Bài giảng Luật hôn nhân và gia đình - Bài 1: Khái quát luật hôn nhận và gia đình trình bày khái niệm Luật Hôn nhân và gia đình; khái niệm hôn nhân, mục tiêu của hôn nhân, đặc điểm của hôn nhân; đối tượng điều chỉnh của Luật Hôn nhân và gia đình; phương pháp điều chỉnh của Luật Hôn nhân và gia đình.
Trang 1TRƯỜNG Đ I H C TRÀ VINHẠ Ọ
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO T O TR C TUY NẠ Ự Ế
ISO 9001:2008
LU T HÔN Ậ
NHÂN & GIA ĐÌNH
LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH Ậ
TS. BÙI QUANG XUÂN
Trang 2lu t do Nhà n ậ ướ c ban hành
nh m đi u ch nh các quan h ằ ề ỉ ệ
xã h i phát sinh trong lĩnh v c ộ ự
hôn nhân và gia đình. TS. BÙI QUANG XUÂN
0913 183 168
Trang 3¡ HÔM NAY CHÚNG TA CÙNG TÌM HI U Ể
& GIA ĐÌNH
CHÀO CÁC B N ….Ạ
Trang 5§ Lu t Hôn nhân và gia đình ậ là
m t ộ ngành lu t ậ đ c l p trong h ộ ậ ệ
th ng ố pháp lu t Vi t Namậ ệ , bao
g m các ồ quy ph m ạ pháp lu t ậ
do nhà n ướ c ban hành ho c ặ th ể
ch ế hoá nh m đi u ch nh các ằ ề ỉ quan
h ệ v hôn nhân và gia đình (quan ề
Trang 6CHÚNG TA CÙNG CHIA S …Ẻ
o M t s n i vùng đ ng bào dân t c thi u s , v n ộ ố ơ ở ồ ộ ể ố ẫ
còn tr ườ ng h p thách c ợ ướ i cao mang tính ch t g ấ ả bán (nh đòi b c tr ng, ti n m t, c a h i môn, ư ạ ắ ề ặ ủ ồ trâu, bò, chiêng ché…đ d n c ể ẫ ướ i ).
o V y, xin h i vi c áp d ng t p quán v hôn nhân và ậ ỏ ệ ụ ậ ề
gia đình đ ượ c pháp lu t quy đ nh nh th ậ ị ư ế nào? Vi c thách c ệ ướ i trên có vi ph m pháp lu t ạ ậ không?
TS. BÙI QUANG XUÂN
0913 183 168
Trang 7§ Hãy tìm cho con m t ng ộ ườ i
Trang 8NG X V I NG I ĐÀN ÔNG C A CON …
§ Hãy coi tr ng ni m kiêu hãnh ọ ề
và s đ c h nh c a anh ta ự ứ ạ ủ
Trang 9M T NGỘ ƯỜI TRUNG TH C Ự
§ M t ng ộ ườ i trung th c, bi t ự ế
xét đoán và nhân đ c, v ứ ượ t lên trên nh ng đi u nh ữ ề ỏ
Trang 11§ Hôn nhân gia đình hi n hành, hôn ệ
nhân đ ượ c xem là k t qu c a tình ế ả ủ
yêu , là s k t h p gi a m t ng ự ế ợ ữ ộ ườ i đàn ông đ ượ c g i là ch ng và m t ọ ồ ộ
ng ườ i ph n đ ụ ữ ượ c g i là v ọ ợ
ü Đây là s k t h p gi a nam và n ự ế ợ ữ ữ
v tình c m, xã h i, gi i tính, tôn ề ả ộ ớ
giáo m t cách h p pháp. ộ ợ
Trang 12§ Hôn nhân đi u ch nh m i quan ề ỉ ố
h sinh lý gi a đàn ông và ph ệ ữ ụ
Trang 13§ khi đ đi u ki n k t hôn và đăng ủ ề ệ ế
ký k t hôn t i c quan có th m ế ạ ơ ẩ
quy n. ề
Trang 14¡ Quan h hôn nhân đ ệ ượ c xác l p ậ thông qua s ki n ự ệ
nam n đăng ký ữ k t hôn ế , ch m d t ấ ứ k t ngày ể ừ b n ả
án, quy t đ nh ly hôn ế ị c a Tòa án có hi u l c pháp ủ ệ ự
lu t ho c t th i đi m ậ ặ ừ ờ ể v ho c ch ng ch t ợ ặ ồ ế
Trang 15MỤC TIÊU CỦA HÔN NHÂN
§ Mục tiêu của hôn nhân
không phải để tạo ra sự tương đồng nhanh chóng bằng cách xé bỏ mọi biên giới; ngược lại, một cuộc hôn nhân tốt là khi mỗi người để đối phương bảo
vệ cho sự cô độc của mình, và vì vậy họ cho nhau sự tin tưởng mãnh liệt nhất
Trang 17MỤC TIÊU CỦA HÔN NHÂN
§ Sự hợp nhất hai người
là không thể, và khi nó dường như tồn tại, nó
là sự đồng thuận bủa vây cướp đi tự do và
sự phát triển đầy đủ nhất của một hoặc cả hai người
Trang 18MỤC TIÊU CỦA HÔN NHÂN
§ Nhưng một khi họ nhận ra
rằng thậm chí giữa những người gẫn gũi nhất cũng có khoảng cách vô hạn, cuộc sống kỳ diệu bên nhau sẽ nảy
nở, nếu họ yêu được khoảng cách giữa cả hai vì nó cho họ khả năng có thể luôn thấy nhau trọn vẹn trên nền trời bát ngát.
