Trường Tiểu học Gio Phong Gi¸o ¸n TiÕng ViÖt 4 HS hiểu được những đặc điểm của văn kể chuyện, biết xây dựng nhân vật trong bµi v¨n kÓ chuyÖn cô thÓ.. RÌn kÜ n¨ng x©y dùng nh©n vËt trong [r]
Trang 1Tuần 1
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Luyện từ và câu Ôn tập
I Mục tiêu
- Giúp học sinh ôn tập các kiến thức về từ chỉ sự vật, hoạt động, trạng thái, các kiểu câu đã học(Ai là gì? Ai thế nào?)
- Học sinh thực hành làm các bài tập
- Học sinh yêu thích môn học
II.Chuẩn bị
- HS : Ôn tập kiến thức về từ loại, kiểu câu đã học
III Các hoạt động dạy học
A Giới thiệu bài Ôn tập
B Dạy bài mới
Hoạt động dạy Hoạt động học
1 Ôn tập
- Tìm ví dụ về từ chỉ sự vật, từ chỉ hoạt
động, trạng thái, tính chất?
- Cho ví dụ sau:
1 Em là học sinh lớp 4
2 Chích bông là bạn của trẻ em
3 Anh Kim Đồng rất nhanh trí và dũng
cảm
a/ Tìm bộ phận trả lời cho câu hỏi
Ai(con gì)?
b/ Tìm bộ phận trả lời cho câu hỏi là
gì?
c/ Tìm bộ phận trả lời cho câu hỏi thế
nào?
*Bộ phận trả lời cho câu hỏi là gì? là từ
chỉ gì?
*Bộ phận trả lời cho câu hỏi thế nào?là
từ chỉ gì?
2 Thực hành
-Từ chỉ sự vật: nhà, sân, ghế,…
-Từ chỉ hoạt động, trạng thái: đi, ăn, ngủ, thích, ghét,…
- Từ chỉ tính chất: nhanh, chậm, ngon,…
- em; chích bông; anh Kim Đồng
- học sinh lớp 4;bạn của trẻ em
- rất nhanh trí và dũng cảm
- là từ chỉ sự vật
- là từ chỉ tính chất
Bài 1:
Tìm từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất có trong đoạn thơ
Cây dừa /xanh/ toả/ nhiều/ tàu Dang /tay/ đón/ gió /gật/ đầu/ gọi/ trăng Thân dừa/ bạc phếch/ tháng năm/
Quả dừa-/ đàn lợn con /nằm/ trên /cao
Trang 2-HS nêu yêu cầu bài tập 1
- Yêu cầu HS vạch ranh giới từ
- HS thảo luận nhóm đôi
- GV nhận xét
Bài 2 Đặt câu hỏi cho các bộ phận in
đậm
a/ Mặt sông lấp loáng ánh vàng
b/ Những hạt sương sớm long lanh
như những bóng đèn pha lê
c/Thiếu nhi là những chủ nhân tương
lai của Tổ quốc
-HS nêu yêu cầu bài tập 2
?Tìm từ chỉ sự vật, tính chất trong các
bộ phận in đậm?
Bài 3 Đặt câu theo mẫu Ai thế nào?
để miêu tả
a Một bác nông dân
b Một bông hoa trong vườn
c Một cánh đồng lúa chín
HS tự làm bài
GV đánh giá, ghi điểm
Bài 4 Viết một đoạn văn kể về các
bạn trong tổ của mình, trong đó có sử
dụng mẫu câu Ai thế nào?Ai là gì?
