ĐỀ CƯƠNG MÔN NGƯỜI DÙNG TIN VÀ NHU CẦU TIN Câu 1 : Xác định vai trò của người dùng tin ? NDT trong hoạt động thông tin thư viện? NDT là một con người có nhu cầu tincó nhu cầu use các sản phẩm dv thông tintv Vai trò của người dùng tin là có 3 vai trò: Thứ nhất là người sử dụng các sản phẩm dịch vụ thông tin thư viện Thứ 2 là người dùng tin còn có thông tin phản hồi điều chỉnh thông tin của chúng ta Thứ 3 là người dùng tin là chủ thế của Nhu cầu tin .NDT là nguồn gôc của hđ thông tin
Trang 1ĐỀ CƯƠNG MÔN NGƯỜI DÙNG TIN VÀ NHU CẦU TIN
Câu 1 : Xác định vai trò của người dùng tin ? NDT trong hoạt động thông tin thư viện?
NDT là một con người có nhu cầu tincó nhu cầu use các sản phẩm dv thông tin-tv Vai trò của người dùng tin là có 3 vai trò:
Thứ nhất là người sử dụng các sản phẩm dịch vụ thông tin thư viện
Thứ 2 là người dùng tin còn có thông tin phản hồi điều chỉnh thông tin của chúng ta Thứ 3 là người dùng tin là chủ thế của Nhu cầu tin NDT là nguồn gôc của hđ thông tin
NDT trong hđ thông tin-tv:
Khái niệm : là một quá trình sáng tạo lựa chọn thông tin ,xl bảo quản ,xl thông tin của con người nhằm mục đích đáp ứng thông tin thỏa mãn nhu cầu của con người + chủ thế cán bộ thông tin
+ đối tượng là là thông tin theo 2 nghĩa rộng và hẹp:
Nghĩa rộng thuộc phản ánh của thế giới vật chất
Chia làm 3 loại : vô cơ,sinh vật ,xh.Sự tương tác để lại dấu vết
Thông tin xh là thông tin đc truyền đi tiếp nhận và use chúng có 2 loại thông tin : tin tức sự kiện và thông tin khoa học
Tri thức => Khoa học=>Người dùng tin
Sự kiện=> đại chúng=>chính trị xh và nghệ thuật
Tính gián tiếp:
Tính mục đích của hđ thông tin: thảo mãn một cách tối đa của người dùng tin
Trang 2Câu 2: Nêu khái niệm và đặc điểm của NHU CầU TIN?
Trả lời
Nhu cầu là đòi hỏi khách quan của con người mong muốn của 1 đối tượng nhất định
Nhu cầu tinlà đòi hỏi khách quan về đối tượng mà mình hướng tới để hướng tới một mục đích nhất định và mang một ý nghĩa xã hội nhất định
Nếu hoạt động càng phức tạp thì Nhu cầu tin càng sâu
đặc điểm của Nhu cầu tin là có 3 đặc điểm :
- Tính xã hội : Nhu cầu tinlà một dạng nhu cầu của con người là sự tác động của những yếu tố bên trong của cơ thể chúng ta
+ Yếu tố văn hóa có tính chất quyết định , văn hóa thay đổi thì Nhu cầu tin thay đổi
+ Mức sống kinh tế: ảnh hưởng tới Nhu cầu tinlà yếu tố gián tiếp ảnh hưởng tới Nhu cầu tin
+ Chính trị xã hội : là môi trường kích thích Nhu cầu tin phát triển
- Tính chu kỳ : tạm thời lắng dịu sau một khoảng time nhất định thì mới lại xuất
hiện
Vd: sự kiện xảy ra trong cuộc sống
+ là một loại nhu cầu của con người , Nhu cầu tinCùng tồn tại và phát triển theo một chu kỳ nhất định
+ Nếu đc thỏa mãn đầy đủ tới mức độ tối đa chu kỳ của Nhu cầu tinsẽ rút ngắn lại