Trang 191. Theo Lu t hôn nhân ậ
Trang 20Đ C ĐI M C A HÔN Ặ Ể Ủ
NHÂN
TS. BÙI QUANG XUÂN
LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH Ậ
Trang 22Đ I T Ố ƯỢ NG ĐI U CH NH Ề Ỉ
TS. BÙI QUANG XUÂN
LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH Ậ
Trang 23Đ I TỐ ƯỢNG ĐI U CH NH C A LU T HN & GĐỀ Ỉ Ủ Ậ
Trang 24Đ I TỐ ƯỢNG ĐI U CH NHỀ Ỉ
§ Đ i tố ượng đi u ch nh c a ề ỉ ủ Lu t Hôn nhân ậ
và gia đình là nh ng quan h ữ ệ xã h i ộ trong lĩnh v c hôn nhân và gia đình, ự
ü C th là quan h nhân thân và tài s n ụ ể ệ ả
gi a ữ v và ch ngợ ồ , gi a cha m và con và ữ ẹ
gi a nh ng ữ ữ người thân thích ru t th t khác.ộ ị
Trang 25Đ I TỐ ƯỢNG ĐI U CH NH ĐÓ LÀ,Ề Ỉ
CÁC QUAN H NHÂN THÂN VÀ QUAN H TÀI S N. Ệ Ệ Ả
§ QUAN H NHÂN THÂN Ệ là nhóm quan h ch đ o và có ệ ủ ạ
ý nghĩa quy t đ nh ế ị trong các quan h hôn nhân và gia đình, ệ
ü Theo đó y u t tình c m g n bó gi a các ế ố ả ắ ữ ch th ủ ể là m t ộ
đ c đi m trong quan h hôn nhân – gia đình, các ặ ể ệ quy n ề
và nghĩa vụ hôn nhân – gia đình b n v ng lâu dài, không ề ữ
mang tính ch t ấ đ n bù ngang giá và g n li n v i nhân ề ắ ề ớ
thân các ch th không th chuy n giao cho ng ủ ể ể ể ườ i khác
đ ượ c
Trang 26- Quan h nhân thân là gì? ệ
Là nh ng quan h xã h i phát sinh gi a các thành viên ữ ệ ộ ữ
trong gia đình v các l i ích nhân thân, không mang n i ề ợ ộ
dung kinh t ế
Vd: tình th ươ ng yêu, chung th y, quan tâm, chăm sóc ủ
gi a các thành viên trong gia đình. ữ
QUAN H NHÂN THÂNỆ
Trang 27Là nh ng quan h xã h i phát sinh gi a các ữ ệ ộ ữ
DƯỠNG
Trang 28Đ C ĐI M C A Đ I TẶ Ể Ủ Ố ƯỢNG ĐI U CH NHỀ Ỉ
Trang 29Đ C ĐI M C A Đ I TẶ Ể Ủ Ố ƯỢNG ĐI U CH NHỀ Ỉ
giá.
