Đặng Thị Thúy – Trường tiểu học Lý Tự TRọng- Móng Cái – Quảng Ninh... Nhµ TrÇn thµnh lËp..[r]
Trang 1Lịch sử
Tiết 14: Nhà Trần thành lập.
I Mục tiêu
II.Đồ dùng dạy học
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ hãy trình bày nguyên nhân, diễn biến, kết
quả cuộc kháng chiến chống quân Tống
- Nhận xét, ghi điểm
thời Lý và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần
- Gọi hs đọc nội dung 1 SGK, đoạn " đến
+ Trong hoàn cảnh đó, nhà Trần thay thế
nhà Lý ra sao?
- Kết luận chung về sự thay thế nối tiếp 2
triều đại
Hoạt động 2
Nhà Trần xây dựng đất nước.
- Gọi hs đọc, nêu yêu cầu BT2, VBT
- Yêu cầu hs làm việc cá nhân: Nhà Trần
- Gọi 1 số em trình bày kết quả
- Kết luận kết quả đúng
dân ntn?
- Kết luận về những việc nhà Trần đã làm để
Hoạt động kết thúc
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
- Đọc tài liêu tham khảo
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
* Hoạt động cả lớp
- 1 em đọc Lớp đọc thầm + nhà Lý suy yếu, vua Lý phải dựa vào Trần Thủ Độ để giữ ngai vàng
+ Vua Lý Huệ Tông không có con trai, truyền ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng Trần Thủ
Độ tìm cách cho con trai là Trần Cảnh lấy Lý
* Hoạt động cả lớp
- 1 em đọc, lớp đọc thầm
- làm việc cá nhân, hoàn thành bài tập
+ Nhà Trần xây dựng quân đội ( trai tráng khoẻ
+ Nhà trần phát triển nông nghiệp( đặt thêm chức qua Hà đê sứ, khuyến nông sứ, đồn điền sứ )
+ Quan hệ gần gũi, thân thiết
- 1-2 em đọc Lớp đọc thầm
Trang 2chuẩn bị bài sau.
Lịch sử
Tiết 15: Nhà Trần và việc đắp đê.
I Mục tiêu
- Hs biết : Nhà Trần rất coi trọng việc đắp đê phòng chống bão lụt
- Bảo vệ đê điều, phòng chỗng lũ lụt ngày nay là truyền thống của nhân dân ta
II.Đồ dùng dạy học
- Bản đồ tự nhiên Việt Nam
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Lop4.com
Trang 3Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
- Nhận xét, ghi điểm
- Giới thiệu và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
Điều kiện nước ta và truyền thống chống
lũ lụt của nhân dân ta.
- Gọi hs đọc nội dung 1 SGK,
là gì?
bản đồ 1 số con sông chính
+ Sông ngòi tạo ra những thuận lợi và khó
khăn gì cho sản xuất nông nghiệp và đời
sống nhân dân?
+ Em có biết câu chuyện nào kể về việc
chống thiên tai lũ lụt không? kể vắn tắt
chuyện đó?
- Kết luận chung về truyền thống đắp đe,
phòng chống lũ lụt của dân ta
Hoạt động 2
Nhà Trần tổ chức đắp đê, chống lụt.
- Gọi hs đọc SGK
- Nêu yêu cầu thoả luận: Nhà Trần đã tổ
chức đắp đê chống lụt ntn?
- Yêu cầu hs làm việc theo nhóm:
- Gọi đại diện nhóm trình bày, bổ sung kết
quả
- Kết luận kết quả đúng
Hoạt động 3
Kết quả công cuộc đắp đê của Nhà Trần
công cuộc đắp đê?
+ Hệ thống đe điều đó đã giúp gì cho sản
xuất và đời sống nhân dân?
- Kết luận chung về kết quả
Hoạt động 4
Liên hệ thực tế
Nhân dân ở đây đã đắp đe, bảo vệ đê ra sao?
+ Vì sao vẫn có lũ lụt xảy ra hằng năm?
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
* Hoạt động cả lớp
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
+ Nghề chính: nông nghiệp sông Cả, sông Mã, sông Hồng, sông Đuống
+ Chuyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc, lớp đọc thầm
- Làm việc nhóm 4
+ Nhà Trần đặt ra chức quan Hà đê sứ
+ hằng năm, con trai phải dành 1 số ngày đắp
đê
+ Có lúc vua Trần tự mình trông nom việc đắp
đê
- Lớp đọc thầm SGK và trả lời:
dọc các con sông lớn
+ Nông nghiệp phát triển, đời sống nhân dân
ấm no, thiên tai giảm nhẹ
- Nêu ý kiến thực tế
tàn phá
Trang 4+ Muốn hạn chế lũ lụt, ta cần làm gì?
