Nội dung• Định nghĩa thị trường vốn quốc tế • Lợi ích mà thị trường vốn quốc tế mang lại • Hoạt động của thị trường vốn quốc tế - Nợ và cổ phần: thực đơn của tài sản quốc tế - Hoạt động
Trang 1Template: Copyright Thomas Bishop 7-1
TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
Bài 8
Thị trường vốn quốc tế
Trang 2Nội dung
• Định nghĩa thị trường vốn quốc tế
• Lợi ích mà thị trường vốn quốc tế mang lại
• Hoạt động của thị trường vốn quốc tế
- Nợ và cổ phần: thực đơn của tài sản quốc tế
- Hoạt động ngân hàng quốc tế, thị trường
eurocurrencies, eurobonds và cổ phiểu quốc tế
- Sự phát triển của thị trường vốn quốc tế.
• Một số vấn đề của thị trường vốn quốc tế
Trang 3Định nghĩa Thị trường vốn quốc tế
• Thị trường vốn quốc tế là thị trường mà ở đó người dân của các quốc gia khác nhau trao đổi tài sản với nhau
Không phải một thị trường thống nhất mà là một nhóm các thị trường được liên kết chặt chẽ với nhau.
Sự trao đổi tiền tệ quốc tế diễn ra ở thị trường ngoại hối
là một phần quan trọng trong thị trường vốn quốc tế.
Các tài sản được trao đổi bao gồm cổ phiếu và chứng khoán của các quốc gia khác nhau bên cạnh các tài
khoản tiền gửi định giá bằng các đồng tiền khác nhau
Trang 4Ba dạng thu lợi từ thương mại
1. Trao đ i hàng hoá/d ch v ổ ị ụ
l y hàng hoá/d ch vấ ị ụChuyên môn hoá s n xu tả ấ
2.Trao đ i hàng ổ
hoá/d ch v l y tài s nị ụ ấ ả
Th ng m i ươ ạliên th i gianờ
3. Trao đ i tài s n l y tài s nổ ả ấ ả
Đa d ng hoá danh m c đ u tạ ụ ầ ư
Trang 5Lợi ích của thị trường vốn quốc tế
• Lo ngại rủi ro (Risk Aversion): Con người không ưa
Ví dụ: Bạn được mời chơi sấp ngửa, nếu đoán đúng
được $1000, đoán sai mất $1000
-> Giá trị kỳ vọng = (1/2)x$1000+(1/2)x(-$1000)=0 -> Người không ưa thích rủi ro sẽ không tham gia
Biểu hiện: Sự phát triển của dịch vụ bảo hiểm (cho phép con người bảo vệ bản thân và gia đình họ khỏi những nguy cơ rủi ro.
Trang 6Lợi ích của thị trường vốn quốc tế
• Đa dạng hoá danh mục đầu tư (Portfolio Diversification):
“Không bỏ tất cả trứng vào cùng một giỏ”
Trao đổi tài sản quốc tế làm cả hai bên cùng có lợi bởi nó làm
giảm rủi ro về tính sinh lợi của tài sản
Ví dụ: Có 2 QG, mỗi QG chỉ sở hữu 1 loại tài sản duy nhất là đất đai dùng để trồng xoài Khả năng thu hoạch xoài không chắc
chắn, xác suất 50%: QG1 thu được 100 tấn, QG2 thu được 50
tấn Xác suất 50% xảy ra ngược lại
Trung bình mỗi quốc gia thu được = (1/2)x100+(1/2)x50=75 tấn Rủi ro cao vì không biết được hay mất mùa (được 100 hay 50 tấn)
cổ phần đất QG1 Mỗi quốc gia chắc chắn thu được 75 tấn
Trang 7Hoạt động của thị trường vốn quốc tế
• Hàng hóa: Tài sản = công cụ nợ + công cụ cổ phần
Công cụ nợ: trái phiếu, tiền gửi ngân hàng …
Công cụ cổ phần: cổ phiếu
Công cụ nợ vs Công cụ cổ phần???