- Yêu cầu HS viết bài vào giấy dán lên
bảng Gọi HS nhận xét, bổ sung
GV đánh giá, ghi điểm
-Gọi một số học sinh đọc đoạn văn của
mình
- GV nhận xét, ghi điểm
-Tìm từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất có trong đoạn thơ
-HS vạch ranh giới từ
- HS thảo luận -Đại diện nhóm trình bày
- từ chỉ sự vật: cây dừa, tàu, tay, gió, đầu, trăng, thân dừa, quả dừa, đàn lợn con, tháng năm; từ chỉ hoạt động: toả, dang,
đón, gật, gọi, nằm; từ chỉ tính chất: xanh, bạc phếch, nhiều, cao
- Nhận xét, sửa sai(nếu sai)
- Đặt câu hỏi cho các bộ phận in đậm
- HS trình bày miệng
- Nhận xét
- lấp loáng(tính chất); hạt sương(sự vật); thiếu nhi( người)
- HS đọc thầm đề bài
- HS làm bài, từng hs đọc câu mình đặt
- Nhận xét
- HS thực hành viết đoạn văn
- Nhận xét, sửa bài( nếu sai)
- 2 đến 4 HS trình bày đoạn văn và chỉ ra câu nào là câu kiểu Ai thế nào?Ai là gì?
C/ Củng cố- dặn dò
Nhận xét tiết học
Dặn HS về nhà ôn bài, hoàn thành đoạn văn
Chuẩn bị bài sau: Ôn tập về từ và cấu tạo từ.
Tập làm văn Ôn tập về văn kể chuyện
I mục tiêu
Trang 3HS hiểu được những đặc điểm của văn kể chuyện, biết xây dựng nhân vật trong bài văn kể chuyện cụ thể
Rèn kĩ năng xây dựng nhân vật trong bài văn kể chuyện
II chuẩn bị:
- HS: ôn những kiến thức về văn kể chuyện.
III các hoạt động dạy học
Hoạt động dạy Hoạt động học
a/ Giới thiệu bài: Ôn tập về văn kể
chuyện
b/ Dạy bài mới
1.1 Ôn lý thuyết
? Thế nào là văn kể chuyện?
? Nhân vật trong truyện gồm những sự
vật nào?
? Tính cách của nhân vật được bộc lộ
qua cái gì?
2.2 Thực hành
- Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự việc có
đầu có cuối liên quan đến một hay một số nhân vật Mỗi câu chuyện nói lên một
điều có ý nghĩa
- là người, con vật, đồ vật đã được nhân hoá
- qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật
Bài tập 1 Một cậu bé vui sướng cầm tiền mẹ vừa cho ra phố mua kem Bỗng cậu gặp một ông lão ăn xin già yếu Ông chìa bàn tay gầy gò, run rẩy trước mọi người để cầu xin sự giúp đỡ
Em hãy hình dung sự việc diễn ra tiếp theo để kể trọn vẹn câu chuyện, thể hiện tình thương, sự thông cảm với ông lão ăn xin trong cậu bé mạnh hơn mong muốn được ăn kem
- Yêu cầu HS nêu yêu cầu của bài
? Trong câu chuyện có những nhân vật
nào?
? Sự việc trước khi cậu bé gặp ông lão ăn
xin như thế nào?
? Sự việc diễn ra tiếp theo phải thể hiện
được điều gì?
- Yêu cầu HS ghi các tình tiết tiếp theo
của sự việc vào giấy
- Yêu cầu HS dựa vào các tình tiết kể lại
câu chuyện
- Yêu cầu HS nhận xét
- GV đánh giá, ghi điểm
HS nêu yêu cầu -cậu bé, ông lão ăn xin
-cậu bé vui mừng cầm tiền mẹ vừa cho ra phố mua kem
- thể hiện tình thương, sự thông cảm với
ông lão ăn xin trong cậu bé mạnh hơn mong muốn được ăn kem
- HS thực hành cá nhân
- HS trình bày
- Nhận xét
- 2 đến 3 HS kể lại câu chuyện
- HS nhận xét: nội dung, diễn đạt
VD: Những que kem mát lạnh đang hiện ra trước mắt cậu Cậu bé hết nhìn tờ giấy bạc rồi nhìn sang ông cụ.” Nếu cho ông lão số tiền này mình sẽ không được ăn kem nữa” Nghĩ thế nhưng nhìn thân hình gầy còm, đôi tay run rẩy và đôi mắt như van xin của ông cụ, cậu lại chạnh lòng:” Hẳn là ông cụ đói lắm! Thật tội nghiệp!” Cậu đặt tờ
Trang 4hai nghìn vào tay ông cụ và nói: Cháu xin biếu ông Cậu bước đi tiếp trong lòng cảm thấy vui, cậu nghĩ chắc là ông lão sẽ mua tạm chiếc bánh mì ăn cho đỡ đói.
