3.Kết luận: Trong quá trình bồi dưỡng năng lực cảm thụ văn học cho học sinh giỏi lớp 4,5, theo hướng khai thác các biện pháp nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ.Giáo viên cần phải: + T[r]
Trang 1: Nguyễn Viết Út Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 1
PHÂN 1 HƯỚNG DẪN HS CẢM THU VĂN
Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cảm thu văn học cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 4,5
Biện pháp 1.
Cảm thu văn học qua việc khai thác các biện pháp nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ.
Một trong những biên pháp giúp cho các em có năng lực cảm thụ văn học tốt là giúp cho học sinh nhận biết được các biện pháp nghệ thuật và tác dụng của nó được tác giả sử dụng trong các tác phẩm văn học
Các biện pháp nghệ thuật thương gặp trong các bài văn, bài thơ ở bậc Tiểu
học là: ( So sanh, nhân hóa, điệp từ và đảo ngữ.)
Để Cảm thụ tốt các tác phẩm văn học thông qua việc khai thác các biện pháp nghệ
thuật trong các bài văn, bài thơ Học sinh cần thực hiện tốt các yêu câu sau đây.
- Hiểu được thế nào là biện pháp nghệ thuật :So sanh, nhân hóa, điệp từ và đảo
ngữ , ( thông qua phân môn Luyện từ và câu.)
- Xác định đúng những biện pháp nghệ thuật trong bài văn, bài thơ
- Xác định đúng những từ, cụm từ, hình ảnh( ngữ liệu) thể hiện biện pháp nghệ thuật.
- Cảm nhận được giá trị nghệ thuật làm tăng giá trị nội dung, ý nghĩa của bài văn, bài thơ
1 Một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu thường gặp trong các bài tập đọc ở chương trình bậc tiểu học
a Biện pháp nghệ thuật so sánh.
So sánh là việc đối chiếu hai hay nhiều sự vật, sự việc cùng có một nét giống nhau nào đó, nhằm diễn tả một cách đầy đủ các hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng
Ví dụ : “ Quê hương là chum khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày…”
+ Học sinh xác định được :
Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ trên là : Nghệ thuật so sánh
Hình ảnh so sánh : Quê hương (là) chum khế ngọt
+ Học sinh cảm nhận được:
Chùm khế ngọt, là hình ảnh quen thuộc, gần gủi với làng quê, gắn bó với con người
Việt Nam Đặc biệt là gắn liền với những kĩ niệm của thời thơ ấu mỗi người Qua đó cho ta thấy hình ảnh quê hương trong tâm trí của người Việt nam luôn gần gủi, thanh bình và không bao giờ quên được
* Vì vậy khi so sánh, cần biết lựa chọn những sự vật, hình ảnh quen thuộc, gần gủi,
sẽ có tác dụng gợi hình ảnh để cho lời nói hay câu văn thêm sinh động hơn
b Biện pháp nghệ thuật nhân hóa.
- Nhân hóa là sự diễn đạt bằng cách biến các sự vật không phải là người thành những nhân vật mang tính chất như con người
Ví dụ : Cho đoạn thơ :
“ Rừng mơ ôm lấy núi
Trang 2Sương trắng đọng thành hoa Gió chiều đông gờn gợn Hương bay gần bay xa.”
( Rừng mơ- Trần Lê Văn.)
Hãy nêu những cảm nhận của em về vẽ đẹp của rừng mơ Hương Sơn được gợi tả trong đoạn thơ trên
+ Học sinh xác định được :
Nghệ thuật được sử dụng : Nghệ thuật nhân hóa
Hình ảnh nhân hóa : ôm lấy núi.
+ Cảm nhận được :
Rừng mơ bao quanh núi được nhân hóa (ôm lấy núi) cho thấy sự gắn bó gần gũi, thân
mật và thắm đượm tình cảm của cảnh thiên nhiên
Hoa mơ nở trắng như mây trên trời đọng (kết) lại
Gió chiều đông nhè nhẹ (gờn gợn) đưa hương hoa mơ lan tỏa đi khắp nơi
Có thể nói, đoạn thơ trên đã vẽ ra bức tranh mang vẽ đẹp của đất trời hòa quyện trong rừng mơ Hương Sơn
* Vì vậy, khi sử dụng nghệ thuật nhân hóa hợp lý sẽ tạo cho sự vật trở nên sinh động, gợi hình ảnh biểu cảm
c Nghệ thuật điệp ngữ.
