Nội dung bài học môn Ngữ Văn tuần 24_Tuần 6 HKII_Năm học 2020-2021

Nhà nước từng trọng đãi hiền tài, làm đến mức cao nhất để khích lệ nhân tài, đề cao danh tiếng, phong chức tước, cấp bậc, ghi tên ở bảng vàng, ban yến tiệc…Nhưng Thân Nhân Trung cho rằng[r]

TRƯỜNG THPT BÌNH CHÁNH

I ĐOẠN VĂN THUYẾT MINH

Nước là yếu tố thứ hai quyết định sự sống sau không khí Nước chiếm khoảng 70-75% trọng lượng

cơ thể, và quyết định tới toàn bộ quá trình sinh hóa diễn ra trong cơ thể con người Khi cơ thể mất nước, tình trạng rối loạn chuyển hóa sẽ xảy ra, Protein và Enzyme sẽ không đến được các cơ quan để nuôi cơ thể, thể tích máu giảm, chất điện giải mất đi và cơ thể không hoạt động chính xác Nếu không uống đủ nước

sẽ gây ra nhiều bệnh khác như: sỏi thận; trí nhớ kém; thiếu tập trung; tinh thần và tâm lý giảm sút.

Xét ngữ liệu:

I ĐOẠN VĂN THUYẾT MINH

1.a/62 Đoạn văn là phần văn bản được quy ước tính từ chỗ viết hoa lùi đầu dòng đến chỗ chấm xuống dòng và thường biểu đạt một ý tương đối hoàn chỉnh.

Thế nào là một

đoạn văn?

I ĐOẠN VĂN THUYẾT MINH

Một đoạn văn cần đạt được những yêu cầu nào?

I ĐOẠN VĂN THUYẾT MINH

yêu cầu sau:

- Tập trung làm rõ một ý chung, một chủ đề chung thống nhất và duy nhất

- Liên kết chặt chẽ với các đoạn văn đứng trước và sau nó

- Diễn đạt chính xác, trong sáng

2 Điểm giống và khác nhau giữa đoạn văn

tự sự và đoạn văn thuyết minh

Xét ngữ liệu:

Ngày xưa, có chàng trai đã cứu sống một con rắn nước Con rắn ấy là con trai của Long Vương Long Vương mời chàng xuống thuỷ cung chơi và tặng chàng một viên ngọc để đền ơn Người thợ kim hoàn có lòng tham, biết là ngọc quý, bèn tìm cách đánh tráo Chàng trai rất buồn Thấy vậy, Chó và Mèo xin chủ đi tìm ngọc Lấy được ngọc, Chó và Mèo chạy một mạch về nhà Nhận lại ngọc, chàng vui mừng khôn xiết.

2

Nhà sàn là công trình kiến trúc dùng để ở hoặc với mục đích khác Toàn bộ nhà sàn được dựng bằng vật liệu tự nhiên, nhiều cột chống Không gian nhà sàn gồm: mặt sàn, gầm sàn, ba khoang lớn nhỏ, hai bên là cầu thang Nhà sàn được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau như: sinh hoạt, ăn ở, tiếp khách Nhà sàn xuất hiện từ thời Đá Mới và phổ biến ở miền núi Việt Nam và khu vực Đông Nam Á Nhà sàn có nhiều tiện ích, phù hợp với địa hình phức tạp, vừa tận dụng nguyên liệu tại chỗ, vừa giữ được vệ sinh và phòng ngừa thú dữ Nhà sàn ở các dân tộc miền núi nước

ta đã đạt tới trình độ kĩ thuật và thẩm mĩ cao, đã, đang là đối tượng hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước.

1

2/62 Điểm giống và khác nhau giữa đoạn văn

tự sự và đoạn văn thuyết minh

Giống

nhau

Cùng là một đoạn văn, đều có 3 phần mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn; các câu trong đoạn văn đều tập trung làm rõ chủ đề

Khác

nhau

- Giới thiệu cấu tạo, một đặc điểm, tính chất, giá trị của đối tượng một cách khách quan

- Kể lại trọn vẹn diễn biến của sự việc

=> Vì mục đích khác nhau

Khẳng định, nêu giá trị của đối

tượng thuyết minh

Mở đoạn

Thân đoạn

Kết đoạn

II. VIẾT ĐOẠN VĂN THUYẾT MINH

Giả sử phải viết một đoạn văn thuyết minh để cung cấp cho người đọc những

hiểu biết về bài văn bia "Hiền tài là

nguyên khí của quốc gia" của Thân Nhân

Trung cần:

Phác thảo qua dàn ý đại cương cho bài viết

Dàn ý thuyết minh về bài văn bia của Thân Nhân Trung MB: Giới thiệu bài văn bia… (PP: so sánh hoặc nêu ví dụ )

TB: - Vài nét về tác giả; thể loại, nhan đề, vị trí đoạn

trích ( PP: Nêu định nghĩa, nêu số liệu, liệt kê )

Với Anh-xtanh, thời gian [ ] trở nên co dãn khi nó tỏ

ra phụ thuộc vào chuyển động của người quan sát Nếu

ta chuyển động càng nhanh thì thời gian càng chậm lại Chẳng hạn, một người ở trên con tàu vũ trụ bay với vận tốc bằng 87% vận tốc ánh sáng sẽ thấy thời gian chậm lại một nửa Anh ta sẽ già đi chậm hơn hai lần so với người sinh đôi với anh ta ở trái Đất Người sinh đôi với anh ta ở trái Đất có nhiều nếp nhăn và tóc bạc sớm hơn anh ta Tim anh ta đập nhanh hơn và anh ta ăn nhiều bữa hơn, uống nhiều rượu vang hơn và đọc sách nhiều

hơn Đó là nghịch lí cặp sinh đôi của Lăng-giơ-vanh (tên của mhà vật lí người Pháp phát biểu nghịch lí này) [ ] Ở

99% vận tốc ánh sáng, thời gian chậm lại 7 lần Ở 99,9

% vận tốc ánh sáng, thời gian chậm lại 22,4 lần.