- Giáo dục ý thức bảo vệ đê điều và môi
Hoạt động kết thúc
- Đọc tài liệu tham khảo
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
chuẩn bị bài sau
- 2 em đọc, lớp đọc thầm
Lop4.com
Trang 5Lịch sử
Tiết 16: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Mông- Nguyên.
I Mục tiêu
đánh bại
- Nguyên nhân thắng lợi của dân ta
II.Đồ dùng dạy học
- Tập truyện " Lá cờ thêu sáu chữ vàng"
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ Nhà Trần đắp đê ntn?
+ Kết quả ra sao?
- Nhận xét, ghi điểm
- Yêu cầu hs quan sát tranh vẽ SGk
- Giới thiệu và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
ý chí quyết tâm đánh giặc của vua tôi
nhà Trần.
- Gọi hs đọc nội dung 1 SGK " Lúc đó giết
chết giặc Nguyên"
+ Tìm những sự việc hco thấy vua tôi nhà
Trần rất quyết tâm đánh giặc?
- Kết luận chung về ý chí quyết tâm đánh
giặc của dân ta
Hoạt động 2
Kế sách đánh giặc và kết quả của cuộc
kháng chiến.
- Gọi hs đọc SGK
- Nêu yêu cầu thoả luận:
+Nhà Trần đã đối phó với giặc ntn khi
chúng mạnh, yếu?
+ Việc rút khỏi Thăng Long của quân ta có
tác dụng gì?
- Yêu cầu hs làm việc theo nhóm:
- Gọi đại diện nhóm trình bày, bổ sung kết
quả
- Kết luận : Kế sách đánh giặc thông minh,
sáng tạo của vua tôi nhà Trần đã đánh bại
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
- Quan sát và nêu nội dung tranh
* Hoạt động cả lớp
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
+ Trần Thủ Độ trả lời: " "
+ Điện Diên Hồng vang tiếng hô" Đánh"
+ các chiến sĩ thích vào tay chữ Sát Thát
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc, lớp đọc thầm
- Làm việc nhóm 4
+ Khi giặc mạnh, ta rút khỏi kinh thành để bảo công quyết liệt
Trang 6quân thù.
- Gọi hs đọc đoạn tiếp theo
+ Cuộc kháng chiến thắng lợi có ý nghĩa gì?
Hoạt động 3
Tấm gương yêu nước Trần Quốc Toản
anh hùng trẻ tuổi Trần Quốc Toản
- Giới thiệu tập truyện, khuyến khích hs tìm
đọc
Hoạt động kết thúc
- Đọc tài liệu tham khảo
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
chuẩn bị bài sau
- Lớp đọc thầm SGK và trả lời:
+ Vì ta đoàn kết, sáng tạo, có kế sách hợp lí
- Theo dõi, nói hiểu biết của mình về vị anh hùng trẻ tuổi
- 2 em đọc, lớp đọc thầm
Lop4.com
Trang 7Lịch sử
Tiết 17: Ôn tập học kì 1.
I Mục tiêu
II Đồ dùng dạy học
- Phiếu học tập ( VBT)
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ Trình bày diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc
kháng chiến chống quân Nguyên- Mông
- Nhận xét, ghi điểm
- Giới thiệu yêu cầu giờ học và ghi tên bài
học mới
Hoạt động 1
Ôn tập.
- Gọi hs đọc yêu cầu, nội dung bài tập 1,2
VBT
- Nêu yêu cầu thảo luận: Hoàn thành các bài
tập VBT
- Yêu cầu hs làm việc theo nhóm:
- Gọi đại diện nhóm trình bày, bổ sung kết
quả
- Kết luận kết quả đúng
Hoạt động 2
Trò chơi ôn tập
- Tổ chức cho hs chơi, trả lời câu hỏi
Kết quả ra sao?
+ Chiến thắng Bạch Đằng xảy ra năm nào? ở
đâu? do ai lãnh đạo?
+ Nhà Trần thành lập năm nào? tồn tại trong
bao nhiêu năm?
- Tổng kết hoạt động
Hoạt động kết thúc
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
chuẩn bị kiểm tra
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
- Thảo luận nhóm
* Hoạt động cả lớp
- 2 em đọc, lớp đọc thầm
Trang 8LÞch sö
TiÕt 18: KiÓm tra cuèi k× 1.
( §Ò cña phßng gi¸o dôc )
Lop4.com
Trang 9Lịch sử
Tiết 19: Nước ta cuối thời Trần.
I Mục tiêu
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Trang 10Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ Nhà Trần đắp đe ntn?
+ Kết quả ra sao?
- Nhận xét, ghi điểm
thờ Trần và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
Tình hình nước ta cuối thời Trần.
- Gọi hs đọc nội dung bài tập 1,2 VBT
- Nêu yêu cầu thảo luận:
+ Thái độ của nhân dân ta ra sao?
