MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH LỚP 1

1.1. Lý do chọn đề tài: Đi học là một bước ngoặt trong đời trẻ. Năm đầu tiên cắp sách đến trường cũng là một năm các em được tiếp xúc và làm quen với bộ sách giáo khoa mới chương trình thay sách mới, trẻ vô cùng bỡ ngỡ với việc chuyển hoạt động từ vui chơi sang học tập. Như chúng ta đã biết Một trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được đến trường, được học đọc, học viết”. Bởi vậy vấn đề rèn luyện chữ viết cho học sinh Tiểu học là vô cùng quan trọng và cấp thiết đặc biệt là của học sinh đầu cấp Tiểu học, đặt nền móng cơ bản cho toàn bộ quá trình học tập, rèn luyện cho HS những phẩm chất đạo đức tốt như: Tinh thần kỷ luật, tính cẩn thận và óc thẩm mĩ. Cố vấn Phạm Văn Đồng đã nói “Chữ viết là biểu hiện của nết người. Dạy cho HS viết đúng, viết đẹp, viết cẩn thận là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như với thầy và bạn đọc bài vở của mình....”. 3 Tính đến nay, Bộ GDĐT đã nhiều lần ban hành những quy định về thay đổi chữ viết ở Tiểu học. Sau nhiều lần thay đổi, chúng ta lại quay về với mẫu chữ mềm mại, thanh gọn trước kia nhằm giúp học sinh viết chữ đẹp và có thẩm mỹ hơn. Tuy nhiên, sau nhiều lần thay đổi như vậy lại có những điều làm được và chưa làm được. Thực trạng chữ viết của học sinh còn rất xấu và thiếu chính xác. Các em còn viết sai, viết quá chậm, trình bày không sạch sẽ, rõ ràng. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác nói chung. Là một cán bộ giáo viên, tôi nhận thấy Tập viết là một phân môn có tầm quan trọng đặc biệt. Việc rèn luyện kĩ năng viết chữ cho học sinh, nhất là HS lớp 1 lại càng quan trọng hơn. Chính vì vậy nên tôi rất mong muốn có biện pháp chỉ đạo có hiệu quả môn Tập viết để HS viết đẹp hơn, sạch hơn và cẩn thận hơn. Đó cũng là nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở Tiểu học nói chung và dạy học chữ viết nói riêng. Chính vì thấy được tầm quan trọng của môn Tập viết, nên tôi đã mạnh dạn tìm hiểu học hỏi và nghiên cứu để tìm ra “Một số biện pháp rèn chữ viết đẹpcho học sinh lớp 1” giúp các em trở thành những con người phát triển toàn diện có ích cho đất nước Việc nghiên cứu đề tài này được tiến hành ở lớp 1E 1.2. Mục đích chọn đề tài: . Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn: Nâng cao phong trào Vở sạch chữ đẹp trong Trường Tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng. Được chia sẻ với đồng nghiệp những kinh nghiệm và đã thành công trong việc rèn chữ viết cho học sinh lớp 1. Nhận được những lời góp‎ ‎‎ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, từ Ban Giám khảo của Phòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp, để tôi phát huy những mặt mạnh, điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn. Rèn luyện tinh thần năng động; lòng say mê, sáng tạo; cố gắng học tập, tự cải tạo mình để theo kịp sự tiến bộ của thời đại.

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:

Đi học là một bước ngoặt trong đời trẻ Năm đầu tiên cắp sách đến trường cũng

là một năm các em được tiếp xúc và làm quen với bộ sách giáo khoa mới chương trình thay sách mới, trẻ vô cùng bỡ ngỡ với việc chuyển hoạt động từ vui chơi sang học tập Như chúng ta đã biết Một trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được đến trường, được học đọc, học viết” Bởi vậy vấn đề rèn luyện chữ viết cho học sinh Tiểu học là vô cùng quan trọng và cấp thiết đặc biệt là của học sinh đầu cấp Tiểu học, đặt nền móng cơ bản cho toàn bộ quá trình học tập, rèn luyện cho HS những phẩm chất đạo đức tốt như: Tinh thần kỷ luật, tính cẩn thận và óc thẩm mĩ Cố vấn Phạm Văn Đồng đã nói “Chữ viết là biểu hiện của nết người Dạy cho HS viết đúng, viết đẹp, viết cẩn thận là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như với thầy và bạn đọc bài vở của mình ” [3]

