- Đọc yêu cầu BT , suy nghĩ , nêu nhận xét rút ra từ 2 BT trên : + Mỗi đoạn văn trong bài văn KC kể một sự việc trong một chuỗi sự việc làm nòng cốt cho diễn biến của truyện.. + Hết một [r]
Trang 1Bài : THẾ NÀO LÀ KỂ CHUYỆN ?
I MỤC TIÊU :
- Hiểu được những đặc điểm cơ bản của văn kể chuyện Phân biệt được nó với loại văn
khác
- Bước đầu biết xây dựng một bài văn kể chuyện
- Yêu thích những câu chuyện kể , thích đọc truyện
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn BT 1
- Bảng phụ ghi sẵn các sự việc chính truyện “ Sự tích hồ Ba Bể ”
- Vở BT Tiếng Việt
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Khởi động : (1’) Hát
2 Bài cũ : (3’) Không có
3 Bài mới : (27’) Thế nào là kể chuyện ?
a) Giới thiệu bài :
Lên lớp 4 , các em sẽ học các bài TLV có nội dung khó hơn lớp 3 nhưng cũng rất lí thú
Cô sẽ dạy các em cách viết các đoạn văn , bài văn kể chuyện , miêu tả , viết thư ; dạy cách trao
đổi ý kiến với người thân , giới thiệu địa phương , tóm tắt tin tức , điền vào giấy tờ in sẵn Tiết
học hôm nay , các em sẽ học để biết thế nào là bài văn kể chuyện
b) Các hoạt động :
Hoạt động 1 : Nhận xét
MT : Giúp HS nắm những đặc điểm của
bài văn kể chuyện
PP : Động não , đàm thoại , giảng giải
Hoạt động lớp , nhóm
- 1 em đọc nội dung bài tập
- 1 em kể lại truyện “ Sự tích hồ Ba Bể ”
- Cả lớp thực hiện 3 yêu cầu của bài theo
nhóm
- Các nhóm dán các tờ phiếu lên bảng
- 1 em đọc yêu cầu bài : “ Hồ Ba Bể ”
- Cả lớp đọc thầm lại , suy nghĩ , trả lời
các câu hỏi :
+ Bài văn có nhân vật không ? ( Không )
+ Bài văn có kể các sự việc xảy ra đối với
nhân vật không ? ( Không Chỉ có những
chi tiết giới thiệu về hồ Ba Bể )
- Trả lời câu hỏi : Theo em , thế nào là kể
chuyện ?
- Bài 1 :
- Phát các tờ phiếu khổ to cho các nhóm
- Bài 2 :
- Giúp HS đi đến câu trả lời đúng : So sánh bài “Hồ Ba Bể” với bài “Sự tích hồ
Ba Bể” có thể kết luận bài hồ Ba Bể không phải là bài văn kể chuyện mà chỉ là bài văn giới thiệu về hồ Ba Bể
- Bài 3 :
Hoạt động 2 : Ghi nhớ
MT : Giúp HS rút ra được ghi nhớ
Trang 2PP : Đàm thoại , giảng giải
Hoạt động lớp
- Vài em đọc phần Ghi nhớ SGK Cả lớp
đọc thầm
- Giải thích rõ nội dung Ghi nhớ Có thể lấy thêm một truyện đã học để minh họa
Hoạt động 3 : Luyện tập
MT : Giúp HS làm được các bài tập
PP : Động não , đàm thoại , thực hành
Hoạt động lớp , nhóm đôi
- 1 em đọc yêu cầu của bài
- Từng cặp HS tập kể
- Một số em thi kể trước lớp
- Nhận xét , góp ý
- Đọc yêu cầu bài tập , tiếp nối nhau phát
biểu :
+ Những nhân vật trong câu chuyện của
em : đó là em và người phụ nữ có con nhỏ
+ Nêu ý nghĩa câu chuyện : Quan tâm ,
giúp đỡ nhau là một nếp sống đẹp
