Giáo án Luyện từ và câu lớp 4 - Học kì 2

Giới thiệu bài: - Hôm nay Cô và các em sẽ tiếp tục tìm hiểu về Nhận biết và nêu tác dụng của dấu gạch ngang trong bài văn ,viết được đoạn văn có dùng dấu gạch ngang để đánh dấu lời đối t[r]

Trang 1

Tuần 19 Tiết 37

CHỦ NGỮ TRONG CÂU KỂ AI LÀM GÌ?

I MỤC TIÊU:

- Hiểu được cấu tạo và ý nghĩa của bộ phận chủ ngữ ( CN) trong câu kể Ai làm

gì ? ( ND Ghi nhớ )

- Nhận biết được câu kể Ai làm gì ? , xác định được bộ phận CN trong câu ( BT1 , mục III )

- Biết đặt câu với bộ phận CN cho sẵn hoặc gợi ý bằng tranh vẽ ( BT2 – BT3 )

- Tích cực tìm hiểu và vận dụng câu kể phù hợp

II/ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC : Bảng phụ

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1 Ổn định lớp :

2.Bài mới:

HĐ 1 Giới thiệu bài:

- Hôm nay Cô và các em sẽ tiếp tục tìm

hiểu về cấu tạo và ý nghĩa của bộ phận

CN trong câu kể Ai làm gì ? (ND Ghi

nhớ)

- Hát - ổn định lớp để vào tiết học

- 02 học sinh nhắc lại tựa bài mới

- Cả lớp lắng nghe

HĐ2 Phần nhận xét

- Giáo viên cho HS đọc nội dung BT

- Gọi cả lớp đọc thầm đoạn văn

- HS đọc nội dung BT

- Cả lớp đọc thầm đoạn văn

+ Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi câu 1

và 2 Đánh kí hiệu vào đầu những câu

kể, gạch 1 gạch dưới bộ phận CN trong

câu

- HS làm bài theo nhóm vào VBT

- 1 nhóm làm vào bảng phụ

- Đại diện nhóm trình bày

* GV nhận xét, chốt lời giải đúng:

- Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ

về phía trước, định đớp bọc trẻ

- Hùng đút vội khẩu súng vào túi quần,

chạy biến

- Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến

- Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn

ngỗng ra xa

- Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ

chạy miết

- Lớp nhận xét và gạch dưới

- Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ

về phía trước, định đớp bọc trẻ

- Hùng đút vội khẩu súng vào túi quần, chạy biến

- Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến

- Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa

- Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết

+ Nêu ý nghĩa từng CN - HS nối tiếp nhau nêu

- GV nhận xét, chốt lời giải đúng:

Câu 1: chỉ con vật

Câu 2: chỉ người

- Lớp nhận xét

Câu 1: chỉ con vật Câu 2: chỉ người Câu 3: chỉ người Câu 4: chỉ người

Trang 2

Câu 5: chỉ con vật Câu 5: chỉ con vật

- Trong câu kể Ai làm gì? CN có ý nghĩa

như thế nào?

- CN chỉ vật ( người, con vật hay đồ vật, cây cối được nhân hóa) có hoạt động được nói đến ở VN

+ Cho biết CN trong các câu trên do loại

từ ngữ nào tạo thành?

+ HS nối tiếp nhau trả lời

- Lớp nhận xét

CN trong các câu trên do cụm danh từ,

danh từ tạo thành

- Học sinh trả lời /

- CN thường do loại từ ngữ nào tạo

thành?

- CN thường do danh từ ( cụm danh từ ) tạo thành

HĐ3 Phần ghi nhớ:

- Vài HS đọc ghi nhớ

HĐ4 Luyện tập:

Bài 1:

- HS nêu yêu cầu bài

- Yêu cầu HS làm bài cá nhân vào VBT - HS làm vào VBT

- 1 HS làm vào bảng phụ

Trong rừng, chim chóc hót véo von

Thanh niên lên rẫy

Phụ nữ giặt giũ bên giếng nước

Em nhỏ đùa vui trước nhà sàn

Các cụ già chụm đầu bên những ché

rượu cần

- Lớp nhận xét

+ Trong rừng, chim chóc hót véo von Thanh niên lên rẫy

Phụ nữ giặt giũ bên giếng nước

Em nhỏ đùa vui trước nhà sàn

Các cụ già chụm đầu bên những ché rượu cần

Bài 2:

