trọt, tuy vậy những nămgần đây do nhận thức đợc hiệu quả kinh tế cao của việc trồng cây ăn quả gấp 3-4 lầntrồng lúa, gấp khoảng 2 lần trồng cây thực phẩm xét về mặt giá trị trên cùng mộtdiện tích đất nông nghiệp nên ngời dân đã cải tạo vờn tạp, quy hoạch các vùng trồngcây ăn quả tập trung, khai thác vùng đất đồi, đất bãi ven sông để trồng cây ăn quả vìvậy diện tích và sản lợng cây ăn quả tăng nhanh qua các năm, nhất là những câynhãn, vải

Cây công nghiệp cũng là loại cây đem lại giá trị kinh tế cao Vì vậy trong thờigian qua, nhân dân Hà nam đã mở rộng diện tích trồng cây công nghiệp đặc biệt làcây lạc, cây đay và cây công nghiệp dài ngày là cây chè Do đó đời sống của nhândân cũng đợc cải thiện hơn

Tóm lại, trong giai đoạn 1995-1999, Ngành trồng trọt của tỉnh Hà nam đã có sựchuyển dịch theo hớng tăng diện tích các cây ăn quả, cây công nghiệp, giảm diệntích cây lơng thực, đó là một hớng chuyển dịch tích cực để đẩy mạnh phát triểnnông nghiệp theo hớng sản xuất hàng hoá nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngànhkinh tế của tỉnh nói chung

Ngành Chăn nuôi.

Trong giai đoạn 1995-1999, cơ cấu vật nuôi của Hà nam chuyển dịch theo ớng tập trung phát triển những con vật nuôi chính là bò và gia cầm Đàn trâu giảm từ10,9 nghìn con năm 1995 xuống còn 6,5 nghìn con năm 1999, do máy cày thay trâulàm đất ngày càng nhiều vì vậy trâu đợc chuyển dần sang mục tiêu nuôi lấy thịt

h-Đàn bò có số lợng tăng không đáng kể , từ 22,9 nghìn con năm 1995 tăng lên 24,9nghìn con vào năm 1999, một phần là do nhu cầu thực phẩm ngày càng tăng nên đàn

bò giết thịt ngày càng lớn

Đàn lợn có tốc độ tăng trởng khá, từ 225,9 nghìn con năm 1995 đã tăng lên268,2 nghìn con năm 1999, tăng bình quân 4,39%/ năm, tỷ lệ lợn nạc cao, sản lợngthịt lợn xuất chuồng đạt 19.436 tấn vào năm 1999

Cùng với phát triển gia súc, đàn gia cầm của tỉnh cũng đợc đầu t về giống, thay

đổi phơng thức nuôi thả nên có tốc độ tăng trởng lớn, bình quân thời kỳ 1995-1999

là 4,85%/ năm và tổng đàn gia cầm đạt 2.311,6 nghìn con vào năm 1999, trong đóchủ yếu là đàn gà

Biểu 9 Thực trạng chăn nuôi của tỉnh Hà nam thời kỳ 1995-1999.

225,9 15.456

229,0 16.856

245,9 17.943

251,6 18.321

268,2 19.463

4,39 %

4 Đàn gia cầm Nghìn con 1.934,5 1.788,3 1.966,7 2.033,4 2.311,6 4,85 %

Nguồn :Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Tóm lại, ngành chăn nuôi của tỉnh Hà nam đang đợc chú trọng phát triển đểchuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, góp phần vào chuyển đổi cơ cấu ngànhkinh tế chung của tỉnh

c Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành Dịch vụ.