• Công cụ nợ xác định người phát hành phải trả lại một giá trị cố định (gốc và lãi) bất kể tình hình kinh tế như thế nào
• Công cụ cổ phần: Không phải một khoản cố định, dựa vào tình hình kinh tế và lợi nhuận của công ty
Trang 8Hoạt động của thị trường vốn quốc tế
• Cấu trúc:
Các Ngân hàng thương mại
• Nợ ngân hàng: tiền gửi kỳ hạn, vay ngắn hạn từ tổ chức TC khác
• Tài sản ngân hàng: Các khoản cho vay, tiền gửi tại các ngân hàng khác
và trái phiếu
Các tập đoàn, đặc biệt TNCs
• Huy động vốn đầu tư thông qua bán cổ phiếu, vay mượn từ các ngân hàng quốc tế hoặc tổ chức tín dụng khác, bán trái phiếu
Các tổ chức tài chính phi ngân hàng
• Công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí, quỹ tương hỗ, quỹ phòng hộ
• Đa dạng hoá danh mục đầu tư thông qua đầu tư vào tài sản nước ngoài
Các Ngân hàng Trung Ương và cơ quan CP khác
• Ngân hàng Trung Ương can thiệp vào thị trường ngoại hối
• Cơ quan CP khác vay mượn nước ngoài
Trang 9Hoạt động ngân hàng ở nước ngoài
• Xu hướng toàn cầu hoá hoạt động ngân hàng
• Loại hình tổ chức của hoạt động ngân hàng ở nước ngoài
Văn phòng ở nước ngoài: sắp xếp cho vay và chuyển khoản nhưng không được nhận tiền gửi
Ngân hàng con ở nước ngoài: Chỉ khác ngân hàng địa
phương ở chủ sở hữu (thuộc sở hữu của ngân hàng nước ngoài); chịu sự quy định như ngân hàng địa phương, không chịu sự quy định của quốc gia có công ty mẹ
Chi nhánh nước ngoài: tiến hành các hoạt động giống ngân hàng địa phương, chịu sự quy định của cả trong nước và nước ngoài; tuy nhiên có thể được hưởng quy định nào có lợi hơn
Trang 10Hoạt động kinh doanh tiền tệ ở nước ngoài
• Khoản tiền gửi ở nước ngoài (eurocurrencies) là khoản tiền gửi được định danh bằng đồng tiền không phải đồng tiền của quốc gia mà ngân hàng cư trú/ được định danh bằng ngoại tệ
• Ví dụ: Euro-đô la là khoản tiền gửi định danh USD tại một ngân hàng ngoài nước Mỹ
Trang 11Sự phát triển của thị trường
TMQT không gắn với nước Anh
- 1950s, Liên Xô đã chuyển các khoản tiền gửi đô la tại các ngân hàng Mỹ sang các ngân hàng ở Châu Âu
- 1960s: các quy định mới của Mỹ đối với kiểm soát vốn
và điều tiết ngân hàng
- 1970-1980: các nước OPEC gửi dollar thu được từ
bán dầu tại các NH ngoài nước Mỹ
Trang 12Động lực phát triển hoạt động TM và trao đổi tiền tệ ở nước ngoài
1. Sự phát triển của thương mại và kinh doanh
quốc tế
2. Tránh các quy định và thuế nội địa
3. Các yếu tố chính trị
Trang 13Sự nguy hiểm của đổ vỡ ngân hàng
• Ngân hàng thất bại khi không có đủ tài sản để trả nợ.
Khoản nợ chính của các NHTM là giá trị các khoản tiền gửi,
và NHTM mất tính thanh khoản/thất bại khi học không thể trả các khoản tiền gửi
Nếu giá trị tài sản giảm xuống, ví dụ do nhiều khoản cho vay không đòi lại được thì khoản nợ sẽ lớn hơn giá trị tài sản;
NH có thể bị phá sản
Có trường hợp tình trạng tài chính của NH vẫn tốt nhưng có tin đồn/kỳ vọng xấu về NH khiến người gửi tiền rút tiền hàng loạt làm NH mất tính thanh khoản tạm thời
Trang 14Sự nguy hiểm của đổ vỡ ngân hàng
Ng i g i ti n m t ni m tin ườ ử ề ấ ề
> Rút ti n hàng lo t (Hi u ề ạ ệ
Trang 15Quy định đối với hoạt động ngân hàng
1 Bảo hiểm tiền gửi
Bảo hiểm cho người gửi tiền tối đa tới $250.000 (tại
Mỹ) khi ngân hàng sụp đổ
Tránh đổ vỡ ngân hàng do thiếu thông tin: tránh
trường hợp người gửi tiền rút tiền ồ ạt khi không chắc chắn về tình hình tài chính của ngân hàng
Gây ra “rủi ro đạo đưc” (“moral hazard”):