- Bài 1 : Nhắc HS : + Trước khi kể , cần xác định nhân vật của câu chuyện là em và người phụ nữ có con nhỏ
+ Truyện cần nói được sự giúp đỡ tuy nhỏ nhưng rất thiết thực của em đối với người phụ nữ
+ Em cần kể chuyện ở ngôi thứ nhất vì mỗi em vừa trực tiếp tham gia vào câu chuyện , vừa kể lại truyện
- Bài 2 :
4 Củng cố : (3’)
- Đọc lại ghi nhớ SGK
5 Dặn dò : (1’)
- Nhận xét tiết học
- Dặn HS học thuộc Ghi nhớ , viết lại vào vở BT bài em vừa kể
* Buổi chiều :
Rèn đọc cho học sinh yếu và rèn đọc diễn cảm cho học sinh khá giỏi
Trang 3Bài : NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN
I MỤC TIÊU :
- Biết : Văn kể chuyện phải có nhân vật Nhân vật trong truyện là người , con vật , đồ vật
, cây cối … được nhân hóa Tính cách của nhân vật bộc lộ qua hành động , lời nói , suy nghĩ
- Bước đầu biết xây dựng nhân vật trong bài kể chuyện đơn giản
- Yêu thích vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Ba , bốn tờ phiếu khổ to kẻ bảng phân loại theo yêu cầu BT 1
- Vở BT Tiếng Việt
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Khởi động : (1’) Hát
2 Bài cũ : (3’) Thế nào là kể chuyện
- Hỏi HS : Bài văn kể chuyện khác các bài văn không phải là văn kể chuyện ở những
điểm nào ? ( Bài văn kể chuyện kể lại một hoặc một số sự việc liên quan đến một hay một số
nhân vật nhằm nói lên một điều có ý nghĩa )
3 Bài mới : (27’) Nhân vật trong truyện
a) Giới thiệu bài :
Trong tiết TLV trước , các em đã biết những đặc điểm cơ bản của một bài văn kể chuyện
, bước đầu tập xây dựng một bài văn kể chuyện Tiết TLV hôm nay giúp em nắm chắc hơn cách
xây dựng nhân vật trong truyện
b) Các hoạt động :
Hoạt động 1 : Nhận xét
MT : Giúp HS nắm được tính cách của các
nhân vật trong truyện
PP : Giảng giải , động não , đàm thoại
Hoạt động lớp , nhóm đôi
- 1 em đọc yêu cầu bài tập
- 1 em nói tên những truyện em mới học (
Sự tích hồ Ba Bể , Dế Mèn bênh vực kẻ
yếu )
- Làm bài vào vở BT
- Nhận xét
- Đọc yêu cầu bài tập
- Trao đổi theo cặp , phát biểu ý kiến
- Bài 1 :
- Dán các tờ phiếu khổ to ở bảng , mời 3 –
4 em lên bảng làm bài
- Chốt lại lời giải đúng
- Bài 2 : Nhận xét tính cách nhân vật Căn
cứ nêu nhận xét
Hoạt động 2 : Ghi nhớ
MT : Giúp HS rút ra được ghi nhớ
PP : Đàm thoại , giảng giải
Hoạt động lớp
- 3 – 4 em đọc phần Ghi nhớ SGK Cả
lớp theo dõi
- Nhắc HS học thuộc Ghi nhớ
Hoạt động 3 : Luyện tập
MT : Giúp HS làm được các bài tập
PP : Động não , đàm thoại , thực hành
Hoạt động lớp
Trang 4- 1 em đọc nội dung bài tập
- Cả lớp đọc thầm , quan sát tranh minh
họa
- Trao đổi , trả lời các câu hỏi
- 1 em đọc nội dung bài tập
- Suy nghĩ , thi kể
- Nhận xét cách kể , kết luận bạn kể hay
nhất
- Bài 1 : Nhắc HS :
- Bổ sung : Bà nhận xét tính cách của từng cháu như thế nào ?
