Nghiên cứu một số giải pháp khoa học công nghệ thu nhận, biến đổi và truyền năng lượng Mặt trời sang tia Viba về mặt đất

Nghiên cứu một số giải pháp khoa học công nghệ thu nhận, biến đổi và truyền năng lượng Mặt trời sang tia Viba về mặt đất Đặng Văn Nghị Trường Đại học Công nghệ Luận văn Thạc sĩ ngành: Kỹ thuật Điện tử; Mã số: 60.52.70 Người hướng dẫn: GS.TSKH. Đào Khắc An Năm bảo vệ: 2010

Nghiên cứu một số giải pháp khoa học công nghệ thu nhận, biến đổi và truyền năng lượng

Mặt trời sang tia Viba về mặt đất

Đặng Văn Nghị

Trường Đại học Công nghệ Luận văn Thạc sĩ ngành: Kỹ thuật Điện tử; Mã số: 60.52.70

Người hướng dẫn: GS.TSKH Đào Khắc An

Năm bảo vệ: 2010

Abstract: Chương 1 - Tổng quan hệ thống thu, biến đổi, truyền năng lượng mặt trời ở

dạng tia viba công suất cao về Trái đất Chương 2 - Nghiên cứu một số giải pháp khoa học công nghệ thu, biến đổi, truyền năng lượng mặt trời ở dạng tia viba công suất cao

về Trái đất - Chương 3 - Một số vấn đề về môi trường truyền năng lượng viba công suất cao từ vệ tinh địa tĩnh Chương 4 - Khái quát bài toán, hệ phương trình truyền năng lượng và mô phỏng hệ thống thu, biến đổi, truyền năng lượng viba từ vũ trụ về

Trái đất

Keywords: Công nghệ điện tử; Kỹ thuật điện tử; Năng lượng mặt trời; Tia Viba

Content

MỞ ĐẦU

1 Nhu cầu tiêu thụ năng lượng trên thế giới

Năng lượng có vai trò sống còn cho mọi hoạt động của con người Đến nay con người

đã, đang sử dụng một số dạng năng lượng chính: Năng lượng than đá, năng lượng dầu mỏ và khí tự nhiên, năng lượng hạt nhân và nguồn năng lượng sạch bao gồm năng lượng nhiên liệu sinh học (biofuel), năng lượng gió (wind energy), pin nhiên liệu (fuel cell) và năng lượng mặt

trời (solar energy)

(a)

(b)

Hình1: Sự biến đổi về tỷ lệ phần trăm tiêu thụ một số dạng năng lượng trên thế giới tính theo đơn vị Mtoe năm 1973 và 2006 (a), và dự đoán xu thế tiêu thụ năng lượng dầu mỏ trên toàn thế giới và một số nước phát triển trong một số châu lục thế giới(b) [22]

Theo thống kê của Cơ quan năng lượng Quốc tế (International Energy Agency -IEA) tổng năng lượng sử dụng trong năm 2006 là 8.084 Mtoe ( toe là đơn vị năng lượng tương đương với đốt cháy một tấn dầu thô, 1 toe = 42 GJ, khi chuyển sang năng lượng điện thì hiệu suất chỉ thu được 38 % từ nguồn năng lượng này), trong đó tỷ lệ phần trăm các dạng năng lượng được sử dụng trên thế giới là: năng lượng than đá là 8,6%, năng lượng dầu mỏ là 43,1%, khí Gas là 15,3%, điện năng là 16,7%, chất đốt từ các nhiên liệu ví dụ như củi là 12,9%

Các nguồn năng lượng sạch cũng đang được quan tâm khai thác như năng lượng mặt trời (solar energy), năng lượng gió (wind energy), nhiên liệu sinh học (biofuel), pin nhiên liệu (fuel cell) Tuy nhiên, đến nay tỷ lệ phần trăm sử dụng các nguồn năng lượng sạch rất thấp,

mới chỉ chiếm 3,4% Hình 1 biểu thị sự tiêu thụ năng lượng trên thế giới trong hai năm 1973

và năm 2006 và cũng như xu hướng tiêu thụ năng lượng dầu mỏ trên thế giới

(a)

