Trong những năm đầu thành lập, Mạc Đăng Dung đã xây dựng chính quyền theo mô hình nào.. Theo mô hình nhà nước Lý-Trần.[r]
Trang 1Chương III VN TỪ TK XVI ĐẾN TK XVIII
Bài 21 NHỮNG BIẾN ĐỔ CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC TK
XVI – XVIII
1 Sự sụp đổ của triều Lê sơ Nhà Mạc được thành lập
- Đầu TK XVI, triều Lê sơ suy sụp
- Biểu hiện:
+ Các thế lực phong kiến nổi dậy tranh chấp quyền lực – mạnh nhất là thế lực của Mạc Đăng Dung
+ Phong trào đấu tranh của nhân dân bùng nổ ở nhiều nơi
- 1527, Mạc Đăng Dung bắt vua Lê nhường ngôi, lập triều Mạc
- Nguyên nhân nhà Lê suy sụp:
+ Vua, quan chỉ lo ăn chơi sa xỉ
+ Địa chủ ra sức chiếm ruộng đất, bóc lột nông dân
b/ Chính sách của nhà Mạc :
+ Xây dựng chính quyền theo mô hình cũ của nhà Lê
+ Tổ chức thi cử đều đặn
+ Xây dựng quân đội mạnh
+ Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân
* Tác dụng : (Nhận xét) Những chính sách của nhà Mạc bước đầu đã ổn định lại đất nước
2 Đất nước bị chia cắt
a/ Chiên tranh Nam – Bắc triều
- Một số quan lại cũ của nhà Lê, đứng đầu là Nguyễn Kim đã quy tụ lực lượng chống Mạc, nêu danh nghĩa “ Phù lê diệt Mạc” Thành lập chính quyền ở Thanh Hóa gọi là Nam triều, đối đầu với nhà Mạc ở Thăng Long – Bắc triều
- 1545 – 1592, chiến tranh Nam – Bắc triều bùng nổ Nhà Mạc bị lật đổ, đất nước thống nhất
b/ Chiến tranh Trịnh – Nguyễn
- Ở Thanh Hóa, Nam triều vẫn tồn tại, nhưng quyền lực nằm trong tay họ Trịnh
- Ở phiá Nam, họ Nguyễn xây dựng chính quyền riêng
- 1627, họ Trịnh đem quân đánh họ Nguyễn Chiến tranh Trịnh - Nguyễn bùng nổ
- Kết quả: 1672, hai bên giảng hòa, lấy sông Gianh làm giới tuyến Đất nước bị chia cắt
3 Nhà nước phong kiến ở Đàng Ngoài
4 Chính quyền ở Đàng Trong
Bài 22 TÌNH HÌNH KINH TẾ Ở CÁC TK XVI – XVIII
1 Tình hình nông nghiệp ở các TK XVI – XVIII
Trang 2- Nông nghiệp sa sút, mất mùa đói kém liên miên Nông dân khổ cực
- Từ nửa sau TK XVII, nông nghiệp ổn định
+ Ruộng đất được mở rộng, nhất là ở Đàng Trong
+ Thủy lợi được củng cố
+ Giống cây trồng ngày càng phong phú
+ Kinh nghiệm sản xuất được đúc kết
- Ruộng đất ngày càng tập trung vào tay địa chủ
2 Sự phát triển của thủ công nghiệp:
- Nghề thủ công truyền thống tiếp tục phát triển đạt trình độ cao như làm gốm sứ, dệt vải, làm giấy…
- Một số nghề mới xuất hiện như khắc in bản gỗ, làm đường trắng, làm đồng hồ, tranh sơn mài…
- Khai mỏ trở thành một ngành kinh tế phát triển
- Các làng nghề thủ công xuất hiện ngày càng nhiều
3/ Sự phát triển của thương nghiệp
- Nội thương: Ở các TK XVI – XVIII, buôn bán trong nước ngày càng phát triển:
+ Chợ làng, chợ huyện…mọc lên khắp nơi và ngày càng đông đúc
+ Ở nhiều nơi xuất hiện làng buôn
- Ngoại thương:
+ TK XVI – XVIII, ngoại thương phát triển mạnh:
-Thuyền buôn các nước ( Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh…) đến Việt Nam buôn bán ngày càng tấp nập
-Thương nhân nhiều nước đã lập phố xá, cửa hàng buôn bán
4 Sự hưng khởi của các đô thị
- TK XVI – XVIII, nhiều đô thị mới hình thành
- Thăng Long, Kẻ Chợ gồm 36 phố phường
- Những đô thị mới như: Phố Hiến, Hội An, Thanh Hà trở thành những nơi buôn bán sầm uất
- Đầu TK XIX, do nhiều nguyên nhân, các đô thị suy tàn dần
BÀI TẬP
- Tự luận
Câu 1 Nêu những biến đổi to lớn của nhà nước phong kiến VN trong các TK XVI –
XVIII Hãy giải thích vì sao có những biến đổi đó?