Bài 2 Cho các tình tiết sau
a/ Sắp đến ngày khai trường, cả lớp ai cũng có quần áo mới trừ Hằng vì nhà Hằng rất
nghèo
b/ Tôi về xin phép mẹ để được tặng Hằng bộ váy áo mới của mình
c/ Mẹ khen tôi biết thương yêu bạn bè và thưởng cho tôi một bộ váy khác
Dựa vào các tình tiết trên, em hãy kể lại câu chuyện
- HS nêu yêu cầu của bài
? câu chuyện có những nhân vật nào?
? Nội dung câu chuyện nói lên điều gì?
- Yêu cầu HS làm bài vào vở
- Yêu cầu HS kể cho nhau nghe
- Yêu cầu HS kể
- Nhận xét, ghi điểm
- Dựa vào tình tiết, kể lại câu chuyện
- mẹ, tôi, Hằng, các bạn Tình thương đối với bạn bè, biết chia sẽ khó khăn cùng bạn
-HS thực hành
- HS kể cho nhau nghe ở trong nhóm
- HS kể trước lớp, nhận xét câu chuyện của bạn
2 Củng cố- dặn dò
GV nhận xét tiết học
Về nhà hoàn thành hai bài tập trên
Chuẩn bị bài sau:Luyện tập xây dựng cốt truyện
Cảm thụ văn học
Bài tập về tìm hiểu một số biện pháp tu từ
(so sánh, nhân hoá)
I mục tiêu
- Giúp HS nắm được các biện pháp tu từ(so sánh, nhân hoá) đã học
- HS phát hiện và nêu được tác dụng của các biện pháp tu từ đó
- Bồi dưỡng cho HS năng lực cảm thụ văn học
II Các hoạt động dạy học
A giới thiệu bài Tìm hiểu một số biện pháp tu từ(so sánh, nhân hoá)
B Dạy bài mới
Hoạt động dạy Hoạt động học
1 Ôn tập kiến thức
? Thế nào là nhân hoá?VD?
? Thế nào là so sánh? VD?
- Nhân hoá là cách lấy những từ ngữ chỉ thuộc tính hoạt đông của người để biểu thị những tình cảm, hoạt động của sự vật, con vật.VD: Cái võng thương bé
Thức hoài đu đưa.
- So sánh là hai sự vật, vật khác loại có
2 Thực hành
một nét gì đó giống nhau
- VD: Trẻ em như búp trên cành Biết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan
Đọc đoạn thơ sau:
Trang 5Cây dừa xanh toả nhiều tàu Dang tay đón gió gật đầu gọi trăng Thân dừa bạc phếch tháng năm Quả dừa- đàn lợn con nằm trên cao
Đêm hè hoa nở cùng sao Tàu dừa- chiếc lược chải vào mây xanh
a Hãy nhận xét: ở đoạn thơ trên, tác giả so sánh sự vật nào với sự vật nào? Cách so sánh như vậy giúp em cảm nhận được điều gì mới mẻ về sự vật? Có thể thay dấu gạch ngang bằng từ ngữ nào để chỉ sự so sánh?
