LÝ THUYẾT về THƯƠNG mại nội NGÀNH (KINH tế QUỐC tế SLIDE)

2- Thương mại liên ngành Theo học thuyết Hecksher-Ohlin và Ricardian, các quốc gia thực hiện chuyên môn hóa sản xuất  Trao đổi chỉ diễn gia giữa các ngành: Thương mại liên ngành  Các

Chương IV:

LÝ THUYẾT VỀ

THƯƠNG MẠI NỘI

NGÀNH

I- Thách thức đối với các học

thuyết thương mại truyền thống

1 Nhiều bằng chứng phản bác lý thuyết truyền thống được đưa ra:

 TM trong nội bộ ngành

tương đồng

lại thu nhập, nảy sinh các vấn đề xã hội ( phân hóa giàu nghèo v.v)

3 Th ách thức từ các hiện tượng xảy ra trong thực tế: lợi thế theo qui mô, vòng đời sản phẩm, …

II- Lý thuyết thương mại nội ngành

 1- Nguyên nhân:

 Sự khác nhau về sở thích, thị hiếu

 Sự khác nhau về tỷ lệ ytsx qua các giai đoạn

 Khoảng cách giữa các nước

F A

F B

C A

C B

Nước A

Nước B

2- Thương mại liên ngành

 Theo học thuyết Hecksher-Ohlin và Ricardian, các quốc gia thực hiện chuyên môn hóa sản xuất

 Trao đổi chỉ diễn gia giữa các ngành: Thương mại liên

ngành

 Các giả định trong học thuyết Heckscher-Ohlin :

 Nền kinh tế nội địa có nguồn LD dồi dào sẽ tập trung sản xuất các sản phẩm dệt may – một ngành cần nhiều LD Sản phẩm dệt may đó sẽ được nền kinh tế nước ngoài nhập

khẩu

 Nền kinh tế nước ngoài có DD dồi dào sẽ chuyên môn sản xuất thực phẩm – một ngành đòi hỏi nhiều dd Thực phẩm sản xuất ra sẽ được nhập khẩu bởi nền kinh tế nội địa

6-4

Thương mại liên ngành

(tiếp)

Copyright © 2006 Pearson Addison-Wesley All rights

Khi không tồn tại lợi thế quy mô, có sự trao đổi đơn giản hàng dệt may lấy thực phẩm

Nước nội địa

(nguồn LD

dồi dào)

Nước ngoài

(DD dồi

dào )

Dệt may

Thực phẩm

3-Thương mại nội ngành

 giả sử công nghiệp dệt may thế giới đang ở

trong mô hình cạnh tranh độc quyền

 De đa dạng hóa sản phẩm, giả sử mỗi nước sản xuất một loại hàng may mặc khác nhau

 Do lợi thế quy mô, thị trường lớn được ưa thích: nước ngoài xuất khẩu một số mặt hàng dệt

may và nước nội địa cung xuất khẩu một số

mặt hàng

 Thương mại diễn ra trong nội bộ ngành dệt may:

thương mại nội ngành

6-6

Thương mại nội

ngành( tiếp)

công nghiệp dệt may của nước này vẫn

có lợi thế so sánh

 Do đó nên xuất khẩu nhiều hàng dệt may hơn nhập khẩu

nghiệp thực phẩm vẫn do lợi thế so

sánh quyết định.

6-7

Thương mại nội ngành( tiếp)

Copyright © 2006 Pearson Addison-Wesley All rights

Nước nội địa

(nguồn LD

dồi dào)

Nước ngoài

(nguồn ddai

dồi dào )

Dệt may

Thực

ngành

Nội ngành

Nếu dệt may là ngành công nghiệp cạnh tranh độc quyền, nước

ngoài và nước nội địa sẽ sản xuất các mặt hàng có sự đa dạng hóa

Kết quả là, ngay cả khi nước nội địa là nước xuất khẩu cuối cùng,

nước này vẫn vừa xuất khẩu vừa nhập khẩu, dẫn tới việc gia tăng

TM nội ngành

4- Thương mại liên ngành và

nội ngành

1. Lợi ích từ thương mại liên ngành phản ánh

lợi thế so sánh

2. Lợi ích từ thương mại nội ngành phản ánh

lợi thế quy mô ( giảm chi phí ) và mở rộng

sự lựa chọn của người tiêu dùng.

