đổi mới công tác tư tưởng của đảng bộ ninh bình trong giai đoạn hiện nay doc

Công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình có vai trò đặc biệt trong công tác xây dựng Đảng của tỉnh, tạo sự đoàn kết thống nhất trong tư tưởng và hành động của toàn Đảng bộ.Qua tìm hiểu cho thấy Đảng bộ tỉnh Ninh Bình đã có nhiều cố gắng, tiến bộ nhưng công tác tư tưởng vẫn chưa đáp ứng ngang tầm với yêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới. Đặc biệt Ninh Bình là một tỉnh có khá nhiều đặc thù như: Là một tỉnh đa dạng và có sự kết hợp của các loại địa hình vùng cao, đồi núi, đồng bằng và ven biển; cùng với đó là sự đan xen giữa đồng bào kinh và dân tộc, giữa lương và giáo…và lợi thế của tỉnh là có nhiều khu du lịch và với nhiều loại hình du lịch; tuy nhiên những điều kiện trên cũng có những ảnh hưởng không nhỏ đến công tác tư tưởng.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bất cứ giai đoạn cách mạng nào thì công tác tư tưởng là một quátrình phức tạp, nó diễn biến hàng ngày, hàng giờ phụ thuộc vào nhận thức củamỗi người, vào việc thu nhận và xử lý thông tin, cũng như những nhu cầu vềtâm lý, tôn giáo, phong tục tập quán của từng nơi Do vậy mà tư tưởng của conngười luôn luôn thay đổi theo tiến trình thời gian và trên một khu vực lãnh thổnhất định

Dân tộc ta đã đúc kết: Tư tưởng có thông đeo bình tông mới nổi, thực tiễncho thấy công tác tư tưởng của Đảng là một bộ phận quan trọng trong công tácxây dựng Đảng, đặc biệt là góp phần vào sự lãnh đạo thắng lợi của Đảng Lịch

sử của dân tộc, của Đảng ta đã chứng minh công tác tư tưởng là công việc đầutiên làm nên chiến thắng lịch sử vẻ vang

Công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trongtoàn bộ hoạt động của Đảng; là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bồi đắp nềntảng chính trị của chế độ, tuyên truyền, giáo dục, động viên và tổ chức nhân dânthực hiện các nhiệm vụ cách mạng, khẳng định và nâng cao vai trò tiên phongcủa Đảng về chính trị, lý luận, trí tuệ, văn hóa và đạo đức thể hiện vai trò đitrước, mở đường trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Hiện nay, đất nước ta đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới;công tác tư tưởng của Đảng một mặt là tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trưởng của Đảng, pháp luật, chínhsách của Nhà nước, làm sáng tỏ hơn vấn đề lý luận về con đường lên chủ nghĩa

xã hội ở nước ta; mặt khác cổ vũ động viên phong trào thi đua của mọi tầng lớpnhân dân trên các lĩnh vực Tuy nhiên công tác tư tưởng còn thiếu sắc bén, tính

lý luận trên một số mặt còn hạn chế, chưa đáp ứng được những đòi hỏi của thựctiễn đang vận động phức tạp, khó lường

Công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình có vai trò đặc biệt trong côngtác xây dựng Đảng của tỉnh, tạo sự đoàn kết thống nhất trong tư tưởng và hành

động của toàn Đảng bộ Qua tìm hiểu cho thấy Đảng bộ tỉnh Ninh Bình đã cónhiều cố gắng, tiến bộ nhưng công tác tư tưởng vẫn chưa đáp ứng ngang tầm vớiyêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới Đặc biệt Ninh Bình là một tỉnh có khánhiều đặc thù như: Là một tỉnh đa dạng và có sự kết hợp của các loại địa hìnhvùng cao, đồi núi, đồng bằng và ven biển; cùng với đó là sự đan xen giữa đồngbào kinh và dân tộc, giữa lương và giáo…và lợi thế của tỉnh là có nhiều khu dulịch và với nhiều loại hình du lịch; tuy nhiên những điều kiện trên cũng cónhững ảnh hưởng không nhỏ đến công tác tư tưởng Trong khi đó công tác tưtưởng lại chậm đổi mới Vì vậy mà vấn đề đặt ra là phải đổi mới công tác tưtưởng của Đảng bội tỉnh.

Với ý nghĩa quan trọng như vậy, tôi chọn đề tài đổi mới công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình trong giai đoạn hiện nay.

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Đã có một số tác giả nghiên cứu về công tác tư tưởng của Đảng ta nói chung,công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình nói riêng Những công trình nghiêncứu đó đã đề cập nhiều vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng:

_ PGS, TS Lương Khắc Hiếu: Nguyên lý công tác tư tưởng, tập 1, 2, NXB CTQG HCM.

_ Đào Duy Tùng: Một số vấn đề công tác tư tưởng, NXB CTQG HCM, Hà Nội, 1999.

_ Đào Duy Quát: Một số vấn đề về công tác tưởng của ĐCSVN, NXBCTQG,

_ Nguyễn Minh Bích: Công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng đối với giáo dân của huyện Kim Sơn – Ninh Bình.

_

Có thể nói, có rất nhiều các tác giả đã có các công trình nghiên cứu về côngtác tư tưởng của Đảng song việc nghiên cứu giả pháp đổi mới công tác tư tưởngchưa được tiến hành ở Đảng bộ tỉnh Ninh Bình, vì vậy mà qua đề tài này tác giảmuốn phân tích sâu sắc thực trạng công tác tư tưởng và tìm ra những giải phápđổi mới công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích

Đề tài làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận chung về công tác tư tưởng vàquan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, ĐảngCộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng Trên cơ sở đó, nghiên cứu thực trạng

và đề xuất những giải pháp đổi mới công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bìnhtrong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ

Nghiên cứu cơ sở lý luận công tác tư tưởng và các quan điểm của chủnghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam về côngtác tư tưởng

Khảo sát thực trạng việc đổi mới công tác tư tưởng ở Đảng bộ Ninh Bìnhtrong giai đoạn hiện nay

Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị cơ bản đối với việc đổi mới côngtác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình trong giai đoạn hiệnnay

Trước những đòi hỏi của thời kỳ hội nhập, trong xã hội những tư tưởng diễnbiến càng sinh động và phức tạp Tuy nhiên, trong phạm vi của đề tài này tôi xintập trung vào những vấn đề chung về công tác tư tưởng và hiệu quả công tác tư

tưởng, những đòi hỏi khách quan phải nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng củaĐảng bộ Ninh bình trong giai đoạn hiện nay; tập trung vào việc phân tích, đánhgía thực trạng công tác tư tưởng, những giải pháp và kiến nghị nhằm nâng caohiệu quả công tác tư tưởng của Đảng bộ Ninh Bình Thời gian khảo sát từ 2005

