ghi nhớ trong bài học Kể lại hành động của nhân vật Goïi 1 HS TLCH: Trong caùc baøi học trước, em đã biết tính cách của nhân vật thường biểu hiện qua những phương diện nào.. GV nhaäï[r]
Trang 1Tuần 1. TIẾT 1.
TẬP LÀM VĂN
THẾ NÀO LÀ KỂ CHUYỆN ?
I MỤC TIÊU
Hiểu được những đặc điểm cơ bản của văn kể chuyện (ND Ghi nhớ)
Bước đầu biết kể lại một câu chuyện có đầu có cuối, liên quan đến 1, 2 nhân vật và nói lên một điều có ý nghĩa( mục III)
II ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC
Bảng phụ viết sẵn các sự việc chính trong truyện Sự tích hồ Ba Bể
Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn nội dung BT1 (phần Nhận xét)
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CHỦ YẾU
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài củ: GV kiểm tra sự chuẩn bị
của Hs
2 Bài mới
Giới thiệu bài
_ Hát vui
- GV nêu: Để hiểu được những đặc điểm cơ
bản của văn kể chuyện, tiết TLV hôm nay sẽ
học bài Thế nào là kể chuyện ?
- Nghe GV giới thiệu bài
_ HS nhắc lại tựa bài
Hoạt động 1 : Hình thành khái niệm
Mục tiêu :
Hiểu được những đặc điểm cơ bản của văn
kể chuyện Phân biệt được văn kể chuyện với
những loại văn khác
Cách tiến hành
a) Phần Nhận xét
Bài 1
- HS đọc nội dung của bài tập - 1 HS đọc nội dung của bài tập
- Gọi HS kể lại câu chyện Sự tích hồ Ba Bể - 1 HS khá, giỏi kể lại câu chyện Sự
tích hồ Ba Bể.
Trang 2- Chia lớp thành 4 nhóm, phát giấy và bút
cho các nhóm Nhóm nào làm đúng làm
nhanh là nhóm thắng GV đi giúp đỡ nhóm
gặp khó khăn
- HS tự làm bài trong nhóm
- Yêu cầu các nhóm dán bài của mình lên
bảng
- Nhóm trưởng mang dán bài và đọc bài làm của nhóm mình, các nhóm khác bổ sung nếu có ý kiến khác
- Kết luận nhóm thắng cuộc
Bài 2
- HS đọc toàn văn yêu cầu của bài hồ Ba Bể - 1 HS đọc.
- Bài văn có nhân vật không? - Không
- Có kể các sự việc xảy ra đối với nhân vật
không?
- 1 HS trả lời
- GV kết luận: Bài hồ Ba Bể không phải là
bài văn kể chuyện, mà chỉ là bài văn giới
thiệu về hồ Ba Bể
Bài 3
- Theo em, thế nào là văn kể chuyện? - HS phát biểu kết quả của BT1, 2
b) Phần Ghi nhớ
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK - 2, 3 HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
- GV giải thích rõ nội dung ghi nhớ
Hoạt động 2 : Luyện tập
Mục tiêu :
Bước đầu biết xây dựng một bài văn kể
chuyện
Cách tiến hành
Bài 1
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- Yêu cầu HS kể cho bạn bên cạnh nghe - Làm việc theo cặp
- Gọi HS thi kể trước lớp - Một số HS thi kể, lớp theo dõi, nhận
xét
- GV nhận xét, bổ sung vào bài kể cho từng
HS
Bài 2
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- Gọi HS tiếp nối nhau phát biểu - HS tiếp nối nhau phát biểu
Trang 3+ Câu chuyện em vừa kể có những nhân vật
nào? + Đó là người phụ nữ có con nhỏ.
+ Nêu ý nghĩa của câu chuyện + Quan tâm, giúp đỡ nhau là 1 nếp sống
đẹp.
4.Củng cố
_ Thế nào là văn kể chuyện? _ HS trả lời
5 Dặn dò
- GV nhận xét tiết học
- Dặn HS về nhà đọc thuộc nôïi dung cần ghi
nhớ Viết lại vào vở bài em vừa kể.CB:Nhân
vật trong truyện
Trang 4
Tuần 1 TIẾT 2.