(b)

Hình 2: Tỷ trọng các nguyên liệu sản xuất điện năng trên thế giới năm 1971 và 2006 [22]

Việc sản xuất điện năng từ các nguồn năng lượng sạch chiếm tỷ trọng rất thấp 2,3%, trong khi từ các nguồn nhiên liệu khác như khí Gas là 20,1%; dầu mỏ là 5,8%; điện nguyên tử

là 14,8%; khí hydro là 16%; than đá là 41%

2 Doanh thu từ các nguồn năng lượng sạch trên thế giới

Trong khi xu thế sử dụng năng lượng dầu mỏ ngày càng giảm thì theo thống kê về doanh thu một số nguồn năng lượng trong năm 2005 và dự kiến vào năm 2015 trên thế giới như sau: nhiên liệu sinh học doanh thu năm 2005 đạt 15,7 tỷ USD sẽ tăng lên 52,5 tỷ vào năm 2015; năng lượng gió doanh thu năm 2005 đạt 11,8 tỷ USD sẽ tăng lên 48,5 tỷ vào năm 2015; năng lượng mặt trời doanh thu năm 2005 đạt 11,2 tỷ USD sẽ tăng lên 51,1 tỷ vào năm

2015; và pin nhiên liệu doanh thu năm 2005 đạt 1,2 tỷ USD sẽ tăng lên 15,1 tỷ vào năm

2015 Như vậy các nguồn năng lượng trên tăng khoảng hơn 3 lần đến trên 10 lần

3 Các phương pháp khai thác năng lượng mặt trời

Năng lượng mặt trời phát ra gần như vô tận, khoảng trên 4 tỷ năm nữa mới có thể suy hao Năng lượng mặt trời phát ra rồi truyền xuống Trái đất khoảng 174 petawatts (PW) Có khoảng 30% số năng lượng bức xạ phản xạ trở lại vào vũ trụ, trong đó có một phần nhỏ bị hấp thụ bởi các đám mây, đại dượng và các lục địa đất [16,40,41,42] Sử dụng năng lượng mặt trời biến sang dạng điện năng hiện có hai phương pháp tiếp cận chính

Hình 3: So sánh hai phương pháp khai thác năng lượng mặt trời : Sử dụng năng luợng mặt trời trên mặt đất biến đổi qua pin mặt trời sang năng lượng điện (a) và sử dụng vệ tinh năng lượng thu biến đổi truyền bằng tia viba về Trái đất (b)[42]

- Phương pháp thu biến đổi năng lượng mặt trời sang dạng điện ngay trên mặt đất

Phương pháp này dùng hệ thống pin mặt trời (solar cell) biến đổi sang năng lượng điện hoặc biến đổi năng lượng mặt trời sang dạng lượng trung gian (sang năng lượng nhiệt làm bay hơi nước làm quay turbin) rồi biến đổi tiếp sang năng lượng điện Phương pháp này chủ yếu dùng công nghệ truyền thống, ngoài công nghệ cao chế tạo vật liệu mới để nhằm tăng hiệu suất của pin và hạ giá thành PV thì không cần đến nhiều loại công nghệ cao khác, chi phí ít tốn kém Tuy nhiên có nhược điểm là năng lượng mặt trời trên mặt đất thay đổi theo ngày đêm, theo mùa và rất phụ thuộc vào vị trí bề mặt Trái đất, mặt khác các thiết bị trên mặt đất thường xuyên cần bảo dưỡng, năng lượng phát ra không liên tục, cần phải lưu trữ vào ác quy,

hiệu ứng bơm truyền tải đến nơi xa rất hạn chế Các vật liệu chính dùng trong chế tạo Pin