– 2009 (Tức Đại hội lần thứ XIX của Đảng bộ tỉnh Ninh Bình)

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Dựa trên cơ sở chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểmcủa Đảng ta và của Đảng bộ tỉnh Ninh Bình về công tác tư tưởng

Cùng với đó là phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá làm rõ mốiquan hệ giữa thực trạng tư tưởng cán bộ, đảng viên và hiệu quả công tác tưtưởng của Đảng bộ tỉnh Ninh bình, mối quan hệ giữa công tác tư tưởng với côngtác xây dựng nội bộ đảng và sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Ninh Bình trong cáclĩnh vực của đời sống xã hội

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Dùng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu, vận dụng vào quá trình đổi mớihiệu quả công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Ninh Bình

Dùng làm tài liệu tham khảo cho đội ngũ báo cáo viên cơ sở trong việc nângcao hiệu quả công tác tư tưởng Đây là tiền đề để tiếp tục nghiên cứu hiệu quảcông tác tư tưởng ở các địa phương khác cũng như ở pham vi rộng hơn và cảnước

7 Kết cấu đề tài: 3 chương

PHẦN NỘI DUNG Chương 1

TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN CỦA VIỆC ĐỔI MỚICÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM HIỆN

NAY

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Tư tưởng

1.1.2 Công tác tư tưởng của Đảng

Trong lịch sử, công tác tư tưởng xuất hiện từ khi xã hội loài người phânchia thành giai cấp và theo đó xuất hiện hệ tư tưởng Công tác tư tưởng ra đờinhằm đáp ứng nhu cầu hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng của giai cấpthống trị thành hệ tư tưởng thống trị, biến hệ tư tưởng của giai cấp thống trịthành hệ tư tưởng thống trị trong đời sống chính trị tinh thần của xã hội

Đối với giai cấp vô sản, sự ra đời của Đảng Cộng sản là sự kiện đánh dấubước trưởng thành về chính trị, tư tưởng và tổ chức của giai cấp vô sản

Đồng chí Lê Duẩn viết: “Trong Đảng ta không ngành nào già bằng ngànhtuyên huấn vì từ khi có Đảng đã có nó rồi” Điều đó có nghĩa là trước khi thànhlập Đảng, một bộ phận tiên tiến của trí thức yêu nước và cách mạng đại diện chogiai cấp vô sản đã tiếp thu và truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào phong tràocông nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, chuẩn bị cho sự ra đời của ĐảngCộng sản Việt Nam

Theo nghĩa rộng: Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của mộtgiai cấp, một chính đảng nhằm hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởngtrong quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng

Công tác tư tưởng dưới chủ nghĩa xã hội là hoạt động có mục đích củaĐảng Cộng sản và Nhà nước nhằm phát triển, truyền bá hệ tư tưởng xã hội chủnghĩa, biến hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa thành hệ tư tưởng chi phối, thống trịtrong đời sống tinh thần xã hội, động viên cổ vũ tính tích cực, tự giác, sáng tạocủa nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa

Theo nghĩa hẹp: Công tác tư tưởng chỉ là hoạt động truyền bá hệ tư tưởng

và đường lối, chính sách của Đảng trong quần chúng; động viên, cổ vũ quầnchúng tham gia xây dựng chủ nghĩa xã hội Thực chất quan niệm này không coicông tác lý luận là một bộ phận hợp thành của công tác tư tưởng, đồng nhất

công tác tư tưởng với công tác tuyên truyền và công tác cổ động Đây là mộtquan niệm phiến diện thiếu cơ sở khoa học.

1.1.3 Đổi mới công tác tư tưởng

1.2 Chức năng, nhiệm vụ công tác tư tưởng

1.2.1 Chức năng

Chức năng của công tác tư tưởng được hiểu là nhiệm vụ chung, bao quát,mang tính ổn định mà nhờ việc thực hiện chúng, chủ thể công tác tư tưởng tácđộng một cách có mục đích đến ý thức và hành vi của đối tượng Cũng thôngqua việc thực hiện chức năng mà công tác tư tưởng thể hiện vai trò, vị trí củamình trong đời sống xã hội

Chức năng của công tác tư tưởng mang tính khách quan và được quy địnhbởi hệ tư tưởng và mục đích của công tác tư tưởng

2.2.1.1 Chức năng lý luận tư tưởng

Chức năng cơ bản đầu tiên của công tác tư tưởng là nghiên cứu để đề xuất

lý luận – tư tưởng, hình thành bảo vệ và phát triển lý luận đó

Nghiên cứu, bảo vệ, phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin trong điều kiệnmới Khẳng định và làm rõ những nguyên lý cơ bản, xác định những vấn đề cầnnhận thức lại, cần bổ sung, điều chỉnh và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin

Nghiên cứu toàn diện có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với nhữngtinh hoa trí tuệ của dân tộc của thời đại

Tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển lý luận cách mạng Nâng caotrình độ vận dụng chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh để nghiêncứu những vấn đề thời đại, về việc xác định mô hình và con đường đi llên chủnghuiã xã hội ở nước ta, về đường lối đổi mới kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,anh ninh, quốc phòng, đối ngoại…

Nghiên cứu lý luận công tác tư tưởng nhằm nâng cao trình độ khoa họccủa quá trình phát triển và truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh trở thành hệ tư tưởng chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội, nâng

cao hiệu quả hoạt động tư tưởng của Đảng góp phần hoàn thành nhiệm vụ chínhtrị trong mỗi thời kỳ cách mạng.

Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng – lý luận, bảo vệ và chống sự xuyên tạcchủ nghĩa Mác – Lênin, tu tưởng Hồ Chí Minh, kiên quyết đấu tranh chống chủnghĩa giáo điều, chủ nghĩa xét lại và chủ nghĩa cơ hội dưới mọi mầu sắc

1.2.1.2 Chức năng giáo dục – tư tưởng

Nếu chức năng lý luận – tư tưởng thực hiện nhiệm vụ sáng tạo ra lý luận

và đường lối chiến lược, sách lược thì chức năng giáo dục – tư tưởng thực hiện

vụ tuyên truyền, giáo dục hệ tu tưởng và đường lối chính trị trong quần chúng.Đây là chức năng hết sức quan trọng và cơ bản của công tác tư tưởng Vì vậy bất

kỳ giai cấp nào, khi tiến hành công tác tư tưởng đều rất coi trọng thực hiện chứcnăng này

Giáo dục lý luận, hình thành năng lực, trình độ, phương pháp tư duy lýluận

Giáo dục thế giới quan, hình thành thế giới quan khoa học

Giáo dục chính trị - tư tưởng, hình thành văn hóa chính trị

Giáo dục lao động, hình thành thái độ mới đối với lao động

Giáo dục kinh tế, hình thành văn hóa kinh tế

Giáo dục đạo đức, hình thành văn hóa đạo đức

Giáo dục hình thành khă năng “miễn dịch” của quần chúng đối với ảnhhưởng của hệ tư tưởng thù địch, của các tư tưởng phản động, lạc hậu Nội dungchức năng này rất phong phú, đa dạng; việc thực hiện chúng đòi hỏi phải cóquan điểm tổng hợp

sách, thực chất cũng là để giải quyết một số vấn đề về nhận thức – học vấn chonhân dân lao động.