TẬP LÀM VĂN
NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN
Bước đầu hiểu thế nào là nhân vật ( ND Ghi nhớ )
Nhận biết được tính cách của từng người cháu ( qua lời nhận xét của bà) trong câu truyện ba anh em ( BT1, mục III)
Bước đầu biết kể tiếp câu chuyện theo tình huống cho trước, đúng tính cách nhân vật ( BT2, mục III)
II ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC
Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn nội dung BTI.1 (phần Nhận xét)
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CHỦ YẾU
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ
Gọi 2 HS trả lời câu hỏi: Bài văn
kể chuyện khác bài văn không phải
là kể chuyện ở những điểm nào?
GV nhậïn xét, cho điểm HS
3 Bài mới
Giới thiệu bài
_ Hát vui
_ 2 HS thực hiện
- Trong tiết TLV tuần trước, các em đã
biết những đặc điểm cơ bản của một bài
văn kể chuỵên, bước đầu xây dựng một
bài văn kể chuyện Tiết TLV hôm nay
giúp các em nắm chắc hơn cách xây
dựng Nhân vật trong truyện
- Nghe GV giới thiệu bài
_ HS nhắc lại tựa bài
Hoạt động 1 : Hình thành khái niệm
Mục tiêu :
- HS biết: Văn kể chuyện phải có nhân
vật Nhân vật trong truyện là người, là
con vật, đồ vật, cây cối được nhân hóa
Trang 5- Tính cách nhân vật bộc lộ qua hành
đông, suy nghĩ của nhân vật
Cách tiến hành
a) Phần Nhận xét
Bài 1
- Gọi HS đọc yêu cầu của bài - 1 HS đọc yêu cầu của bài
- Gọi HS nói tên những truyện các em
mới học - Dế Mèn bênh vực kẻ yếu, Sực tích hồ Ba Bể
- Yêu cầu HS tự làm - 4 HS lên làm trên phiếu,lớp làm vào vở
- Nhận xét, chốt lại lời giải đúng -Lớp theo dõi và chữa bài theo lời giải
đúng
Bài 2
- Gọi HS đọc yêu cầu của bài - 1 HS đọc yêu cầu của bài
- Yêu cầu HS trao đổi theo cặp, phát
biểu ý kiến - Làm việc theo cặp
b) Phần Ghi nhớ
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK - 3, 4 HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
- GV nhắc các em học thuộc ghi nhớ
Hoạt động 2 : Luyện tập
Mục tiêu :
Bước đầu biết xây dựng nhân vật trong
bài kể chuyện đơn giản
Cách tiến hành
Bài 1
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- GV cho HS quan sát tranh minh họa
- HS trao đổi, TLCH
+ Nhân vật trong câu chuyện là những
ai?
+ Ni-ki-ta, Gô-sa, Chi-ôm-ca và bà ngoại
+ Em có đồng ý với nhận xét của bà về
tính cách của từng cháu không?
+ Em đồng ý với nhận xét của bà về tính cách của từng cháu
+ Vì sao bà có nhận xét như vậy? + 1 HS TLCH
Bài 2
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- GV hướng dẫn HS trao đổi, tranh luận
về các hướng sự việc có thể diễn ra, đi
Trang 6tới kết luận.
- Gọi HS thi kể - 3 đến 4 HS thi kể, lớp theo dõi vànhận
xét
- GV nhận xét cách kể của từng em, kết
luận bạn kể hay nhất
4 Củng cố:
+ Nhân vật trong câu chuyện là những
ai?
+ Vì sao bà có nhận xét như vậy?
+ Em có đồng ý với nhận xét của bà về
tính cách của từng cháu không?
_ 3 HS trả lời
5 Dặn dò:
- GV nhận xét tiết học
- Dặn HS về nhà học thuộc nội dung cần
ghi nhớ trong bài học.CB: Kể lại hành
động của nhân vật
Trang 7Tuần 2
TẬP LÀM VĂN
Tiết 3 KỂ LẠI HÀNH ĐỘNG CỦA NHÂN VẬT
I MỤC TIÊU
Hiểu: H ành động của nhân vật thể hiện tính cách của nhân vật, nắm được cách kể hành động của nhân vật ( ND Ghi nhớ)
Biết dựa vào tính cách để xác định hành động của từng nhân vật ( Chim Sẻ, Chim Chích), bước đầu biết sắp xếp các hành động theo thứ tự trước – sau để thành câu chuyện
II ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC
Bảng phụ viết sẵn 9 câu văn ở phần Luyện tập
Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn các câu hỏi của phần Nhận xét
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CHỦ YẾU
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ
HS1 lên bảng TLCH : Thế nào là kể
chuyện? ; HS2 nói về Nhân vật trong
truyện.