- Điệp ngữ là cách diễn đạt một từ, một ngữ được nhắc lại nhiều lần nhằm mục đích nhấn mạnh ý, khẳng định, gây ấn tượng mạnh hoặc gợi ra những cảm xúc trong lòng người đọc, người nghe
Ví dụ : “ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công.”
( Hồ Chí Minh)
+ Học sinh xác định được:
Nghệ thuật được sử dung : Điệp ngữ
Từ ngữ được nhắc lại trong hai câu thơ (đoàn kết, thành công.)
+ Học sinh cảm nhận được sự mạnh mẽ trong lời khẳng định của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tinh thần đoàn kết sẻ đem đến sự thành công to lớn
* Vì vậy, sử dụng điệp ngữ có chọn lọc, hợp lý sẻ có tác dụng làm nổi bậc ý, giúp câu văn, câu thơ mạnh mẽ, nhịp nhàn và tạo nên âm điệu, tính nhạc cho đoạn thơ, câu văn
Ghi chú: Khi sử dụng biện pháp nghệ thuật điệp ngữ trong viết văn, tránh nhầm lẫm với trường hợp lặp từ
d Nghệ thuật đảo ngữ.
- Nghệ thuật đảo ngữ là hình thức đảo trật tự thông thường của cụm chủ - vị trong
câu Nhằm mục đích nhấn mạnh hoạt động, tính chất, trạng thái của đối tượng trình bày
Ví dụ : Câu đảo ngữ : Đẹp biết bao // tổ quốc chúng ta!
VN CN
+ Học sinh xác định đúng bộ phận chủ - vị của câu đảo ngữ Thông qua đó để hiểu được giá trị về nội dung, ý nghĩa của câu
Khẳng định vẽ đẹp bất tận của tổ quốc Việt Nam ta
Trang 3: Nguyễn Viết Út Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 3
Vì vậy, đảo ngữ có tác dụng làm nổi bậc ý và giúp cho việc diễn đạt có giá trị biểu cảm
2 Một số bài tập phát triển cảm thụ văn học
Ví dụ 1: Trong bài thơ Cô giáo lớp em (TV2/1)nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh có viết:
“Cô dạy em tập viết Gió đưa thoảng hương nhài
Nắng ghé vào cửa lớp Xem chúng em học bài.”
Em hãy cho biết: khổ thơ trên tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nổi bậc? Biện pháp nghệ thuật đó giúp em thấy được điều gì đẹp đẽ ở các bạn học sinh
Học sinh nêu được
+ Biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của đọan
thơ trên là gì?
+ Các từ ngữ nào thể hiện nghệ thuật ?
+ Tác dụng của biện pháp nghệ thuật nhân
hóa trong khổ thơ trên ?
+ Biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa
+ Được thể hiên qua các từ ngữ ( ghé, xem)
+ Cho ta thấy được tinh thần học tập rất chăm chỉ của các bạn học sinh ( làm cho
nắng như đứa trẻ nhỏ đang tung tăng chạy
nhãy cũng muốn dừng lại ghé vào cửa lớp
để xem các bạn học bài.)
Ví dụ 2: Trong bài thơ Tre Việt nam ( SGK -TV5/1) nhà thơ Nguyễn Duy có viết
Mai sau,
Mai sau, Mai sau, Đất xanh xanh mãi xanh màu tre xanh
Em hãy cho biết: tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nổi bật? Cách sử dụng nghệ thuật đó đã nói lên điều gì? Nhằm khẳng định điều gì?
Học sinh nêu được
+ Biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của đọan
thơ trên là gì?
+ Các từ ngữ nào thể hiện biện pháp nghệ
thuật ?
+ Biện pháp nghệ thuật : Điệp ngữ
+ Từ ngữ được lặp lại là :Mai sau, xanh
+ Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật
điệp ngữ
(Gợi ý1 : nhận xét về cách ngắt nhịp, ngắt
dòng và điện ngữ Mai sau )
+ Với sự thay đổi cách ngắt nhịp, ngắt dòng
và hình thức điệp ngữ (Mai sau,/ Mai sau,/ Mai sau./) đã góp phần gợi cảm xúc về thời gian như mỡ ra vô tận, tạo cho ý thơ âm vang bay bỏng và đem đến cho người đọc những liên tưởng phong phú
Trang 4(Gợi ý2 : Xem xét việc lặp lại từ từ xanh
trong dòng thơ cuối)
+ Với cách nhắc lai từ xanh, nhằm khẳng
định một màu xanh vĩnh cửu của tre Việt nam Qua đó nói lên sức sống bất diệt của con người Việt Nam, đề cao truyền thống cao đẹp của dân tộc Việt Nam
Ví dụ 3: Trong bài thơ Cây dừa ( SGK-TV2/1) nhà thơ Trần Đăng Khoa có đoạn.