Tính đến nay, Bộ GD&ĐT đã nhiều lần ban hành những quy định về thay đổi chữ viết ở Tiểu học Sau nhiều lần thay đổi, chúng ta lại quay về với mẫu chữ mềm mại, thanh gọn trước kia nhằm giúp học sinh viết chữ đẹp và có thẩm mỹ hơn Tuy nhiên, sau nhiều lần thay đổi như vậy lại có những điều làm được và chưa làm được Thực trạng chữ viết của học sinh còn rất xấu và thiếu chính xác Các em còn viết sai, viết quá chậm, trình bày không sạch sẽ, rõ ràng Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác nói chung Là một cán bộ giáo viên, tôi nhận thấy Tập viết là một phân môn có tầm quan trọng đặc biệt Việc rèn luyện kĩ năng viết chữ cho học sinh, nhất là HS lớp 1 lại càng quan trọng hơn Chính vì vậy nên tôi rất mong muốn

có biện pháp chỉ đạo có hiệu quả môn Tập viết để HS viết đẹp hơn, sạch hơn và cẩn thận hơn Đó cũng là nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở Tiểu học nói chung và dạy học chữ viết nói riêng

Chính vì thấy được tầm quan trọng của môn Tập viết, nên tôi đã mạnh dạn

tìm hiểu học hỏi và nghiên cứu để tìm ra “Một số biện pháp rèn chữ viết đẹpcho học sinh lớp 1” giúp các em trở thành những con người phát triển toàn

diện có ích cho đất nước

Việc nghiên cứu đề tài này được tiến hành ở lớp 1E

1.2 Mục đích chọn đề tài:

* Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn:

- Nâng cao phong trào " Vở sạch - chữ đẹp " trong Trường Tiểu học nói chung

và lớp 1 nói riêng

- Được chia sẻ với đồng nghiệp những kinh nghiệm và đã thành công trong việc rèn chữ viết cho học sinh lớp 1

- Nhận được những lời góp ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, từ Ban Giám khảo của Phòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp, để tôi phát huy những mặt mạnh, điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn

- Rèn luyện tinh thần năng động; lòng say mê, sáng tạo; cố gắng học tập, tự cải tạo mình để theo kịp sự tiến bộ của thời đại

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh lớp 1E trường Tiểu học

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp đàm thoại gợi mở

- Phương pháp luyện tập thực hành

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận:

Phân môn Tập viết ở tiểu học truyền thụ cho học sinh những kiến thức cơ bản về chữ viết và kỹ thuật chữ viết Trong các tiết tập viết, học sinh nắm bắt được các tri thức cơ bản về cấu tạo bộ chữ La tinh: Ghi âm bằng tiếng Việt, sự thể hiện bộ chữ cái này trên bảng, vở đồng thời được hướng dẫn các yêu cầu kỹ thuật về nét chữ, chữ cái, viết từ và câu

Riêng lớp 1 việc dạy viết trọng tâm là tập viết các chữ cái cỡ vừa và nhỏ, tập ghi dấu thanh đúng vị trí, làm quen với chữ hoa cỡ lớn và cỡ vừa theo mẫu quy định

Rèn chữ viết cho học sinh không chỉ rèn luyện cho các em kỹ năng viết chữ đẹp, phục vụ tốt cho việc chép để học tốt các môn học khác mà còn rèn cho các em tính cẩn thận, tỉ mỉ, tính kỉ luật và khiếu thẩm mỹ

Vì vậy, việc nghiên cứu đề ra các biện pháp tích cực để rèn luyện cho học sinh là vô cùng cần thiết

2.2 Thực trạng:

Hiện nay chữ viết của các em học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp một nói riêng, nhiều em viết chữ chưa được đẹp, chưa đúng mẫu,sự liên kết giữa các nét, các con chữ chưa chuẩn, tốc độ viết còn chậm, học sinh còn dùng nhiều loại mực, ngòi bút viết nét chữ to quá hoặc nhỏ quá đều làm ảnh hưởng đến việc giữ gìn vở sạch, viết chữ đẹp Đặc biệt là ở lớp một thì chữ viết của nhiều em không đúng mẫu Các em không tích cực rèn chữ viết thường xuyên dẫn đến chữ viết của các em chưa đẹp, vở không giữ gìn sạch sẽ