• NH sẽ chấp nhận các khoản vay có tính rủi ro cao hơn
vì họ không phải chịu trách nhiệm đầy đủ nếu thất bại
do đã được bảo hiểm;
• Người gửi tiền sẽ không còn giám sát hoạt động của
ngân hàng một cách chặt chẽ như trước do đã có khoản bảo hiểm cho tiền gửi của mình tại ngân hàng
Trang 16Quy định đối với hoạt động ngân hàng
2 Yêu cầu dự trữ
Ngân hàng được yêu cầu phải giữ lại một tỷ lệ nhất định
trong tổng giá trị tiền gửi trong tài khoản dự trữ tại NHTW
Khoản dự trữ này không được phép cho vay hay tham gia
vào các hoạt động khác, nhằm đảm bảo tính thanh khoản của ngân hàng
Trang 17Quy định đối với hoạt động ngân hàng
3 Yêu cầu về vốn và hạn chế về tài sản
Vốn ngân hàng = Tài sản – Nợ = Giá trị cổ phiếu của các
cổ đông góp vốn vào ngân hàng
Vốn ngân hàng càng lớn sẽ cho phép cho phép ngân hàng
có một khoản sẵn sàng để bù đắp cho các khoản nợ xấu
Các hạn chế về tài sản giúp ngân hàng tránh nắm giữ quá
nhiều tài sản rủi ro
Các hạn chế về tài sản cũng khuyến khích đa dạng hoá
danh mục tài sản của ngân hàng (không được cho 1 khách hàng, công ty, chính phủ nước ngoài nào vay quá nhiều)
Trang 18Quy định đối với hoạt động ngân hàng
4 Kiểm tra ngân hàng
Kiểm tra thường xuyên giúp ngăn chặn ngân hàng tham
gia vào các hoạt động mạo hiểm
5 Người cho vay cuối cùng
Các ngân hàng trung ương đóng vai trò là người cho vay
cuối cùng: cho các ngân hàng có vấn đề thanh khoản vay
để tránh đổ vỡ ngân hàng
Vấn đề “rủi ro đạo đức”
Trang 19Những khó khăn trong quy định hoạt động ngân hàng quốc tế
1 Bảo hiểm tiền gửi ở Mỹ lên tới $250.000; tuy nhiên
gía trị tiền gửi trong hệ thống ngân hàng quốc tế
thường lớn hơn nhiều -> bảo hiểm không đủ để
đảm bảo cho người gửi tiền
2 Yêu cầu dự trữ đóng vai trò giống bảo hiểm cho
người gửi tiền, nhưng các QG không thể đưa ra yêu cầu dự trữ cho khoản tiền gửi bằng ngoại tẹ tại các văn phòng, chi nhanh và công ty con ở nước ngoài
Trang 20Những khó khăn trong quy định hoạt động ngân hàng quốc tế
3 Kiểm tra ngân hàng, yêu cầu vốn và hạn chế về tài
sản rất khó tiến hành trên phạm vi quốc tế
Khoảng cách và rào cản ngôn ngữ
Tài sản khác nhau với đặc điểm khác nhau tồn tại ở các
QG khác nhau khiến việc đánh giá trở nên khó khăn
Thẩm quyền không rõ ràng: nếu một công ty con của NH Ý
đặt tại London cung cấp dịch vụ tiền gửi USD thì phải áp dụng quy định của nước nào?
Trang 21Những khó khăn trong quy định hoạt động ngân hàng quốc tế
4 Không có người cho vay cuối cùng
Đôi khi IMF hoạt động như là người cho vay cuối cùng đối
với các chính phủ có vấn đề nghiêm trọng về BOP
5 Các tổ chức tài chính phi ngân hang ngày càng hoạt
động mạnh mẽ nhưng thiếu cơ chế kiểm soát, theo dõi đối với các tổ chức này
6 Chứng khoán phái sinh và tài sản chứng khoán hóa
khiến việc đánh giá sự ổn định tài chính và rủi ro
của thị trường trở nên khó khăn
Tài sản chứng khoán hóa là sự kết hợp giữa các tài sản không thanh khoản khác nhau như các khoản nợ được bán như chứng khoán
Trang 22Hợp tác quốc tế
• Hiệp ước Basel (1988, 2006) đưa ra các quy định
tiêu chuẩn và kế toán cho các tổ chức tài chính quốc tế.
Đưa ra tiêu chuẩn vốn ngân hàng cho các quốc gia
Xây dựng các quy định về vốn dựa trên độ rủi ro, theo đó các tài sản rủi ro sẽ yêu cầu một luonwgj vốn ngân hàng cao hơn
Trang 23Cuộc khủng hoảng TC 2007-2008
Trang 25Video hay gi i thích v kh ng ho ng TC 20072008 ả ề ủ ả
http://www.youtube.com/watch?v=JVSpPXterd0