Truyền bá cho nhân dân lao động những tri thức khoa học (tự nhiên, xãhội), tri thức về lĩnh vực chính trị - xã hôi, về những quy luật vận động và pháttriển xã hội bằng mọi phương pháp, phương tiên của công tác tư tưởng

Trong điều kiện hiện nay ở nước ta, cần hướng chức năng vào việc truyền

bá những tri thức về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, về văn hóa,khoa học và công nghệ…phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước

Góp phần nâng cao trình độ học vấn nghề nghiệp cho người lao động.Bằng nhiều con đường, nhiều biênị pháp, kích thích sự sáng tạo, sự say mê tìmtòi, khám phá, khơi dậy cổ vũ sự hiểu biết của con người, trước hết là thế hệ trẻ

1.2.1.4 Chức năng tổ chức

Vận động thuyết phục quần chúng, tập hợp quần chúng tham gia xâydựng và bảo vệ chế độ là mục đích của công tác tư tưởng Cho nên, tổ chức làmột chức năng cơ bản của công tác tư tưởng Nếu không thực hiện chức năng tổchức thì chức năng lý luận – tư tưởn và chức năng giáo dục – tu tưởng về cơ bảnkhông được hiện thực hóa và do đó, không có ý nghĩa thực tế

Thực hiện chức năng lý luận – tư tưởng và chức năng giáo dục – tutưởng, công tác tư tưởng chỉ mới có thể tạo ra lý luận tiên tiến, tư tưởng tiêntiến Để tư tưởng lý luận xâm nhập vào ý thức quần chúng, trỏ thành sức mạnhvật chất thể hiện thông qua hoạt động cách mạng của quần chúng thúc đẩy tiếntrình phát triển khách quan của lịch sử, phải thông qua tổ chức Vì vậy, có thểnói tổ chức là một chức năng cơ bản của công tác tư tưởng Chức năng tổ chức

là logic tất yếu, là kết quả tất yếu của quá trình thực hiện các chức năng trênnhằm hoàn thành mục đích của công tác tư tưởng đặt ra

Chức năng tổ chức của công tác tổ chức thể hiện ở việc hướng dẫn, tậphợp quần chúng tham gia vào các qua trình tư tưởng, tham gia vào việc giảiquyết một nhiệm vụ nào đó do xã hội đặt ra hoặc tham gia vào cuộc đấu tranh

ủng hộ cái mới, tiến bộ, phê phán cái tiêu cực lạc hậu trong đời sống xã hội.Hình thức biểu hiện của chức năng là một phong trào thi đua, một cuộc vậnđộng cách mạng rộng lớn hoặc một hình thức tập hợp quần chúng nào đó nhằmthực hiện nhiệm vụ chính trị đặt ra trước xã hội.

1.2.1.5 Chức năng phê phán

Quá trình tién hành công tác tư tưởng, xây dựng hệ tư tưởng mới – xã hộichủ nghĩa diễn ra trong cuộc đấu tranh với các quan điểm thù địch, với nhữngtàn dư tư tưởng lạc hậu, lỗi thời của quá khứ, với những quan điểm lệch lạc đốilập với hệ tư tưởng Mác – Lênin, quan điểm đường lối của Đảng

Phê phán triết để và với thái độ khách quan, biện chứng với mọi biểuhiện của chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa xét lại và mọi trào lưu tư tưởng đối lập với

hệ tư tưởng khoa học và cách mạng của giai cấp công nhân Đấu trang khôngkhoan nhượng với các học thuyết tư sản, ca ngợi một chiều chủ nghĩa tư bản, bôinhọ chủ nghĩa Mác – Lênin, tu tưởng Hồ chí Minh, phủ nhận chủ nghĩa xã hộihiên thực,phủ nhận sự lãnh đạo của ĐảngCộng sản đối với xã hội…nhằm pháhoại sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta

Phân tích, phê phán những tàn dư, ảnh hưởng của tưởng và hành vi lỗithời,lạc hậu còn rơi rớt trong xã hội, không còn phù hợp với thực tiễn hiện nay.Phê phán triệt để trên cở sở làm rõ nguồn gốc và làm rõ nội dung của ngữngbiểu hiện tiêu cực xuất hiện trong đời sống xã hội,nhjững biểu hiện lệch lạc, xa

lạ trái với quan điểm, đường lối của Đảng

Đâu tranh chống mọi thủ đoạn “diễn biến hòa bình” mà kẻ địch sử dụng

để ráo riết chống lại chế độ ta, âm mưu lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa mà Đảng

và nhân daqan ta đang xây dựng Để thực hiện chức năng phe phán một cáchtriệt để phải gắn việc đấu tranh, phê phán cái cũ, cái lạc hậu với xây dựng và cổ

vũ cái với, tiến bộ, gắn chống với xây lấy xây làm chính, gắn việc phê phán cáctrào lưu tư tưởng thù địch với việc bảo vệ, phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tưtưởng Hồ chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng

1.2.1.6 Chức năng dự báo

Xã hội vận động có quy luật Nắm được quy luật phát triển của xã hội,nhận thức đúng đắn quá khứ, hiện tại thì có thể dự báo được khả năng phát triểncủa tương lai Công tác tư tưởng là một khoa học Trên cơ sở nắm vững khoahọc chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và bám sát thực tiễn cáchmạng của quần chúng.