và Nhu cầu tincàng trở nên sâu sắc hơn
-Tính cơ động :
+ Được thỏa mãn đầy đủ Nhu cầu tinsẽ phát triển ở mức độ cao hơn
+ Nếu không đc thảo mãn trong thời gian dài chu kỳ Nhu cầu tin kéo dài hơn, cường độ Nhu cầu tin giảm dần mới mức độ bị triệt tiêu
Trang 3Câu 4 : Nêu và phân tích những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến sự hình thành
và phát triển của NHU CầU TIN
Trả lời
1 Môi trường xã hội: - đời sống văn hóa tinh thần phong phú là tiền đề cho Nhu
cầu tinphát triển
- tính chất và trình độ lực lượng sản xuất ảnh hưởng trực tiếp tới Nhu cầu tin( trình
độ sản xuất cao đòi hỏi nhiều thông tin) có thông tin cao hơn phương tiện truyền tin hiện đại hơn
- đời sống đc nâng cao tạo điều kiện cho phát triển Nhu cầu tin
- Chế độ dan chủ làm cho con người tự do hơn đời sống tinh thần phong phú hơn kích thích Nhu cầu tinphát triển hơn
2.Nghề Nghiệp :
- là hoạt độngc hủ đạo trong một giai đoạn rất dài của cuộc đời con người và có ảnh hưởng lớn đến tinh thần của con người
- Tính chất hoạt động lao động ảnh hưởng lớn tới xu hướng của con người trong đó
có hẹ thống nhu cầu NCD và Nhu cầu tinnằm trong hệ thống đó
- Nghề nghiệp khác nhau để lại nhiều dấu ấn khác nhau trong nội dung Nhu cầu tin
và tập quán use thoong tin
3 Lứa tuổi :
- Mọi lứa có đặc điểm tâm lý riêng do hoạt động chủ đạo chi phối
- Tâm lý lứa tuổi có ảnh hưởng lớn và phương thức thỏa mãn NCĐ và Nhu cầu tin
4 Giới Tính:
- Do đặc điểm sinh lý các giới tính khác nhau nhưng đặc điểm tâm lý cũng khác nhau
- Nội dung và cách thức thảo mãn Nhu cầu tinvì vậy có những đặc điểm khác nhau
5 Trình độ văn hóa :
Trang 4- Trình độ văn hóa có ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống tinh thần của con người ( nhu cầu hiểu biết và nhu cầu thẩm mỹ )
- Là một laoij nhu cầu tinh thần Nhu cầu tinvà NCĐ cũng bị chi phối bởi trình độ văn hóa của con ngườ( nội dung và phương thức thảo mãn)
6 Nhân cách
- là toàn bộ những đặc điểm tâm lý phẩm chất tâm lý của cá nhân quy định hành vi
xã hội và giá trị xã hội của họ
-Nhu cầu là một bộ phận cấu thành xu hướng là một thuộc tính quan trọng của nhân cách con người ,nhân cách tồn tại và phát triển trong hoạt động
- Nhân cách càng phát triển => hoạt động càng phong phú ,Nhu cầu tincao và nhạy cảm
7.Mức độ và phương thức thảo mãn nhu cầu
- Được thỏa mãn bằng phương thức hiện đại đầy đủ (kèm theo cảm xúc hứng thú NCĐ và Nhu cầu tinsẽ không lắng dịu mà nagyf càng phát triển ở mức độ cao hơn
- Chu kỳ nhu cầu rút ngắn lại nhu cầu xã hội lại dưới dạng cao hơn sâu sắc hơn cấp bách hơn
Vd : càng học thì càng thấy mình dốt hơn
- Nếu không đc thỏa mãn đầy đủ trong thời gian lâu dài nhu cầu sẽ bị thoái hóa đi
Câu 5: trình bày đặc điểm Nhu cầu tincủa người dùng tin đại chúng?