mặt trời cho đến nay có 6 loại chính: silic đơn tinh thể (hiệu suất có thể đạt đến 25%, giá 3,97 USD/Watt đỉnh), Silic đa tinh thể (ở dạng ribbon, hiệu suất đạt 10-14%, giá thành 3,92 USD/Watt đỉnh), vật liệu GaAs (hiệu suất 25-30%, dùng nhiều trong vũ trụ, giá thành rất đắt);

và các vật liệu màng mỏng: màng mỏng vô định hình Si-a-Si (có hiệu suất 7% thường nhanh

bị già hóa, giá thành 7 USD/Watt đỉnh), màng CdTe (cho hiệu suất trên 7%, dễ sản xuất, hấp thụ khoảng 90% phổ mặt trời) và vật liệu CuInSe2-CIS (hiệu suất cao cỡ 17%, hấp thụ 90% phổ mặt trời) Các vật liệu mới cho Pin mặt trời hiện nay đang được nghiên cứu mạnh, đó là các vật liệu màng mỏng InN, In1-xGaxN, In1-xAlxN, PZT, ITO/pp+

Si, IFO/nn+Si, SnO2, màng Polymer pha oxit kim loại, sử dụng vật liệu Si tự nhiên (Raw Silicon, grade Si) nhằm giảm giá thành

- Phương pháp thu năng lượng mặt trời từ vũ trụ, biến đổi sang dạng chùm tia vi ba hay chùm tia laser truyền về Trái đất, sau đó biến đổi lại thành năng lượng điện truyền đến nơi sử dụng

Phương pháp này dùng vệ tinh năng lượng mặt trời để thu biến đổi rồi truyền về Trái

đất, ăng ten chỉnh lưu biến đổi lại thành điện năng (DC, AC) rồi đưa đến nơi sử dụng Phương pháp tiếp cận này có nhiều có ưu điểm nổi trội như năng lượng mặt trời trong vũ trụ có cường

độ cao khoảng gấp 8 lần cường độ trên mặt đất, thiết bị SPS trên vũ trụ hầu như không cần bảo trì bảo dưỡng Ngoài vũ trụ, trên quỹ đạo GEO năng lượng mặt trời hầu như có quanh

năm, có hiệu ứng bơm gần như liên tục khi đưa xuống mặt đất chuyển đổi thành điện một

chiều hoặc xoay chiều để dẫn đi đến nơi xa để tiêu thụ Hệ thống SPS yêu cầu diện tích nhỏ hơn khoảng 1/5 lần so với hệ thống thu năng lượng mặt trời trên mặt đất Một tấm panel PV hoạt động thường xuyên ở Mỹ sẽ cho trung bình từ 19 đến 56 W/m² Còn một rectenna của SPS có thể cho liên tục 230W/m2

, vì vậy kích thước của rectenna yêu cầu để thu 1W chỉ bằng

từ 8,2 % đến 24 % của kích thước của PV trên mặt đất Một hệ thống SPS có thể cấp năng lượng cho bất cứ một khu vực nào trên mặt đất, cả vùng sâu vùng xa, các trạm quân sự trên các đảo xa chỉ cần hướng anten phát năng lượng về vị trí mong muốn và đặt anten thu nơi mong muốn Tuy nhiên, phương pháp này cần đến nhiều giải pháp khoa học công nghệ cao tổ hợp lại đan xen vào nhau, cần chi phí lớn để phóng vệ tinh SPS lên quỹ đạo, chi phí ban đầu đắt tiền Hiện nay giá thành phóng tên lửa đưa vệ tinh SPS lên quỹ đạo khá lớn, vệ tinh càng nặng thì càng đắt Giá phóng hiện nay lên quỹ đạo LEO cỡ từ 6.600 – 11.000 USD/kg tùy từng hãng Theo ước tính trong tương lai giá thành vào khoảng 400-500 USD/kg để đưa lên quỹ đạo LEO là có thể chấp nhận được [1,2,17,29,40,41]