Góp phần xác định quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam Thamgia trực tiếp vào việc hoạch định đường lối cách mạng nói chung và các quanđiểm, đường lối, bước đi của sự nghiệp đổi mới hiện nay nói riêng

Thông qua việc nắm bắt tâm trạng quần chúng, nắm dư luận xã hội mà

dự báo khả năng thực thi các chủ trương, đường lối đề xuất, bổ sung, điều chỉnhchủ trương, kế hoạch cho phù hợp để hoạt động cách mạng thực tiễn đạt hiệuquả Dự báo diễn biến và xu hướng vận động biến đổi của tình hình tư tưởngquần chúng dưới tác động của môi trường xã hội và công tác tư tưởng

Dự báo các khả năng chống phá của các tư tưởng của các thế lực thù địch

và diễn biến của công tác đấu tranh tư tưởng để chủ động xây dựng kế hoạchcho cuộc đấu tranh đó

Các chức năng cơ bản nói trên của công tác tư tưởng nằm trong sự thốngnhất biện chứng, chúng tác động lẫn nhau và được thực hiện thông qua việc sửdụng các phương tiện tác động tư tưởng, các hình thức, phương pháp giáo dục tưtưởng, thông qua hệ thống tổ chức và tất cả các cơ quan tư tưởng trong toàn xãhội Tuy nhiên, mức độ thực hiện các chức năng trong thực tiễn công tác tưtưởng phụ thuộc trực tiếp vào nhân tố chủ quan, vào trình độ của chủ thể côngtác tư tưởng, trình độ đào tạo và hiểu biết về các quy luật công tác tư tưởng củacán bộ tư tưởng

Các chức năng đều quan trọng như nhau vì mỗi chức năng đều giữ mộtvai trò riêng, không thể thay thế được khi thực hiện mục đích của công tác tưtưởng Trong thực tiễn có thể thực hiện từng chức năng riêng biệt cũng như toàn

bộ các chức năng thông qua sự phối hợp hoặc là một tỷ lệ cân đối cần thiết giữa

các chức năng Tuy nhiên, không được coi nhẹ một chức năng nào để tránhphiến diện làm cho công tác tư tưởng kém hiệu quả.

1.2.2 Nhiệm vụ

Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương khóa X, trên cơ sở phântích sâu sắc thực trạng tình hình tư tưởng trong xã hội và thực trạng công tác tưtưởng của Đảng, những dự báo về sự tác động của các nhân tố quốc tế và trongnước đối với công tác tư tưởng đã xác định 6 nội dung lớn, trong mỗi nội dungbao gồm cả nhiệm vụ và giải pháp thực hiện nhiệm vụ đó

Nâng cao nhận thức về vai trò của công tác tư tưởng; tăng cường sự lãnhđạo, chỉ đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng Đổi mới nâng cao chất lượngtuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm, đường lối của Đảng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân , nhất là thế hệ trẻ;làm cho toàn Đảng, toàn dân nắm vững, nhất trí với mục tiêu quan điểm, nhiệm

vụ trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kiên trì đấu tranh bảo

vệ lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, thường xuyên gắn kếtchặt chẽ công tác tư tưởng với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốcphòng, an ninh, đối ngoại Tăng cường tuyên truyền cổ động, động viên cácnhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trên mọi lĩnh vực, pháthuy chủ nghĩa yêu nước, năng lực thực thi dân chủ, tinh thần sáng tạo tự lực, tựcường, tạo ra phong trào hành động cách mạng của toàn dân thực hiện côngcuộc đổi mới và phát triển đất nước

Đề cao trách nhiệm của toàn Đảng đối với công tác tư tưởng Xây dựng

và thực hiện quy chế, quy định toàn Đảng từ Trung ương đến cơ sở và mọi đảngviên có trách nhiệm trực tiếp làm công tác tư tưởng, tham gia tổng kết công tácthực tiễn Bí thư cấp ủy, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị hàng năm phải lập kếhoạch chỉ đạo công tác tư tưởng, chủ động nắm bắt, đánh giá, dự báo diễn biến

tư tưởng của đơn vị mình, có biện pháp giải quyết kịp thời thường xuyên nângcao chất lượng tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng, khắc phục tìnhtrạng mơ hồ về tư tưởng trong cán bộ đảng viên Xây dựng cơ chế các cấp ủy

đảng tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với nhân dân, cơ chế phối hợp giữa các cơ quanquản lý nhà nước từ trung ương đến cơ sở với các cơ quan làm công tác tư tưởngtrong việc triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết các vấn đềbức súc của nhân dân Cải tiến nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của cácloại hình tuyên truyền, đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền miệng phù hợpvới trình độ, nhu cầu của từng đối tượng.

Triển khai sâu rộng nhiệm vụ xây dựng đạo đức lối sống đối với các tầnglớp nhân dân, đặc biệt là cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ Xây dựng và thực hiệncác chuẩn mực đạo đức phù hợp với từng đối tượng, xây dựng cơ chế giám sát

về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên Tổ chức thực hiện rộng khăó cóchiếu sâu, thiết thực và hiệu quả cuộc vận động “học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh”, gắn với nhiệm vụ xây dựng và chỉnh đốn Đảng và cuộcđấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, chống suy thoái về tư tưởng chínhtrị đạo đức, lối sống của cán bộ đảng viên Nghien cứu, xây dựng, tổng kết vàtruyền bá rộng rãi những giá trị mới của con người Việt Nam trong thời kỳ côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời bảo vệ và phát huy bản sắc dân tộc, đấutranh chống lai căng, bắt chước lệ thưôc nước ngoài

Xây dựng và thực hiện chiến lược, các kế hoạch phát triển văn học, nghẹthuật, tạo ra những tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao về tư tưởng nghệthuật, có tác dụng sâu sắc Đưa cuộc vận động “toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hóa” đi vào chiếu sâu, nâng cao hiệu quả chính trị - kinh tế - xã hội củacuộc vận động

Triển khai đồng bộ, chủ động đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, phản báccác luận điệu tuyên tuyền, xuyên tác, chống phá Đảng, Nhà nước ta, làm thất bại

âm mưu diễn biễn hòa bình, thực hiện đa nguyên chính trị, hình thành lực lượngđối lập, gây bạo loạn lật đổ của các thế lực thù đich; thường xuyên cảnh giác,chủ động phòng, chống nguy cơ tự diễn biến ở cả trung ương và các ngành cáccấp

Củng cố tổ chức, tăng cường cán bộ và phương tiện để mở rộng phạm vi

và nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối ngoại, giúp cho cộng đồng quốc tế,cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có nhận thức và thái độ đúng đắn vềđất nước ta, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới đối với sựnghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ tổ quốc của nhân dân ta

Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ chuyên trách, tăng cường đầu tư cơ

sở vật chất, kĩ thuật cho công tác tư tưởng theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầucủa hoạt động tư tưởng trước những đòi hỏi mới trong bối cảnh hội nhập kinh tếquốc tế Khẩn trương xây dựng quy hoạch đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởngđến năm 2020 từ trung ương đến cơ sở, cả cán bộ cấp chiến lược, chuyên giađầu ngành, đội ngũ kế cận và cán bộ trẻ Nâng cao chất lượng đào tạo, bồidưỡng, có chế độ, chính sách đãi ngộ thỏa đáng với đội ngũ này Chú trọng côngtác nghiên cứu, điều tra xã hội học, nắm bắt dư luận xã hội phục vụ công tác tưtưởng Xây dựng chiến lược công tác tư tưởng trong tình hình mới

1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta về công tác tư tưởng

1.3.1 Quan điểm của Mác – Lênin về công tác tư tưởng

Công tác tư tưởng là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnhđạo của Đảng, là hoạt động của Đảng trên lĩnh vực ý thức tư tưởng, nhằm xáclập phát triển hệ tư tưởng của giai cấp vô sản, truyền bá hệ tư tưởng, thế giớiquan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,làm cho họ tin tưởng và tự giác thực hiện mục tiêu lý tưởng xã hội chủ nghĩa vàđường lối chính sách của Đảng

Trước khi chủ nghĩa xã hội khoa học được Các Mác và Ăngghen sáng lập,sau đó được Lênin kế thừa và phát triển, Hồ Chí Minh và Đảng ta đã vân dụng,phát triển và sáng tạo vào Việt Nam thì đã có nhiều bộ óc thông minh của loàingười đã trăn trở qua nhiều thế kỷ tìm kiếm con đường giải phóng nhân dân laođộng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, nhưng họ đều không tưởng về lý luận hoặckhông thực hiện được

Các Mác là người đã làm ra cuộc cách mạng trong lĩnh vực tư tưởng và tưduy nhân loại Triết học Mác xít với luận điểm nổi tiếng: ‘các nhà triết học chỉgiải thích thế giới bằng nhiều cách khác nhau, vấn đề là cải tạo thế giới” Chúng

ta có thể coi đó là lời tuyên ngôn của Mác về học thuyết của mình

Học thuyết Mác là thế giới quan khoa học mới của giai cấp công nhân, làđỉnh cao trí tuệ của loài người phản ánh những quy luật phát triển của tự nhiên,

xã hội và tư duy

Trên cơ sở giải quyết một cách khoa học những vấn đề quan hệ chungnhất của quan hệ vật chất và ý thức, của tồn tại xã hội và ý thức xã hội trong quátrình vận động và phát triển của lịch sử Mác và Ăngghen đã giải thích đúng đắnkhoa học hoạt động tư tưởng và vai trò của nó với việc cải tạo xã hội và conngười vạch ra một cách công khai bản chất của giai cấp là hoạt động tư tưởng,chỉ rõ vị ttrí, chức năng, nhiệm vụ của công tác tư tưởng trong cuộc đấu tranhcủa giai cấp vô sản Hai ông coi hoạt động tư tưởng như một hệ thống hoànchỉnh bao gồm các phương tiện, các hình thức và những nguyên tắc, phươngpháp tác động vào ý thức con người Trên thực tế, hai ông đã tiến hành khôngmệt mỏi cuộc đấu tranh tư tưởng, nêu cao gương sáng của người tuyên truyền,

cổ động của giai cấp vô sản

Chủ nghĩa duy vật trước Mác có thiếu sót là bỏ qua vai trò của tư tưởng

và công tác tư tưởng khi xem xét các vấn đề xã hội Chủ nghĩa duy tâm thì mắcsai lầm ngược lại Chỉ thế giới quan duy vật chứng, mà hạt nhân của nó là triếthọc Mác mới giúp chúng ta có được quan niệm đúng đắn khi xem xét các vấn đềcủa tự nhiên, xã hội, tư duy Chủ nghĩa duy vật lịch sử, bộ phận không thể thiếukhông thể tách rời của triết học Mác, chính là việc mở rộng quan niệm duy vậtbiện chứng sang nhận thức các vấn đề của đời sống xã hội, tìm ra những quyluật chung về sự phát triển của nó

Triết học Mác được thừa nhận là khoa học về thế giới quan Xem xét sựvận động xã hội như là quá trình lịch sử tự nhiên phát triển trên cơ sở kháchquan nhưng khác với trong lĩnh vực tự nhiên là các quy luật này không phải là

vận động tự nó mà thông qua hoạt động có ý thức của con người càng thể hiện

rõ trong quá trình cải biến cách mạng từ chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa cộngsản mà giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội

Ngay từ năm 1859, Mác đã nêu luân điểm nổi tiếng: “phương thức sảnxuất đời sống vật chất quyết định các quá trình sinh hoạt xã hội chính trị và tinhthần nói chung, không phải ý thức con người quyết định sự tồn tại của họ, trái lạichính sự tồn tại của họ quyết định ý thức xã hội”

Đây là quan điểm có tính cách mạng về lịch sử Trước hết nó khẳng địnhvai trò có tính quyết định của nhân tố vật chất, của tồn tại xã hội với đời sốngtinh thần nói chung Mặt khác, tính biện chứng của triết học Mác là ở chỗ nó bác

bỏ quan điểm coi nhẹ bỏ qua vai trò của tư tưởng và công tác tư tưởng, ý thứctrong đời sống xã hội Trong khi xem xét môi trường quan hệ này, Mác Ăngghenluôn luôn thấy rõ sự tác động qua lại của chúng

Chính các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học vạch ra rằng, xét đếncùng thì sự phát triển của tư tưởng được quyết định bởi sự phát triển kinh tế.Nhưng đến lượt mình, tư tưởng trong khi phản ánh kết cấu kinh tế của đời sống

xã hội sẽ ảnh hưởng ngược trở lại kinh tế ở mức độ khác nhau, các hình thái xãhội khác nhau Điều này có ý nghĩa rất quan trọng, chỉ ra khả năng to lớn củaĐảng Cộng sản sử dụng vũ khí tư tưởng vô địch trong cuộc đáu tranh chống cácthế lực thù địch và trong quá trình tổ chức xây dựng chủ nghĩa xã hội

Khi phân tích vị trí của mỗi nhân tố, và mối tác động qua lại giữa chúngMác và Ăngghen chỉ rõ vai trò của nhân tố tư tưởng, ý thức là to lớn nhưng nóchỉ có thể trở thành lực lượng vật chất khi nó được quần chúng sử dụng