- HS nêu yêu cầu bài 2

- Yêu cầu HS làm bài vào VBT

- HS nối tiếp nhau đọc câu mình vừa đặt

VD: Các chú công nhân đang khai thác

trong hầm sâu

Mẹ em luôn dậy sớm lo bữa sáng

cho cả nhà

Chim sơn ca bay vút lên bầu trời

xanh thẩm

- HS làm bài vào VBT

- HS nối tiếp nhau đọc câu mình vừa đặt

VD: Các chú công nhân đang khai thác trong hầm sâu

Mẹ em luôn dậy sớm lo bữa sáng cho cả nhà

Chim sơn ca bay vút lên bầu trời xanh thẩm

- GV cùng lớp nhận xét - HS cả lớp nhận xét

- Gọi HS nêu Yêu cầu bài - HS nêu yêu cầu bài và quan sát tranh

Trang 3

- GV cùng lớp nhận xét - Vài HS đọc đoạn văn vừa viết

3.Củng cố, dặn dò:

- Nhận xét tiết học

- Học sinh lắng nghe giáo viên nhận xét đánh giá tiết học

- Học sinh ghi nhớ dặn dò của học sinh

=================

MỞ RỘNG VỐN TỪ: TÀI NĂNG

I MỤC TIÊU:

- Biết thêm một số từ ngữ ( kể cả tục ngữ , từ Hán Việt )nói về tài năng của con người ; biết xếp các từ Hán Việt ( có tiếng tài ) theo hai nhóm nghĩa và đặt

câu với một từ đã xếp (BT1,BT2) ;

- Hiểu ý nghĩa câu tục ngữ ca ngợi tài trí con người ( BT3,BT4)

II/ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

- Từ điển TV

- Bảng phụ

2 Kiểm tra bài cũ :

- Trong câu kể Ai làm gì? CN chỉ gì? Nêu

VD

- Yêu cầu HS làm lại BT3

- 02 học sinh lên bảng KT theo yêu cầu GV

- Học sinh khác nhận xét sửa chữa

3 Bài mới:

hiểu về Biết thêm một số từ ngữ ( kể cả

tục ngữ , từ Hán Việt )nói về tài năng của

con người ; mở rộng vốn từ : Tài năng

HĐ2 Hướng dẫn HS làm BT:

- Gọi 02 HS nêu yêu cầu bài 1 - HS nêu yêu cầu bài 1

- Chia lớp thành nhóm thảo luận chia các

từ có tiếng tài vào 2 nhóm

- GV phát vài trang pho to từ điển cho các

nhóm

- Thảo luận nhóm đôi làm bài vào VBT

1 nhóm làm vào bảng phụ

a/ tài hoa, tài giỏi, tài nghệ, tài ba, tài đức,

tài năng

- Lớp nhận xét

Trang 4

b/ tài nguyên, tài trợ, tài sản

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT2 - HS nêu yêu cầu bài tập 2

- Yêu cầu HS tự đặt câu vào VBT - HS viết vào VBT

+Bùi Xuân Phái là một hoạ sĩ tài hoa

+Đoàn địa chất đang thăm dò tài nguyên

vùng núi phía Bắc

- GV nhận xét

- HS nối tiếp nhau đọc câu của mình

HS có thể đặt:

+Bùi Xuân Phái là một hoạ sĩ tài hoa +Đoàn địa chất đang thăm dò tài nguyên vùng núi phía Bắc

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT3 - HS nêu yêu cầu bài 3

- GV gợi ý: hãy tìm nghĩa bóng của các

câu tục ngữ xem câu nào có nghĩa bóng ca

ngợi sự thông minh, tài trí của con người

-HS thảo luận nhóm đôi và tìm

Các câu ca ngợi tài trí của con người : + Người ta là hoa đất

+Nước lã mà vã nên hồ

+Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan

- Hướng dẫn HS suy nghĩ làm bài - HS suy nghĩ làm bài

- HS phát biểu ý kiến

- Giáo viên nhận xét , góp ý - Lớp nhận xét

- GV nhận xét, chốt ý kiến đúng:

a/ Người ta là hoa đất

b/ Nước lã mà vã nên hồ

Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan

- Lưu ý: Câu “ Chuông có ….mới tỏ”