Dang tay gọi gió, gật đầu gọi trăng
Thân dừa bạc phếch tháng năm, Quả dừa – đàn lợn con nằm trên cao
Đêm hè hoa nở cùng sao
Theo em, phép nhân hóa và phép so sanh được thể hiện qua những từ ngữ nào trong khổ thư trên
Hãy cảm nhận cái hay, cái đẹp của nghệ thuật nhân hóa, so sanh được sử dung trong đoạn thơ trên
Học sinh nêu được:
+ Những từ ngữ nào thể hiện nhệ thuật nhân
hóa
+ Nêu tác dụng của các từ ngữ Dang tay ;
gật đầu ?
+ Những từ ngữ nào thể hiện nghệ thuật so
sánh
+ Nêu tác dụng của các từ ngữ thể hiện
nghệ thuật so sánh
+Phép nhân hóa được thể hiện qua các từ
ngữ : Dang tay đón gió ; gật đầu gọi trăng.
+ Các từ ngữ đó có tác dụng làm cho các vật vô tri vô giác (là cây dừa) trở nên có những biểu hiện tình cảm như con người
Dừa cùng biết mở rộng vòng tay để đón gió, cũng gật đầu mời gọi trăng lên.
+Phép so sánh được thể hiện qua các từ
ngữ : Quả dừa(gióng như)đàn lợn con ;
tàu dừa (giống như) chiếc lược.
+ Cách so sánh ở đây được chon những sự vật thật là gần gủi, thể hiện sự liên tưởng rất phong phú của tác giả
* Qua cách so sánh này làm cho cảnh vật trong thơ trở nên sinh động, có đường nét, hình khối và có sức gợi tả, gợi cảm cao
Ví dụ 4 Trong bài thơ Tiếng hát mùa gặt( SGK-TV5/1) nhà thơ Nguyễn Duy có
viết:
“Gió nâng tiếng hát chói chang
Long lang lưỡi hái liếm ngang chân trời.”
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nỗi bậc trong hai câu thơ trên?
Biện pháp nghệ thuật đó đã giúp em cảm nhận được nội dung, ý nghĩa gì đẹp đẽ?
Trang 5: Nguyễn Viết Út Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 5
Yêu cầu học sinh nêu được
+ Biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của đọan
thơ trên là gì?
+ Các từ ngữ nào thể hiện nghệ thuật ?
+Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật
( Gợi ý : Gợi tả cảnh gì ? Cảnh vật đó như
thế nào ?)
+ Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong hai câu thơ trên là: phép nhân hóa
Được thể hiện qua các từ thường chỉ đặc
điểm của người như: nâng, liếm.
+ Gợi tả cảnh mùa gặt ở nông thôn Việt Nam
thật tươi vui và náo nức(Gió nâng tiếng hát
chói chang); cánh đồng rộng mênh mong,
đang hứa hẹn một cuộc sống ấm no và hạnh
phúc(Long lang lưỡi hái liếm ngang chân
trời)
Cảm nhận được : Với biên pháp nghệ thuật nhân hóa, tác giả đã cho ta thấy được không khí vui tươi, nhôn nhịp, thanh bình và ấm no nơi làng quê Việt Nam vào những ngày mùa
3.Kết luận:
Trong quá trình bồi dưỡng năng lực cảm thụ văn học cho học sinh giỏi lớp 4,5, theo hướng khai thác các biện pháp nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ.Giáo viên cần phải:
+ Trang bị đầy đủ kiến thức về luyện từ và câu cho học sinh( đặc biệt là kiến thức về ngữ pháp như: từ vựng và các kiến thức về các biện pháp tu từ…)
+ Giúp học sinh phát hiện ra được các biện pháp nghệ thuật được tác giả được sử dụng trong tác phẩm và các ngữ liệu thể hiện biện pháp nghệ thuật Qua đó giúp các em cảm nhận nội dung, ý nghĩa của nghệ thuật làm tô đẹp giá trị của tác phẩm
+ Trong giảng dạy phân môn tập đọc, giáo viên cần thực hiện tốt việc đọc diễn cảm
và luyện đọc diễn cảm cho học sinh
Biện pháp 2.
