Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW Bảng cân đối tài sản của NHTW: tài sản nợ Tài sản nợ của ngân hàng trung ương gồm i Tiền trong lưu thông ii Dự trữ của các ngân hàng thương
Trang 1Chương 6: Tỷ giá cố định và can thiệp trên thị
trường ngoại tệ
1
Trang 2Mục tiêu
- Việc xác định sản lượng và tác động của các chính sách tài khóa và tiền tệ trong một chế độ tỷ giá cố định.
2
Trang 3Sự cần thiết nghiên cứu tỷ giá cố định
Các chế độ tỷ giá cố định được sử dụng rộng rãi trong các nước đang phát triển
Tỷ giá cố định cũng được sử dụng trong các thỏa thuận hợp tác tiền tệ khu vực
Nghiên cứu chế độ tỷ giá cố định giúp hiểu được cách thực ngân hàng trung ương can thiệp vào thị trường ngoại tệ.
3
Trang 4Nội dung
Can thiệp ngoại tệ của ngân hàng trung ương và cung tiền.
Can thiệp ngoại tệ trong chế độ tỷ giá cố định.
Chính sách ổn định hóa
Khủng hoảng cán cân thanh toán.
Chế độ thả nổi có quản lý và can thiệp vô hiệu hóa.
Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
4
Trang 51 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Bảng cân đối tài sản của ngân hàng trng ương và cung tiền
Bảng cân đôi tài sản của NHTW ghi lại tất cả các tài sản có và tài sản nợ
Việc tăng tài sản được ghi vào bên có
Sự gia tăng tài sản nợ được ghi vào bên nợ của bảng cân đối tài sản
5
Trang 61 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Bảng cân đối tài sản của NHTW: tài sản có
Tài sản có gồm tài sản nội địa và tài sản nước ngoài
Tài sản nước ngoài gồm ngoại tệ, trái phiếu nước ngoài và các giấy tờ có giá khác
Tài sản ngoại tệ của ngân hàng trung ương tạo thành dự trữ ngoại tệ hay dự trữ quốc tế
Tài sản nội địa chủ yếu gồm trái phiếu chính phủ và tín dụng tới các ngân hàng thương mại.
6
Trang 71 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Bảng cân đối tài sản của NHTW: tài sản nợ
Tài sản nợ của ngân hàng trung ương gồm
i) Tiền trong lưu thông
ii) Dự trữ của các ngân hàng thương mại
Tài sản có của ngân hàng trung ương ngang bằng với tài sản nợ cộng với lợi nhuận
Để đơn giản chúng ta giả thiết lợi nhuận (Net Worth) của ngân hàng trung ương bằng 0
7
Trang 81 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Can thiệp của ngân hàng trung ương và cung tiền
Chúng ta xem xét hai nghiệp vụ của ngân hàng trung ương là nghiệp vụ thị trường mở và nghiệp vụ ngoại tệ.
Với giả thiết lợi nhuận bằng 0, sự thay đổi trong tài sản nợ sẽ đi liền với thay đổi tương đương trong tài sản có.
8
Trang 91 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Nghiệp vụ thị trường mở và cung tiền
Việc mua hay bán tài sản nội địa của ngân hàng trung ương có tác động đến cung tiền.
Khi ngân hàng tủng ương mua trái phiếu chính phủ, cung tiền sẽ tăng lên
Khi ngân hàng tủng ương bán trái phiếu chính phủ, cung tiền sẽ giảm
9
Trang 101 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Nghiệp vụ ngoại tệ và cung tiền
Can thiệp trên thị trường ngoại tệ được thực hiện thông qua việc mua hay bán các tài sản nước ngoài.