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển chung của nền kinh tế địa

ph-ơng, ngành dịch vụ cũng có những bớc phát triển nhất định Giá trị gia tăng của khuvực dịch vụ thời kỳ 1995-1999 tăng khoảng 11%/năm

Sự phát triển của khu vực dịch vụ đã tạo điều kiện thuận lợi và kích thích khuvực sản xuất phát triển Nhng nhìn chung, hoạt động dịch vụ trên địa bàn còn nhỏ bécả về số tuyệt đối và tỷ trọng so với toàn bộ nền kinh tế địa phơng Số lợng lao độngtrong khu vực dịch vụ chiếm tỷ lệ thấp, khoảng 8,0% năm 1999 trong tổng số lao

động đang làm việc Tỷ lệ lao động cha đáp ứng đợc yêu cầu xã hội và đời sốngnhân dân Cân đối lao động trên địa bàn mới có 380 lao động dịch vụ / 1 vạn dân,trong khi đó tỷ lệ bình quân cả nớc là 630 lao động dịch vụ/ 1 vạn dân, khu vực địabàn kinh tế trọng điểm Bắc bộ là 2.300 lao động dịch vụ / 1 vạn dân.Thực tế này chothấy các ngành dịch vụ trên địa bàn tỉnh Hà nam cha phát triển mạnh Để nghiêncứu rõ hơn về thực trạng chuyển dịch cơ cấu trong ngành dịch vụ, có thể xem xéttừng ngành cụ thể

Ngành Thơng mại.

Hoạt động thơng mại bao gồm kinh doanh trong nớc và xuất nhập khẩu Nhữngnăm gần đây, ngành thơng mại cũng có nhịp độ phát triển khá nhanh Nhịp độ pháttriển thời kỳ 1991-1995 khoảng 12,7%/ năm, thời kỳ 1996-1998 đạt 12,5%/ năm.Năm 1998, ngành thơng mại đã đóng góp cho kinh tế địa phơng khoảng 6,6% tổngGDP toàn tỉnh Cơ cấu thành phần kinh tế tham gia hoạt động thơng mại đã có sựthay đổi đáng kể Nếu trớc đây quốc doanh thơng mại chiếm lĩnh hầu hết thị trờngthì những năm gần đây tỷ trọng của quốc doanh thơng mại đã giảm xuống nhanhchóng từ 37,2% năm 1990 xuống còn 18,6% năm 1995 và 16,6% năm 1998 Đặcbiệt khu vực thơng mại tập thể cha phục hồi đợc, tỷ trọng chiếm lĩnh thị trờng giảm

từ 6,8% năm 1990 xuống còn 0,7% năm 1995 và đến nay gần nh không có vai trò gìtrên thị trờng thơng mại.Thơng nghiệp cá thể và các doanh nghiệp t nhân phát triểnngày càng mạnh mẽ, đã trở thành lực lợng quan trọng đáp ứng cầu về hàng hoá thiếtyếu

Tổng mức lu chuyển hàng hoá bán lẻ trên địa bàn có xu hớng ngày càng tăng

và tăng nhanh: 725.407 triệu đồng năm 1996, 916.925 triệu đồng năm 1997,1.215.422 triệu đồng năm 1998 và 1.275.513 triệu đồng năm 1999

Hoạt động xuất nhập khẩu những năm đầu thập kỷ 90 gặp rất nhiều khó khăn

do bị mất thị trờng truyền thống là các nớc Đông Âu và Liên Xô (trớc đây) Từ năm

1997 đến nay, hoạt động xuất nhập khẩu đã có kết quả khá, thị trờng mở rộng cả ởcác nớc trong khu vực Đông Nam á và các khu vực khác trên thế giới Giá trị xuấtkhẩu tăng nhanh từ 7,397 triệu USD năm 1997 lên 16,633 triệu USD năm 1998 và16,777 triệu USD vào năm 1999

Biểu 10. Thực trạng xuất nhập khẩu của Hà nam năm 1995- 1999.