Cảm thụ văn học thông qua việc tìm hiểu nội dung, ý nghĩa.
Mỗi bài văn, bài thơ hay đoạn, câu văn, thơ đều mang một nội dung, ý nghĩa Việc khai thác nội dung của nó giúp học sinh cảm nhận được nét tinh tế, và giá trị nghệ thuật mà tác giả đã nhắn gửi vào
1 Một số ví dụ minh họa
Ví dụ 1:Trong bài thơ Dừa ơi(SGK- TV5/2) nhà thơ Lê Anh Xuân có viết:
“Dừa vẫn đứng hiên ngang cao vút
Lá vẫn xanh rất mực dịu dàng
Rễ dừa bám sâu vào lòng đất Như dân làng bám chặt quê hương.”
En hãy cho biết : hình ảnh cây dừa trong đoạn thơ trên nói lên những điều gì đẹp đẽ
về người dân miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ
-Học sinh phải trả lời được các câu hỏi
Trang 6- Từ ngữ hình ảnh nào miêu tả cây dừa
( dáng, lá, rể) ?
- Hình ảnh so sánh trong đoạn thơ ?
+ Dáng : đứng hiên ngang
+ Lá : rất mực dịu dàng
+ Rể : bám sâu vào lòng đất
+ Rể dừa bán sâu vào lòng đất ( như) dân làng bám chặc quyê hương.
- Nêu được những điều đẹp để về người dân miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ( qua hình ảnh cây dừa)
+Câu Dừa vẫn đứng hiên ngang cao vút có ý
ca ngợi những phẩm chất gì của con người
miện Nam trong kháng chiến chống Mỹ?
+ Câu Lá vẫn xanh rất mực dịu dàng Ca
ngợi những phẩm chất gì của con người
miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ ?
+ Câu Lá vẫn xanh rất mực dịu dàng Ca
ngợi phẩm chất gì của con người miện
Nam trong kháng chiến chống Mỹ ?
+ Câu Rễ dừa bám sâu vào lòng đất - Như
dân làng bám chặc quê hương Ý nói phẩm
chất gì của con người miền Nam trong
kháng chiến chống Mỹ ?
+Câu Dừa vẫn đứng hiên ngang cao vút có ý
ca ngợi phẩm chất kiên cường, anh dũng, hiêng ngang, tự hào trong chiến đấu
+ Câu Lá vẫn xanh rất mực dịu dàng Ca
ngợi phẩm chất trong sáng, thủy chung, dịu dàng, đẹp đẽ trong cuộc sống
+ Câu Lá vẫn xanh rất mực dịu dàng Ca
ngợi phẩm chất trong sáng, thủy chung, dịu dàng, đẹp đẽ trong cuộc sống
+ Câu Rễ dừa bám sâu vào lòng đất - Như
dân làng bám chặc quê hương
Ý nói phẩm chất kiên cường bám trụ giữ đất, giữ làng, gắng bó chặt chẽ với mãnh đất quê hương miên Nam
*Cảm nhận được :
+Cây dừa là hình tượng của con người miền Nam
+Rể, thân ,lá, dáng vóc của dừa qua ngòi bút miêu tả của tác giả trở thành phẩm chất cao đẹp của con người miền Nam
Ví dụ 2 : Trong bài Vạm Cỏ Đông (SGK-TV3/1) nhà thơ Hoài Vũ có viết:
Nước về xanh ruộng lúa, vườn cây
Và ăm ắp như lòng người mẹ
Đọc đoạn thơ trên, em cảm nhận được vẻ đẹp đáng quý của dòng sông quê hương như thế nào?
- Học sinh phải trả lời được các câu hỏi
- Biện pháp nghệ thuật của đoạn thơ là gì ?
+ Dòng sông- dòng sữa mẹ
+ Nước dòng sông đầy- tấm lòng người mẹ
Trang 7: Nguyễn Viết Út Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 7
- Học sinh nêu được :
+ Hai dòng thơ đầu ý gợi tả gì ?
( Gọi ý : Vì sao được ví như dàng sửa mẹ)
+ Hai dòng tiếp theo ý nói gì ?