Trả lời
Có 3 đặc điểm:
Thứ nhất: nội dung Nhu cầu tinđa dạng:
-Biểu hiện: + nhiều lĩnh vực
+ nhiều loại hình tài liệu
Nguyên nhân:
Trang 5- môi trường hđ luôn biến đổi rọng lớn
- con người có khả năng tiếp nhận thông tin lớn
Thứ 2: hình thức thông tin phổ cập: dễ tiếp nhận
- Biểu hiện:
+ Đòi hỏi thông tin cụ thể ,chi tiết ,dễ dàng tiếp nhận
+ phương tiện thông tin thuận lợi ,dễ dàng use ,đại chúng
- Nguyên nhân:
+ nhu cầu nảy sinh từ yêu cầu hoạt động lđ sản xuất
+ NDT đại chúng có trình độ văn hóa tb so với xh
+ time rỗi dành cho thông tin và tiếp nhận thông tin ko nhiều
• Thứ 3 độ biến động của Nhu cầu tincao:
- Biểu hiện:
+ Nhu cầu tinluôn biến đổi
+ chịu sự chi phối tác động của những sự kiện xh
- Nguyên nhân:
+ tác độngc ủa các hđ tâm lý xh : lan truyền tâm lý dư luận xh
+ môi trường sống biến đổi nhanh chóng
Câu 6 : Trình bày đặc điểm Nhu cầu tincủa nhà khoa học :
Có 3 đặc điểm:
• Thứ nhất: Nhu cầu tincao bền vững
- Vì hđ nghiên cứu kh có tính thông tin biều hiện nghiên cứu kh nhát định pải có thông tin
- Hđ khoa học thực chất là một quá trình xl thông tin:
.+ Muốn nhận thức đt pải có thông tin,xl và phân tích thông tin về cthông tin đó
và mt
Trang 6+ chất lượng n/c kh phụ thuộc vào thông tin thu nhận đc: chất lượng thông tin,
số lượng thông tin
• Thứ 2 Tính chất thông tin:
- Tính tổng hợp cao : thông tin về các l/v có liên quan đến đt n/c
- Vd: n/c NDT là một thực thể xh =>môi trường ,đặc điểm ,đời sống vật chất tinh thần
- Tính chuyên sâu:
+ tập chung vào các khái cạnh của đt n/c
- Tính logic, hệ thống:
- tính giá trị : thông tin phản ánh những quy luật khách quan của sự vật
và hiện tượng
- + phù hợp trình độ, nhu càu của nhà khoa học
+ tính mới: giữa khtn và khnv
+ cô đọng,xúc tích
• Thứ 3 là hình thức thông tin:
- đa dạng phong phú:
+ truyền thống
+ chính trị
+ngôn ngữ đa dạng
- ưu tên các tl có giá trị thông tin cao
+kh kĩ thuật: tl hiện đại
+khxh:tl truyền thống
Câu 7 :đặc điểm Nhu cầu tincủa cán bộ quản lý?
Có 3 đặc điểm:
• Thứ nhất: Nhu cầu tinvừa rộng vừa chuyên sâu:
- biểu hiện:
Trang 7+rộng thông tin và các loại mt
+sâu thông tin về l/cv quản lý
-nguyên nhân:
+ thông tin tiềm năng của quản lý
+ thông tin là công cụ quản lý
• Thứ 2 là: tính chất thông tin:
- thông tin đảm bảo tính logic vì thông tin là một khoa học
- thông tin có tính kịp thời vì nhiệm vụ chính của họ là ra quyết định=>pải hợp với mt
- cô động,xúc tích vì họ không có nhiều thời gian cv của họ rất nhiều
- chính xác
• Thứ 3: hình thức thông tin:
- Nhiều mức độ:
+ thông tin tác nghiệp : thông tin pải hết sức cụ thể
+ thông tin sách lược: thông tin có tính cụ thể và khái quát
+ thông tin chiến lược rất trìu tượng và phức tạp
- đa dạng: + truyền thống
+ hiện đại