Nguồn: Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Qua biểu có thể thấy rằng, những năm 1995, 1996 kim ngạch nhập khẩu của

Hà nam ở quy mô rất nhỏ do yêu cầu đầu t cho công nghiệp và công nghiệp chế biếnnông sản hầu nh không có gì Tới những năm gần đây, kim ngạch nhập khẩu bắt đầutăng lên, chủ yếu là nhập khẩu nguyên liệu hàng may

Về xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng, từ 1.456 nghìn USD năm

1995 tăng lên 16.777 nghìn USD năm 1999 Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Hà

nam là nông sản thô cha qua chế biến hoặc là hàng gia công vì vậy giá trị kinh tế

ch-a cch-ao Đó là những thách thức củch-a ngành thơng mại Trong thời gich-an tới ngành thơngmại phải xây dựng đợc các mặt hàng xuất khẩu chủ lực để thúc đẩy nền kinh tế củatỉnh phát triển hơn

Ngành Du lịch.

Tỉnh Hà nam có các tiềm năng du lịch tự nhiên nh các hang động (Ngũ ĐộngSơn, Khả Phong, Ba Sao, ), vị trí địa lý gần khu du lịch Hơng Sơn ( Hà Tây), có khảnăng phát huy nguồn du lịch nhân văn với truyền thống anh hùng, quê hơng vănhiến do nhiều thời kỳ lịch sử tạo nên

Hiện nay, khách du lịch quốc tế đến Hà nam chủ yếu bằng đờng bộ từ Hà nộihoặc từ các tỉnh phía Nam ra theo tuyến xuyên Việt với mục đích tham quan, tìmkiếm cơ hội kinh doanh, quá cảnh Số lợng khách du lịch đến địa phơng nhỏ, ngày lutrú ít, doanh thu ngoại tệ thấp Khách du lịch trong nớc tới địa phơng là từ Hà nội vàcác tỉnh lân cận nh Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình, Hng Yên, Hà Tây, và cùngvới khách quá cảnh đi tham quan chùa Hơng, đa số các khách trong nớc đến thamgia các lễ hội truyền thống, tham quan đền chùa, hang động, Số lợng khách du lịch

đến dịa phơng những năm gần đây tăng khoảng 20 %/ năm Cụ thể:

Biểu 11 Hiện trạng khách du lịch đến Hà Nam thời kỳ 1996-1998.

Đơn vị: nghìn lợt ngời

Nguồn: Cục thống kê tỉnh Hà nam

Trong hai năm 1997, 1998 Hình thức kinh doanh du lịch đã đợc mở rộng, ngoàikinh doanh ăn uống còn các dịch vụ khác nên doanh thu tăng dần, từ 3,284 tỷ đồngnăm 1996 lên 5,5 tỷ đồng năm 1997 và đạt 6,2 tỷ đồng năm 1998

Tóm lại, lợng khách du lịch và doanh thu tăng qua các năm cho thấy ngành Dulịch của Hà nam đang bắt đầu đi vào thế ổn định và dần dần khởi sắc

Các ngành Dịch vụ khác.

Trong hoạt động tài chính, ngân hàng, tỷ lệ động viên tài chính từ GDP vào

ngân sách của Hà nam thời kỳ 1996-1999 còn rất thấp, năm cao nhất là năm 1999mới bằng 6,08% Tình hình tài chính của tỉnh mất cân đối nghiêm trọng giữa thungân sách từ kinh tế địa phơng với chi ngân sách địa phơng.Tài chính các doanhnghiệp nhà nớc ở địa phơng đang gặp rất nhiều khó khăn, sản xuất kinh doanh chậmphát triển, hiệu quả sản xuất thấp

Trong lĩnh vực dịch vụ vận tải,Hà nam là một tỉnh có hệ thống giao thông

thuận tiện cả về đờng bộ, đờng sắt và đờng sông Trong những năm qua ngành vậntải đã có những tiến bộ nhất định, giá trị gia tăng của ngành liên tục tăng, năm 1998ngành vận tải chiếm 2,64% GDP của toàn tỉnh Khối lợng hành khách và hàng hoávận chuyển tăng qua các năm Cụ thể:

Biểu 12 Thực trạng dịch vụ vận tải Hà nam thời kỳ 1995-1999.