4 Vệ tinh năng lượng mặt trời như là một nguồn năng lượng mới

Vệ tinh năng lượng mặt trời là một hệ thống các thiết bị thu năng lượng mặt trời, biến đổi thành điện năng và phát về Trái đất dưới dạng chùm tia viba hay laser với công suất rất cao Tại mặt đất sẽ thu chùm năng lượng viba hay laser công suất cao này bằng hệ thống các ăng ten chỉnh lưu và đưa đến nơi sử dụng Nguồn năng lượng viba, laser trên sẽ chịu sự suy hao lớn khi truyền từ vũ trụ về Trái đất

(a)

(b)

Hình 4: Mô hình SPS dùng chùm tia Vi ba với anten trên vũ trụ và anten trên mặt đất (a)[37], mô hình vệ tinh năng lượng mặt trời thu biến đổi truyền về Trái đất bằng tia laser (dự án của Nhật Bản, b) [24]

Mặc dù có những khó khăn nhất định về công nghệ, khoa học kỹ thuật Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế và giải pháp dài hạn về an ninh năng lượng, môi trường thì việc sử dụng SPS như một nhà máy phát điện trong không gian sẽ là một trong những lựa chọn tốt Theo các số liệu thiết kế hiện nay thì một Vệ tinh SPS có thể tạo ra 8,75 TeraWatt-Giờ (TW.h) điện năng trên một năm hoặc 175 TW.h sau chu kì thời gian sống, ví dụ là 12 năm Theo giá điện năm 2006

là 0,22 USD/KW.h (giá ở Anh ) thì một SPS có thể truyền năng lượng về vị trí đặt rectenna trên mặt đất là 1,93 tỷ USD một năm hay cho 38,6 tỷ USD trong khoảng thời gian sống của

vệ tinh SPS Còn một SPS nhỏ kinh tế hơn cung cấp 4 GW thì có thể cho 154 triệu USD trong thời gian sống của nó Còn nếu giá điện là 5 cent như ở Bắc Mỹ hiện nay thì một SPS cho 5

GW vào mạng ở mặt đất trong vòng 20 năm thì sẽ cho số tiền là 43,3 tỷ USD [17,30,40,41]

5 An ninh năng lượng

Thế giới đang khai thác mạnh các nguồn năng lượng phục vụ cho đời sống sinh hoạt, sản xuất của con người như năng lượng than đá, năng lượng dầu mỏ, khí Gas Tuy nhiên, các dạng năng lượng trên đều có hạn, có khả năng cạn kiệt trong 50 năm tới, không đảm bảo vấn

đề an ninh năng lượng

Mặt khác một số dạng năng lượng như than đá, dầu mỏ, điện nguyên tử, khí Gas lại có những hạn chế đáng kể như hiệu suất rất thấp, tính an toàn chưa cao (như năng lượng hạt nhân), giá thành cao, hoặc gây ra ô nhiễm môi trường do khí thải Chính vì thể các nguồn năng lượng sạch đang rất được quan tâm khai thác như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, nhiên liệu sinh học, pin nhiên liệu Tuy nhiên, đến nay trên thế giới tỷ lệ phần trăm sử dụng các nguồn năng lượng sạch rất thấp, mới chỉ chiếm 3,4% [22]

Tại Việt Nam, năm 2006 tổng tiêu thụ điện năng vào khoảng 51 tỷ KWh, trong khi đó sản lượng sản suất điện trong nước là 21,8 tỷ KWh và phải nhập khẩu là 28,4 tỷ KWh, chủ yếu là từ Trung Quốc Việc khai thác năng lượng sạch từ pin mặt trời, năng lượng gió, bioga rất thấp, ví dụ: năng lượng từ pin mặt trời là 3 MW/năm Việt Nam thường xuyên bị thiếu điện, phải cắt điện luân phiên vào những tháng cuối mùa khô khi lượng nước từ đầu nguồn về các hồ thủy điện như thủy điện Hòa Bình bị hạn chế [1,2]

