- Thảo luận và trả lời: + Dấu ngoặc kép được dùng độc lập khi lời dẫn trực tiếp chỉ là một cụm từ hay một từ + Dấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm khi lời dẫn trực tiếp là [r]
Trang 1LUYỆN TỪ VÀ CÂU :
DẤU NGOẶC KÉP
I MỤC TIÊU:
- Nắm đựợc tác dụng của dấu ngoặc kép, cách dùng dấu ngoặc kép (ND ghi nhơ)ù
- Biết vận dụng những hiểu biết đã học để dùng dấu ngoặc kép trong khi viết
II CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- Bảng phụ viết sẵn BT1 của phần nhận xét, nội dung bài tập 3
- Tranh minh hoạ trong SGK trang 84
III HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:
1 Kiểm tra bài cũ
- Tác dụng của dấu hai chấm
- Nhận xét, cho điểm HS
2.Giới thiệu bài:
- Các em đã được học tác dụng, cách
dùng dấu hai chấm Bài học hôm nay
chúng ta cùng tìm hiểu về tác dụng và
cách dùng dấu ngoặc kép
Tìm hiểu ví dụ:
Bài 1:
- Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung
- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và trả
lời câu hỏi
+ Những từ ngữ và câu nào được đặt
trong dấu ngoặc kép?
- GV dùng phấn màu gạch chân những
từ ngữ trong câu văn đó
+ Những từ ngữ và câu đó là lời của ai?
+ Những dấu ngoặc kép dùng trong đoạn
văn trên có tác dụng gì?
- Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu chỗ
trích dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật
Lời nói đó có thể là một từ hay cụm từ
hay trọn vẹn một câu
- Lắng nghe
- 2 HS đọc thành tiếng, cả lớp đọc thầm
- 2 HS ngồi cùng bàn đọc đoạn văn trao đổi và tiếp nối nhau trả lời câu hỏi:
+ Từ ngữ: “người lính vâng lệnh quốc dân ra mật trận”, “đầy tớ trung thành của nhân dân” Câu: “Tôi chỉ có… ai cũng được học hành”
+ lời của Bác Hồ
+ Dấu ngoặc kép dùng để dẫn lời nói trực tiếp của Bác Hồ
- Lắng nghe
Trang 2Bài 2:
- Gọi HS đọc yêu cầu
- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và trả
lời câu hỏi: khi nào dấu ngoặc kép được
dùng độc lập Khi nào dấu ngoặc kép
được dùng phối hợp với dấu hai chấm
- Kết luận
Bài 3:
- Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung
- Từ “lầu” chỉ cái gì?
- Tắc kè hoa có xây được “lầu” theo
nghĩa trên không?
- Từ “lầu” trong khổ thơ trên được dùng
với nghĩa gì?
- Dấu ngoặc kép trong trường hợp này
dùng làm gì?
- Tác giả gọi cái tổ nhỏ của tắc kè bằng
từ lầu để đề cao giá trị của cái tổ đó
Dấu ngoặc kép trong trường hợp này
dùng để đánh dấu từ lầu là từ được dùng
với ý nghĩa đặc biệt
Ghi nhớ:
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
Nhắc HS đọc thầm để thuộc ngay tại
lớp
- Yêu cầu HS lấy ví dụ cụ thể về tác
dụng của dấu ngoặc kép
Luyện tập:
Bài 1:
- Gọi HS đọc yêu cầu
- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và tìm
lời nói trực tiếp
- Gọi HS làm bài
- Gọi HS nhận xét chữa bài
- 1 HS đọc thành tiếng, cả lớp đọc thầm
- Thảo luận và trả lời:
+ Dấu ngoặc kép được dùng độc lập khi lời dẫn trực tiếp chỉ là một cụm từ hay một từ
+ Dấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm khi lời dẫn trực tiếp là một câu trọn vẹn
- Lắng nghe và ghi nhớ
- 1 HS đọc thành tiếng, cả lớp đọc thầm
- “Lầu làm thuốc” chỉ ngôi nhà tầng cao,
to, sang trọng, đẹp đẽ
- Tắc kè xây tổ trên cây, tổ tắc kè bé, không phải cái lầu theo nghĩa trên
- Từ “lầu” nói cái tổ của tắc kè rất đẹp và quí
- Đánh dấu từ “lầu” dùng không đúng nghĩa với tổ của con tắc kè
- Lắng nghe
- 3, 4 HS đọc thành tiếng
- HS lấy ví dụ
- 1 HS đọc thành tiếng, cả lớp đọc thầm
- Hoạt động theo cặp đôi
- HS đọc bài làm của mình
- Nhận xét chữa bài (dùng bút chì gạch
Trang 3-Vì sao dấu ngoặc kép trong đoạn văn trên
lại được dùng phối hợp với dấu hai chấm?
- GV nhaọn xeựt cho ủieồm HS
Baứi 2:
- Goùi HS ủoùc yeõu caàu
- Yeõu caàu HS traỷ lụứi caõu hoỷi
- Goùi HS nhaọn xeựt boồ sung
Baứi 3:
- Yeõu caàu HS tửù laứm baứi
- Taùi sao tửứ “voõi vửừa ủửụùc ủaởt trong daỏu
ngoaởc keựp?
- Goùi HS nhaọn xeựt chửừa baứi
- Caõu b tieỏn haứnh tửụng tửù caõu a
chaõn dửụựi lụứi noựi trửùc tieỏp)
-Vì lời nói trực tiếp là một câu văn , đoạn văn trọn vẹn
- 1 HS ủoùc thaứnh tieỏng, caỷ lụựp ủoùc thaàm
- 2 HS ngoài cuứng baứn thửùc hieọn theo yeõu caàu cuỷa GV
- Không, vì đây không phải là lời đối thoại
- HS laứm baứi theo yeõu caàu cuỷa GV
- Vỡ tửứ “õvoõi vửừa” noự coự yự nghúa ủaởc bieọt
- Nhaọn xeựt baứi laứm cuỷa baùn
- Lụứi giaỷi caõu b: “trửụứng thoù”, “ủoaỷn thoù”
3/ Cuỷng coỏ, daởn doứ:
- Haừy neõu taực duùng cuỷa daỏu ngoaởc keựp
- Veà nhaứ hoùc thuoọc phaàn ghi nhụự trong SGK
- Chuaồn bũ baứi : Mụỷ roọng voỏn tửứ: ệụực mụ
- Nhaọn xeựt tieỏt hoùc