b Theo em phép nhân hoá được thể hiện trong những từ ngữ nào ở đoạn thơ trên? Phân tích cái hay của phép nhân hoá được sử dụng trong đoạn thơ
HS đọc yêu cầu và đoạn thơ của bài
Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi
Gọi đại diện nhóm trình bày
Yêu cầu HS nhận xét, chữa bài
GV đánh giá, ghi điểm
- 2 HS đọc thành tiếng yêu cầu và nội dung
đoạn thơ của bài
- HS thực hành, ghi bài vào giấy
- HS trình bày
a + So sánh” quả dừa”- “đàn lợn con nằm
trên cao”; “tàu dừa”- “chiếc lược chải vào
mây xanh”
+ Cảm nhận được: vẻ kì lạ, ngộ nghĩnh của những quả dừa; nét đẹp và lạ của tàu lá dừa trên cao Cách so sánh này có tác dụng làm cho cảnh vật trở nên sống động, có sức gợi tả, gợi cảm cao
+ Có thể thay dấu gạch ngang bằng một trong những từ ngữ sau: như, tựa như, giống như…
b Phép nhân hoá: dang tay đón gió; gật
đầu gọi trăng Tác dụng làm cho vật vô tri
là cây dừa cũng có những biểu hiện tình cảm như con người.Qua cách nói nhân hoá, cảnh vật trở nên sống động, có hồn và
có sức gợi tả, gợi cảm cao
- HS nhận xét, bổ sung
C Củng cố – dặn dò
GV nhận xét tiết học
Về nhà hoàn thành hai bài tập trên
Chuẩn bị bài sau:Tiết 2( điệp ngữ, đảo ngữ)
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Luyện từ và câu từ và cấu tạo của từ
I Mục tiêu
Giúp học sinh ôn tập các kiến thức về từ và cấu tạo của từ
Học sinh có kĩ năng xác định từ nhanh chính xác
Bồi dưỡng cho học sinh kiến thức về từ và cấu tạo từ
II.Chuẩn bị
Trang 6HS : Ôn tập kiến thức về từ
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động dạy Hoạt động học
a/ Kiểm tra bài cũ:
Yêu cầu HS đọc đoạn văn kể về các
bạn trong tổ của mình có sử dụng mẫu
câu Ai là gì?; Ai thế nào?
GV đánh giá bài viết của HS
B Dạy bài mới
1 Giới thiệu bài: từ và cấu tạo từ.
2 Hướng dẫn HS ôn tập kiến thức
Câu sau đây có 14 từ:
Ngay/ thềm/ lăng,/ mười/ tám /cây/ vạn
tuế/ tượng trưng/ cho /một /đoàn quân/
danh dự/đứng/ trang nghiêm/
Yêu cầu HS thảo luận ghi các từ thành
hai nhóm: TĐ, TP
* Rút ra nhận xét:
? Tiếng dùng để làm gì?
? Từ gồm 1 tiếng gọi là từ gì? từ gồm hai
tiếng gọi là từ gì?
? Từ bao giờ cũng có nghĩa Từ dùng để
làm gì?
? Vậy căn cứ vào đâu để các em phân biệt
từ đơn hay từ phức?
* GV: Khi xem xét từ đơn hay từ phức
phải đặt từ vào văn cảnh
VD: Tiếng/ tu hú/ gần xa/ ran ran/
- Những trường hợp khó vạch ranh giới
từ thì GV hướng dẫn HS nhận diện từ
bằng cách chêm xen; nếu nghĩa của từ
không thay đổi thì là tổ hợp gồm 2 từ
đơn; nếu
nghĩa của từ không thay đổi thì là tổ hợp
- 2 -3 HS trình bày
- HS chia các từ thành 2 nhóm: từ chỉ gồm 1 tiếng(Ngay, thềm, lăng, mười, tám, cây, cho, một, đứng); từ chỉ gồm 2 tiếng(các từ còn lại)
- Tiếng dùng để cấu tạo nên từ
- Từ gồm 1 tiếng gọi là từ đơn; từ gồm hai tiếng gọi là từ phức