Do vậy, các nhà khoa học trên thế giới cho rằng trong tương lai vấn đề an ninh năng lượng còn khó khăn hơn cả vấn đề an ninh lương thực Việc sử dụng Vệ tinh năng lượng mặt trời có thể giải quyết được vấn đề an ninh năng lượng trên toàn thế giới và đồng thời giải quyết được các vấn đề về khí thải gây ô nhiễm, an ninh an toàn hạt nhân, giá thành Năng lượng mặt trời trong không gian lớn gấp hàng tỷ lần năng lượng mà chúng ta đang sử dụng hàng ngày, thời gian sống của mặt trời vào khoảng 4-5 tỷ năm và việc sử dụng năng lượng mặt trời sẽ là một giải pháp an ninh năng lượng dài hạn [1,2,29]

Như vậy, có thể nhận định cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, sự đầu tư của các nước, hệ thống vệ tinh năng lượng mặt trời thu năng lượng trên vũ trụ sẽ được sử dụng rộng rãi sau vài thập kỷ tới và đây sẽ là nguồn năng lượng mới đảm bảo vấn đề an ninh năng lượng cũng như an ninh môi trường cho nhân loại Cụ thể, tháng 9/2009 Nhật Bản đã quyết định xây dựng một hệ thống vệ tinh năng lượng mặt trời tại quỹ đạo GEO với công suất 1 GW (tương đương một lò phản ứng hạt nhân) và dự định đưa vào sử dụng vào năm 2030 Dự án ước tính giá điện sẽ rất cạnh tranh, 0,06 euro cho 1kw/h, tức thấp hơn giá hiện nay khoảng 10 lần [6,7] Mỹ (Xenotech Research) cũng dự định triển khai xây dựng một nhà máy điện năng lượng mặt trời trên vũ trụ vào tháng 10/2010 [14]

6 Nội dung luận văn tập trung giải quyết

Sau khi thu thập tài liệu, chủ yếu là tài liệu nước ngoài, tác giả Luận văn đã tập trung vào phân tích mô hình cơ bản của một Vệ tinh năng lượng mặt trời SPS, vấn đề an ninh năng

lượng, đồng thời nghiên cứu một số giải pháp Khoa học Công nghệ (KHCN) đối với mô tình tổng quát của hệ thống vệ tinh năng lượng mặt trời, cụ thể:

- Truyền dẫn năng lượng viba trong hệ SPS

- Mô hình khái quát về cấu tạo một hệ vệ tinh SPS đặng trưng

- Giải pháp KHCN cho hệ thống thu, biến đổi năng lượng mặt trời sang điện một chiều

- Giải pháp KHCN cho ma trận linh kiện viba biến đổi năng lượng điện một chiều thành chùm tia viba công suất cao

- Giải pháp KHCN cho ma trận ăng ten phát và ma trận ăng ten trạm mặt đất

Một số dự án vệ tinh năng lượng mặt trời đang được nghiên cứu và triển khai tại Mỹ, Nhật Bản, Châu Âu cũng được tóm tắt trong Luận văn Luận văn cũng phân tích những ưu, nhược điểm; khó khăn, thách thức; xu hướng phát triển của việc ứng dụng năng lượng mặt trời từ hệ SPS

Đồng thời trong Luận văn còn đề cập tới bài toán truyền năng lượng viba công suất cao

từ vũ trụ về Trái đất có tính tới các yếu tố gây ra suy hao như truyền qua môi trường chân không, môi trường plasma, môi trường có gió mặt trời, các ion, nhiệt độ, áp suất, chiết suất thay đổi Trong phạm vi của Luận văn, bài toán được đưa ra xem xét có tính chất gợi mở, chưa được giải một cách triệt để, đây là vấn đề mà thế giới cũng đang nghiên cứu tích cực để

có lời giải tường minh

Kết cấu của Luận văn gồm 6 phần

- Mở đầu

- Chương 1 - Tổng quan hệ thống thu, biến đổi, truyền năng lượng mặt trời ở dạng tia viba công suất cao về Trái đất