593 27.200

679 38.811

1.123 50.615

1.190 53.475

1.233,6 55.105

2Vận tải hành khách

-KlợngHK v/chuyển

-KlợngHK l/chuyển

nghìn ngời nghìnng km

482 37.700

595 43.614

785 52.348

810 53.493

710 45.171

Nguồn : Cục thống kê tỉnh Hà nam.

Cùng với vận tải, các ngành bu chính viễn thông cũng đạt đợc tốc độ tăng trởngkhá Năm 1999 số máy điện thoại tăng gấp 3 lần so với năm 1996, đa số máy điện

thoại bình quân lên gần 1 chiếc/ 100 dân Cơ sở vật chất của ngành bu chính viễnthông tăng gần 10 lần với các thiết bị hiện đại từ khu vực trung tâm tới các bu cục,chất lợng phục vụ đợc nâng cao.

Tóm lại, trong giai đoạn 1995- 1999,ngành dịch vụ cũng đạt đợc những kết quảnhất định mặc dù tỷ trọng trong GDP thay đổi không đáng kể và sự chuyển dịchtrong nội bộ ngành dịch vụ diễn ra còn chậm, cha khai thác hết đợc tiềm năng, thếmạnh của tỉnh

III Những kết luận rút ra từ thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam.

Quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế diễn ra đúng hớng, tỷ trọng côngnghiệp trong GDP tăng liên tục qua các năm, trong khi đó tỷ trọng của nông nghiệp

có xu hớng giảm dần Điều đó sẽ thúc đảy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện

đại hoá nền kinh tế của tỉnh

Trong từng ngành cũng có sự chuyển dịch hiệu quả Trong cơ cấu công nghiệp,công nghiệp vật liệu xây dựng và công nghiệp chế biến có tỷ trọng tăng lên Trongnông nghiệp, cơ cấu cây trồng và vật nuôi cũng thay đổi theo hớng chuyển sangtrồng cây ăn quả, cây công nghiệp có hiệu quả kinh tế cao thay thế cho những cây l-

ơng thực năng suất thấp, chăn nuôi tập trung vào những vật nuôi nh bò, lợn , gia cầm

để phát triển nông nghiệp theo hớng sản xuất hàng hoá Ngành dịch vụ cũng đạt đợctốc độ tăng trởng khá, giá trị xuất khẩu tăng qua các năm, ngành du lịch cũng đợc

đầu t nâng cấp

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra chậm, cơ cấu kinh tế còn nặng vềnông nghiệp, năm 1999 tỷ trọng của nông nghiệp vẫn chiếm 44,03% GDP toàn tỉnhtrong khi đó công nghiệp và dịch vụ vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong GDP Do đóGDP/ ngời còn thấp so với vùng đồng bằng sông Hồng và so với cả nớc, khả năngtích luỹ còn hạn chế Những nhợc điểm trên là do

Nền kinh tế Hà nam ở điểm xuất phát thấp , cơ sở vật chất kỹ thuật yếu kém,thiếu đồng bộ, kết cấu hạ tầng đặc biệt là khu trung tâm hầu nh cha có gì, phải xâydựng lại từ đầu

Trình độ của cán bộ còn hạn chế Tỷ lệ lao động có kỹ thuật thấp, thiếu giám

đốc, chủ doanh nghiệp giỏi

Quá trình đô thị hoá cha phát triển, tỷ lệ đô thị hoá năm 1996 mới đạt khoảng8,9% trong khi đó cả nớc đã đạt 20%.