- Bài 2 :
- Hướng dẫn HS trao đổi , tranh luận về các hướng sự việc có thể diễn ra , đi tới kết luận :
+ Nếu bạn nhỏ biết quan tâm đến người khác , bạn sẽ chạy lại , nâng em bé dậy , phủi bụi và vết bẩn trên quần áo em , xin lỗi em , dỗ em nín khóc …
+ Nếu bạn nhỏ không biết quan tâm đến người khác , bạn sẽ bỏ chạy hoặc tiếp tục chạy nhảy , nô đùa … , mặc em bé khóc
4 Củng cố : (3’)
- Đọc lại ghi nhớ SGK
5 Dặn dò : (1’)
- Nhận xét tiết học
- Dặn HS học thuộc Ghi nhớ
* Buổi chiều :
Làm vở bài tập
Trang 5Bài : KỂ LẠI HÀNH ĐỘNG CỦA NHÂN VẬT
I MỤC TIÊU :
- Giúp HS biết : Hành động của nhân vật thể hiện tính cách nhân vật
- Bước đầu biết vận dụng kiến thức đã học để xây dựng nhân vật trong một bài văn cụ thể
- Yêu thích việc khắc họa tính cách nhân vật
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn các câu hỏi phần Nhận xét ; 9 câu văn phần Luyện tập
- Vở BT Tiếng Việt
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Khởi động : (1’) Hát
2 Bài cũ : (3’) Nhân vật trong truyện
- 1 em trả lời : Thế nào là kể chuyện ?
- 1 em nói về : Nhân vật trong truyện
3 Bài mới : (27’) Kể lại hành động của nhân vật
a) Giới thiệu bài :
Các em đã được học 2 bài dạy TLV kể chuyện Trong tiết TLV hôm nay , các em sẽ học bài “ Kể lại hành động của nhân vật ” để hiểu : Khi kể về hành động của nhân vật , ta cần chú ý những gì ?
b) Các hoạt động :
Hoạt động 1 : Nhận xét
MT : HS nắm cách kể lại hành động của
nhân vật
PP : Động não , đàm thoại , thực hành
Hoạt động lớp , nhóm
- 2 em nối tiếp nhau đọc 2 lần toàn bài
- Đọc yêu cầu bài tập 2 , 3
- 1 em giỏi lên bảng thực hiện thử 1 ý của
bài 2
- Các nhóm cử thư kí ghi lại ý kiến của
nhóm
- Các nhóm lần lượt trình bày bằng cách
dán nhanh kết quả bài làm ở bảng
- Tổ trọng tài công bố kết quả
a) Đọc truyện “ Bài văn bị điểm không ”
- Đọc diễn cảm bài văn b) Từng cặp HS trao đổi , thực hiện các yêu cầu 2 , 3
- Nhận xét bài làm
- Phát cho mỗi nhóm 1 tờ giấy khổ to đã ghi sẵn các câu hỏi
- Cử một tổ trọng tài gồm 3 em khá giỏi
- Dẫn dắt HS đi đến kiến thức nội dung cần ghi nhớ
- Bình luận thêm : Chi tiết “ Cậu bé khóc khi nghe bạn hỏi sao không tả ba của người khác ” được thêm vào cuối truyện
đã gây xúc động trong lòng người đọc bởi tình yêu cha , lòng trung thực , tâm trạng buồn tủi vì mất cha của cậu bé
Trang 6Hoạt động 2 : Ghi nhớ
MT : HS rút ra được ghi nhớ
PP : Giảng giải , đàm thoại
Hoạt động lớp
- Vài em đọc phần Ghi nhớ SGK Cả lớp
đọc thầm
- Dùng bảng phụ đã ghi sẵn nội dung Ghi nhớ để giải thích , nhấn mạnh nội dung này
Hoạt động 3 : Luyện tập
MT : HS làm đúng các bài tập
PP : Động não , đàm thoại , thực hành
Hoạt động lớp , nhóm đôi
- 1 em đọc nội dung bài tập
- Cả lớp đọc thầm lại
- Từng cặp HS trao đổi
- Một số em làm bài trên phiếu trình bày
kết quả bài làm
- Nhận xét , góp ý
- Vài em kể lại câu chuyện theo dàn ý đã
được sắp xếp lại hợp lí
- Giúp HS hiểu đúng yêu cầu của bài : + Điền đúng tên Chim Sẻ , Chim Chích vào chỗ trống