Trang 30PH ƯƠ NG PHÁP ĐI U CH NH Ề Ỉ
C A LU T HN & GĐ Ủ Ậ
TS. BÙI QUANG XUÂN
LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH Ậ
Trang 31PHƯƠNG PHÁP ĐI U CH NH C A LU T HN & GĐỀ Ỉ Ủ Ậ
KHÁI NI M: Ệ
Nhà n ướ c s d ng đ tác đ ng lên các ử ụ ể ộ
quan h nhân thân và các quan h tài ệ ệ
s n thu c đ i t ả ộ ố ượ ng đi u ch nh c a ề ỉ ủ
Lu t HN & GĐ ậ
Trang 32Đ C ĐI M C A PHẶ Ể Ủ ƯƠNG PHÁP ĐI U CH NHỀ Ỉ
Quy n và nghĩa v c a ề ụ ủ
Trang 33§ Ph ươ ng pháp đi u ch nh ề ỉ
c a Lu t Hôn nhân và gia ủ ậ
đình là nh ng ữ cách
th c ứ , bi n pháp ệ mà các quy
ph m pháp lu t ạ ậ hôn nhân gia đình
Trang 34§ Ph ươ ng pháp đi u ch nh c a ề ỉ ủ
Trang 35Anh hay ch hãy nêu và phân ị
tích:
1 khái ni m Lu t Hôn nhân ệ ậ
và gia đình
2 Đ i t ố ượ ng đi u ch nh ề ỉ
3 Ph ươ ng pháp đi u ch nh ề ỉ
4 Liên h th c ti n ệ ự ễ
CHÚNG TA
CÙNG CHIA
S …Ẻ
Trang 36KHÁI NI M GIA ĐÌNH Ệ
TS. BÙI QUANG XUÂN
LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH Ậ
Trang 37KHÁI NI M GIA ĐÌNHỆ
“Gia đình là t p h p nh ng ậ ợ ữ
ng ườ i g n bó v i nhau do ắ ớ
quan h hôn nhân, quan h ệ ệ
huy t th ng ho c quan h ế ố ặ ệ
nuôi d ưỡ ng, làm phát sinh
các quy n và nghĩa v gi a ề ụ ữ
h v i nhau theo qui đ nh ọ ớ ị
c a Lu t này”. ủ ậ (Đi u 3 Kho n 2 Lu t HN&GĐ 2014) ề ả ậ
Trang 38§ Hãy can đ m lên và yên n gia đình. ả ổ
§ Ng ườ i đàn ông càng ch đ ng, tìm đ ủ ộ ượ c
ng ườ ợ i v cho mình và chung th y v i nàng, ủ ớ
anh ta càng thành công và h nh phúc. ạ
§ Chung th y bên c nh m t ng ủ ở ạ ộ ườ i ph n ụ ữ
s khi n b n đi trên con đ ẽ ế ạ ườ ng h nh phúc ạ
nh t mà b n có th đi ấ ạ ể
Trang 41KHI V GIÀ H I THĂM VÀ KHOE NHAU CÁI GÌ ?Ề Ỏ
Trang 43NGUYÊN T C HÔN Ắ
NHÂN
TS. BÙI QUANG XUÂN
LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH Ậ
Trang 44Những nguyên tắc cơ bản của luật hôn nhân và
gia đình
Trang 45NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
N i dung c th :ộ ụ ể (Đi u 2 ề
Trang 46NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LUẬT HÔN NHÂN
Trang 47NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LUẬT HÔN NHÂN
– Không phân bi t đ i x gi a các con trong gia đình. ệ ố ử ữ
– Nhà n ướ c và toàn xã h i có ộ trách nhi m ệ b o v ả ệ ph ụ
n ữ và tr em ẻ , giúp đ ng ỡ ườ i ph n th c hi n ụ ữ ự ệ ch c ứ
năng cao quý c a ng ủ ườ i m ẹ
Trang 48§ Các qu c gia trên th gi i ố ế ớ
t n t i nhi u ki u hôn ồ ạ ề ể
nhân khác nhau nh hôn ư
nhân m t v m t ch ng, ộ ợ ộ ồ
hôn nhân nhi u v nhi u ề ợ ề
ch ng, hôn nhân đa thê, ồ
hôn nhân đ ng tính, nam ồ
n s ng chung nh v ữ ố ư ợ
ch ng,… ồ
Đi u 36 Hi n pháp 2013ề ế
Trang 49NGUYÊN T C HÔN NHÂN THEO PHÁP LU T VI T NAM Ắ Ậ Ệ
§ Tuy nhiên, pháp lu t Vi t ậ ệ
Nam hi n nay ch công ệ ỉ
nh n ch đ hôn nhân m t ậ ế ộ ộ
v m t ch ng. ợ ộ ồ
§ Đ i v i hôn nhân gi a ố ớ ữ
nh ng ng ữ ườ i cùng gi i ớ