Xuất phát từ những đặc tính đó của quá trình tư tưởng, hai ông luôn nhấnmạnh ý nghĩa lớn lao của quá trình truyền bá, đưa lý luận tiên phong vào phongtrào công nhân và quần chúng nhân dân lao động Sự nghiệp của Mác -Ăngghen đã được Lênin vị thiên tài của giai cấp công nhân kế tục và phát triểntoàn diện, sáng tạo, nâng lý luận chủ nghĩa Mác lên tầm cao mới

Bước lên vũ đài chính trị của cuộc đấu tranh giai cấp Lênin không chỉ làngười kế tục xuất sắc lý luận học thuyết Mác là người bảo vệ trung thành vàkiên quyết học thuyết Mác trước mọi sự tiến công của kẻ thù mà còn là nhà thựctiễn lỗi lạc đã thực sự làm công việc vĩ đại là đưa lý luận cách mạng vào phongtrào công nhân, tổ chức ra đảng kiểu mới của giai cấp vô sản, lãnh đạo thực hiệnthành công cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đầu tiên trong lịch sử nhân loại.Biến những tư tưởng lý tưởng của chủ nghĩa Mác Ăngghen thành hiện thực.Cuộc đời hoạt động sôi nổi không mệt mỏi của Lênin còn là tấm gương của mộtnhà hoạt động tư tưởng lỗi lạc của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.

Lênin luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác tư tưởng của cácĐảng Cộng sản trong tác phẩm: “làm gì” Lênin cũng đã chỉ rõ vai trò của lý luận

và công tác tư tưởng Người nói: “không có lý luận cách mạng thì không thể cóphong trào cách mạng”, “chỉ đảng nào có được một lý luận tiên phong hướngdẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sỹ tiên phong” Lênin khẳng địnhquan điểm của Ăngghen trong đấu tranh cách mạng không chỉ có hai hình thứcđấu tranh chính trị và đấu tranh kinh tế mà còn đấu tranh tư tưởng

Lênin chỉ rõ: giai cấp công nhân và đảng của mình cần phải biết rằng cuộcđấu tranh giưa hai hệ tư tưởng tư sản và vô sản là không thể điều hòa được,rằng: “vấn đề đặt ra là chỉ như thế này, hoặc là hệ tư tưởng tư sản hoặc là hệ tưtưởng xã hội chủ nghĩa, mọi sự xa rời tư tưởng xã hội chủ nghĩa đều có nghĩatăng cường hệ tư tưởng tư sản”

Tóm lại chủ nghĩa Mác Lênin là một học thuyết cách mạng và khoa học

nó là vũ khí sắc bén là nền tảng tư tưởng của giai cấp công nhân và Đảng Côngsản Đó là học thuyết duy nhất từ trước tới nay bàn về mục tiêu, điều kiện,phương pháp giải phóng giai cấp giải phóng con người khỏi áp bức bóc lột, bấtcông, tha hóa, đói nghèo dưới mọi hình thức

Học thuyết Mác Lênin nghiên cứu những quy luật tổng quát của sự pháttriển xã hội, làm cơ sở khoa học cho mục tiêu, điều kiện giải phóng xã hội

Học thuyết Mác Lênin là học thuyết về giải phóng và phát triển xã hội vớinội dung triệt để và toàn diện hơn tất cả những lý luận tương tự đã có trong lịch

sử Nó không chỉ nêu ra mục tiêu, đối tượng của sự giải phóng và phát triển màcòn chỉ ra những lực lượng thực hiện sự giải phóng và phát triển, đồng thời nêu

ra những định hướng, phương pháp luận tiến hành sự nghiệp to lớn đó Nhữngphát kiến về quan niệm duy vật lịch sử, lý luận, về giá trị thặng dư về vai trò và

sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân lànhwngx phát kiến manh tính thời đại

Sự thống nhất giữa bên trong giữa phương pháp và lý luận, làm cho chủnghĩa Mác – Lênin luôn luôn là học thuyết mở, có khả năng không ngừng được

bổ sung hoàn chỉnh, tự đổi mới, tự phát triển trong dòng trí tuệ của nhân loại.Toàn bộ học thuyết Mác – Lênin có giá trị bền vững xét trong tinh thần biệnchứng, tinh thần nhân đạo và hệ tư tưởng cốt lõi của nó

Có thể nói, mỗi cán bộ đảng viên cần phải được trang bị cần phải đượctrang bị thế giới quan, nhân sinh quan, trang bị hệ thống kiến thức trên nhiềulĩnh vực; trong đó những nguyên lý, quan điểm của chgủ nghĩa Mác như là mộtnhân tố hàng đầu, là hạt nhân hệ thống kiến thức Đó là cơ sở vững chắc để đánhgiá cũng như phân tích các sự kiện chính trị, xã hội đứng vững trên lập trườnggiai cấp công nhân

1.3.2 Quan điểm, tư tưởng của Hồ Chí Minh về công tác tư tưởng

Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến công tác tư tưởng, và Người chính làmẫu mực về việc kết hợp những tư tưởng lý luận sâu sắc với sự tích cực thamgia đấu tranh cách mạng, tuyên truyền những tư tưởng khoa học

Người khẳng định cán bộ lý luận phải có am hiểu nhất định về thực tiễntuyên truyền, cổ động thì hoạt động lý luận của họ mới phục vụ có hiệu quả chocông tác tuyên truyền cổ động, cán bộ tuyên truyền phải có trình độ lý luận,trình độ tư duy khoa học, am hiểu khoa học tuyên truyền, cổ động để tổ chứccông tác tuyên truyên có hiệu quả Trong công tác lý luận cần từ bỏ lối nghiêncứu một cách kinh viện, xa rời thực tế, thoát ly những biểu hiện lịch sử cụ thểcủa đất nước của dân tộc sẽ dẫn đến giáo điều về lý luận

Theo Người thì cần phải xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tưtưởng; lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho hànhđộng, làm cơ sở để đề ra cương lĩnh, đường lối chính trị đúng đắn trong tưngthời kỳ cách mạng cụ thể.