- Chương 2 - Nghiên cứu một số giải pháp khoa học công nghệ thu, biến đổi, truyền năng lượng mặt trời ở dạng tia viba công suất cao về Trái đất

- Chương 3 - Một số vấn đề về môi trường truyền năng lượng viba công suất cao từ

vệ tinh địa tĩnh

- Chương 4 - Khái quát bài toán, hệ phương trình truyền năng lượng và mô phỏng hệ thống thu, biến đổi, truyền năng lượng viba từ vũ trụ về Trái đất

- Kết luận

References

Tiếng Việt

1 Đào Khắc An (11/2008), Nghiên cứu tiếp cận các giải pháp khoa học công nghệ về thu nhận, biến đổi, truyền dẫn năng lượng mặt trời từ Vũ trụ về mặt đất, Thuyết minh đề

tài

2 Đào Khắc An (11/2009), Nghiên cứu đặc điểm, tính chất của hệ SPS thu nhận, biến đổi sang tia viba năng lượng cao truyền dẫn về thiết bị trên mặt đất và mộ số giải pháp khoa học công nghệ đang được quan tâm hiện nay, các khó khăn thách thức, Tuyển tập báo cáo khoa học (tài liệu không in)

3 Đào Khắc An, Nguyễn Xuân Chung (11/2009), Mô phỏng mô hình giả định về thu nhận, biến đổi, truyền năng lượng từ Vũ trụ về Trái đất, Báo cáo chuyên đề 2.1 (tài liệu không in)

4 Đào Khắc An, Nguyễn Xuân Chung, Đặng Văn Nghị (11/2009), Nghiên cứu các giải pháp khoa học công nghệ và một số kết quả mô phỏng động quá trình thu nhận, biến đổi, truyền năng lượng mặt trời từ Vũ trụ về Trái đất, Hội nghị vật lý chất rắn và khoa học vật liệu toàn quốc lần thứ 6, Đà Nẵng

5 Đào Khắc An (2004), Vật liệu và linh kiện quang điện tử trong thông tin quang, Nhà

xuất bản giáo dục, Hà nội

6 Báo An ninh thế giới (16/9/2009), Dự án sản xuất điện năng trong không gian của Nhật Bản, số 892

7 Minh Long (11/11/2009), Nhật sẽ xây dựng nhà máy điện trên trời, Báo Vnexpress,

http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2009/11/3BA1583D/

8 GS Trần Mạnh Tuấn, Ths Đào Thị Hồng Diệp (2006), Các hệ thống Vệ tinh định vị Toàn cầu và ứng dụng, Nhà xuất bản giáo dục, Hà nội

9 GS Trần mạnh Tuấn (2007), Công Nghệ Vệ tinh, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật,

Hà nội

Tiếng Anh

10 Alan Chun-yip Yeung, Leanne Cheung, Jeff Samandari, Wehibe Belachew, Tesfa Mael,

Jose A Becerra (2004), Wireless Power Transmission

11 Andrew K Soubel (2004), Solar Power Satellites and Microwave Power Transmission,

Chicago-Kent College of Law

12 Brown., W C (September 1984), The History of Power Transmission by Radio Waves,

Microwave Theory and Techniques, IEEE Transactions on (Volume: 32, Issue: 9 On page(s): 1230- 1242 + ISSN: 0018-9480)

13 Carl Q Christol (1978), Satellite Power System (SPS) International Agreements,

HCP-R-4024-08, http://www.nss.org/settlement/ssp/library/1978DOESPS-InternationalAgreements(Grove).pdf