- Yêu cầu hs làm việc theo nhóm:
- Gọi đại diện nhóm trình bày, bổ sung kết
quả
- Kết luận : Nhà Trần suy tàn, không đủ sức
triều đại khác thay thế
Hoạt động 2
Nhà Hồ thay thế nhà Trần.
- Gọi hs đọc SGK
+ Em biết gì về Hồ Quý Ly?
+ Triều Trần chấm dứt năm nào? Nối tiếp là
triều đại nào?
ra sao?
- Kết luận về nguyên nhân thất bại của nhà
Hồ
Hoạt động kết thúc
- Đọc tài liệu tham khảo
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
chuẩn bị bài sau
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
+ Vua quan ăn chơi sa đoạ, vơ vét của dân, nhân dân cực khổm nổi dậy đấu tranh, quân giặc lăm le xâm phạm bờ cõi
* Hoạt động cả lớp
- 1 em đọc, lớp đọc thầm
+ Là 1 quan đại thần có tài của nhà Trần + năm 1400, Nhà Hồ thay thế nhà trần, xây
+ Thay thế bằng các quan lại có tài, quy định lại ruộng đất, quan tâm đến dân chúng mạnh đoàn kết của dân
- 2 em đọc, lớp đọc thầm
Lịch sử
Tiết 21: Nhà Hậu Lê và việc tổ chức quản lí đất nước.
I Mục tiêu
Sau bài học, HS biết:
- Hoàn cảnh ra đời của nhà Hậu Lê
Lop4.com
Trang 11II Đồ dùng dạy học
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ Hãy thuật lại diễn biến và kết quả trận Chi
Lăng?
+ Nêu ý nghĩa của chiến thắng Chi Lăng?
- Nhận xét, ghi điểm
- Yêu cầu hs quan sát tranh vẽ( SGK/ 47)
- Giới thiệu và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
Sơ đồ nhà nước thời Hậu Lê và quyền lực
của nhà vua.
- Gọi hs đọc nội dung 1, SGK/47
- Nêu yêu cầu thảo luận:
+ Nhà Hậu Lê ra đời vào thời gian nào?Ai là
+ Vì sao triều đại có tên là Hậu Lê?
- Yêu cầu hs làm việc theo nhóm
- Gọi đại diện nhóm trình bày, bổ sung kết
quả
- Treo sơ đồ, giảng giải về tổ chức bộ máy
ntn?
chẽ
Hoạt động 2
Bộ luật Hồng Đức.
- Gọi hs đọc SGK
đã làm gì?
ta đều có tên là Hồng Đức?
+ Nêu nội dung chính của bộ luật Hồng
Đức? Nó có điểm gì tiến bộ?
+ Bộ Luật Hồng Đức có tác dụng ntn trong
- Kết luận về sự tiến bộ và tác dụng của bộ
luật Hồng Đức
- Đọc tài liệu tham khảo
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
- Quan sát và nêu nội dung tranh vẽ
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
là Đại Việt, đóng đô ở Tăng Long
+ Để phân biệt với triều Lê do Lê Hoàn lập ra
từ thế kỉ X
đời vua Lê Thánh Tông
- Quan sát, nghe giảng và trình bày lại
đối, trực tiếp chỉ huy quân đội
* Hoạt động cả lớp
- 1 em đọc, lớp đọc thầm
Hồng Đức
+ Vì đều ra đời vào thời vua Lê Thánh Tông, niên hiệu Hồng Đức ( 1470- 1497 )
+ Bảo vệ quyền lợi của nhà vua, quan lại, dịa chủ, bảo vệ chủ quyền quốc gia, khuyến khích phát triển kinh tế, giữ gìn truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ 1 số quyền của phụ nữ
Trang 12Hoạt động kết thúc
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
chuẩn bị bài sau
- 2 em đọc, lớp đọc thầm
Rút kinh nghiệm sau giờ dạy
Lop4.com
Trang 13Lịch sử
Tiết 22: Trường học thời Hậu Lê.
I Mục tiêu
Sau bài học, HS biết:
- Những việc nhà Hậu Lê đã làm để khuyến khích việc học tập
II Đồ dùng dạy học
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ Hãy nêu hoàn cảnh ra đời và bộ máy quản
+ Nêu nội dung chính của bộ luật Hồng
Đức?
- Nhận xét, ghi điểm
- Yêu cầu hs quan sát ảnh chụp ( SGK/ 48):
+ ảnh chụp cảnh gì? ở đâu?
- Giới thiệu và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
Tổ chức giáo dục thời Hậu Lê
- Gọi hs đọc nội dung 1, SGK/47
- Nêu yêu cầu thảo luận ( Bài tập 1,2 VBT )
+ Nhà Hậu Lê đã tổ chức hệ thống giáo dục
ntn?