GV nhậïn xét, chữa bài, cho điểm HS
3 Bài mới
- Hát vui.
Giới thiệu bài
- Các em được học 2 bài dạy TLV Kể
chuyện: Thế nào là kể chuyện? Nhân vật
trong truyện Trong tiết TLV hôm nay các
em sẽ học bài Kể lại hành động của nhân
vật để hiểu: Khi kể về hành động của nhân
vật, ta cần chú ý những gì?
- Nghe GV giới thiệu bài
_ HS nhắc lại tựa bài
Hoạt động 1 : Hình thành khái niệm
Mục tiêu :
Giúp HS biết: Hành động của nhân vật thể
Trang 8hiện tính cách nhân vậât.
Cách tiến hành
a) Phần Nhận xét
Yêu cầu 1
- Gọi HS đọc truyện Bài văn bị điểm kém. - 2 HS giỏi tiếp nối nhau đọc 2 lần toàn
bài
- GV đọc diễn cảm toàn bài
Yêu cầu 2, 3
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
+ Gọi HS lên bảng thực hiện thử một ý của
BT2
+ 1 HS giỏi lên bảng làm
+ GV nhận xét bài làm của HS
- GV chia lớp thành 4 nhóm ; phát cho mỗi
nhóm 1 tờ giấy khổ to đã ghi sẵn các câu
hỏi HS các nhóm thi làm bài đúng, nhanh
- HS tự làm bài trong nhóm
- Yêu cầu các nhóm dán bài của mình lên
bảng - Nhóm trưởng mang dán bài và đọc bài làm của nhóm mình, các nhóm khác bổ
sung nếu có ý kiến khác
- Kết luận nhóm thắng cuộc
- GV : Chi tiết cậu bé khóc khi nghe bạn hỏi
sao không tả ba của người khác được thêm
vào cuối truyện gây xúc động trong lòng
ngườøi đọc bởi tình yêu cha, lòng trung thực,
tâm trạng buồn tủi vì mất cha của cậu bé
b) Phần Ghi nhớ
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK - 2, 3 HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
- GV giải thích rõ nội dung ghi nhớ
Hoạt động 2 : Luyện tập
Mục tiêu :
Bước đầu biết vận dụng kiến thức đã học
để xây dựng nhân vậât trong một bài văn cụ
thể
Cách tiến hành
Bài 1
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
Trang 9- GV giúp HS hiểu đúng yêu cầu của bài.
- Từng cặp HS trao đổi GV phát phiếu cho
một số cặp HS - Làm việc theo cặp.
- Gọi những HS làm bài trên phiếu trình bày
kết quả làm bài - Những HS làm bài trên phiếu trình bày kết quả làm bài
- GV nhận xét, kết luận
- Gọi HS kể lại câu chuyện theo dàn ý đã
được sắp xếp lại hợp lí
- Một, hai HS kể lại câu chuyện
4 Củng cố, dặn dò
- GV nhận xét tiết học
- Dặn HS về nhà đọc thuộc nôïi dung cần
ghi nhớ Viết lại vào vở thứ tự đúng câu
chuỵen về Chim Sẻ và Chim Chích.CB: Tả
ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể
chuyện.
Trang 10
Tuần 2
TẬP LÀM VĂN
TIẾT 4.
TẢ NGOẠI HÌNH CỦA NHÂN VẬT TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I MỤC TIÊU
HS hiểu: Trong bài văn kể chuyện, việc tả ngoại hình của nhân vật là cần thiết để thể hiện tính cách nhân vật.( ND Ghi nhớ)
Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật ( BT1, mục III) ; kể lại được 1 đoạn câu chuyện Nàng tiên ốc có kết hợp tả ngoại hình bà lão hoặc nàng tiên ( BT2)
II ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC
Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn nội dung BT1 (phần Nhận xét)
Một số tờ phiếu viết đoạn văn của Vũ Cao
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CHỦ YẾU
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ
Gọi 2 HS nhắc lại kiến thức cần
ghi nhớ trong bài học Kể lại hành
động của nhân vật
Gọi 1 HS TLCH: Trong các bài
học trước, em đã biết tính cách của
nhân vật thường biểu hiện qua
những phương diện nào?