( Gợi ý : Tấm lòng người mẹ luôn đầy ăm
ắp những gì ?)
+ Hai dòng thơ đầu : Ý nói dòng sông quê hương đưa nước về làm cho ruộng lúa, vườn cây thêm xanh tươi, đầy sức sống Vì vậy, nó được ví như dòng sữa mẹ nuôi dưỡng các con khôn lớn
+ Hai dòng tiếp theo : Nước dòng sông đầy
ăm ắp như tấm lòng người mẹ tràng đầy tình thương yêu, luông sẵn sàng chia sẻ ( trang trải đêm ngày) cho những đứa con, cho cả mọi người
*Cảm nhận được :
Dòng sông quê hương luôn mang một vẽ đẹp hiền hòa và đầy ắp những kỹ niệm của mỗi con người
Những vẽ đẹp đầy ăm ắp tình người, làm cho chúng ta càng thêm yêu quý và gắn bó với dòng sông quê hương
Ví dụ 3 : Trong bài Nghe thầy đọc thơ (sách TV4/1) nhà thơ Trần Đăng Khoa có
viết :
Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà
Mái chèo nghe vọng sông xa
Êm êm nghe tiếng của bà năm xưa
Theo em, cuộc sống xung quanh đã gợi lên như thế nào trong tâm trí của cậu học sinh khi nghe thầy đọc thơ
Học sinh trả lời được các ý sau:
+ Biên pháp nghệ thuât được sử dụng trong
đoạn thơ trên là gì ?
+ Các từ nào thể hiện nghệ thuật ?
+ Tìm hình ảnh, âm thanh trong cuộc sống
xung quanh đã gợi lên trong tâm trí câu học
trò ?
+ Nghệ thuật nhân hóa và cách gieo vần + Nhân hóa : thở
Cách gieo vần : ngày-cây ; nhà-xa ; xa-bà ; xưa- dừa
+ Các hình ảnh : nắng chói chang, cây cối xanh tươi
(Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà)
+ Các âm thanh Tiếng mái chèo quẫy nước, khua nước vọng lại từ dòng sông hiện về trong kí ức
Tiếng ru ạ ơ của người bà ru cháu trong những năm tháng cậu học trò còn thơ bé Tiếng tàu dừa trở mình dưới ánh trăng khuya
Trang 8- Cảm nhận được :
+ Với những lời thơ của thầy đọc, cảnh vật xung quanh muôn màu, muôn âm sắc tươi sáng
đã hiện ra trong tâm trí của cậu học trò
+ Cuộc sống được gợi lên, gợi ra có sự kết nối giữa quá khứ với hiện tại
Ví dụ 4 : Trong bài thơ Bóc lịch (SGK- TV2/1), nhà thơ Bế Kiến Quốc có đoạn viết:
Trong vở hồng của con Con học hành chăm chỉ
Theo em, qua đoạn thơ trên nhà thơ muốn nói với các em điều gì?
- Học sinh xác định được:
- Em hiểu thế nào là trang vở hồng ?
- Cái động lại trên trang vở hồng là những
gì ?
- Hiểu như thế nào về hai dòng thơ
Con học tập chăm chỉ
Là ngày mai vẫn còn…
( Gợi ý :Kết quả của học tập chăm chỉ là cái
gì ?Là ngày mai vẫn còn nghĩa là thế nào ?)
+ Trang vở hồng là trang vở đẹp đẽ nhất của tuổi thơ
+ Cái động lại trên trang vở hồng là những thành tích tốt đẹp đã đạt được của các en trong học tập
+ Kết quả của sự chăm chỉ học tập của ngày hôm qua như( điểm giỏi, những lời khen của thầy cô…) được thể hiện rõ trên trang vở hồng đẹp đẽ của tuổi thơ ; nó sẽ được lưu giữ lại mãi mãi cùng với thời gian.Vì vậy có thể nói ngày hôm qua cũng không thể nào bị mất đi
Cảm nhận được :
+ Sự liên kết giữa : Ngày hôm qua là thì quá khứ, ngày mai là thì tương lai
+ Hiểu được ý nghĩa : Khuyên mỗi một học sinh cần phải cố gắng chăm chỉ học hành để ngày mai, tương lai của các em càng thêm tươi sáng và đẹp đẽ hơn
Trang 9: Nguyễn Viết Út Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 9
PHẦN II: HƯỚNG DẪN HS LÀM TẬP LÀM VĂN
ĐỀ 1
Em đã từng giúp đỡ bạn bè ( hoặc người thân trong gia đình) một việc, dù rất nhỏ Hãy
kể lại câu chuyện đó và nêu cảm nghĩ của em
GỢI Ý a)MB: Giới thiệu hoàn cảnh, nhân vật trước khi xảy ra câu chuyện: Câu chuyện xayra
ở đâu hoặc diễn ra trong hoàn cảnh nào? Sự việc chuẩn bị cho câu chuyện bắt đầu là gì?