Người nói: “chúng ta giành được độc lập tự do rồi, nhân dân cứ chết đói,chết rét thì độc lập tự do cũng không làm gì Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do độclập lhi mà dân được tự do ăn no, mặc ấm” Người cho rằng đời sống tích cực củangười lao động được cải thiện thì tích cực chính trị của họ được nâng lên, nhiệttình cách mạng cũng phải gắn với lý luận cách mạng Nhiệt tình cách mạng làđộng lực mạnh mẽ thúc đẩy quá trình cách mạng song không thể từ nhiệt tình, từtình cảm để định ra chiến lược, sách lược cách mạng Từ đó mà Người khẳngđinh: Muốn có lập trường vô sản vững chắc thì đảng viên phải có ý thức giaicấp, đồng thời phải có lý luận cách mạng Không có lý luận chủ nghĩa khoa họcthì không thể có lập trường giai cấp vững vàng… Người thường xuyên coi trọnggiáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin, phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ,đảng viên Người viết: Công tác lãnh đạo tư tưởng là quan trọng trong Đảng,ngoài Đảng, từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài để tư tưởng thống nhất vớihành động thì nhiệm vụ tuy nặng nề, khó khăn, phức tạp cũng nhất định thắnglợi

1.3.3 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng

Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời đến nay đã lãnh đạo cách mạngViệt Nam đi hết thắng lợi này đến thắng lợi khác Trong quá trình lãnh đạo cáchmạng, Đảng ta đã đặc biệt quan tâm đến công tác tư tưởng, không ngừng đổimới, nâng cao chất lượng công tác tư tưởng, coi đó là một lĩnh vực quan trọngtrong hoạt động lãnh đạo của Đảng

Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy trong mọi giai đoạn cách mạng,Đảng ta luôn quan tâm đến vấn đề giáo dục lý luận, tư tưởng, cổ vũ, động viênmọi tầng lớp nhân dân tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc Hiện nay đất nước

ta đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế, Đảng luôn xác định vai trò,

tầm quan trọng của công tác tư tưởng Điều đó được thể hiện trong các văn kiệncủa Đảng Đặc biệt là từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986) – Đạihội đổi mới của Đảng, thì Đảng ta đã khẳng định sự nghiệp đổi mới đất nướcphải bắt đầu từ đổi mới tư duy tức là đổi mới nhận thức Và coi đổi mới tư duynhận thức là nhiệm vụ hàng đầu, bức xúc hàng đầu cần làm ngay để đổi mớikinh tế, đổi mới Đảng, xây dựng đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giầumạnh Điều đó đã khẳng định vai trò quan trọng của công tác tư tưởng củaĐảng.

Điến Nghị quyết Trung ương 3 khóa VII, Đảng ta đã chỉ rõ phải đổi mới

và chỉnh đốn là quy luật phát triển của Đảng; từ đó đã tập trung phân tích ưu,khuyết điểm của công tác tư tưởng, đồng thời đề ra nội dung, hình thức, phươngpháp của công tác tư tưởng, coi đó là ngọn cờ chỉ đạo hoạt động của Đảng trongthời kỳ đổi mới

Đại hội VIII của Đảng tiếp tục khẳng định vai trò công tác tư tưởng củaĐảng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đại hội xác địnhmục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ công tác tư tưởng của Đảng trong giai đoạnnày là: Tăng cường nhất trí về tư tưởng, thống nhất về chính trị, tinh thần trongnhân dân về con đường xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đã lựa chọn Đấu tranhchống diễn biến hòa bình, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh Tăng cường nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn cung cấpnhững luận cứ khoa học cho các giải pháp, đường lối, chủ trương của Đảngtrong thời kỳ mới, tiếp tục làm rõ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Đại hội IX của Đảng đã khẳng định: Công tác tư tưởng có những đổi mớiđáng kể Công tác giáo dục lý luận chính trị đã có những chuyển biến tích cực.Đặc biệt là công tác đào tạo cán bộ, quản lý đã được đẩy mạnh Việc nghiên cứu

và giáo dục về tư tưởng có bước tiến bộ rõ rệt Đã gắn việc giáo dục tư tưởngchính trị với giáo dục đạo đức lối sống và nâng cao trình độ, trí tuệ, năng lựclãnh đạo của cán bộ lãnh đạo các cấp, tiến hành đấu tranh bảo vệ nền tảng tưtưởng, nguyên tắc tổ chức, cương lĩnh, điều lệ, đường lối của Đảng; uốn nắn,

phê phán những nhận thức mơ hồ, lệch lạc, các luận điểm phản động chống đốicủa các thế lực thù địch; việc nghiên cứu và tổng kết thực tiễn được coi trọng.

Đến Đại hội X của Đảng

1.4 Sự cần thiết phải đổi mới công tác tư tưởng ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

1.4.1 Yêu cầu khách quan của công cuộc đổi mới đất nước

Sau những năm vật lộn rất khó khăn với cơ chế cũ – cơ chế tập trungquan liêu bao cấp, nền kinh tế của nước ta ở trong tình trạng trì trệ, kém pháttriển Trong khó khăn đó đã xuất hiện nhiều nhân tố vượt khó, vươn lên làm ăn

có hiệu quả Nhiều cơ sở, nhiều ngành, địa phương đã có những bước thửnghiệm tìm tòi về cách làm ăn mới nhằm khai thác khả năng tiềm tàng của nềnkinh tế để phát triển sản xuất, cải tiến, lưu thông, phân phối, đáp ứng nhu cầuđời sống của nhân dân Những năm này ở Việt Nam đã có một số bước đột pháđổi mới tư duy trong nhiều ngành kinh tế quốc dân và ở nhiều địa phương cáccấp ủy Đảng và chính quyền đã dần dần tổng kết thực tiễn, từng bước đổi mới,tìm cách đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội Hội nghị Trungương 6 Ban chấp hành Trưng ương Đảng khóa IV năm 1979 và nhiều nghị quyếtsau đó của Trung ương Đảng, nhiều quyết định của Nhà nước về đổi mới quản

lý kinh tế đã được ban hành và có ý nghĩa sâu sắc trong tiến trình đi đến đổimới

Sau Đại hội VI – Đại hội đổi mới, nền kinh tế nước ta đã vượt qua thời kỳsuy giảm, đạt tốc độ tăng trưởng khá cao, tốc độ tăng trưởng kinh tế trong giaiđoạn 2001 – 2005 là 7,51% và phát triển tương đối toàn diện Văn hóa - xã hội

có tiến bộ trên nhiều mặt; việc gắn phát triển kinh tế với giải quyết các vấn đề xãhội có chuyển biến tốt, nhất là trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo; đời sốngnhân dân được cải thiện rõ rệt Chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng an ninhđược tăng cường; quan hệ đối ngoại có bước phát triển mới Việc xây dựng nhànước pháp quyền xã hội chủ nghĩa có tiến bộ trên cả ba lĩnh vực: lập pháp, hànhpháp và tư pháp Sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc được phát huy Công

tác xây dựng Đảng đã đạt được một số kết quả tích cực Trong đó phải kể đến vịtrí, vai trò công tác tư tưởng của Đảng.