Việc dạy của một số giáo viên chưa chú trọng thường xuyên đến rèn chữ viết cho học sinh Trong ngôn ngữ viết có chức năng giao tiếp và được quy định thống nhất, mặc dù như vậy nhưng thực tế cho thấy phân môn Tập viết trong trường Tiểu học chưa được coi trọng, sách giáo viên, tài liệu tham khảo chưa cụ thể, rõ ràng như những môn học khác, việc dạy phân môn Tập viết còn hạn chế, giáo viên chưa nắm vững tên gọi các nét cơ bản Đây là nguyên nhân làm cho chữ viết của học sinh không đúng mẫu, không đẹp, vở không sạch sẽ

Chương trình tập viết lớp 1mới bộ sách kết nối tri thức và cuộc sống gồm

có 2 phần: Học kì 1 và học kì 2 Học kì 1 sau mỗi bài học học sinh được luyện viết những chữ các em vừa học và viết từ ghi vần vừa học,cuối học kì 1 các em lại chuyển sang viết chữ một li,Ở học kì 2 mỗi bài tập đọc 4 tiết ,hoặc 2 tiết có lồng ghép tập viết ở trong từng phần của tiết học bài đó mỗi phần có một nội

dung viết khác nhau Bài tập viết ở học kì 2 thường hay có các phần viết sau:Tô học sinh được làm quen với chữ viết hoa cỡ chữ to 5li và cỡ chữ nhỏ 2,5 li;viết

từ ngữ;Viết câu trả lời cho câu hỏi ở mục 3 hoặc 4;Viết câu hoàn thiện ở mục 5;nghe viết Ở chương trình này học sinh không những luyện viết mà các em còn kết hợp tư duy trả lời câu hỏi và kết hợp nghe viết

Qua khảo sát thực trạng dạy và học tập viết ở lớp 1 cho thấy kỹ năng viết của học sinh chưa đẹp, giữ gìn vở chưa sạch, giáo viên chưa chú ý sửa sai theo dõi tốc độ viết cho học sinh, tất cả các yếu tố trên cho thấy chất lượng giữ vở sạch, viết chữ đẹp chưa cao

2.3 Những giải pháp rèn chữ viết cho học sinh lớp 1.

Ngay từ đầu năm học, tôi kiểm tra đánh giá phân loại chữ viết của từng em ở

lớp 1E Qua kiểm tra đánh giá tôi nhận thấy các em đã có ý thức xong các em viết chữ còn chưa đúng mẫu, chưa đúng các nét cơ bản, các chữ cái chỉ viết thành hình con chữ, có em còn chưa biết cầm bút

Khảo sát chất lượng chữ viết của 37 em học sinh lớp 1E, tháng 9 năm

2020 cho thấy:

Số

HSKS

Kết quả

SL % SL % SL %

37 7 18,9 19 51,4 11 29,7

- Học sinh thường khó tập trung cao độ trong khi viết nên học sinh chỉ có thể viết cẩn thận, nắn nót theo chữ mẫu được mấy chữ đầu, sau đó các em viết

ẩu, viết nhanh cho xong bài mà không quan tâm mình viết như thế đã đúng, đẹp chưa

Học sinh không quan sát kỹ chữ mẫu nên tuỳ tiện theo ý mình và do vậy nên chữ viết không đúng cỡ chữ, khoảng cách giữa các con chữ trong một chữ

và khoảng cách giữa các chữ đặc biệt ghi sai vị trí dấu thanh

Học sinh không nghe và theo dõi giáo viên hướng dẫn quy trình viết nên viết sai quy định tạo nên những nét không đúng cỡ chữ, nét cao thấp không đều và đặc biệt là nét nối giữa các con chữ, nét bắt đầu và nét kết thúc chưa đúng quy định

Vì vậy để nâng cao chất lượng chữ viết của học sinh lớp 1 tôi xin mạnh dạn đề xuất một số biện pháp nhằm khắc phục các hạn chế đã nêu ở trên như sau:

2.3.1 Việc rèn tư thế viết, cách cầm bút của học sinh

Với học sinh, tư thế ngồi viết đúng, thoải mái, tâm trạng phấn khởi thì chất lượng chữ viết tốt, nếu tư thế ngồi chưa đúng, tâm trạng buồn phiền thì chữ viết cũng bị ảnh hưởng Để viết được chữ thì phải hoạt động tiêu hao năng lượng của thần kinh và bắp thịt Khi giáo viên hướng dẫn thì trẻ phải tri giác bằng mắt, tai và tay sẽ làm theo, nói điều mình tri giác được, vừa nói vừa đưa tay theo các đường nét của chữ cái để nhấn mạnh cách viết đồng thời nhận ra tên gọi, hình

dáng của chữ đó Nói thầm kiến thức mới thu nhập được để tái hiện hình ảnh đó trong óc trước khi viết, được thể hiện trên bảng con, trên giấy bằng các dụng cụ như phấn, bút Tay điều khiển quá trình viết là các cơ và xương bàn tay còn đang

độ phát triển nên cử động các ngón tay còn vụng về, chóng mệt mỏi Khi cầm bút các em có tâm lí sợ rơi nên các em cầm rất chặt, các cơ tay cứng khó di chuyển Nếu các em cầm bút bằng bốn hoặc năm ngón tay thì khi viết vận động

cổ tay, cánh tay sẽ mau mệt mỏi, sức chú ý kém, kết quả chữ viết không đúng, không nhanh Trẻ tiếp thu hình ảnh chữ viết qua mắt nhìn, do vậy nếu chữ viết được trình bày với kích thước quá nhỏ hoặc ánh sáng kém thì các em phải cúi sát mắt nhìn cho rõ chữ, lâu dần sẽ dẫn đến cận thị Trong thời gian đầu, có thể các em nhận ra đúng hình dáng của chữ nhưng bàn tay chưa ghi lại đầy đủ hình dáng của mẫu chữ Chỉ sau quá trình luyện tập, số lần nhắc đi nhắc lại nhiều thì các em mới chép đúng mẫu

2.3.2 Việc chuẩn bị của giáo viên về kiến thức chuyên môn

*Cấu tạo của chữ viết

- Xác định toạ độ và chiều hướng chữ viết

Toạ độ chữ được xác định trên đường kẻ, đường li Mỗi đơn vị dòng kẻ trong vở Tập viết gồm 4 dòng li (đường kẻ dưới và đường kẻ trên in đậm còn lại 3 đường

li in nhạt hơn) Thống nhất kí hiệu từ đường kẻ in đậm dưới lên trên là các dòng

li 1, 2, 3; đường kẻ đứng là đường kẻ dọc, mỗi ô vuông nhỏ là một ô li Cách xác định toạ độ trên khung chữ phải dựa vào đường kẻ dọc, đường kẻ, đường li, dòng kẻ và các ô li, ô vuông làm định hướng Đây là một trong những điều kiện dạy chữ thành một quy trình; quy trình được thực hiện lần lượt bởi các thao tác

mà hành trình ngòi bút đi qua toạ độ các con chữ Xác định toạ độ cấu tạo các chữ viết hoa đều phải căn cứ vào các ô vuông của khung chữ mẫu để phân tích Ngoài ra cần nắm thêm một số thuật ngữ khi dạy tập viết như: điểm bắt đầu, điểm kết thúc, đặt bút, đưa bút, nối liền, nhấc bút

- Điểm bắt đầu:

Điểm bắt đầu là điểm khi viết một nét trong con chữ cái , điểm bắt đầu có khi nằm trên đường kẻ, đường li hoặc dòng li tuỳ theo con chữ cái đứng đầu của chữ đó

- Điểm kết thúc:

Điểm kết thúc là vị trí kết thúc của nét chữ trong một chữ cái Điểm kết thúc có thể có thể trùng với điểm bắt đầu hoặc giống vị trí điểm bắt đầu

Ví dụ: Điểm kết thúc trùng với điểm bắt đầu ở các chữ cái o, ô, ơ viết thường

- Nối liền:

Là thao tác đưa ngòi bút liên tục từ điểm kết thúc của nét đứng trước tới điểm bắt đầu của nét đứng sau