b)TB: Kể lại diễn biến câu chuyện từ lúc mở đầu đến lúc kết thúc:
-Sự việc mở đầucho câu chuyện là gì?
-Những sự việc tiếp theo lần lượt diễn ra như thế nào?:Kể rõ từng hành động, chi tiết
cụ thể của việc làm giúp đỡ bạn hay người thân của em: làm việcgì, làm ntn?,…; nêu rõ thái
độ, hành động của nhân vật khác trước việc làm cảu em,…
-Sự việc kết thúc ra sao?
c)KB: Nêu cảm nghĩ của emvề việc làm giúp đỡ bạn bè hay người thân: Việc làm giúp
đỡ người khác để lại cho em những suy nghĩ và cảm xúc gì, hoặc để lại trong em ấn tượng
gì khó phai?
VD: Một buổi sáng, tôi cùng bạn bè đang vui chơi trước nhà thì một đám mây đen kéo
đến Tất cả chúng tôi chạy vội về nhà mình Phút chốc, cơn mưa rào ập tới
Ngồi trong nhà ấm áp, nhìn ra ngoài mưa rơi lạnh buốt, tôi chợt nhớ ra một điều: sáng nay chị tôi đi học không mang áo mưa giờ này cũng là lúc tan học đến nơi Tôi vội đội nón, khoác tấm ni lông, tay cầm áo mưa, chạy vội đến trường chị Vừa vặnlớp chị tôi đang cho học sinh ra Thấy tôi, chị tôi mừng quýnh, cầm áo mưa ặc vào ngườivà cảm ơn tôi rối rít Hai chị emtôi ra về dưới trời mưa xối xả Chân chúng tôi bấm chặt xuống đất cho đỡ trơn Gió thổi mạnh từng cơn như muốn giằng chiếc nón tôi đội trên đầu Những giọt mưa gõ lộp bộp xuống nón tôi nghe rất vui tai
Về đến nhà, trong lòng tôi rất vui sướng vì đã giúp đỡ được chị của mình Câu chuyện xảy ra đã lâu rồi nhưng đến nay tôi còn nhớ mãi vì đó là một kỉ niệm đẹp của chị em chúng tôi
===================
ĐỀ 2
Em đã từng tham gia hoặc chứng kiến một việc làm giúp đỡ em nhỏ ở ngoài đường hay trong trường học Hãy kể lại câu chuyện đó
GỢI Ý VD: Đi học về, tôi đang tung tăng bước trên đường thì thấy một em bé gái chừng ba,
bốn tuổi đang bi bô nói Bên cạnh là một bạn đội viên có khuôn mặt dễ mến, đang dắt em nhỏ, vừa đi vừa trò chuyện
Chốc chốc, em bé lại hỏi: “Mẹ đâu? Mẹ đâu?” Người chị dịu dàng đáp: “ừ, chị đang dẫn em về với mẹ đây mà!” Vừa nói, bạn vừa chỉ tay về phía trước Bước lại gần, tôi khẽ hỏi: “Em bạn đấy à?” Bạn đó mỉm cười: “Không, em này bị lạc Mình đang đưa em đi tìm
mẹ đây!” Nói xong, bạn bế em bé lên, đi qua đường để đến đồn công an gần đó, chắc là bạn muốn nhờ các chú công an tìm hộ mẹ cho em bé Vừa hay, lúc ấy có một cô trông còn trẻ, hớt hơ hớt hải chạy lại Em nhỏ mừng rỡ reo lên:
-Mẹ! Mẹ! Mẹ đây rồi!
Cô nhớ con mình, vui sướng ôm chầm lấy con và ngỏ lời cảm ơn chú công an Chú công an vui vẻ đáp: “Đây không phải là công của chúng tôi mà là công của em đội viên
Trang 10quàng khăn đỏ này đấy!” Người mẹ nắm chặt bàn tay của người bạn gái và trầm trồ không ngớt: “Quý hóa quá! Thật là quý hóa! Cô cảm ơn cháu nhiều lắm!”