Khi ngân hàng trung ương bán tài sản nước ngoài, cung tiền sẽ giảm
Khi ngân hàng trung ương mua tài sản nước ngoài, cung tiền sẽ tăng
10
Trang 111 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Can thiệp vô hiệu hóa (Sterlized Intervention)
Các nghiệp vụ ngoại tệ và thị trường mở có thể có tác động không mong muốn tới cung tiền
Ngân hàng trung ương có thể vô hiệu hóa (sterlize) tác động của nghiệp vụ ngoại tệ tới cung tiền bằng cách kết hợp các can thiệp trên thị trường ngoại tệ với can thiệp trên thị trường mở
11
Trang 121 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Can thiệp vô hiệu hóa (Sterlized Intervention)
Can thiệp vô hiệu hóa là sự kết hợp giữa một nghiệp vụ ngoại tệ và nghiệp vụ thị trường mở theo chiều ngược lại
Khi ngân hàng trung ương bán ngoại tệ, cung tiền giảm xuống Để duy trì mức cung tiền ban đầu, ngân hàng trung ương có thể mua vào trái phiếu chính phủ
Khi ngân hàng trung ương mua ngoại tệ, cung tiền tăng lên Để duy trì mức cung tiền ban đầu, ngân hàng trung ương có thể bán ra trái phiếu chính phủ
12
Trang 131 Cung tiền và hoạt động can thiệp của NHTW
Cán cân thanh toán và cung tiền
Thay đổi trong cán cân thanh toán tác động tới dự trữ ngoại tệ và cung tiền.
Nếu cán thiệp trên thị trường ngoại tệ không được vô hiệu hóa, thâm hụt cán cân thanh toán làm giảm cung tiền và ngược lại, thặng dư trong cán cân thanh toán làm tăng cung tiền
Tác động của cán cân thanh toán tới cung tiền phụ thuộc vào cách thức bù đắp mất cân bằng cán cân thanh toán và mức độ can thiệp vô hiệu hóa của ngân hàng trung ương
13
Trang 142 Can thiệp ngoại tệ trong chế độ tỷ giá cố định
Can thiệp ngoại tệ
Can thiệp ngoại tệ được sử dụng để duy trì tỷ giá cố định
Ngân hàng trung ương bán ngoại tệ ra thị trường khi có thiếu hụt về nguồn cung ngoại tệ
Ngân hàng trung ương mua vào ngoại tệ khi có cung dư về ngoại tệ
14
Trang 152 Can thiệp ngoại tệ trong một chế độ tỷ giá cố định
Cân bằng trên thị trường ngoại tệ với tỷ giá cố định
Thị trường ngoại tệ cân bằng nếu điều kiện ngang giá lãi suất là đúng.
Trang 162 Can thiệp ngoại tệ trong một chế độ tỷ giá cố định
Cân bằng trên thị trường ngoại tệ với tỷ giá cố định
Với mức giá và tỷ giá không đổi, cân bằng trên thị trường ngoại tệ xác định mức cung tiền.
Ms/P = L(Y,R) = L(Y,R*)
Khi ngân hàng trung ương can thiệp vào thị trường ngoại tệ, cung tiền sẽ
tự động điều chỉnh để duy trì cân bằng trên thị trường tiền tệ
16
Trang 172 Can thiệp ngoại tệ trong một chế độ tỷ giá cố định
Cân bằng trên thị trường ngoại tệ với tỷ giá cố định: trường hợp thu nhập tăng
17
Trang 183 Chính sách kinh tế vĩ mô trong chế độ tỷ giá cố định
Chính sách tiền tệ trong chế độ tỷ giá cố định
Trong chế độ tỷ giá cố định, chính sách tiền tệ không có tác động đến sản lượng và tỷ giá Cung tiền tăng tạo áp lực làm mất giá đồng tiền trong nước Ngân hàng trung ương can thiệp để duy trì tỷ giá cố định bằng cách bán ra ngoại tệ Sự gia tăng trong tài sản nội địa bị triệt tiêu bởi sự giảm xuống trong dự trữ ngọai tệ
18
Trang 193 Chính sách kinh tế vĩ mô trong chế độ tỷ giá cố định
Chính sách tiền tệ trong chế độ tỷ giá cố định
19
Trang 203 Chính sách kinh tế vĩ mô trong chế độ tỷ giá cố định
Chính sách tài khóa trong chế độ tỷ giá cố định
Trong ngắn hạn, tăng chi tiêu chính phủ làm tăng sản lượng, cung tiền và dự trữ ngoại tệ
Trong dài hạn, với sản lượng ở mức cân bằng toàn dụng, chính sách tài khóa không có tác động đến sản lượng Tác động của việc tăng chi tiêu chính phủ bị triệt tiêu bởi sự tăng giá
20
Trang 213 Chính sách kinh tế vĩ mô trong chế độ tỷ giá cố định
Chính sách tài khóa trong chế độ tỷ giá cố định
21
Trang 223 Chính sách kinh tế vĩ mô trong chế độ tỷ giá cố định
Trang 233 Chính sách kinh tế vĩ mô trong chế độ tỷ giá cố định
Chính sách tỷ giá
23
Trang 244 Khủng hoảng cán cân thanh toán và sự bay vốn
Khủng hoảng cán cân thanh toán
Sự thay đổi đột ngột trong niềm tin của thị trường và tỷ giá kỳ vọng dẫn đến sự sụt
giảm mạnh dự trữ ngoại tệ và khủng hoảng cán cân thanh toán
Trong một chế độ tỷ giá cố định các nhà đầu tư có thể thay đổi kỳ vọng về tỷ giá khi có những sự
kiện bất lợi xẩy ra như thất nghiệp tăng cao, thâm hụt trong cán cân tài khoản vãng lai.