Ví dụ: Con chữ a nối với con chữ n:an

Con chữ x nối với chữ ghi vần inh: xinh

- Đặt bút:

Đặt bút là điểm bắt đầu của con chữ, trùng với điểm bắt đầu của chữ Trong một chữ có một điểm bắt đầu nhưng cũng có thể có nhiều điểm đặt bút, chẳng hạn khi viết chữ: tho - đặt bút viết con chữ t , đặt bút viết con chữ o

- Nhấc bút:

Nhấc bút là điểm kết thúc của con chữ, trùng với điểm kết thúc của chữ Trong một chữ có nhiều lần nhấc bút, chẳng hạn khi viết chữ: oa- nhấc bút, đặt bút viết con chữ a

- Đưa bút:

Đưa bút là điểm kết thúc của con chữ, viết nối các chữ cái với nhau, nét bút được thể hiện liên tục ngòi bút không chạm vào mặt giấy, thao tác đưa trên không hoặc viết đè lên theo hướng ngược lại; ngòi bút chạy nhẹ từ điểm kết thúc của nét đứng trước đên điểm bắt đầu của nét liền sau

Chẳng hạn khi viết chữ: thoáng ( cỡ chữ vừa)- Đặt bút từ đường li thứ hai viết con chữ t cao 3 dòng li, nối liền sang con chữ h cao 5 dòng li, dừng bút ở đường li 1, nhấc bút, đặt bút dưới đường li 2 viết con chữ o cao 2 dòng li, viết nét nối, nhấc bút, đặt bút dưới dòng li 2 viết con chữ a cao 2 dòng li, nối liền sang con chữ n cao 2 dòng li, dừng bút ở đường li 1, nhấc bút, đặt bút dưới dòng

li 2 viết con chữ g dài 5 dòng li, kết thúc ở đường li 1, được chữ thoáng

* Cấu tạo của chữ cái Tiếng Việt

Kí hiệu của ngôn ngữ được xây dựng trên hệ thống kí tự đã được chuẩn hoá Những đặc điểm của chữ viết là yếu tố để phân biệt các chữ cái khi thể hiện ngôn ngữ viết Những yếu tố cấu tạo nên chữ viết là hệ thống các nét chữ gồm

ba loại:

- Nét thẳng: + Nét thẳng đứng

+ Nét ngang

- Nét xiên: +Nét xiên phải

+ Nét xiên trái

- Nét cong: + Nét cong hở trái

+ Nét cong hở phải

+ Nét cong kín

Tuy vậy, hệ thống chữ ghi âm Tiếng Việt ngoài các nét cơ bản trong cấu tạo chữ viết còn có nét dư Những nét dư này tạo nên sự liên kết giữa các con chữ trong chữ Nét phối hợp là nét trên cơ sở lấy nét chữ cơ bản làm nền tính từ điểm xuất phát kéo dài nét đó cho đến khi đủ độ cao nhờ vậy chữ viết không bị gãy vụn, chẳng hạn khi viết chữ a ta phân tích thành hai nét: nét cong kín và nét móc ngược

* Bồi dưỡng về phương pháp rèn chữ viết, giữ vở sạch cho học sinh[4]

- Phương pháp trực quan.

Chữ viết mẫu là hình thức trực quan ở tất cả các bài tập viết Đây là điều kiện đầu tiên để các em viết đúng Có các hình thức chữ mẫu: chữ mẫu in sẵn, chữ phóng to trên bảng hoặc trên máy chiếu, chữ mẫu trong vở tập viết, hộp chữ mẫu

Chữ mẫu phải đúng mẫu, rõ ràng và đẹp giúp học sinh dễ quan sát giúp các

em phân tích hình dáng và các nét chữ cơ bản, cấu tạo chữ cái cần viết cần viết trong bài học Chữ mẫu của giáo viên trên bảng sẽ giúp học sinh nắm được thứ

tự các nét chữ của từng chữ cái, cách nối các chữ cái trong một chữ nhằm đảm bảo yêu cầu viết liền mạch, viết nhanh, đồng thời cũng giúp giáo viên hướng dẫn học sinh quy trình viết một cách cụ thể, rõ ràng

- Phương pháp đàm thoại gợi mở.