GV nhậïn xét, cho điểm HS
3 Bài mới
- Hát vui
HS thực hiện
Trang 11Giới thiệu bài
Ở con người, hình dáng bên ngoài
thườøng thống nhất với tính cách, phẩm
chất bên trong Vì vậy, trong bài văn kể
chuyện, viêïc miêu tả hình dáng bên
ngoài của nhân vật có tác dụng góp phần
bộc lộ tính cách Bài học hôm nay sẽ
giúp các em tìm hiểu việc tả ngoại hình
của nhân vật trong bài văn kể chuyện
- Nghe GV giới thiệu bài
_ HS nhắc lại tựa bài
Hoạt động 1 : Hình thành khái niệm
Mục tiêu :
- HS hiểu: Trong bài văn kể chuyện,
việc tả ngoại hình của nhân vật là cần
thiết để thể hiện tính cách nhân vật
Cách tiến hành
a) Phần Nhận xét
- Gọi HS đọc các BT 1, 2, 3 - 3 HS tiếp nối nhau đọc các BT 1, 2, 3
- Yêu cầu HS tự làm - 4 HS lên bảng làm trên phiếu riêng do
GV phát, HS dưới lớp làm vào vở
- Những HS làm bài trên phiếu dán bài
lên bảng lớp - Dán bài lên bảng lớp, trình bày kết quả
- Nhận xét, chốt lại lời giải đúng
Ý 1: Chị Nhà Trò có những đặc điểm
ngoại hình như sau:
- Cả lớp theo dõi và tự chữa bài của mình theo lời giải đúng
- Sức vóc Gầy yếu, bự những phấn như mới lột
- Cánh Mỏng như con bướm non ; ngắn chùn
chùn ; rất yếu, chưa quem mở -Trang phục Mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm
vàng
Ý2 : Ngoại hình của chị Nhà Trò thể hiện tính cách yếu đuối, thân phận tội nghiếp, đáng thương, dễ bị bắt nạt ăn hiếp
b) Phần Ghi nhớ
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK - 3, 4 HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
- GV nêu ví dụ để HS hiểu rõ hơn nội
dung phần ghi nhớ
Hoạt động 2 : Luyện tập
Trang 12 Mục tiêu :
Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để
xác định tính cách nhân vật và ý nghĩa
của truyện khi đọc truyện, tìm hiểu
truyện Bứơc đầu biết lựa chọn chi tiết
tiêu biểu để tả ngoại hình nhân vật trong
bài văn kể chuyện
Cách tiến hành
Bài 1
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- Yêu cầu HS tự làm bài - HS làm bài vào vở, một HS lên bảng
làm bài
- Nhận xét, chốt lại lời giải đúng
- Cả lớp theo dõi và tự chữa bài của
mình theo lời giải đúng
Bài 2
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- GV nhắc HS:
+ Có thể kể một đoạn, kết hợp tả bà lão
hoặc nàng tiên, không phải kể toàn bộ
câu chuyện
+ Quan sát tranh minh họa truyện thơ
Nàng tiên Ốc để tả ngoại hình của bà lão
và nàng tiên
- Yêu cầu HS kể cho bạn bên cạnh nghe - Làm việc theo cặp
- Gọi HS thi kể trước lớp - Một số HS thi kể trước lớp, cả lớp theo
dõi và nhận xét
- GV nhận xét cách kể của từng HS có
đúng với yêu cầu
4 Củng cố:
- GV hỏi: Muốn tả ngoại hình của nhân
vật, cần chú ý tả những gì? - 1 HS trả lời.
5 Nhận xet _ Dặn dò:
- GV nhận xét tiết học
- Dặn HS về nhà học thuộc nội dung cần
ghi nhớ CB: Kể lại lời nói và ý nghĩa
của nhân vật
Trang 13Tuần 3
TẬP LÀM VĂN
TIẾT 5.
KỂ LẠI LỜI NÓI, Ý NGHĨA CỦA NHÂN VẬT
I MỤC TIÊU
Biết được hai cách kể lại lời nói và ý nghĩa của nhân vậât và tác dụng của nó: nói lên tính cách nhân vậât và ý nghĩa câu chuyện ( ND Ghi nhớ )
Bước đầu biết kể lại lời nói, ý nghĩa của nhân vật trong bài văn kể chuyện theo hai cách: trực tiếp và gián tiếp.(BT mục III )
II ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC
Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn nôi dung BT1, 2, 3 (phần Nhận xét)
Một số tờ phiếu khổ to viết nội dung BT1, 2, 3 ở phần Luyện tập
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CHỦ YẾU
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ
Một HS TLCH : Khi cần tả ngoại
hình của nhân vật, cần chú ý tả
những gì?Lấy ví dụ về cách tả ngoại
hình nhân vật trong truyện “Người ăn
xin” để minh họa.
