Bài 22. Tác dụng từ của dòng điện - Từ trường

C5: Thí nghiệm nào đã làm với nam châm chứng tỏ rằng xung quanh Trái Đất có từ trường?. TL: Thí nghiệm đặt kim N.C (thanh NC) ở trạng thái tự do, khi đã đứng yên chúng luôn chỉ hướng N[r]

Vật Lý 9 - Năm học: 2014-2015

KiÓm tra bµi cò

Câu 1: Vì sao ta nói nam châm luôn có 2 từ cực?

-Vì khi để tự do nam châm luôn chỉ hướng Bắc – Nam, cực chỉ hướng Bắc gọi là cực Bắc, cực chỉ hướng Nam gọi là cực Nam

Câu 2: Hai nam châm đặt gần nhau thì tương tác

với nhau như thế nào?

- Khi đặt 2 nam châm gần nhau, các cực cùng tên thì đẩy nhau, các cưc khác tên thì hút nhau

On Off

+ 1.5 V -Hãy quan sát thí nghiệm ảo sau:

A B

A B



C4: Nếu có một kim nam châm thì em làm thế nào để phát hiện ra trong dây dẫn

AB có dòng điện hay không?

TL:Đặt kim nam châm lại gần dây dẫn AB Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc thì dây dẫn AB có dòng điện chạy qua và ngược lại.

C5: Thí nghiệm nào đã làm với nam châm chứng tỏ rằng xung quanh Trái Đất

có từ trường?

TL: Thí nghiệm đặt kim N.C (thanh NC) ở trạng thái tự do, khi đã đứng yên chúng luôn chỉ hướng Nam- Bắc

C6 Tại một điểm trên bàn làm việc, người ta thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn nằm dọc theo một hướng xác định, không trùng với hướng Nam – Bắc Từ đó

có thể rút ra kết luận gì về không gian xung quanh kim nam châm ?

TL: Không gian xung quanh kim nam châm có từ trường.

Từ tr ờng th ờng đ ợc phát hiện ở khu vực:

- Lân cận các đ ờng dây cao thế

- Các dây tiếp đất của hệ thống thu lôi.

- Các dây tiếp đất của các thiết bị điện.

- Khu vực xung quanh thiết bị điện đang vận hành: màn hỡnh máy vi tính, đồng hồ điện,

máy sấy tóc, điện thoại di động…

+ Trong không gian, từ trường và điện trường tồn tại trong một trường thống nhất

là điện từ trường Sóng điện

từ là sự lan truyền của điện

từ trường biên thiên trong không gian.

+ Các sóng radio, sóng vô tuyến, ánh sáng nhìn thấy, tia

X, tia gama cũng là sóng điện

từ Các sóng điện từ lan truyền mang theo năng lượng Năng lượng sóng điện

từ phụ thuộc vào tần số và cường độ sóng.

- Xây dựng các trạm phát sóng điện từ xa khu dân cư.

- Sử dụng điện thoại di động hợp lý, đúng cách; không sử dụng điện thoại di động để đàm thoại quá lâu để giảm thiểu tác hại của sóng điện từ đối với cơ thể, tắt điện thoại khi ngủ hoặc để xa người.

- Giữ khoảng cách giữa các trạm phát sóng phát thanh truyền hình một cách hợp lý

- Tăng cường sử dụng truyền hình cáp, điện thoại cố định; chỉ sử dụng điện thoại di động khi thật cần thiết

- Không nên ngủ gần các thiết bị điện

- Giữ khoảng cách với đầu máy video ít nhất là 4,5 mét,hãy tắt đầu máy khi không sử dụng.

- Không ngồi gần phớa sau màn hỡnh vi tính.

- Giữ khoảng cách vài mét đối với ti vi.

Từ trường của dây dẫn

Từ trường của Trái Đất

GHI NHớ

• Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện tồn tại một từ

có khả năng tác dụng lực từ lên kim

• Ng ời ta dùng kim nam châm (gọi là nam châm thử) để nhận biết từ tr ờng.

BT22.1: Trong thÝ nghiÖm ph¸t hiÖn t¸c

dông tõ cña dßng ®iÖn, d©y dÉn AB ® îc bè trÝ nh thÕ nµo?

A T¹o víi kim nam ch©m mét gãc bÊt kì

B Song song víi kim nam ch©m

C Vu«ng gãc víi kim nam ch©m

D T¹o víi kim nam ch©m mét gãc nhän

BT 22.3: Từ tr ờng không tồn tại ở đâu?

A Xung quanh nam châm

B Xung quanh dòng điện.

C Xung quanh điện tích đứng yên.

D Xung quanh trái đất.

BT 22.4: Giả sử có một dây dẫn chạy qua nhà Nếu

không có dụng cụ đo điện, Có cách nào phát hiện đ ợc trong dây dẫn có dòng điện chạy qua hay không?

Lấy kim nam châm để gần dây dẫn:

- Nếu kim nam châm lệch khỏi h ớng Nam - Bắc thỡ dây

dẫn có dòng điện.

- Nếu kim nam châm không lệch khỏi h ớng Nam – Bắc thỡ trong dây dẫn không có dòng điện.

Bài tập:

Có một số Pin để lâu ngày và một đoạn dây dẫn Nếu không có bóng đèn pin để thử, có cách nào để kiểm tra đ ợc Pin còn điện hay không khi chỉ có một kim nam châm?

kim nam châm lại gần dây dẫn Nếu kim nam châm lệch khỏi h ớng Nam-Bắc thỡ Pin còn điện.

Hướng dẫn về nhà

-Trả lời câu hỏi: từ trường tồn tại ở đâu? Làm cách nào để nhận biết từ trường?

-Em đã có những biện pháp gì để hạn chế sự ảnh hưởng của sống điện từ đến sức khỏe?

-Đọc thêm phần có thể em chưa biết