Phương pháp đàm thoại gợi mở được sử dụng chủ yếu ở giai đoạn

đầu của tiết học Giáo viên cần cho học sinh tri giác chữ cái đồng thời nhận biết thông qua hệ thống câu hỏi để học sinh nắm được cấu tạo, độ cao, kích thước của chữ cái Từ đó, so sánh các nét giống nhau và các nét khác biệt giữa các chữ cái đã học Khi dạy, giáo viên cần có hệ thống câu hỏi khái quát và nhất quán để học sinh có biểu tượng trong đầu trước khi nhận xét chữ cái đó là: độ cao, bề rộng , khoảng cách và các nét

Chẳng hạn: Khi dạy chữ A viết hoa, giáo viên cần đưa ra một số câu hỏi: Chữ A viết hoa cao mấy dòng li, bề rộng là bao nhiêu? Chữ A viết hoa nằm trong mấy ô? Chữ A viết hoa gồm có mấy nét? Là những nét nào ? Khi học sinh đã quen với các câu hỏi đó thì giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi khái quát như: Em hãy nhận xét cách viết chữ viết hoa A?

- Phương pháp luyện tập

Việc hướng dẫn học sinh luyện tập phải được tiến hành từ dễ đến khó để giúp học sinh dễ tiếp thu, đầu tiên là viết đúng hình dáng, cấu tạo kích thước, cỡ chữ, sau đó là viết đúng dòng, đúng tốc độ Quá trình rèn luyện kĩ năng viết chữ phải được tiến hành thường xuyên, liên tục ở lớp cũng như ở nhà và ở các phân môn học khác Trong khi học sinh luyện tập viết chữ thì giáo viên phải luôn quan tâm uốn nắn từng nét, từng con chữ và đặc biệt là tư thế ngồi viết đúng Hình thức luyện tập trên bảng con được sử dụng trong khi kiểm tra bài cũ, trước khi viết vào vở, giúp cho học sinh định hình và nắm được quy trình viết, đồng thời cũng giúp giáo viên cần hướng dẫn tỉ mỉ nội dung và yêu cầu về kĩ năng viết của từng bài: từ điểm bắt đầu, cách đưa bút, độ cao, khoảng cách , cách nối các con chữ, vị trí nhấc bút, đặt bút, thứ tự viết nét cho đến điểm kết thúc.Từ đó giáo viên phát hiện ra chỗ sai để kịp thời uốn nắn Khi học sinh viết bài vào vở cần cho các em quan sát vở mẫu để giúp các em có ý thức viết chữ đẹp, đồng thời viết đủ, đúng số dòng quy định Đặc biệt để giúp cho học sinh có bộ vở sạch, chữ viết đẹp thì giáo viên cần quan tâm tới chất lượng chữ viết ở tất cả các loại vở, các môn học

* Rèn chữ viết rõ ràng, sạch đẹp

- Chất lượng chữ viết phụ thuộc vào nhiều yếu tố về chủ quan và khách quan, để giúp học sinh viết được chữ đẹp, giữ được vở sạch thì giáo viên cần thường xuyên quan tâm tới học sinh về đồ dùng học tập Đồ dùng học tập bao gồm bảng con, phấn, giẻ lau, bút chì, bút mực Để đạt được chất lượng chữ viết cao thì giáo viên cần làm tốt các yêu cầu sau:

Bảng con có màu xanh, bề mặt có độ nhám vừa phải, dòng kẻ ô rõ ràng đều đặn, bảng viết 4 li giống trong vở tập viết Phấn viết có độ dài vừa phải những hôm thời tiết hanh khô thì cho học sinh viết phấn mềm, những ngày thời tiết bình thường thì cho học sinh viết phấn rắn để các nét chữ của các em rõ ràng, đẹp, giúp giáo viên dễ uốn nắn Khăn lau bảng phải sạch, đủ ẩm giúp các em lau bảng được sạch sẽ đỡ mất vệ sinh đảm bảo sức khoẻ cho học sinh.Vở tập viết cần được giữ gìn sạch sẽ, không quăn mép, không giây bẩn Bút chì cần giữ gìn cẩn thận không vót nhọn quá, không tù quá để khi viết rõ nét chữ, nên sử dụng chì loại 2B Bút mực nên sử dụng loại bút ngòi có độ nét vừa phải không nhỏ quá như bút kim tinh hoặc không to quá như bút mài, vì học sinh lớp một chưa