14 Charles Shults (2009), First space-to-earth solar power station targeted for Oct 2010,

http://www.examiner.com/x-8199-Breakthrough-Energy-Examiner~y2009m7d4-First-spacetoearth-solar-power-station-targeted-for-Oct-2010

15 Claud N Bain (1978), Potential of Laser for SPS Power Transmission,

HCP/R-4024-07, http://www.nss.org/settlement/ssp/library/1978DOESPS-PotentialOfLaserForSPSPowerTransmission.pdf

16 Darel Preble (January 23, 2009), Designing a Sustainable Energy Transformation,

Alternative Energy now Conference, Lake Buena Vista, Florida, www.sspi.gatech.edu

17 Energy Business Reports (2008), Microwave Power Transmission Market Potential,

http://energybusinessreports.com/shop/item.asp?itemid=1745

18 Glaser, P E., Maynard, O E., Mackovciak, J., and Ralph, E L, Arthur D Little, Inc.,

(February 1974), Feasibility study of a satellite solar power station, NASA CR-2357,

NTIS N74-17784, http://www.toodoc.com/solar-power-satellite-pdf.html

19 Glaser, Peter E (1968), Power from the Sun: Its Future , Science Magazine Vol 162,

Issue 3856, Pages 857-861

20 Glaser, Peter E (1973), Method And Apparatus For Converting Solar Radiation To Electrical Power , United States Patent 3,781,647

21 Glaser, P E., Frank P Davidson and Katinka Csigi (1998), Solar Power Satellites, John

Wiley & Sons ISBN 0-471-96817-X

22 IEA (2008), Key world energy statistics, International energy agency,

www.iea.org/textbase/nppdf/free/2008/key_stats_2008.pdf

23 James Harkins, Dan Livingston, Alex Wong, Aaron Sanders (2008), Space-Based Solar Power, http://www.docstoc.com/docs/3625467/Space-Based-Solar-Power

24 Jeremy Elton Jacquot (September 7 2007), Orbiting Space Power Systems Would

http://www.treehugger.com/files/2007/09/orbiting_space.php

25 John M Osepchuck (December 2002), How safe are microwaves and solar power from space?, IEEE microwave magazine

26 Lin, James C., (March, 2002), Space solar power stations, wireless power transmissions, and biological implications, IEEE microwave magazine

27 Makoto Nagatomo, Susumu Sasaki and Yoshihiro Naruo, Conceptual study of a Solar Power Satellite, SPS 2000, Institute of Space and Astronautical Science 3-1-1

http://www.spacefuture.com/archive/conceptual_study_of_a_solar_power_satellite_sps _2000.shtml

28 Mitsushige Oda, Hiroshi Ueno, Masahiro Mori (2003), Study of the Solar Power Satellite in NASDA; Proceeding of the 7th International Symposium on Artificial Intelligence, Robotics and Automation in Space:i-SAIRAS2003, NARA, Japan,

http://robotics.estec.esa.int/i-SAIRAS/isairas2003/data/pdf/AS38paper.pdf

29 National Space Society (2007), Space Solar Power Limitless clean energy from space,

http://www.nss.org/settlement/ssp/

30 National Space Society (July 25 2008), A new technology that could cure our addiction

to oil, http://www.nss.org/settlement/ssp/

http://www.statemaster.com/encyclopedia/Solar-power-satellite

32 Peter Glaser (February 23 2000), The World Needs Energy from Space,

http://www.space.com/opinionscolumns/opinions/glaser_000223.html

33 Shinohara (2006), Wireless Power Transmission for Solar Power Satellite (SPS),

http://www.sspi.gatech.edu/wptshinohara.pdf

34 Simonyi Karoly, Villamossagtan (1960), Tankonyv kiado Vallalat, Budapest

35 Solar Splinter Group (2006), Preliminary Synthesis of Opportunities,

http://spaceinvestmentsummit.com/lcr3/presentations/3_Closing_Plenary_Session_Pres entations/3.1_Space_Solar_Power_Outbrief.pdf