Trang 50NGUYÊN T C HÔN NHÂN THEO PHÁP LU T VI T NAM Ắ Ậ Ệ
§ M c đích c b n nh t và ụ ơ ả ấ
quan tr ng nh t c a hôn ọ ấ ủ
nhân là vi c sinh s n, nuôi ệ ả
d ưỡ ng và giáo d c con cái c a ụ ủ
v ch ng. Hôn nhân góp ph n ợ ồ ầ
duy trì nòi gi ng, đ m b o ố ả ả
t ươ ng lai t n t i c a c m t ồ ạ ủ ả ộ
nhau, đ ượ c xác l p sau khi ậ
nam n đăng ký k t hôn khi ữ ế
đ đi u ki n k t hôn và ủ ề ệ ế
ti n hành t i c quan có ế ạ ơ
th m quy n ẩ ề
Đi u 36 Hi n pháp 2013ề ế
Trang 51TRƯỜNG Đ I H C TRÀ VINHẠ Ọ
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO T O TR C TUY NẠ Ự Ế
ISO 9001:2008
LU T HÔN Ậ
NHÂN & GIA ĐÌNH
LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNH Ậ
TS. BÙI QUANG XUÂN
Trang 53CÁC CH C NĂNG XÃ H I C A GIA ĐÌNHỨ Ộ Ủ
Trang 57PHÁP
§ T NGUY N, BÌNH Đ NGỰ Ệ Ẳ
§ CƯỠNG CHẾ
Trang 593. X lý vi c ử ệ
k t hôn trái ế
pháp lu t đ ậ ượ c quy đ nh nh ị ư
th nào? ế
CHÚNG TA
CÙNG CHIA
S …Ẻ
Trang 60§ S t ự ưở ng t ượ ng c a ủ
ph n di n ra r t ụ ữ ễ ấ
nhanh chóng;
§ Nó nh y t thán ph c ả ừ ụ
sang tình yêu, r i t ồ ừ
tình yêu sang hôn nhân ch ỉ trong kho ng kh c ả ắ
Trang 61Có ba ng ườ ạ i b n
Trang 62N I DUNG C THỘ Ụ Ể
§ Hôn nhân gi a công dân Vi t Nam thu c ữ ệ ộ
các dân t c, tôn giáo, gi a ng ộ ữ ườ i theo tôn giáo v i ng ớ ườ i không theo tôn giáo, gi a ữ
ng ườ i có tín ng ưỡ ng v i ng ớ ườ i không có tín ng ưỡ ng, gi a công dân Vi t Nam v i ữ ệ ớ
ng ườ i n ướ c ngoài đ ượ c tôn tr ng và ọ
đ ượ c pháp lu t b o v ậ ả ệ Điều 2 Luật HN&GĐ 2014)
Trang 63N I DUNG C TH Ộ Ụ Ể
và gia đình có trách
nhi m b o v , h ệ ả ệ ỗ
Trang 64S PHÁT TRI N C A LU T HN & GĐỰ Ể Ủ Ậ
Trang 66NGU N C A LU T HN & GĐỒ Ủ Ậ
Trang 67NGU N C A LU T HN & GĐỒ Ủ Ậ
1 Khái ni m: ệ
Ngu n c a Lu t HN & GĐ là ồ ủ ậ
các văn b n pháp lu t ch a ả ậ ứ
đ ng các quy ph m đi u ch nh ự ạ ề ỉ
các quan h hôn nhân và gia ệ
đình.
Trang 68NGU N C A LU T HN & GĐỒ Ủ Ậ
2. Ngu n c a Lu t HN & GĐ: ồ ủ ậ
Trang 694. Gi i quy t h u qu ả ế ậ ả
c a vi c nam, n chung ủ ệ ữ
Trang 70CÂU H I ÔN T P Ỏ Ậ
1 Theo Lu t hôn nhân và gia đình năm 2014, ậ
nh ng nguyên t c c b n c a ch đ hôn nhân ữ ắ ơ ả ủ ế ộ
và gia đình n ở ướ c ta đ ượ c quy đ nh nh th ị ư ế
nào?
2 Đ b o v ch đ hôn nhân và gia đình, Nhà ể ả ệ ế ộ
n ướ c ta c m th c hi n nh ng hành vi nào? ấ ự ệ ữ
3 X lý vi c k t hôn trái pháp lu t đ ử ệ ế ậ ượ c quy đ nh ị
Trang 71LU T HÔN NHÂN & GIA ĐÌNHẬ
TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
Trong bài này, chúng ta đã tìm hiểu một
số nội dung cơ bản sau
§ Khái niệm về hôn nhân và các đặc
điểm của hôn nhân; khái niệm và các chức năng cơ bản về gia đình;
§ Nhiệm vụ và các nguyên tắc cơ bản
của Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam;
§ Khái niệm, đặc điểm và các vấn đề liên
quan đến quan hệ pháp luật hôn nhân
và gia đình;
§ Các vấn đề pháp lí liên quan đến kết
hôn.