+ Sắp xếp lại hành động đã cho thành 1 câu chuyện
+ Kể lại câu chuyện đó theo dàn ý đã được sắp xếp lại hợp lí
- Phát phiếu cho một số cặp
4 Củng cố : (3’)
- Giáo dục HS yêu thích việc khắc họa tính cách các nhân vật
5 Dặn dò : (1’)
- Nhận xét tiết học
- Dặn HS học thuộc Ghi nhớ , viết lại vào vở BT thứ tự đúng của câu chuyện về Chim Sẻ và Chim Chích
Trang 7Bài : TẢ NGOẠI HÌNH CỦA NHÂN VẬT
TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I MỤC TIÊU :
- Hiểu : Trong bài văn kể chuyện , việc tả ngoại hình của nhân vật là cần thiết để thể hiện tính cách nhân vật
- Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật và ý nghĩa của truyện khi đọc truyện , tìm hiểu truyện Bước đầu biết lựa chọn chi tiết tiêu biểu để tả ngoại hình nhân vật trong bài văn kể chuyện
- Yêu thích việc tả ngoại hình nhân vật
* GDKNS : Kĩ năng tìm kiếm xử lý thơng tin, KN tư duy sáng tạo
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Ba , bốn tờ phiếu khổ to viết yêu cầu BT 1
- Một tờ phiếu viết đoạn văn của Vũ Cao
- Vở BT Tiếng Việt
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Khởi động : (1’) Hát
2 Bài cũ : (3’) Kể lại hành động của nhân vật
- Kiểm tra 2 em nhắc lại kiến thức cần ghi nhớ trong bài trước
- Nêu câu hỏi : Trong các bài học trước , em đã biết tính cách của nhân vật thường biểu hiện qua những phương diện nào ? ( Qua hình dáng , hành động , lời nói và ý nghĩ của nhân vật )
3 Bài mới : (27’) Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện
a) Giới thiệu bài :
Ở con người , hình dáng bên ngoài thường thống nhất với tính cách , phẩm chất bên trong Vì vậy , trong bài văn kể chuyện , việc miêu tả hình dáng bên ngoài của nhân vật có tác dụng góp phần bộc lộ tính cách Bài học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu về việc tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện
b) Các hoạt động :
Hoạt động 1 : Nhận xét
MT : HS nắm tính cách của nhân vật qua
việc tả ngoại hình
PP : Giảng giải , đàm thoại
Hoạt động lớp , nhóm
- 3 em nối tiếp nhau đọc các BT 1 , 2 , 3
- Cả lớp đọc thầm đoạn văn , từng em ghi
vắn tắt vào vở đặc điểm ngoại hình của chị
Nhà Trò Sau đó suy nghĩ , trao đổi để trả
lời câu hỏi : Ngoại hình của chị Nhà Trò
nói lên điều gì về tính cách và thân phận
của nhân vật này ?
- Những em làm bài trên phiếu dán bài lên
bảng , trình bày kết quả
- Nhận xét ,
- Phát phiếu cho 3 – 4 em làm bài ý 1 , trả lời miệng ý 2
- Chốt lại lời giải đúng
Hoạt động 2 : Ghi nhớ
MT : HS rút ra được ghi nhớ
PP : Giảng giải , đàm thoại
Hoạt động lớp
Trang 8- 3 – 4 em đọc phần Ghi nhớ SGK
- Cả lớp đọc thầm lại
Hoạt động 3 : Luyện tập
MT : HS làm đúng các bài tập
PP : Động não , đàm thoại , thực hành
Hoạt động lớp , nhóm đôi
- 1 em đọc nội dung bài tập
- Cả lớp đọc thầm lại , viết nhanh vào vở
những chi tiết miêu tả hình dáng chú bé
liên lạc , trả lời câu hỏi : Các chi tiết ấy
nói lên điều gì về chú bé ?