- Từ dùng để biểu thị sự vật, đặc điểm, t/chất, h/động
- Từ dùng để tạo nên câu
- Căn cứ vào số lượng tiếng.VD: Từ đơn:
đi, ăn,…; từ phức: học sinh, cô giáo,…
- HS vạch ranh giới từ và phân từ đơn, từ phức
+ Tiếng tu hú/ gần/ xa /ran ran/
+ Tiếng /tu hú/ gần xa /ran ran/
gồm 2 từ đơn; nếu nghĩa của từ thay đổi
thì tổ hợp đó là từ phức
VD: tiếng của tu hú nghĩa không thay
đổi Vậy tiếng là từ đơn, tu hú là từ phức
Gần/xa: chêm xen gần và xa nghĩa thay
đổi(gần xa trong câu chỉ khắp nơi) gần
xa là từ phức Cách 2 đúng
Yêu cầu HS rút ra ghi nhớ
3 Thực hành
* Tiếng cấu tạo nên từ.Từ………….cấu tạo câu
Trang 7Bài 1 Dùng dấu gạch chéo tách các từ trong hai câu sau, rồi ghi lại các từ đơn, từ phức trong câu
Bởi/ tôi /ăn uống/ điều độ /và/ làm việc /chừng mực/ nên/ tôi /chóng lớn/ lắm(…)
Cứ /chốc chốc /tôi /lại/ trịnh trọng/ và/ khoan thai /đưa/ hai/ chân/ lên/ vuốt /râu/
- Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung của bài
- Yêu cầu HS tự làm bài
- Gọi HS nhận xét, chữa bài cho bạn
- Nhận xét kết luận lời giải đúng
- 2 HS đọc và nêu yêu cầu: tách các từ; ghi lại từ đơn, từ phức
- Hoạt động cá nhân, 1 HS lên bảng làm
- Nhận xét, chữa bài
Từ đơn: bởi, tôi, và, nên, tôi, lắm, đưa,
cứ, hai, chân, lên, vuốt,râu,lại,và Từ phức: …
Bài 2 Các chữ được in đậm dưới đây là một từ phức hay hai từ đơn?
a Nam vừa được bố mua cho một chiếc xe đạp
b Xe đạp nặng quá đạp mỏi cả chân
c Vườn nhà em có nhiều loại hoa: hoa hồng, hoa huệ, hoa cúc, hoa nhài
d Màu sắc của hoa nào cũng thật phong phú: hoa hồng, hoa vàng, hoa tím
- Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung của bài
- Yêu cầu HS làm bài theo nhóm
- Gọi HS trình bày, HS khác bổ sung
- Nhận xét kết luận lời giải đúng
- 2 HS đọc và nêu yêu cầu, nội dung
- 2 HS cùng trao đổi, thảo luận
- HS trình bày, nhận xét
+ xe đạp trong câu a là từ phức; trong câu b là hai từ đơn
+ hoa hồng trong câu c là từ phức; trong câu d là hai từ đơn
Bài 3 Tìm từ đơn, từ phức trong câu nói dưới đây của Bác Hồ;
Tôi/ chỉ/ có/ một/ ham muốn,/ ham muốn /tột bậc/ là /làm sao/ cho /nước/ ta/ được /độc lập / tự do,/ đồng bào/ ta/ ai /cũng/ có /cơm/ ăn, áo/ mặc/, ai /cũng/ được/ học hành./
- HS nêu yêu cầu của đề bài
- HS vạch ranh giới từ
- HS xác định từ đơn, từ phức theo yêu
cầu của đề
- GV đưa ra đáp án đúng(nếu coi cơm ăn
áo mặc là thành ngữ thì không tách thành
các từ đơn
- 2 HS nêu yêu cầu của đề bài, 2 HS vạch ranh giới từ
-HS làm bài
- HS chữa bài: từ gồm 1 tiếng là từ đơn,
từ gồm 2 tiếng là từ phức
Bài 1; 2- đề 1
- Gọi HS đọc đề bài, nêu yêu cầu của bài
Bài1: ? Mỗi tiếng thường có mấy bộ
phận?
? Tiếng phải có những bộ phận
nào?
Bài 2: ? Em có nhận xét gì về các tiếng in
đậm trong các từ ngữ cho sẵn?
? Phụ âm đầu này được viết bằng mấy
hình thức chữ viết? Đó là những hình thức
nào?