- Trắc nghiệm
Câu 1: Năm 1527, Nhà Mạc được thành lập là do
A các tướng lĩnh trong triều Lê sơ đã suy tôn Mạc Dăng Dung lên làm vua
Trang 3B vua Lê tự nguyện nhường ngôi cho Mạc Đăng Dung
C Mạc Đăng Dung ép vua Lê nhường ngôi
D Nhà Minh ép vua lê nhường ngôi cho Mạc Đăng Dung
Câu 2 Trong những năm đầu thành lập, Mạc Đăng Dung đã xây dựng chính quyền
theo mô hình nào?
A Theo mô hình nhà nước Lý-Trần B Theo mô hình cũ của triều Lê sơ
C Giữ nguyên bộ máy quan lại của triều Lê sơ D Theo mô hình của nhà Minh ở Trung Quốc
Câu 3 Nhà Mạc tập trung xây dựng một lực lượng quân đội mạnh nhằm mục đích
chính là
A chuẩn bị đối phó với cuộc xâm lược của nhà Minh
B chuẩn bị đối phó với mọi tình huống có thể xảy ra
C chuẩn bị chiến tranh xâm lược các nước láng giềng
D mở rộng lãnh thổ xuống phía Nam
Câu 4 TK XVI, nước ta ở trong tình trạng bị chia cắt bởi cục diện
A Nam triều-Bắc triều B vua Lê-Chúa Trịnh
C Đàng trong-Đàng Ngoài D họ trịnh-họ Nguyễn
Câu 5 Ý nào không phản ánh đúng những biến đổi to lớn của nhà nước phong kiến
VN trong các TK XVI – XVIII?
A Triều Lê sơ tiến hành cải cách hành chính
B Cục diện Nam triều-Bắc triều
C Cục diện Đàng Trong-Đàng Ngoài D Cục diện vua Lê-Chúa Trịnh
Câu 6 Con sông lịch sử nào chia cắt đất nước ta thành Đàng trong-Đàng Ngoài?
A Sông Mã B Sông La C Sông Gianh D Sông Bắc Hải Câu 7 Ý nào không phản ánh đúng đặc điểm của nông nghiệp nước ta cuối TK XV
đầu TK XVI?
A Ruộng đất ngày càng tập trung vào tay địa chủ, quan lại
B Nhà nước không quan tâm nhiều đến sản xuất
C Thiên tai, hạn hán, mất mùa thường xuyên xảy ra
D Ở vùng đất mới Đàng Trong, Đàng Ngoài tương đối phát triển
Câu 8 Những nghề thủ công mới xuất hiện ở nước ta trong các TK XVI – XVIII là
A nghề làm gốm sứ, dệt vải lụa B nghề rèn sắt, đúc đồng
C nghề làm giấy, làm đồ trang sức D nghề in bản gỗ, làm đồng hồ Câu 9 Điểm mới thể hiện sự phát triển của thủ công nghiệp ở nước ta trong các TK
XVI – XVIII là A có nhiều làng nghề thủ công
B xuất hiện nhiều nghề thủ công mới
C một số thợ giỏi đã họp nhau tại các đô thị lập phường vừa sản xuất vừa bán hàng
D hàng thủ công của nước ta đã được buôn bán đến nhiều nước
Trang 4Câu 10 Câu ca dao sau chứng tỏ điều gì?
Đình Bảng bán ấm, bán khay
Phù Lưu họp chợ mỗi ngày một đông
A Sự phát triển của thủ công nghiệp
B Sự xuất hiện nhiều nghề thủ công mới
C Sự giao lưu buôn bán trong nước ngày càng phát triển
D Người dân họp chợ buôn bán hàng hóa
*Yêu cầu:
- Chép bài và học bài
- Làm bài tập (Khi nào đi học lại sẽ nộp cho thầy, cô)
- HẾT -