24
Trang 254 Khủng hoảng cán cân thanh toán và sự bay vốn
Khủng hoảng cán cân thanh toán trong chế độ tỷ giá cố định
Giả thiết thâm hụt tài khoản vãng lai gia tăng tạo ra kỳ vọng mất giá đối với đồng tiền
trong nước
Sự mất giá kỳ vọng của đồng tiền trong nước có thể dẫn đến sự sụt gảm mạnh trong
dự trữ ngoại tệ, sự gia tăng lãi suất, và khủng hoảng cán cân thanh toán
Khi có kỳ vọng mất giá của đồng tiền trong nước, ngân hàng trung ương sẽ phải can thiệp để duy
trì tỷ giá cố định Hoạt động can thiệp này khiến dự trữ ngoại tệ giảm, cung tiền giảm và lãi suất tăng.
25
Trang 264 Khủng hoảng cán cân thanh toán và sự bay vốn
Khủng hoảng cán cân thanh toán trong chế độ tỷ giá cố định
26
Trang 274 Khủng hoảng cán cân thanh toán và sự bay vốn
Sự bay vốn (Capital flight) và khủng hoảng tiền tệ
Sự bay vốn (Capital flight) là sự sụt giảm trong dự trữ ngoại tệ khi có một kỳ vọng mất
giá của đồng tền trong nước
Sự bay vốn có thể dẫn đến khủng hoảng tiền tệ khi mức dự trữ ngoại tệ thấp và kỳ
vọng mất giá của đồng tiền trong nước là lớn
27
Trang 285 Can thiệp vô hiệu hóa trong chế độ thả nổi có quản lý
Thay thế tài sản hoàn hảo (Perfect Asset Substitutability)
Cho đến nay, chungsta luôn giả thiết là các tài sản nội địa và tài sản nước ngoài là thay thế hoàn hảo
Với giả thiết thay thế hoàn hảo, các nhà đầu tư trung lập trong việc đầu tư vào các tài sản trong nước và nước ngoài chừng nào các tài sản này có cùng mức thu nhập kỳ vọng
Với giả thiết về thay thế hoàn hảo, cân bằng trên thị trường ngoại tệ đòi hỏi sự ngang bằng về thu nhập kỳ vọng giữa tài sản trong nước và nước ngoài
28
Trang 295 Can thiệp vô hiệu hóa trong chế độ thả nổi có quản lý
Cân bằng trên thị trường ngoại tệ với thay thế tài sản không hoàn hảo
Tài sản nội địa và tài sản nước ngoài là thay thế không hoàn toàn cho nhau nếu chúng có mức độ rủi ro hay thanh khoản khác nhau.
Với giả thiết về thay thế tài sản không hoàn hảo, điều kiện ngang giá lãi suất cần được thay đổi để tính đến sự khác biệt về mức độ rủi ro :
R = R* + (Ee-E)/E + ρ
ở đây p là phần bù rủi ro
29
Trang 305 Can thiệp vô hiệu hóa trong chế độ thả nổi có quản lý
Trang 315 Can thiệp vô hiệu hóa trong chế độ thả nổi có quản lý
Can thiệp vô hiệu hóa với thay thế tài sản không hoàn hảo
Khi tài sản nội địa và tài sản nước ngoài thay thế không hoàn toàn cho nhau, can thiệp vô hiệu hóa có thể tác động đến lãi suất.