Tuy nhiên việc tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với khả năng, chấtlượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế còn kém, chuyển dịch cơ cấukinh tế chậm Cơ chế chính sách về văn hóa – xã hội còn chậm đổi mới; nhiềuvấn đề xã hội bức xúc chưa được giải quyết tốt Công tác xây dựng đảng, chỉnhđốn đảng chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ mới Nhiều tổ chứcĐảng có biểu hiện suy giảm sức chiến đấu Một số không nhỏ các tổ chức cơ sởđảng đã mắc sai lầm và khuyết điểm Nhiều nơi đã có biểu hiện mất đoàn kết, viphạm nghiêm trọng nguyên tắc tập trung dân chủ Một bộ phận cán bộ, đảngviên thoái hóa biến chất; suy giảm về lý tưởng về niềm tin xã hội chủ nghĩa; đặcbiệt là những biểu hiện về lối sống cá nhân, ích kỷ, cục bộ hẹp hòi… đã ảnhhưởng nghiêm trọng đến uy tín, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ

sở đảng

Đặc biệt, một số tổ chức cơ sở đảng còn chưa nhận thức đúng vị trí, vaitrò, tầm quan trọng của công tác tư tưởng; xem nhẹ việc giáo dục lý tưởng chocán bộ, đảng viên; xem nhẹ công tác giáo dục lý luận chính trị tư tưởng; cá biệtcòn một số tổ chức cơ sở đảng còn chậm đổi mới việc tuyên truyền nghị quyếtcủa Đảng, mới chỉ dừng lại ở hình thức và số lần

1.4.2 Nội dung đổi mới công tác tư tưởng

1.4.3 Xây dựng chỉnh đốn Đảng

Trong lịch sử Đảng ta, dường như mỗi lần đứng trước những khó khănthử thách của tình hình cách mạng, Đảng ta lại xác định nhiệm vụ tự chỉnh đốn.Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại và phát triển do chính nhu cầu của lịch

sử xã hội Việt Nam Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa có tính liêntục nối tiếp, kế thừa vừa có sự phát triển qua các giai đoạn của cách mạngĐángchú ý là sự lãnh đạo ấy không phải là tự nhiên mà có và không phải cứ tự nhận

mà được Sự lãnh đạo cầm quyền của Đảng là kết quả của quá trình hoạt độngkhông mệ mỏi của đảng Đảng Cộng sản Việt Nam trong 79 năm hoạt động,

trong đó có hơn 60 năm cầm quyền đã chứng tỏ bản lĩnh chính trị, năng lựchoạt động và sức mạnh của mình Sự lãnh ạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đãđược xã hội thừa nhận trên thực tế.

Nhưng sự lãnh đạo của Đảng không phải cứ nhất thành bất biến nếu Đảng

bị suy yếu, Đảng không trong sạch, vững mạnh, và như vậy Đảng tự đánh mấtvai trò lãnh đạo của mình Đúng như Hồ CHí Minh cho rằng: Một dân tộc, mộtĐảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhấtđịnh ngày hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếulòng dạ không trong sáng nữa

Đổi mới Đảng là phải từ bỏ những cái cũ kỹ,lạc hậu, sai trái để tạo ra chấtlượng tốt hơn, tạo ra sức mạnh mới cho Đảng, đúng đắn hơn, tiến bộ hơn Cònchỉnh đốn Đảng là sắp xếp lại những cái vốn có từ trước, những nguyên tắc xâydựng Đảng, những luận điểm, quan điểm, vấn đề cán bộ, vấn đề chống suythoái, biến chất của Đảng, loại bỏ những gì không còn phù hợp …

Sự nghiệp xây dựng chế độ mới, chế độ xã hội chủ nghĩa là sự nghiệp rất

to lớn, nặng nề và phức tạp mà cũng rất vẻ vang Đây là một cuôc chiến chốnglại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi Để giànhlấy những thắng lợi trong cuộc chiến đấu khổng lồ này cần phải đông viên toànnhân dân, tổ chức và dựa vào sức mạnh của toàn dân, dựa vào sức mạnh vĩ đạicủa nhân dân Quá trình ấy Đảng Cộng sản Việt Nam phải thường xuyên làm tốtcông tác tư tưởng

Trong giai đoạn hiện nay,Đảng Cộng sản Việt Nam đang đứng trướcnhững thách thức lớn Đó là việc Đảng lãnh đạo xây dựng nền kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa và mở của hội nhập quốc tế là những vấn đề hoàntoàn mới Yêu cầu sự lãnh đạo của Đảng là làm thế nào để giữ vững được địnhhướng xã hội chủ nghĩa, vừa rút ngắn khoảng cách về kinh tế của Việt Nam sovới các nước trong khu vực và thế giới, tức là phát triển nhanh và bền vững Quatrình đó không thể xa rời việc xây dựng và chỉnh đốn Đảng

Sức mạnh của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền còn ở lĩnh vực tưtưởng, trong đó phải nắm vững nền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho hành động làchủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Toàn Đảng từ Trung ương đến

cơ sở, mọi cán bộ, đảng viên,phải kiên định lập trường, kiên định độc lập dântộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng đòi hỏi phảitiếp tục nhận thức đúng đường lối đổi mới của Đảng, trước hết là đổi mới tưduy, từ bỏ những quan niệm sai trái, cách suy nghĩ lạc hậu, chống quan liêu, chủquan duy ý chí, không xuất phát từ những biến động của Việt Nam và tình hìnhthế giới

Đăc biệt, trên lĩnh vực phương thức lãnh đạo và phong cách công tác củaĐảng, tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng có nghĩa là đề cập trực tiếp tới việc thựchiện đường lối, chủ trương của Đảng, liên quan đến sự tồn vong của Đảng Đây

là một vấn đề cấp thiết và đang đặt ra, nó là yếu tố bảo đảm thắng lợi sự nghiệpcách mạng của Đảng Để thực hiện được việc đó thì đòi hỏi Đảng phải thườngxuyên làm tốt và đổi mới công tác tư tưởng đối với toàn thể đội ngũ cán bộ,đảng viên và toàn thể nhân dân

2.1.1 Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Bình

Ninh Bình là một tỉnh nằm ở cực nam khu vực Đồng Bằng Bắc Bộ, tiếpgiáp với 4 tỉnh: phía Bắc giáp tỉnh Hà Nam, phía Tây giáp 2 tỉnh là Thái Bình vàThanh Hoá, phía Đông giáp tỉnh Nam Định, phía Nam giáp Biển Đông NinhBình có đường bờ biển dài 18km, bờ biển Ninh Bình hàng năm được phù sa bồiđắp trên 100m Hiện nay diện tích tự nhiên của tỉnh là hơn 1400km2 Toàn tỉnh

có 67000ha đất nông nghiệp, trên 20000ha diện tích núi đá vôi