Quyết định theo chuẩn: là những quyết định hàng ngày theo lệ thường và có tính chất lặp đi lặp lại. Giải pháp cho những quyết định loại này thường là những thủ tục, luật lệ và chính sách đã được quy định sẵn. Quyết định loại này tương đối đơn giản do đặc tính lặp đi lặp lại của chúng. Con người có khuynh hướng ra những quyết định này bằng cách suy luận logic và tham khảo các qui định có sẵn. Quyết định cấp thời: là những quyết định đòi hỏi tác động nhanh, chính xác và cần phải được thực hiện gần như tức thời. Đây là loại quyết định thường nảy sinh bất ngờ không được báo trước và đòi hỏi mỗi người phải chú ý tức thời và trọn vẹn. Tình huống của quyết định cấp thời cho phép rất ít thời gian để hoạch định hoặc lôi kéo người khác vào quyết định. Quyết định có chiều sâu: là loại quyết định thường liên quan đến việc thiết lập định hướng hoạt động hoặc thực hiện các thay đổi. Những quyết định có chiều sâu thường đòi hỏi nhiều thời gian và những thông tin đầu vào đặc biệ
Trang 1
KỸ NĂNG RA QUYẾT ĐỊNH
Thời lượng: 45 phút
1 MỤC TIÊU
1.1 Kiến thức
- Hiểu được tầm quan trọng kỹ năng ra quyết định
- Liệt kê và hiểu được quy trình ra quyết định
- Biết các loại quyết định và một số lưu ý trong quá trình ra quyết định
1.2 Kỹ năng
- Áp dụng các bước của quy trình ra quyết định để giải quyết được vấn đề
1.3 Thái độ
- Có thái độ cẩn trọng trong quá trình ra quyết định, chịu trách nhiệm với quyết định của bản thân
2 TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT
KẾT QUẢ CẦN ĐẠT
HĐ 1:
“Xây
tháp”
(15 phút)
Triển khai:
₋ GV chia HS làm các nhóm với số lượng thành viên bằng nhau
và phát cho mỗi nhóm một bó ống hút có số lượng tương đương
₋ GV yêu cầu các nhóm trong vòng 10 phút xây dựng một tòa tháp cao nhất có thể với số lượng ống hút được giao (Lưu ý: tòa tháp phải đứng được)
₋ Sau 10 phút, GV ổn định HS và bắt đầu đánh giá sản phẩm
₋ GV đặt câu hỏi để HS nêu được các bước ra quyết định mà nhóm đã thực hiện
₋ GV nêu các bước ra quyết định
Phân tích: Trong hoạt động này, các nhóm cần có quyết định
phù hợp về hình thức và cách xây dựng tòa tháp, những quyết định phân công công việc trong nhóm Để có thể ra được một
quyết định tối ưu, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bước
Bầu không khí tích cực, dẫn nhập vào chủ đề bài học, HS nắm được quy trình các bước của kỹ năng ra quyết định
Trang 2HOẠT
KẾT QUẢ CẦN ĐẠT Kết luận: Các bước ra quyết định cần có sự cân nhắc cẩn trọng
để có thể đạt được hiệu quả tối ưu
HĐ 2:
Quyết
định sai
lầm
(7 phút)
Triển khai:
₋ GV kể câu chuyện “Từ chối mua Google với giá 1 triệu
USD”
₋ GV đặt câu hỏi để HS hiểu tầm quan trọng của kỹ năng ra
quyết định trong câu chuyện trên và trong cuộc sống
₋ GV phân tích tầm quan trọng của kỹ năng ra quyết định
₋ GV nêu các loại quyết định và các lưu ý trong quá trình ra
quyết định
Phân tích: Geogre Bell đã có một quyết định sai lầm khiến ông
đánh mất một cơ hội sở hữu một khối tài sản giá trị tỷ đô Nếu
ở thời điểm đó, hai nhà sáng lập Google là Larry Page và Sergey
Bin quyết định từ bỏ, không phát triển Google, họ cũng sẽ đánh
mất cơ hội thay đổi cuộc đời của bản thân và của cả thế giới
Kết luận: Một giây quyết định có thể làm thay đổi cả cuộc đời
một con người
HS hiểu được tầm quan trọng của kỹ năng ra quyết định và các loại quyết định, các lưu
ý
HĐ 3:
“Tranh
biện”
(15 phút)
Triển khai:
₋ GV chia lớp làm 2 nhóm theo dãy
₋ GV đặt vấn đề: Có nên yêu đương khi còn đi học?
₋ GV phân vai, nhóm 1 là nhóm “Đồng ý – Yêu đương khi còn
đi học là đúng” và nhóm 2 là nhóm “Không đồng ý – Không
nên yêu đương khi còn đi học” với quan điểm Yêu cầu 2 nhóm
phản biện lẫn nhau để bảo vệ quan điểm của mình
₋ GV điều phối hoạt động và kết thúc phiên phản biện
₋ GV đặt câu hỏi: “Vậy sau phần phản biện, theo các bạn, có
nên yêu đương khi còn đi học không?”