3. TMNG không nói lên công ty nằm tại nước

nào, nhưng lợi thế so sánh trong sản xuất sản phẩm đa dạng hóa là nguyên nhân

khiến cho một nước xuất khẩu mặt hàng này nhiều hơn là nhập khẩu

6-9

Thương mại liên ngành và nội ngành

(tiếp)

4. Tầm quan trọng tương đối của thương mại nội

ngành phụ thuộc vào việc các nước tương đồng với nhau ở mức độ nào

 Nếu các nước có sự tương đồng tương đối về số lượng

các nhân tố sản xuất, giữa chúng có xu hướng diễn ra

thương mại nội ngành

 Nếu các nước tương đối khác biệt về số lượng các nhân

tố sản xuất, giữa chúng có xu hướng diễn ra thương mại liên ngành

5. Không giống như thương mại liên ngành trong mô

hình Heckscher-Ohlin, thương mại nội ngành được cho là không tác động tới phân phối thu nhập

6-10

Thương mại liên ngành và nội ngành

(tiếp)

thương mại nội ngành theo chuẩn phân loại công nghiệp

 Nhưng có một số ngành công nghiệp diễn ra thương mại nội ngành nhiều hơn các ngành khác: đối với Mĩ, đây là những ngành công

nghiệp đòi hỏi nguồn vốn hữu hình và công nghệ, nguồn lao động có trình độ

 Những nước có sự tương đồng tương đối về

số lao động có trình độ, công nghệ và vốn

hữu hình đa số là có quan hệ thương mại nội ngành với Mĩ

6-11

Các chỉ số thương mại nội ngành

(tiếp)

 Cách tính tầm quan trọng của thương mại nội ngành đối với một ngành công nghiệp cho trước( chỉ số Grubel-Lloyd -1975)

IITi= 1 – [ ( |EXi - IMi| ) / ( EXi + IMi ) ]

Nếu xuất khẩu = nhập khẩu, chỉ số= 1

Nếu xuất khẩu ( hoặc nhập khẩu)=0, chỉ số=0

 TM liên ngành

 INTi= 1-IITi

6-12

Thương mại liên ngành và nội ngành

(tiếp)

6-13

Ghi chú: chỉ số =1 nghĩa là toàn bộ thương mại

của ngành là thương mại nội ngành

Chỉ số = 0 nghĩa là toàn bộ thương mại của

ngành là thương mại liên ngành.

Các chỉ số thương mại nội ngành

(tiếp)

 Tổng thương mại:

 TTi = ∑p (Xip + Mip) = Xi + Mi

 Thương mại nội ngành:

 IITi = TTi - | Xi - Mi |

 Thương mại liên ngành:

 INTi = TTi – IITi

 Thương mại nội ngành theo chiều ngang:

 HITi = ∑p (Xip + Mip - | Xip - Mip |)

 Khi đó thương mại nội ngành theo chiều dọc:

 VIITi = IITi - HIITi

14

Phân rã TM nội ngành

 Thương mại nội ngành theo chiều ngang (Horizontal

Intra-Industry Trade) : sản phẩm với các đặc tính khác

nhau, được sản xuất với sự chuyên sâu về yếu tố giống nhau, chất lượng tương tự , bán tại mức giá như nhau;

 Liên quan đến sản phẩm tương tự xuất khẩu và nhập khẩu đồng thời tại cùng một giai đoạn của quá trình sản xuất, và chủ yếu là do sự khác biệt về mặt sản phẩm;

 Thương mại nội ngành theo chiều dọc (Vertical

Intra-Industry Trade) sản phẩm khác nhau về chất lượng, sử

dụng sự chuyên sâu về yếu tố khác nhau, bán tại các

mức giá khác nhau.

 liên quan đến việc xuất nhập khẩu hàng hoá đồng thời trong cùng một ngành, nhưng tại các giai đoạn sản xuất khác nhau, và chủ yếu

là do sự chuyên sâu về nhân tố trong một ngành

15