Yâu cầu 1: Viết đoạn văn giới thiệu về vai trò của hiền tài đối với đất nước

* PP: Giải thích, phân tích

Yêu cầu 2: Viết đoạn văn giới thiệu về ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ

* PP: Phân tích, nêu ví dụ, liệt kê

II VIẾT ĐOẠN VĂN

Về nội dung, bài kí trước hết khẳng định vai trò của

hiền tài đối với quốc gia Hiền tài là nguyên khí của quốc gia

là một mệnh đề mang tính chất khẳng định: người tài cao, học rộng là khí chất ban đầu làm nên sự sống còn và phát triển của đất nước, xã hội Hiền tài có quan hệ lớn đến sự

thịnh suy của đất nước: Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh,

rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp.

Nhà nước từng trọng đãi hiền tài, làm đến mức cao nhất để khích lệ nhân tài, đề cao danh tiếng, phong chức tước, cấp bậc, ghi tên ở bảng vàng, ban yến tiệc…Nhưng Thân Nhân Trung cho rằng những việc đã làm chưa xứng với vai trò, vị trí của hền tài, vì vậy cần phải khắc bia tiến sĩ để lưu danh

sử sách.

Đoạn văn giới thiệu về vai trò của hiền tài đối

với đất nước

- Nắm vững các kiến thức về đoạn văn thuyết minh và các kĩ năng viết đoạn văn thuyết minh

- Có đủ những tri thức cần thiết và chuẩn xác để làm rõ ý chung của đoạn

- Sắp xếp hợp lí các tri thức đó theo một trình tự

rõ ràng, rành mạch

- Vận dụng đúng đắn, sáng tạo những phương pháp thuyết minh và diễn đạt để đoạn văn trở nên cụ thể, sinh động, hấp dẫn

Để có thể viết tốt một đoạn văn thuyết

minh cần:

Việc khắc bia lưu danh tiến sĩ có ý nghĩa vô cùng to lớn, trước hết, nó

khuyến khích nhân tài, khiến cho kẻ sĩ

trông vào mà phấn chấn hâm mộ, rèn

luyện danh tiết gắng sức giúp vua Thêm

vào đó, noi gương hiền tài ngăn ngừa

điều ác, kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện

theo đó mà gắng Sau cùng, việc khắc bia

ghi tên tiến sĩ còn làm cho đất nước hưng

thịnh, bền vững dài lâu dẫn việc dĩ vẵng,

chỉ lối tương lai, vừa để rèn giũa danh

tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh

2/ 63 Giới thiệu một con người

Giới thiệu chung về nhân vật định thuyết minh với những đặc điểm nổi bật để tạo sự chú ý (PP: So sánh hoặc nêu ví dụ…)

- Lai lịch của nhân vật: tên tuổi, quê hương, lĩnh vực hoạt

MB:

miền

quê

Giới thiệu chung về miền quê, nét đặc sắc riêng

để tạo ấn tượng ( PP: So sánh; nêu ví dụ )

- Giới thiệu về vị trí, những nét chính của vùng quê

ở từng phương diện…

- Thuyết minh về vẻ đẹp cảnh quan: Thiên nhiên

(sông, rừng biển…), nhân tạo (nhà cửa, đường sá…)

* PP: Liệt kê; nêu ví dụ; phân tích; so sánh

- Thuyết minh văn hóa, con người (phong tục, lễ

KB:

TB:

MB:

- Giới thiệu vị trí địa lí: (Địa chỉ/ nơi tọa lạc ?; diện tích

nơi đó ?; rộng lớn hay nhỏ?; cảnh vật xung quanh ra sao ?; có thể đến đó bằng phương tiện gì ?) ( PP : Dùng

số liệu; nêu ví dụ…)

- Nguồn gốc (lịch sử hình thành): Có từ khi nào?; do ai

khởi công (làm ra)?; xây dựng trong bao lâu? (PP:

Nêu định nghĩa; chú thích; phân tích; so sánh…)

- Cảnh bao quát đến chi tiết

(PP: Phân tích; so sánh; dùng số liệu…)

- Giá trị văn hóa, lịch sử

phong

trào

Giới thiệu sơ lược về phong trào

* PP : Liệt kê; nêu ví dụ; dùng số liệu

- Giới thiệu về kết qủa của phong trào

- Giới thiệu về nội dung phong trào, người

tổ chức, cách tổ chức, số lượng người tham gia. (PP: phân tích, giải thích)

A Kể lại diễn biến sự việc, hiện tượng

B Thể hiện một chủ đề nhất quán

C Sử dụng nhiều phương diện liên kết

D Thường có câu chủ đề

tự sự khác đoạn văn thuyết minh ở điểm

nào?

Bài tập trắc nghiệm

A Tìm kết cấu hợp lí cho đoạn văn, phương pháp thuyết minh và cách diễn đạt phù hợp, hiệu quả

cần thiết và chuẩn xác để làm rõ ý chung, sắp xếp hợp lí các tri thức đó theo một thứ tự hợp lí, vận dụng sáng tạo phương pháp thuyết minh

C Tìm ra ý chung, diễn biến sự việc, hiện tượng

để làm rõ đoạn văn thuyết minh

Câu 3: Để viết tốt đoạn văn thuyết minh,

ta cần phải làm gì?

17/02/21 25