yêu cầu đề bài - GV nhấn mạnh: Để xây dựng được cốt truyện với những điều kiện đã cho ở trên ba nhân vật: bà mẹ ốm, người con, nàng tiên, em phải tưởng tượng để hình dung điều gì sẽ xảy [r]
Trang 1Tập làm văn
Tiết 7 : CỐT TRUYỆN
I - Mục đích ,yêu cầu :
- Hiểu thế nào là cốt truyện và ba phần cơ bản của cốt truyện : mở đầu , diễn biến , kết thúc ( ND Ghi nhớ )
- Bước đầu biết sắp xếp sự việc chính cho trước thành cốt truyện Cây khế và luyện tập kể lại truyện đó (BT mục III )
II.Chuẩn bị:
Bảng phụ ghi sẵn nội dung cần ghi nhớ của bài học
4, 5 tờ giấy khổ mở rộng trên đó viết sẵn bài tập 1 của phần Nhận xét; các bài tập 1, 2 của phần luyện tập
III.Các hoạt động dạy học chủ yếu:
1.Khởi động:
2.Bài cũ: Viết thư
Một bức thư thường gồm những phần nào? Nhiệm vụ chính của mỗi phần là gì?
GV nhận xét
3.Bài mới:
Giới thiệu:
Trong những giờ Tập làm văn trước, các em đã tìm hiểu về
các phương diện: ngoại hình, hành động, lời nói, ý nghĩ của
nhân vật trong bài văn kể chuyện Ngoài các yếu tố trên,
trong văn kể chuyện còn có một yếu tố quan trọng khác là
cốt truyện (cốt lõi của truyện) Bài học hôm nay sẽ giúp các
em hiểu thế nào là cốt truyện
Hoạt động1: Hướng dẫn học phần nhận xét
Bài 1:
GV yêu cầu lớp hoạt động theo nhóm
GV lưu ý: ghi ngắn gọn, mỗi sự việc chính chỉ ghi bằng một
câu
GV chốt lại:
+ Dế Mèn gặp Nhà Trò đang gục đầu khóc bên tảng đá
+ Dế Mèn gạn hỏi, Nhà Trò kể lại tình cảnh khốn khó bị
bọn Nhện ức hiếp & đòi ăn thịt
+ Dế Mèn phẫn nộ cùng Nhà Trò đi đến chỗ mai phục của
bọn Nhện
+ Gặp bọn Nhện, Dế Mèn quát mắng, lên án sự nhẫn tâm
của chúng, bắt chúng đốt văn tự nợ & phá vòng vây hãm hại
Nhà Trò
+ Bọn Nhện sợ hãi, phải nghe theo Nhà Trò được tự do
Bài 2:
GV gợi ý: Trong truyện Dế Mèn bênh vự kẻ yếu, cốt truyện
1 HS đọc yêu cầu của bài
HS xem lại truyện Dế Mèn bênh
vực kẻ yếu (2 phần)
HS làm việc theo nhóm về thứ tự những sự việc chính
Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp
Tổ trọng tài cùng cả lớp nhận xét
1 HS đọc yêu cầu của bài Cả lớp suy nghĩ, trả lời câu hỏi
Trang 2gồm chuỗi các sự việc bắt đầu từ việc Dế Mèn thấy Nhà
Trò khóc, bèn gạn hỏi, biết rõ căn nguyên, Dế Mèn đi tìm
bọn Nhện, doạ nạt & lên án bọn Nhện Bọn Nhện khiếp sợ
phải vâng lời Dế Mèn, hủy bỏ nợ nần & trả tự do cho Nhà
Trò
GV chốt: Cốt truyện là một chuỗi các sự việc làm nòng cốt
cho diễn biến của truyện.