Một HS nhắc lại nội dung cần ghi
nhớ trong tiết TLV trước
GV nhậïn xét, cho điểm HS
3 Bài mới
- Hát vui
- HS thực hiện
Giới thiệu bài
- Trong bài văn KC, nhiều khi phải kể lại
- Nghe GV giới thiệu bài
Trang 14lời nói và ý nghĩa của nhân vật Lời nói và
ý nghĩ của nhân vật đóng vai trò quan
trọng như thế nào trong bài văn KC, tiết
TLV hôm nay sẽ giúp các em hiểu điều
đó _ HS nhắc lại tựa bài.
Hoạt động 1 : Hình thành khái niệm
Mục tiêu :
Nắm được tác dụng của việc dùng lời nói
và ý nghĩa của nhân vậât để khắc họa tính
cách nhân vậât, nói lên ý nghĩa câu chuyện
Cách tiến hành
a) Phần Nhận xét
Bài 1, 2
- Gọi HS đọc yêu cầu của BT1, 2 - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- Yêu cầu HS tự làm - 4 HS lên bảng làm trên phiếu riêng
do GV phát, HS dưới lớp làm vào vở
- Những HS làm bài trên phiếu dán bài lên
bảng lớp - Dán bài lên bảng lớp, trình bày kết quả
- Nhận xét, chốt lại lời giải đúng
- Cả lớp theo dõi và tự chữa bài của mình theo lời giải đúng
Bài 3
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- Yêu cầu từng cặp HS đọc thầm lại câu
văn, suy nghĩ, trao đổi , TLCH : Lời nói, ý
ngĩ của ông lão ăn xin trong 2 cách kể đã
có gì khác nhau?
Cách 1: Tác giả dẫn trực tiếp, nguyên
văn lời của ông lão Do đó các từ xưng hô là từ xưng hô của chính ông lão với câu bé
Cách 2: Tác giả thuật lại gián tiếp lời
của ông lão Ngươì kể xưng tôi gọi người ăn xin là ông lão
b) Phần Ghi nhớ
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong SGK - 2, 3 HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
- GV khắc sâu nội dung ghi nhớ bằng cách
phân tích thêm ví dụ
Hoạt động 2 : Luyện tập
Mục tiêu :
Trang 15Bước đầu biết kể lại lời nói, ý nghĩa của
nhân vật trong bài văn kể chuyện theo hai
cách: trực tiếp và gián tiếp
Cách tiến hành
Bài 1
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- GV giúp HS hiểu đúng yêu cầu của bài
- Yêu cầu HS tự làm bài - HS làm bài vào vở, 2 HS làm bài trên
phiếu do GV phát
- Gọi những HS làm bài trên phiếu trình
bày kết quả làm bài - Những HS làm bài trên phiếu trình bày kết quả làm bài
- GV nhận xét, kết luận
Lời giải:
+ Lời dẫn gián tiếp: (Cậu bé thứ nhất
định nói dối là) bị chó soí đuổi
+ Lời dẫn trực tiếp:
- Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại
- Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ
Bài 2
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- GV gợi ý cách làm bài
- Làm bài mẫu - Một HS giỏi làm bài mẫu với câu 1
- Yêu cầu HS tự làm các phần còn lại - 2 HS làm bài trên phiếu do GV phát,
HS cả lớp làm bài vào vở
- Gọi những HS trình bày kết quả làm bài - Những HS trình bày kết quả làm bài
- GV nhận xét, chốt lại lời giải đúng - Cả lớp theo dõi và tự chữa bài của
mình theo lời giải đúng
Bài 3
- Gọi HS đọc yêu cầu - 1 HS đọc yêu cầu trong SGK
- Cách thực hiện giống như bài tập 2
Lời giải:
Lời dẫn trực tiếp
Bác thợ hỏi Hòe:
- Cháu có thích làm thợ xây không?
Lời dẫn dán tiếp
Bác thợ hỏi Hòe là cậu có thích làm thợ xây không