===================
ĐỀ 3
Một người thân trong gia đình em( ông, bà, bố, mẹ, anh, chị,) đã từng làm một việc tốt làm em cảm động và nhớ mãi Hãy kể lại câu chuyện đó
GỢI Ý
Hôm nay nhận được tiền, chị Nhân của tôi sung sướng lắm vì đây là số tiền đầu tiên do công sức của chị làm ra Hai chị em bàn với nhau sẽ mua tập, mua bút chì vẽ tranh, mua kẹp tóc, ăn phở, uống sữa, ai cũng phấn khởi
Buổi chiều, ba đi làm về, áo đẫm mồ hôi Nhìn dáng gầy gầy của ba trong chiếc áo ạc màu có vá đôi chỗ, không ai bảo ai, hai chị em đều nín lặng Tối đến, chị Nhân bàn với tôi:
“Chúng mình dành số tiền này mua tặng ba chiếc áo để đi làm Em có đồng ý không?” Tôi nhất trí Thế là hai chị em bí mật mua áo tặng ba Món quà được chị Nhân gói cẩn thận, đẹp
đẽ rồi phân công tôi mang đến tặng ba Cầm món quà, ba nhìn hai chị em tôi một cách ngạc nhiên Má cũng ngỡ ngàng không kém ba Má giục ba mở ra xem Khi thấy chiếc áo, ba má cùng thốt lên:
-Ồ, chiếc áo! Làm sao các con có được?
Sau khi biết rõ mọi chuyện, ba cảm động ôm cả chiếc áo và hai chị em chúng tôi vào lòng, nghẹn ngào nói:
-Các con của ba ngoan và có hiế quá!
Thế rồi, những giọt nước mắt cứ long lanh trên đôi mắt của má
Chuyện xảy ra đã lâu nhưng hình ảnh “chiếc áo hiếu thảo” và gương mặt thân thương của ba má còn hiện tươi rói trong tâm trí tôi Đó là một kỉ niệm khó quên vì nó giúp tôi nhận
ra một điều đẹp đẽ: vui biết bao khi mình biết quan tâm đến người khác
====================
ĐỀ 4
Em đã từng tham gia hoặc chứng kiến những việc làm có ý nghĩa tốt đẹp ở địa phương mình đang sống Hãy kể lại câu chuyện nói về việc làm đó
GỢI Ý
Vào mùa hè, người đến xếp hàng lấy nước ở vòi nước cộng cộng phố tôi rất đông, thùng xếp thành dãy dài Mùa thu ít người lấy nước hơn Qua đông lại càng ít nữa Có lẽ vì rét quá, ai cũng ngặítm và không hay giội rửa ào ào
Lứa tuổi chúng tôi còn nhiều đứa tinh nghịch, chân không bẩn mà đi qua cũng chìa chân vào rửa Những buổi sáng tinh mơ, các bà bán rau ở ngoại ô đi chợ sớm cũng đến máy nước công cộng rửa rau rất lâu
Một đêm trời rét buốt như kiến cắn, tôi tỉnh dậy rồi không sao ngủ tiếp được Bỗng nghe tiếng nước chảy xè xè ở máy nước đầu ngõ, chảy mãi như không có người khóa lại tôi nghĩ: “Chắc có cậu nào qua đó nghịch máy rồi cứ để thế mà đi Hay là có bà nào đi chợ sớm rửa rau cải, rửa hành gì đây mà quên khóa máy lại?”
Tôi vội tung chăn nhảy xuống,xỏ vội đôi dép rồi mở cử bước ra Dòng nước vẫnchãỳe
xè Tôi chạy ngay đến khóa luôn máy lại Trời rét căm căm, hai hàm răng va vào nhau lập cập nhưng lòngtôi lại thấy vui Tôi bước vào nhà,định sớm mai viết ngay tấm biển để cạnhvòi nước công cộng: “Ai dùng xong nước thì nhớ khóa lại!”
VD 2: Giúp chú thương binh qua đường tàu:
Ở bến xe, anh thương binh ấy đã không ngớt lời cảm ơn và khen ngợi một em bé đã cứu anh quađường tàu hoả Anh rất vui và cảm phục tấm lòng dũng cảm của em nhỏ