Khi ngân hàng trung ương mua tài sản nước ngoài và bán tài sản nội địa Phần bù rủi ro sẽ tăng và dẫn đến sự mất giá của đồng tiền trong nước
Khi ngân hàng trung ương bán tài sản nước ngoài và mua tài sản nội địa Phần bù rủi ro sẽ giảm và dẫn đến sự nâng giá của đồng tiền trong nước
31
Trang 325 Can thiệp vô hiệu hóa trong chế độ thả nổi có quản lý
Can thiệp vô hiệu hóa với thay thế tài sản không hoàn hảo
32
Trang 336 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Trang 346 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Bản vị tiền tệ dự trữ
Trong hệ thống bản vị tiền tệ dự trữ (the reserve currency system), ngân hàng trung ương cố định tỷ giá của đồng tiền trong nước với đồng tiền dự trữ (the reserve currency)
Tỷ giá giữa các đồng tiền không phải là đồng tiền dự trữ được giữ cố định một cách tự động
Đồng tiền dự trữ được sử dụng làm dự trữ quốc tế và ngân hàng trung ương can thiệp vào thị trường ngoại tệ để duy trì tỷ giá cố định
34
Trang 356 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Tính bất đối xứng của hệ thống tiền tệ dụ trữ
Trong hệ thống tiền tệ dự trữ, nước phát hành đồng tiền dự trữ có vị trí đặc quyền.
Nước phát hành đồng tiền dự trữ không cần can thiệp vào thị trường ngoại tệ để duy trì tỷ
giá cố định
Nước phát hành đồng tiền dự trữ có thể thực thi chính sách tiền tệ độc lập trong chế độ tỷ
giá cố định
Nước phát hành đồng tiền dự trữ có thể sử dụng chính sách tiền tệ để tác động đến nền
kinh tế trong nước và nước ngoài
35
Trang 366 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Bản vị vàng
Trong chế độ bản vị vàng, giá của các loại tiền tệ được cố định với vàng
i) Vàng được sử dụng làm dự trữ quốc tế và vàng được tự do xuất khẩu hay nhập khẩu giữa các nước.
ii) Không một nước nào phát hành đồng tiền dự trữ và không một nước nào có đặc quyền trong hệ thống
36
Trang 376 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Điều chỉnh trong chế độ bản vị vàng
Trong chế độ bản vị vàng, điều chỉnh cán cân thanh toán có tính chất đối xứng tức là các nước cùng chia sẽ gánh nặng của quá tình điều chỉnh cán cân thanh toán
Cung tiền tăng làm lãi suất giảm và đầu tư dịch chuyển tới các tài sản nước ngoài Dòng
ra vốn làm giảm dự trữ vàng và cung tiền trong nước, và khiến lãi suất tăng trở lại
Ở nước ngoài, dự trữ vàng tăng, làm tăng cung ứng tiền tệ và giảm lãi suất ở nước ngoài
37
Trang 386 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Trang 396 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
iii) Sự ổn định của giá cả trong nước phụ thuộc vào sự ổn định của giá vàng
iv) Các nước sản xuất vàng có khả năng ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô trong các nước khác
39
Trang 406 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Bản vị song kim (Bimetalic)
Trong chế độ bản vị song kim, giá trị của đồng tiền được xác định trên cơ sở cả vàng
và bạc
Mỹ sử dụng bản vị song kim từ năm 1837 đến 1861
Ngân hàng trung ương xác định xác định giá trị đồng tiền trên cơ sở cả vàng và bạc
1 đô-la bằng 371.25 gren (grains) bạc hay 23.22 gren vàng
40
Trang 416 Đồng tiền dự trữ trong hệ thống tiền tệ quốc tế
Bản vị vàng và tiền dự trữ
Dự trữ của các ngân hàng trung ương gồm có vàng và các loại tiền tệ dự trữ Giá trị của tiền tệ dự trữ được cố định vào vàng Giá trị của các đồng tiền khác được cố định vào đồng tiền dự trữ
Chế độ bản vị kép vàng và đồng tiền dự trữ hoạt động giống như một chế độ bản vị vàng nhưng linh hoạt hơn
Hệ thống tiền tệ quốc tế Bretton-Woods hình thành sau chiến tranh thế giới thứ hai là một hệ thống bản vị kép vàng và đồng tiền dự trữ
41
Trang 42THANK YOU
42