không rõ ý ca ngợi tài trí của con người

- Học sinh nhận xét, chốt ý kiến đúng: a/ Người ta là hoa đất

b/ Nước lã mà vã nên hồ Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan

- Lưu ý: Câu “ Chuông có ….mới tỏ” không rõ ý ca ngợi tài trí của con người

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT 4 - HS nêu yêu cầu bài

- GV giúp HS hiểu nghĩa bóng:

a/ Ca ngợi con người tinh hoa, là thứ quý

giá nhất của trái đất

b/ Có tham gia hoạt động, làm việc mới

bọc lộ được khả năng của mình

c/ Ca ngợi những con người từ hai bàn tay

trắng, nhờ có tài, có chí, có nghị lực đã

làm nên việc lớn

- Học sinh trả lời a/ Ca ngợi con người tinh hoa, là thứ quý giá nhất của trái đất

b/ Có tham gia hoạt động, làm việc mới bọc lộ được khả năng của mình c/ Ca ngợi những con người từ hai bàn tay trắng, nhờ có tài, có chí, có nghị lực đã làm nên việc lớn

- Cho HS nối tiếp nhau đọc câu tục ngữ

mình thích

- HS nối tiếp nhau đọc câu tục ngữ mình thích

- Về nhà HTL các câu tục ngữ

- Nhận xét tiết học - Học sinh lắng nghe giáo viên nhận

Trang 5

viên

=================

LUYỆN TẬP VỀ CÂU KỂ AI LÀM GÌ ?

I MỤC TIÊU:

- Nắm vững kiến thức và kĩ năng sử dụng câu kể Ai làm gì? Để nhận biết được câu kể đó trong đoạn văn (BT1) Xác định được bộ phận CN, VN trong câu kể tìm được (BT2)

- Viết được đoạn văn có dùng kiểu câu Ai làm gì ? (BT3)

- Hứng thú tìm hiểu ngữ pháp Tiếng Việt

- Tranh minh họa cảnh làm trực nhật lớp( gợi ý viết đoạn văn – BT2 )

- Bảng phụ

- Yêu cầu HS đọc thuộc lòng 3 câu tục ngữ

đã học ở tiết trước

- HS đọc thuộc lòng 3 câu tục ngữ ở BT3 và trả lời câu 4 SGK

3 Bài mới:

hiểu và biết sử dụng câu kể Ai làm gì? Để

nhận biết được câu kể đó trong đoạn văn

.Xác định được bộ phận CN, VN trong câu

kể tìm được Viết được đoạn văn có dùng

kiểu câu Ai làm gì ? Qua bài Câu kể ai làm

gì ?

HĐ2 Hướng dẫn luyện tập:

- 02 học sinh nêu lại tựa bài

- Học sinh cả lớp lắng nghe

- Nhấn mạnh Yêu cầu - HS đọc nội dung BT và xác định

yêu cầu bài

- Cho HS đọc thầm đoạn văn - HS đọc thầm đoạn văn

- HS thảo luận nhóm đôi để tìm câu kể Ai

làm gì ?

- HS thảo luận nhóm làm bài

Các câu 3, 4, 5, 7

Trang 6

- Yêu cầu HS làm bài cá nhân - HS làm bài vào VBT

GV giao việc: Các em gạch 1 gạch dưới bọ

phận CN, 2 gạch dưới bộ phận VN

- 3 HS lên bảng xác định bộ phận CN,

VN trong từng câu

- Lớp nhận xét

Câu 3: Tàu chúng tôi// buông neo trong

vùng biển Trường Sa

Cấu 4: Một số chiến sĩ// thả câu.

Câu 5: Một số khác// quây quần bên boong

sau ca hát, thổi sáo

Câu 7: Cá heo// gọi nhau quây đến quanh

tàu như để chia vui

- học sinh thực hiện

Câu 3: Tàu chúng tôi// buông neo

trong vùng biển Trường Sa

Cấu 4: Một số chiến sĩ// thả câu.