- 1 em lên bảng gạch dưới các chi tiết
miêu tả , trả lời câu hỏi
- Cả lớp nhận xét , bổ sung ý kiến
- Từng cặp trao đổi , thực hiện yêu cầu của
bài
- Vài em thi kể
- Nhận xét cách kể của các bạn có đúng
với yêu cầu của bài không
- Bài 1 :
- Dán 1 tờ phiếu viết nội dung đoạn văn tả chú bé lên bảng
- Kết luận
- Bài 2 : Nêu yêu cầu bài tập và nhắc HS : + Có thể kể 1 đoạn kết hợp tả ngoại hình
bà lão hoặc nàng tiên , không nhất thiết phải kể toàn bộ câu chuyện
+ Quan sát tranh minh họa truyện thơ “ Nàng tiên Oc ” để tả ngoại hình bà lão và nàng tiên
4.Củng cố : (3’)
- Hỏi : Muốn tả ngoại hình của nhân vật , cần chú ý tả những gì ? ( Hình dáng , vóc người , khuôn mặt , đầu tóc , trang phục , cử chỉ … )
- Nói thêm : Khi tả , chỉ nên chú ý
tả những đặc điểm ngoại hình tiêu biểu
Tả hết tất cả mọi đặc điểm dễ làm cho bài viết dài dòng , nhàm chán , không đặc sắc
5 Dặn dò : (1’)
- Xem trước bài học tiết sau
Trang 9Bài : KỂ LẠI LỜI NÓI , Ý NGHĨ CỦA NHÂN VẬT
I MỤC TIÊU :
- Nắm được tác dụng của việc dùng lời nói và ý nghĩ của nhân vật để khắc họa tính cách nhân vật , nói lên ý nghĩa câu chuyện
- Bước đầu biết kể lại lời nói , ý nghĩ của nhân vật trong bài văn kể chuyện theo hai cách : trực tiếp và gián tiếp
- Yêu thích việc khắc họa tính cách nhân vật
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Ba , bốn tờ phiếu khổ to ghi sẵn các BT 1 , 2 , 3 phần Nhận xét
- Sáu tờ phiếu khổ to viết nội dung các BT phần Luyện tập
- Vở BT Tiếng Việt
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Khởi động : (1’) Hát
2 Bài cũ : (3’) Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện
- 1 em nêu lại ghi nhớ bài trước
- 1 em trả lời câu hỏi : Khi cần tả ngoại hình nhân vật , cần chú ý tả những gì ? Lấy ví dụ
về cách tả ngoại hình nhân vật trong truyện “ Người ăn xin ” để minh họa ( Ta cần chú ý tả những đặc điểm tiêu biểu )
3 Bài mới : (27’) Kể lại lời nói , ý nghĩ của nhân vật
a) Giới thiệu bài :
Trong bài văn kể chuyện , nhiều khi phải kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật Lời nói và
ý nghĩ của nhân vật đóng vai trò quan trọng như thế nào trong bài van kể chuyện ? Tiết học hôm nay sẽ giúp các em hiểu điều đó
b) Các hoạt động :
Hoạt động 1 : Nhận xét
MT : HS nắm tác dụng của lời nói , ý nghĩ
của nhân vật trong truyện
PP : Giảng giải , đàm thoại , thực hành
Hoạt động lớp , nhóm đôi
- 1 em đọc yêu cầu bài tập
- Cả lớp đọc bài “Người ăn xin” , viết
nhanh vào vở những câu ghi lời nói , ý
nghĩ của cậu bé Nêu nhận xét : Lời nói ,
ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì về cậu ?