HS thực hành
áp dụng quy trình ra quyết định để giải quyết được vấn đề, củng
cố quy trình
ra quyết định
Trang 3HOẠT
KẾT QUẢ CẦN ĐẠT
học sinh đều có những mặt ưu và khuyết điểm Song việc phân
tích cả hai phương án có những mặt ưu và khuyết nào sẽ giúp
chúng ta có quan điểm sâu sắc và đúng đắn về các phương án,
từ đó có cơ sở đưa ra một quyết định đúng đắn, phù hợp nhất
với bản thân
Kết luận: Cần tìm hiểu đầy đủ các thông tin về vấn đề, sau đó
suy nghĩ đưa ra tất cả các phương án có thể, không để suy nghĩ
lối mòn ảnh hưởng bản thân Khi đứng trước các tình huống cần
đưa ra sự quyết định, cần cẩn khi phân tích các phương án, so
sánh ưu khuyết điểm, tỷ lệ thành công hay hiệu quả của các
phương án để đưa ra quyết định tối ưu nhất
HĐ 4:
Củng cố
(8 phút)
- GV đặt tình huống
- GV yêu cầu học sinh đánh giá cách thức giải quyết các tình
huống của nhân
- GV đặt câu hỏi: “Nếu là nhân vật A, em sẽ làm gì?”
o TH1: Bạn A có hẹn cùng nhóm bạn đi xem phim sau giờ học và bạn đang giữ vé xem phim của cả nhóm Nhưng sau buổi
học, GV yêu cầu bạn ở lại để giúp cô hoàn thành bảng điểm cho
cả lớp Nhân vật A xin lỗi cô và đi chơi với nhóm bạn, vì nếu
bạn không tới, cả nhóm sẽ không thể xem phim
o TH2: Đứng trước ngưỡng cửa lựa chọn nguyện vọng thi Đại học, A phân vân giữa việc học Tâm lý học (theo đam mê
của mình) hay nên học “Ngôn ngữ Anh” (theo mong muốn của
ba mẹ Sau, A đã chọn học “Ngôn ngữ Anh” theo nguyện vọng
ba mẹ để đảm bảo mình sẽ có tương lai rộng mở và lo được cho
em gái đi học
HS nhắc lại được quy trình ra quyết định, các lưu
ý và củng cố thái độ của học sinh về
kỹ năng ra quyết định
Trang 4HOẠT
KẾT QUẢ CẦN ĐẠT
- GV đặt câu hỏi để HS nhắc lại nội dung bài học về: Quy trình các bước ra quyết định; các lưu ý khi ra quyết định; tầm quan trọng của kỹ năng ra quyết định
3 PHỤ LỤC
3.1 Phân loại quyết định:
- Quyết định theo chuẩn: là những quyết định hàng ngày theo lệ thường và có tính chất lặp
đi lặp lại Giải pháp cho những quyết định loại này thường là những thủ tục, luật lệ và chính sách đã được quy định sẵn Quyết định loại này tương đối đơn giản do đặc tính lặp
đi lặp lại của chúng Con người có khuynh hướng ra những quyết định này bằng cách suy luận logic và tham khảo các qui định có sẵn
- Quyết định cấp thời: là những quyết định đòi hỏi tác động nhanh, chính xác và cần phải được thực hiện gần như tức thời Đây là loại quyết định thường nảy sinh bất ngờ không được báo trước và đòi hỏi mỗi người phải chú ý tức thời và trọn vẹn Tình huống của quyết định cấp thời cho phép rất ít thời gian để hoạch định hoặc lôi kéo người khác vào quyết định
- Quyết định có chiều sâu: là loại quyết định thường liên quan đến việc thiết lập định hướng hoạt động hoặc thực hiện các thay đổi Những quyết định có chiều sâu thường đòi hỏi nhiều thời gian và những thông tin đầu vào đặc biệt
3.2 Các bước ra quyết định:
- Xác định vấn đề và thiết lập mục tiêu
- Thu thập các thông tin cần thiết
- Đưa ra các phương án
- Đánh giá các phương án
- Chọn giải pháp tối ưu
3.3 Những chú ý trong quá trình ra quyết định
- Không nên ra quyết định dựa vào kinh nghiệm rập khuôn, áp đặt phương cách cũ
Trang 5
- Cần suy nghĩ cẩn trọng, đưa ra tất cả các phương án có thể để đánh giá
- Không thiên lệch/ thiên vị…
- Chịu trách nhiệm cho quyết định của mình
3.4 Câu chuyện “Từ chối mua Google với giá 1 triệu USD”:
Năm 1999, hai nhà sáng lập ra Google là Larry Page và Sergey Brin tìm tới George Bell, giám đốc điều hành của Excite với mục đích bán công cụ tìm kiếm mang tên Google với giá 1 triệu USD Mặc dù Google sau đó được cân nhắc giảm xuống còn 750,000 USD nhưng Bell vẫn nhất quyết từ chối mua Đến hôm nay, giá trị của Google ước tính lên đến 365 tỉ USD