Câu 5: Một số khác// quây quần bên

boong sau ca hát, thổi sáo

Câu 7: Cá heo// gọi nhau quây đến

quanh tàu như để chia vui

- Gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập 3 - HS nêu yêu cầu bài

- GV treo tranh minh họa cảnh HS đang

làm trực nhật lớp

- Quan sát

- GV nêu yêu cầu làm bài cho HS - HS viết đoạn văn

- HS nối tiếp nhau đọc đoạn văn - HS nối tiếp nhau đọc đoạn văn

-GV nhận xét, khen những bài viết tốt

- HS khá , giỏi viết được đoạn văn ( ít nhất

5 câu) có 2,3 câu kể đã học (BT3)

- Học sinh lắng nghe

- HS khá , giỏi viết được đoạn văn ( ít nhất 5 câu) có 2,3 câu kể đã học (BT3)

- Nhận xét tiết học đánh giá những HS

thực hiện tốt trong tiết học

- Về nhà làm hoàn chỉnh đoạn văn

- Dặn dò về nhà xem lại bài và chuẩn bị

cho bài tiết sau

=================

Trang 7

MỞ RỘNG VỐN TỪ: SỨC KHỎE

I MỤC TIÊU:

- Biết thêm một số từ ngữ nói về sức khoẻ của con người và tên một số môn thể thao (BT1,BT2) ; nắm được một số thành ngữ , tục ngữ liên quan đến sức khoẻ (BT3,BT4)

-Bút dạ và một số giấy khổ to viết nội dung BT1;2;3

- Yêu cầu HS đọc đoạn văn kể về công việc

trực nhật lớp

- Chỉ rõ các câu Ai làm gì? Trong đoạn viết

3 Bài mới

HĐ1.Giới thiệu bài

hiểu về kiến thức và kĩ năng sử dụng câu

kể Ai làm gì ? để nhận biết được câu kể đó

trong đoạn văn (BT1) xác định được bộ

phận CN , VN trong câu kể tìm được (

BT2) Mở rộng vốn từ : sức khoẻ

HĐ2.Hướng dẫn HS làm BT:

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT 1 - HS nêu yêu cầu bài 1

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi làm bài - HS thảo luận làm bài

- Cho học sinh lên làm vào bảng phụ - 1 nhóm làm vào bảng phụ

- Đại diện các nhóm phát biểu - Đại diện các nhóm phát biểu

- Giáo viên nhận xét - Lớp nhận xét

- GV treo bảng phụ – Nhận xét, chốt lời

giải đúng:

a/ Tập thể dục, đi bộ, chạy, du lịch, nghỉ

mát,……

b/ vạm vỡ, lực lưỡng, cân đối, rắn rỏi, chắc

nịch,…

- hs nhìn bảng phụ – Nhận xét, chốt lời giải đúng:

a/ Tập thể dục, đi bộ, chạy, du lịch, nghỉ mát,……

b/ vạm vỡ, lực lưỡng, cân đối, rắn rỏi, chắc nịch,…

- Cho HS nối tiếp kể các môn thể thao mà

em thích

- HS nối tiếp nhau kể tên

Trang 8

- Cho HS suy nghĩ cá nhân và phát biểu - HS phát biểu

a)-Khỏe như vô ích

-Khỏe như trâu

-Khỏe như hùm

b)-Nhanh như chớp

-Nhanh như gió

-Nhanh như cắt

-Nhanh như điện

-Nhanh như sóc

- học sinh nêu lời giải đúng a)-Khỏe như vô ích

-Khỏe như trâu

-Khỏe như hùm

b)-Nhanh như chớp -Nhanh như gió

-Nhanh như cắt

-Nhanh như điện

-Nhanh như sóc

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT 4 - HS đọc câu tục ngữ

- Câu tục ngữ nói lên điều gì ?

- GV gợi ý:

+ Người không ăn không ngủ là người như

thế nào?

- Là người không có sức khỏe

+ Người ăn được ngủ được là người như

thế nào?

- Là người có sức khỏe tốt

+ Ăn được ngủ được là tiên nghĩa là gì ? - HS phát biểu

- GV chốt: Ăn được ngủ được là người có

sức khỏe tốt Có sức khỏe sung sướng

chẳng kém gì tiên

- Học sinh nêu lại ý chính

- Nhận xét tiết học đánh giá những HS

thực hiện tốt trong tiết học

- Dặn dò về nhà xem lại bài và chuẩn bị

cho bài tiết sau

=================

Trang 9

CÂU KỂ AI THẾ NÀO ?