- 2 HS tiếp nối đọc đề bài, nêu yêu cầu
- 3 bộ phận: âm đầu, vần, thanh
- Tiếng nào cũng phải có vần và thanh
Có tiếng không có âm đầu
- …có chung một phụ âm đầu: phụ
âm”dờ”
- 3 hình thức chữ viết: ghi “d”(trong duyên dáng, ); ghi“gi”(trong giặc giã, ); ghi “g”(trong gì,, giết, )
- HS làm bài cá nhân
- 2 HS chữa bài lớp nhận xét, bổ sung
Trang 8- Yêu cầu HS tự làm bài.
- đánh giá, nhận xét
C/ củng cố dặn dò
GV nhận xét tiết học
Về nhà làm bài tập 1;2
Chuẩn bị bài sau: Từ ghép, từ láy
Tập làm văn Luyện tập về văn kể chuyện
Đề bài: Suốt đêm mưa to gió lớn Sáng ra ở tổ chim chót vót trên cây cao, có con
chim lớn đang giũ giũ bộ cánh ướt Bên cạnh là chú chim con lông cánh vẫn khô
nguyên vừa mở bừng mắt đón ánh nắng mặt trời.
Chuyện gì đã xảy ra với hai chú chim trong đêm qua? Em hãy hình dung và kể
lại.
I mục tiêu
HS hiểu được những đặc điểm của văn kể chuyện, biết xác định các nhân vật, các
sự việc và ý nghĩa câu chuyện cho bài văn kể chuyện cụ thể
Rèn kĩ năng xây dựng các tình tiết sự việc cho bài văn kể chuyện
Giáo dục cho HS tình yêu thương giữa các loài vật
II chuẩn bị:
- HS : Ôn tập về văn kể chhuyện
III các hoạt động dạy học
Hoạt động dạy Hoạt động học
A/ Kiểm tra bài cũ
- Gọi 2-3 HS kể lại 2câu chuyện của tiết
trước
- GV đánh giá, ghi điểm
B/ Dạy bài mới
1 Giới thiệu bài: Luyện tập về văn kể
chuyện
2 Tìm hiểu đề
Gọi 2 HS đọc đề bài
? Đề bài thuộc thể loại nào?
- 2- 3 HS trình bày
- 2 HS đọc đề bài
- Văn kể chuyện
? Đề bài cho biết gì?
? Đề bài yêu cầu gì?
? Đích của câu chuyện phải hướng đến
điều gì?
3 Hướng dẫn HS tìm ý.
? Hoàn cảnh xảy ra câu chuyện là gì?
? Nhân vật chính trong câu chuyện là
người hay vật?
? Sự việc kết thúc ra sao?
- Đề bài cho sẵn kết cục câu chuyện:
Suốt đêm mưa to, gió lớn nhưng con chim bé vẫn được bảo vệ yên bình, lông cánh khô nguyên
- Kể lại cảnh hai con chim trải qua trận mưa bão trong đêm
- Ca ngợi tình nhân ái, sự đùm bọc che chở của kẻ mạnh với kẻ yếu(tình mẹ con, cha con, anh chị em,
- suốt đêm trời mưa to, gió lớn
- là vật: 2 con chim
- con chim lớn lông cánh ướt, con chim
Trang 9? Em tưởng tượng và kể lại phần nào của
câu chuyện?
4 HS lập dàn bài
? Mở đầu câu chuyện giới thiệu gì?
Diễn biến: ? Trời mưa to gió lớn ra sao?
? Tổ chim bị đe doạ như thế nào? Con
chim lớn phải làm gì để che chở cho chú
chim nhỏ?
GV: Có thể dùng phép nhân hoá cho hai
con chim trò chuyện với nhau trong khi
vượt qua trận mưa to, gió lớn
- Yêu cầu HS lập dàn bài
- Yêu cầu HS dựa vào các tình tiết kể lại
câu chuyện
- Yêu cầu HS nhận xét
- GV đánh giá, ghi điểm
bé vẫn khô nguyên
- Tưởng tượng và kể lại cảnh hai con chim trải qua trận mưa bão trong đêm;
nêu được ý nghĩa nhất định
- Hai nhân vật chính trước khi trời bắt
đầu mưa to, gió lớn
- sấm, chớp, cây chao đảo,…
- sắp bị rơi xuông đất, tổ bị ướt,…; chim lớn an ủi, đứng ngoài tổ để che cho chim non,…
- HS lập dàn bài, xây dựng các tình tiết câu chuyện
- 2 đến 3 HS kể lại câu chuyện
- HS nhận xét: nội dung, diễn đạt
C / củng cố dặn dò
Nhận xét tiết học.