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế vẫn cha khai thác đợc hết những tiềmnăng về tài nguyên, khoáng sản do đó mà cha phát huy đợc hết lợi thế so sánh củatỉnh

Trong một số ngành cơ cấu còn cha hợp lý, cha tận dụng đợc triệt để yếu tốnguồn lực vì vậy dẫn đến tình trạng gây lãng phí Trong công nghiệp vẫn cha tạo đ-

ợc ngành công nghiệp mũi nhọn làm đòn bẩy cho phát triển kinh tế của tỉnh Côngnghiệp chế biến nhỏ bé, trang thiết bị công nghệ lạc hậu

Địa bàn trọng điểm Bắc bộ Hà Nội- Hải Phòng- Hạ Long và đặc biệt là tuyếnhành lang Tây nam thủ đô Hà nội (đờng 21) sẽ phát triển với tốc độ nhanh trong thờigian tới, GDP/ ngời tăng khoảng 8-10 lần trong vòng 15 năm nữa Do đó, tuy có

điều kiện hội nhập nhng Hà nam phải đối đầu với sự cạnh tranh gay gắt cả trong lĩnhvực tiêu thụ hàng hoá và thu hút đầu t Cho nên nếu Hà nam không bứt lên nhanh thì

sẽ bị thấp thua càng xa so với họ, gặp nhiều bất lợi trong quá trình phát triển cũng

nh hợp tác đầu t, cạnh tranh tiêu thụ trên thị trờng Điều đó đòi hỏi tỉnh Hà nam phảinhanh chóng đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hớng CNH- HĐH.Vì vậy, việc định hớng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của tỉnh Hà nam giai

đoạn 2001- 2010 là thực sự cần thiết

Chơng III

Định hớng và một số giải pháp chủ yếu chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tỉnh Hà nam giai đoạn 2001-2010

nam giai đoạn 2001-2010.

2001-2010.

Thứ nhất, phát triển toàn diện song có trọng điểm.

Quan điểm phát triển toàn diện đòi hỏi Hà nam phải đánh giá đúng các tiềmnăng, điều kiện nguồn lực của tỉnh để phát triển các ngành nghề nhằm khai thác cóhiệu quả các điều kiện nguồn lực trên Mặt khác với điều kiện môi trờng nh hiệnnay, sự cạnh tranh đang diễn ra quyết liệt, nguồn vốn đầu t có hạn đòi hỏi tỉnh phảiphát triển theo hớng trọng tâm, trọng điểm, tìm ra những ngành kinh tế mũi nhọn để

đa nền kinh tế phát triển có hiệu quả

Phát triển toàn diện có trọng điểm đòi hỏi phải chú trọng cả các ngành xâydựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật, các ngành công nghiệp và dịch vụ phi nông nghiệp ởnông thôn theo hớng công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Thứ hai, phát huy lợi thế so sánh.

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của Hà nam phải xuất phát từ lợi thế so sánhcủa tỉnh về vị trí địa lý, về tài nguyên, Bởi vì nh thế mới tạo ra đợc sức cạnh tranhcủa hàng hoá ở trong tỉnh so với các tỉnh khác, đồng thời nó sẽ tạo nên một cơ cấukinh tế linh hoạt mềm dẻo và thích nghi nhanh với điều kiện môi trờng thay đổi, tạo

điều kiện để Hà nam có thể bắt nhịp nhanh với sự phát triển chung của cả nớc

Bên cạnh những quan điểm chung cho chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế củatỉnh Hà nam thì với mỗi ngành, chuyển dịch cơ cấu phải quán triệt những quan điểmkhác nhau

Đối với ngành công nghiệp, chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp phải đemlại hiệu quả kinh tế xã hội cao, công nghiệp phải đóng vai trò động lực, nòng cốttrong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.Trớc mắt cũng nh lâu dài phải pháttriển công nghiệp hớng về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩu có hiệu quả, pháttriển công nghiệp với nhiều thành phần kinh tế tham gia theo cơ chế thị trờng, mởcửa có sự quản lý của nhà nớc Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo hớng phát triểnnhững ngành công nghiệp có trình độ công nghệ thích hợp, có quy mô phù hợp với

đặc điểm của tỉnh, khai thác sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực tại chỗ, bảo vệ môi