Bài 3:
GV yêu cầu cả lớp suy nghĩ, trả lời câu hỏi
GV chốt: Mỗi cốt truyện thường gồm 3 phần:
+ Mở đầu: sự việc khơi nguồn cho các sự việc khác (Dế
Mèn bắt gặp Nhà Trò đang ngồi khóc bên tảng đá)
+ Diễn biến: các sự việc chính kế tiếp theo nhau nói lên tính
cách nhân vật, ý nghĩa của truyện (Dế Mèn nghe Nhà Trò
kể tình cảnh mình; Dế Mèn phẫn nộ đến chỗ bọn Nhện; Dế
Mèn quát mắng & bắt bọn Nhện xoá nợ, trả tự do cho Nhà
Trò
+ Kết thúc: Kết quả của các sự việc ở phần mở đầu & phần
chính (bọn Nhện phải vâng lệnh Dế Mèn, Nhà Trò được
giải thoát)
Hoạt động 2: Hướng dẫn học phần ghi nhớ
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
Bài tập 1:
GV giải thích thêm: Thứ tự các sự việc chính trong truyện
Cây khế xếp không đúng, các em có nhiệm vụ sắp xếp lại
Khi sắp xếp, chỉ cần ghi số thứ tự đúng của sự việc
GV nhận xét, chốt lại
Bài tập 2:
GV yêu cầu 6 HS dựa vào 6 sự việc đã được sắp xếp lại ở
bài tập 2 kể lại câu chuyện
Mỗi em chỉ kể một sự việc Sau đó, 1 – 2 HS kể toàn bộ câu
chuyện
Vài HS nhắc lại
1 HS đọc yêu cầu của bài
Cả lớp suy nghĩ, trả lời câu hỏi
Vài HS đọc nội dung ghi nhớ, cả lớp đọc thầm lại nội dung này
1 HS đọc yêu cầu bài tập
HS làm việc theo nhóm, sắp xếp lại các sự việc chính trong truyện
Cây khế cho đúng.
Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp
Tổ trọng tài cùng cả lớp nhận xét
6 HS kể lại sự việc đã được sắp xếp ở câu 2, mỗi em chỉ kể một sự việc
1, 2 em kể lại toàn bộ câu chuyện
4.Củng cố – Dặn dò:
GV nhận xét tiết học
Chuẩn bị bài: Tóm tắt truyện
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY :
-
-
Trang 3Tập làm văn
Tiết 8 : LUYỆN TẬP XÂY DỰNG CỐT TRUYỆN
I- Mục đích ,yêu cầu :
-Dựa vào gợi ý về nhân vật và chủ đề ( SGK ) , xây dựng được cốt truyện có yếu tố tưởng tượng gần gũi với lứa tuổi thiếu nhi và kể lại vắn tắt câu chuyện đó
II.Chuẩn bị:
Tranh minh họa cho cốt truyện: nói về lòng hiếu thảo của người con khi mẹ ốm
Tranh minh họa cho cốt truyện nói về tính trung thực của người con đang chăm sóc mẹ ốm
Bảng phụ viét sẳn đề bài
III.Các hoạt động dạy học chủ yếu:
1.Khởi động:
2.Bài cũ: Luyện tập phát triển
cốt truyện
Kể lại câu chuyện “Ba lưỡi rìu” đã viết lại ở nhà
GV nhận xét
3.Bài mới:
Giới thiệu:
Hướng dẫn xây dựng cốt truyện
Hoạt động 1: Xác định yêu cầu của đề bài
- Treo bảng phụ đề bài
- Xác định yêu cầu của đề bài
* Đề bài yêu cầu điều gì ?