có kĩ năng sử dụng bút mực Một yếu tố đặc biệt quan trọng khi học sinh viết bài phải đảm bảo giữ gìn vở sạch sẽ Để giữ gìn được vở sạch sẽ thì học sinh phải đảm bảo vệ sinh cá nhân tốt đặc biệt là đôi bàn tay Để đạt được yêu cầu này thì giáo viên phải thường xuyên kiểm tra vệ sinh tay cho các em trước khi viết bài Thực hiện đúng quy định khi viết chữ:

- Tư thế ngồi viết: Lưng thẳng, không tì ngực vào bàn, đầu hơi cúi, mắt cách vở 25- 30cm cầm bút bằng tay phải, tay trái tì nhẹ lên mép vở để trang viết không bị xê dịch, hai chân để thẳng thoải mái.[1]

Cách cầm bút bằng 3 đầu ngón tay (ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa) không cầm chặt quá, không cầm lỏng quá, khi viết di chuyển bút nhẹ nhàng từ trái sang phải, quản bút hơi nghiêng tay cử động mềm mại thoải mái.[3]

Cách để vở hơi nghiêng khi viết mép vở phía dưới cùng với mép bàn tạo thành một góc 15 độ Khi viết độ nghiêng của nét chữ cùng với mép bàn tạo thành một góc 90 độ.[3]

Cách trình bày bài theo đúng mẫu trong vở tập viết, khi viết sai không được tẩy xoá mà viết lùi sang bên phải, không được viết dang dở hoặc viết thừa ra mép vở không có dòng kẻ Để đảm bảo được chất lượng chữ viết đẹp, giữ gìn vở sạch thì tôi đã hướng dẫn học sinh thực hiện một số yêu cầu theo quy trình tiết tập viết (cả tiết học) như sau:

I Kiểm tra bài cũ.

Đọc cho học sinh viết chữ cái 2 từ của bài hôm trước

Cho học sinh nhận xét

Giáo viên uốn nắn sửa sai cho học sinh bằng phấn màu Cần động viên kịp thời những em viết đẹp và tiến bộ

II Bài mới

1 Giới thiệu bài: Nêu nội dung và yêu cầu tiết dạy.

Bài:

Chữ mẫu- Từ ứng dụng

2 Hướng dẫn học sinh viết chữ [1]

- Giáo viên đưa chữ mẫu cho hoạc sinh quan sát

- Giáo viên gợi ý cho học sinh nhận biết, so sánh: Chữ gì? Gồm mấy nét

- Nét nào đã học, giống chữ nào đã học, phần nào khác?

- Giáo viên hướng dẫn quy trình viết chữ:

+ Sử dụng chữ mẫu để học sinh quan sát

+ Viết mẫu trên khung chữ thật thong thả cho học sinh quan sát

+ Viết mẫu trên dòng kẻ bảng lớp để học sinh để học sinh nắm vững quy trình viết Sau đó dùng que chỉ lại để nêu lại quy trình

Cho học sinh tập viết trên bảng con giúp học sinh nắm chắc cách viết và giáo viên kịp thời uốn nắn, sửa sai

3 Hướng dẫn học sinh viết ứng dụng [2]

Giáo viên giới thiệu nội dung và viết ứng dụng đồng thời gợi ý cho học sinh hiểu ý nghĩa của từ ứng dụng

Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét về cách viết ứng dụng (độ cao, bề rộng , khoảng cách , quy trình viết liền mạch- đặt bút, đưa bút, nối liền các con chữ, cách đặt dấu thanh)

Giáo viên viết mẫu minh hoạ để học sinh theo dõi

Học sinh tập viết trên bảng con Giáo viên uốn nẵn sửa sai

4 Thực hành luyện viết.

Cho học sinh nêu yêu cầu và nội dung bài viết trong vở

Học sinh luyện viết Giáo viên theo dõi giúp đỡ

5 Chấm , chữa bài

Giáo viên chấm một số bài HS đã viết xong trên lớp( còn lại thu về nhà chấm)