- Phát biểu ý kiến
- 3 – 4 em làm bài trên phiếu dán bài lên
bảng lớp , trình bày kết quả
- Cả lớp nhận xét ,
- Cả lớp sửa bài theo lời giải đúng
- Vài em đọc đọc nội dung bài tập
- Từng cặp đọc thầm lại các câu văn , suy
nghĩ , trao đổi , trả lời câu hỏi : Lời nói , ý
nghĩ của ông lão ăn xin trong 2 cách kể đã
cho có gì khác nhau ?
- Phát biểu ý kiến
- Cả lớp nhận xét
- Bài 1 , 2 : + Phát riêng phiếu cho 3 – 4 em làm bài tại chỗ
+ Nhận xét
- Bài 3 : + Treo bảng phụ đã ghi sẵn 2 cách kể lại lời nói , ý nghĩ của ông lão bằng 2 loại phấn màu khác nhau để HS dễ phân biệt + Phát phiếu cho vài em
+ Chốt lại bằng cách mời những em làm
Trang 10bài trên phiếu có lời giải đúng dán bài ở bảng , trình bày kết quả
Hoạt động 2 : Ghi nhớ
MT : HS rút ra được ghi nhớ
PP : Giảng giải , đàm thoại
Hoạt động lớp
- Vài em đọc phần Ghi nhớ SGK Cả lớp
đọc thầm
- Khắc sâu thêm bằng cách phân tích thêm
ví dụ về một hiện tượng trong lớp : Lê trách Hà đè tay lên vở , làm quăn vở của
Lê ( Dẫn lời nói gián tiếp của Lê) ; Hà vội nói : Mình xin lỗi Mình không cố ý ( Dẫn lời nói trực tiếp của Hà )
Hoạt động 3 : Luyện tập
MT : HS làm đúng các bài tập
PP : Động não , đàm thoại , thực hành
Hoạt động lớp
- 1 em đọc nội dung bài tập
- Cả lớp đọc thầm lại , trao đổi , thực hiện
- Phát biểu ý kiến
- 1 em đọc yêu cầu bài tập Cả lớp đọc
thầm lại
- 1 em giỏi làm mẫu câu 1
- Lớp nhận xét
- Cả lớp là vào vở
- 2 em làm bài trên phiếu trình bày kết quả
bài làm
- 1 em đọc yêu cầu bài tập Cả lớp đọc
thầm lại
- Bài 1 : Nhắc HS : + Lời dẫn trực tiếp thường được đặt trong dấu ngoặc kép
+ Nếu lời dẫn trực tiếp là một câu hay đoạn trọn vẹn thì nó được đặt sau dấu hai chấm phối hợp với dấu gạch ngang đầu dòng hoặc phối hợp với dấu ngoặc kép + Lời dẫn gián tiếp không được đặt trong dấu ngoặc kép hay sau dấu gạch ngang đầu dòng , nhưng trước nó có thể có hoặc
có thể thêm các từ : rằng , là và dấu hai chấm
@ Phát riêng phiếu cho 2 em làm bài
@ Chốt lại bằng cách mời em làm đúng trên phiếu trình bày kết quả
- Bài 2 :
+ Gợi ý : Muốn chuyển lời dẫn gián tiếp thành trực tiếp thì phải nắm vững đó là lời nói của ai , nói với ai Khi chuyển :
@ Phải thay đổi từ xưng hô
@ Phải đặt lời nói trực tiếp sau dấu hai chấm , trong dấu ngoặc kép hoặc đặt sau dấu hai chấm , xuống dòng , gạch đầu dòng
+ Phát phiếu cho 2 em làm + Chốt lại lời giải đúng
- Bài 3 : + Gợi ý : Bài tập này yêu cầu các em làm ngược lại với bài trên Muốn làm đúng ,
em cần xác định rõ lời đó là của ai nói với
ai Sau đó tiến hành :
@ Thay đổi từ xưng hô