* Trong câu chuyện có những nhân vật nào ? (gạch chân
yêu cầu đề bài)
- GV nhấn mạnh: Để xây dựng được cốt truyện với những
điều kiện đã cho ở trên (ba nhân vật: bà mẹ ốm, người con,
nàng tiên), em phải tưởng tượng để hình dung điều gì sẽ xảy
ra, diễn biến của câu chuyện Vì là xây dựng một cốt truyện
(bộ khung cho câu chuyện) nên các em chỉ cần kể vắn tắt,
không cần kể cụ thể
Hoạt động 2: Lựa chọn chủ đề cho câu chuyện
Cho HS dựa vào gợi ý (SGK) để chọn lựa chủ đề
- GV nhấn mạnh: Từ đề bài đã cho, em có thể tưởng tượng
ra những cốt truyện khác nhau SGK đã gợi ý sẵn 2 chủ đề
(sự hiếu thảo, tính trung thực) để các em có hướng tưởng
tượng, tạo lập cốt truyện theo 1 trong 2 hướng đã nêu
Hoạt động 3:Thực hành xây dựng cốt truyện
- Cho HS thảo luận theo nhóm
- HS đọc lại đề bài
- Tưởng tượng và kể lại vắn tắt câu chuyện
- Bà mẹ ốm, người con của bà và một bà tiên
* 1 HS đọc to gợi ý 1, cả lớp đọc thầm
* 1 HS đọc to gợi ý 2, cả lớp đọc thầm
Trang 4- Nhóm kể chuyện theo chủ đề sự hiếu thảo, cần tưởng
tượng, trả lời những câu hỏi sau:
Người mẹ ốm như thế nào?
Người con chăm sóc mẹ như thế nào?
Để chữa khỏi bệnh cho mẹ, người con gặp khó khăn gì?
Người con đã quyết vượt qua khó khăn như thế nào?
Bà tiên giúp hai mẹ con như thế nào?
- Nhóm kể chuyện theo chủ đề tính trung thực, cần tưởng
tượng, trả lời những câu hỏi sau:
Người mẹ ốm như thế nào?
Người con chăm sóc mẹ như thế nào?
Để chữa khỏi bệnh cho mẹ, người con gặp khó khăn gì?
Bà tiên cảm động trước tình cảm hiếu thảo của người con,
nhưng muốn thử thách lòng trung thực của người con như thế
nào?
Bà tiên giúp đỡ người con trung thực như thế nào?
- Kể lại câu chuyện theo chủ đề đã chọn
- Nhận xét và tính điểm
* HS trong mỗi tổ thực hiện kể chuyện theo gợi ý 1 và 2
- HS thực hiện theo nhóm
Ốm rất nặng Người con thương mẹ, chăm sóc tận tuỵ ngày đêm
Phải tìm một loại thuốc rất khó kiếm trong rừng sâu; hoặc: phải tìm một bà tiên sống trên ngọn núi rất cao, đường đi lắm gian truân
Người con lặn lội trong rừng sâu, gai cào, đói khát, nhiều rắn rết vẫn không sờn lòng, quyết tìm bằng được cây thuốc quý; hoặc: quyết trèo lên đỉnh núi cao cho bằng được để mời bà tiên…
Bà tiên cảm động về tình yêu thương, lòng hiếu thảo của người con nên đã hiện ra giúp
Ốm rất nặng Người con thương mẹ, chăm sóc tận tuỵ ngày đêm
Nhà nghèo, không có tiền mua thuốc
Người con vừa đi vừa lo nghĩ vì không có tiền mua thuốc cho mẹ chợt thấy một vật gì như chiếc tay nải ai làm rơi bên vệ đường Người con mở tay nải ra thấy có nhiều tiền ở bên trong Người con rất muốn lấy, ngay lúc đó, có một bà cụ đến xin lại, người con đắn đo & quyết định trả lại cho bà cụ
Bà cụ mỉm cười nói với người con: con rất trung thực, thật thà Ta muốn thử lòng con nên vờ làm rớt chiếc tay nải Nó là phần thưởng ta tặng con để con mua thuốc chữa bệnh cho mẹ
- Mỗi tổ chọn 1 bạn lên kể theo chủ đề của mình
Trang 54.Củng cố – Dặn dò:
- Nhắc nhở cách xây dựng cốt truyện
Để xây dựng được một cốt truyện, cần hình dung được:
+Các nhân vật của truyện
+Chủ đề của truyện
+Biết tưởng tượng ra diễn biến của truyện sao cho hợp lí, tạo nên một cốt truyện có ý nghĩa
- Về nhà viết lại vào vở cốt truyện của mình đã được xây dựng
- Chuẩn bị bài: Đoạn văn trong bài văn kể chuyện
RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY :
-
-