Nhận xét kết quả bài viết của HS, khen ngợi những em viết đẹp, sạch sẽ, nhanh

+ Vở tập viết

Vở tập viết do nhà xuất bản giáo dục ấn hành hàng năm là phương tiện luyện tập thực hành quan trọng của học sinh Vở tập và đã in sẵn chữ mầu thể hiện nội dung và yêu cầu của bài tập viết Giáo viên cần nắm vững những yêu cầu và đặc điểm của từng bài viết để hướng dẫn cách viết thích hợp

* Sử dụng bảng con và các đồ dùng trực quan khi dạy

- Sử dụng bảng con

Bảng con cũng là một phương tiện hữu hiệu để học sinh luyện tập kỹ năng viết trước khi viết vào vở Trong quá trình viết chữ trên bảng con, học sinh có thể nhận xét chữ của mình, của bạn và có thể xoá ngay chỗ sai để viết lại hoặc giáo viên có thể chữa đè lên chỗ học sinh viết sai bằng phấn mầu ( học sinh viết bằng phấn trắng) Do đó khi luyện tập viết, cần lưu ý học sinh không được viết quá nhỏ, không viết sát mép bảng Học sinh giơ bảng bằng hai tay, khuỷu tay để trên mặt bàn

- Sử dụng đồ dùng trực quan

Trong việc dạy học tập viết cần sử dụng một số đồ dùng trực quan Những

đồ dùng này nhằm mục đích giúp học sinh khắc sâu những biểu tượng về chữ

viết, có ý thức viết đúng mẫu và tạo không khí sôi nổi, phấn trấn trong quá trình dạy học viết chữ theo hướng đổi mới phương pháp dạy học Đồ dùng trực quan

có thể sử dụng để giới thiệu bài mới, sử dụng khi phân tích màu chữ, sử dụng trong giai đoạn luyện tập hoặc để củng cố bài học Có thể sử dụng các đồng hồ trực quan sau:

- Mẫu chữ trong phông chữ phóng to

Mẫu chữ trong khung chữ phóng to theo bản mẫu chữ hiện hành bên phải bảng lớp Bảng mẫu chữ cần cố định thường xuyên để giáo viên có thể chủ động khi cần thiết Không chỉ trong giờ tập viết mà ngay cả trong giờ các môn học khác khi có học sinh viết không đúng mẫu

- Chữ mẫu của giáo viên trên bảng lớp:

Trong giờ dạy học tập viết, chữ viết mẫu của giáo viên cũng là một phương tiện trực quan hữu hiệu Nội dung bài viết được giáo viên trình bày trên bảng đúng mẫu sạch sẽ là tấm gương tốt để học sinh noi theo Mặt khác khi hướng dẫn quy trình viết chữ ngoài việc phân tích cách viết và đồ chữ theo nét viết mẫu theo quy trình của giáo viên trước học sinh, sẽ giúp cho các em nắm bắt dễ dàng hơn

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục.

*Qua một thời gian áp dụng những biện pháp trên Học sinh đã có ý thức chăm lo trong việc rèn chữ viết và trình bày vở sạch đẹp, nhiều em viết chữ đẹp, đúng mẫu

- Đa số các em năm được cấu tạo chữ và kĩ thuật viết chữ

- 100% học sinh có ý thức giữ gìn sách vở sạch đẹp

Kết quả giữ vở sạch và rèn viết chữ đẹp của tập thể lớp 1E đã đạt được kết quả như sau:

Số

HSKS

Kết quả

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận

Trong quá trình tích lũy, nghiên cứu áp dụng một số giải pháp và biện pháp về vệc “ Một số biện pháp rèn chữ viết cho học sinh lớp 1” Tôi nhận thấy rằng việc rèn chữ viết đóng một vai trò quan trọng trong việc học tập của học sinh Tỷ lệ học sinh viết chữ đẹp, đúng mẫu tăng lên rõ rệt, tỷ lệ học sinh viết chữ không đẹp giảm đi rõ ràng

Rèn chữ đẹp là một nhiệm vụ không thể thiếu ở lớp đầu cấp, cùng với tập đọc luyện viết chữ giúp học sinh chiếm lĩnh phần chữ viết của Tiếng Việt Rèn chữ viết học sinh được rèn một số phẩm chất như tính kiên trì, cẩn thận, khả