Về nhà hoàn thành bài viết
Chuẩn bị bài sau: Tìm ý cho đề bài sau: Dựa vào bài thơ” Gọi bạn” của nhà thơ
Định Hải, hãy kể lại bằng văn xuôi câu chuyện cảm động về tình bạn giữa Bê vàng và
Dê trắng
Tuần 2 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Luyện từ và câu từ ghépvà từ láy
I Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm được kiến thức về từ ghép, từ láy Biết phân biệt từ ghép, từ
láy
- Học sinh thực hành làm các bài tập tốt
- Học sinh yêu thích môn học
II.Chuẩn bị
- HS : Ôn tập kiến thức về từ
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động dạy Hoạt động học
a/ Kiểm tra bài cũ:
Yêu cầu HS chữa bài tập - 1HS chữa bài tập 1; 1HS chữa bài tập 2
- Lớp nhận xét
Trang 10GV đánh giá bài làm của HS.
B Dạy bài mới
1 Giới thiệu bài: Từ ghép, từ láy
2 Hướng dẫn HS nắm kiến thức
2.1 Nhận xét
Cấu tạo của những từ phức được in đậm trong các câu sau có gì khác nhau?
Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa.
Buồn trông ngọn nước mới sa Hoa trôi man mác biết là về đâu.
Buồn trông nội cỏ rầu rầu
Chân mây, mặt đất một màu xanh xanh.
Gợi ý: Từ phức nào do những tiếng có nghĩa tạo thành?
Từ phức nào do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành?
- 2 HS đọc nội dung bài tập và gợi ý
- HS trao đổi nhóm đôi dựa vào hai gợi ý
của bài
? Có mấy cách chính để tạo từ phức?
- 2 HS tiếp nối nhau đọc đề và gợi ý
- 2 HS cùng bàn trao đổi
- HS kết luận: các từ phức cửa bể, chiều hôm, cánh buồm, ngọn nước, nội cỏ, chân mây, mặt đất do các tiếng có nghĩa
tạo thành(cửa+ bể, chiều+ hôm,…)
Các từ phức thấp thoáng, man mác do
các tiếng có âm đầu(th, m) lặp lại nhau tạo thành
rầu rầu,xanh xanh, xa xa do các tiếng
có cả âm đầu lẫn vần lặp lại nhau tạo thành
- có 2 cách: 1 ghép những tiếng có nghĩa
lại với nhau Đó là từ ghép 2 Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần(hoặc cả
2.2 Ghi nhớ
GV giúp HS rút ra ghi nhớ
3 Thực hành
âm đầu và vần) giống nhau Đó là từ láy
- HS đọc nội dung ghi nhớ, lấy ví dụ
Bài 1 Các từ được gạch chân trong hai đoạn văn dưới đây là từ ghép hay từ láy? Vì sao?
a Nhân dân ghi nhớ công ơn của Chử Đồng Tử, lập đền thờ ở nhiều nơi bên sông Hồng Cũng từ đó hàng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng bờ bãi sông Hồng lại nô nức làm lễ, mở hội để tưởng nhớ ông (Theo Hoàng Lê)
b Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc Tre trông thanh cao, giản dị, chí khí như người ( Thép Mới)
- HS đọc yêu cầu bài tập
- HS tự làm bài tập
- Yêu cầu HS nhận xét, chữa bài
- Nhận xét, kết luận lời giải đúng
Nếu HS xác định cứng cáp là từ ghép
GV giải thích: tiếng cứng có nghĩa, tiếng
- 2 HS nêu yêu cầu của bài
- 2 HS lên bảng làm
- Nhận xét, chữa bài:
TG: Nhân dân, bờ bãi(a), dẻo dai, chí khí(b); TL: nô nức(a), mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp(b)