I MỤC TIÊU:

- Nhận biết được câu kể Ai thế nào ? ( ND Ghi nhớ )

- Xác định được bộ phận CN , VN trong câu kể tìm ( BT1 , mục III ) ;

bước đầu viết được đoạn văn có dùng câu Ai thế nào ? ( BT2 )

- Có ý thức tìm hiểu ngữ pháp Tiếng Việt và sử dụng phù hợp

-Bút dạ và một số giấy khổ to viết nội dung BT1;2;

- Yêu cầu HS nêu :

+ Ăn được ngủ được là tiên nghĩa là gì ?

+ Người không ăn không ngủ là người như

thế nào?

3 Bài mới:

HĐ1 Giới thiệu bài:

hiểu về Nhận biết được câu kể Ai thế nào ? (

ND Ghi nhớ ) Xác định được bộ phận CN ,

VN trong câu kể tìm ( BT1 , mục III ) ; bước

đầu viết được đoạn văn có dùng câu Ai thế

nào ? ( BT2 ) Câu kể Ai thế nào ?

HĐ2 Phần nhận xét:

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT 1,2 - HS đọc đoạn văn

- HS nêu yêu cầu bài 2

- Dùng bút gạch dưới những từ chỉ đặc điểm,

tính chất hoặc trạng thái của sự vật trong các

câu của đoạn văn

- HS phát biểu

Bên đường có cây cối xanh um

Nhà cửa thưa thớt dần

Chúng thật hiền lành

Anh trẻ và thật khỏe mạnh

- Lớp nhận xét

Bên đường có cây cối xanh um Nhà cửa thưa thớt dần

Chúng thật hiền lành

Anh trẻ và thật khỏe mạnh

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT 3 - HS nêu yêu cầu bài 3

- HS làm vào VBT

- GV chỉ bảng từng câu, HS đặt câu hỏi miệng - HS nối tiếp nhau đặt câu hỏi:

Trang 10

cho các từ vừa tìm được.

- Trong câu kể Ai thế nào? Bộ phận trả lời

cho câu hỏi thế nào? Được gọi là gì?

Bên đường có cây cối thế nào ? Nhà cửa nhà cửa thế nào ? Chúng (đàn voi ) thế nào ? Anh (người quản tượng) thế nào?

- Trong câu kể Ai thế nào? Bộ phận trả lời cho câu hỏi thế nào? Được gọi là vị ngữ

- Trong câu kể Ai thế nào? Bộ phận trả lời

cho câu hỏiAi ( cái gì, con gì ) ? Được gọi là

gì?

- Trong câu kể Ai thế nào? Bộ phận trả lời cho câu hỏiAi ( cái gì, con gì) ? Được gọi là chủ ngữ

- Câu kể Ai thế nào ? gồm mấy bộ phận ? - Gồm hai bộ phận : CN và VN

- Cho học sinh đọc ghi nhớ - HS đọc ghi nhớ

HĐ3.Luyện tập

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT - HS đọc nội dung BT và xác định

Yêu cầu bài

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi làm bài

Gạch một gạch dưới bộ phận CN, gạch hai

gạch dưới bộ phận VN

- HS thảo luận làm bài ghi vào VBT

- 1 cặp HS làm vào bảng phụ

- Gvi treo bảng phụ - HS lên ghi vào bảng phụ

Rồi những người con cùng lớn lên và lần lượt

lên đường

Căn nhà trống vắng

Anh Khoa hồn nhiên , xởi lởi

Anh Đức lầm lì, ít nói

Còn anh Tịnh thì đĩnh đạc, chu đáo

- Lớp nhận xét

Rồi những người con cùng lớn lên

và lần lượt lên đường

Căn nhà trống vắng

Anh Khoa hồn nhiên , xởi lởi

Anh Đức lầm lì, ít nói

Còn anh Tịnh thì đĩnh đạc, chu đáo

- Gọi 02 học sinh nêu yêu cầu BT - HS nêu yêu cầu bài 2

- Chú ý sử dụng câu kể Ai thế nào? - HS viết vào giấy nháp

- HS nối tiếp nhau đọc bài mình làm

- GV nhận xét, khen những bài làm hay - Lớp nhận xét

4 Củng cố, dặn dò:

- Nhận xét tiết học đánh giá những HS thực

hiện tốt trong tiết học

- Dặn dò về nhà xem lại bài và chuẩn bị cho

bài tiết sau

=================

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	250,22 KB