- Yêu cầu hs làm việc theo nhóm
- Gọi đại diện nhóm trình bày, bổ sung kết
quả
- Tổng kết hoạt động 1
Hoạt động 2
Những biện pháp khuyến khích học tập
của nhà Hậu Lê.
- Gọi hs đọc SGK
+ Nhà Hậu Lê đã làm gì để khuyến khích
việc học tập?
tên ở Văn Miếu thời Hậu Lê
- Đọc tài liệu tham khảo
Hoạt động kết thúc
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
chuẩn bị bài sau
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
- Quan sát và nêu : Chụp cảnh Văn Miếu- Quốc
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
- 1 Em nêu yêu cầu Bài tập 1,2 VBT
- Thảo luận nhóm và báo cáo kết quả
Thái học
dân nếu học giỏi
+ Nội dung học tập và thi cử : Nho giáo
* Hoạt động cả lớp
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
+ Tổ chức lễ vinh quy
Văn Miếu
+ Kiểm tra định kì trình độ của quan lại
- 2 em đọc, lớp đọc thầm
Trang 14Lịch sử
Tiết 23: Văn học và khoa học thời Hậu Lê.
I Mục tiêu
Sau bài học, HS biết:
- Tên 1 số tác giả, tác phẩm thời Hậu Lê
II Đồ dùng dạy học
III Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Lop4.com
Trang 15Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ Tổ chức giáo dục thời Hậu Lê có gì đặc
biệt?
+ Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích học
tập?
- Nhận xét, ghi điểm
- Yêu cầu hs quan sát ảnh chụp chân dung
Nguyễn Trãi ( SGK/ 49)
- Giới thiệu và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
Văn học thời Hậu Lê
- Gọi hs đọc nội dung 1, SGK/49
- Nêu yêu cầu thảo luận ( Bài tập 1,2 VBT
)
+ Hãy nêu tên các tác giả, tác phẩm tiêu
biểu thời Hậu Lê?
- Yêu cầu hs làm việc theo nhóm
- Gọi đại diện nhóm trình bày, bổ sung kết
quả
+ Em có nhận xét gì về sự phát triển văn
học thời Hậu Lê
tham khảo
Hoạt động 2
Khoa học thời Hậu Lê.
- 2 em trả lời Lớp nhận xét
- Quan sát và nghe giới thiệu
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
- 1 Em nêu yêu cầu Bài tập 1,2 VBT
- Thảo luận nhóm và báo cáo kết quả
Tác giả Tác phẩm Nội dung
Vua Lê Thánh Tông Các tác phẩm thơ Ca ngợi nhà Hậu Lê, đề cao công
đức của nhà vua Nguyễn Trãi Bình Ngô
đại cáo Phản ánh khí phácẩnhò hùng và
niềm tụe hào dân tộc
Nguyễn Trãi ức Trai
thi tập muốn đem tài
ghen ghét, vùi dập
Lý Tử Tấn, Nguyễn Húc
Các bài thơ muốn đem tài
ghen ghét, vùi dập
+ văn học phát triển rực rỡ với nhiều tác phẩm
có giá trị lớn
* Hoạt động nhóm
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
- 1 Em nêu yêu cầu Bài tập 1,2 VBT
- Thảo luận nhóm và báo cáo kết quả
Tác giả Tác phẩm Nội dung
Ngô Sĩ Liên Đại Việt
sử kí toàn
Ghi lại lịch sử
Nguyễn Trãi Lam Sơn
thực lục Ghi lại diễn biến cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn
Trang 16tâm nghiên cứu thời đó?
+ qua tìm hiểu, em thấy tác giả nào tiêu
biểu nhất cho thời kì này?
- Giới thiệu sách Danh nhân đất Việt.
Hoạt động kết thúc
+ Văn học và khoa học thời Hậu Lê phát
triển ra sao?
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
- Tổng kết bài Nhận xét giờ học, dặn Hs
chuẩn bị bài sau
thổ quốc gia, tài nguyên, sản vật, phong tục tập
Vinh Đại thành toán pháp Kiến thức toán học + Lịch sử, địa lí, toán học, y học
+ Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông
- 2 em đọc, lớp đọc thầm
- 2-3 em nối tiếp nêu những ý chính
Rút kinh nghiệm sau giờ dạy
Lịch sử
Tiết 24: Ôn tập.
I Mục tiêu
Giúp HS ôn tập, hệ thống các kiến thức lịch sử:
- Các sự kiện lịch sử tiêu biểu của mỗi giai đoạn và trình bày tóm tắt các sự kiện đó bằng ngôn ngữ của mình
II Đồ dùng dạy học
- Phiếu học tập
III Hoạt động dạy học
Lop4.com
Trang 17Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ:
+ Văn học Thời Hậu Lê phát triển ra sao?
+ Khoa học Thời Hậu Lê phát triển ntn?
+ Kể tên một số tác giả, tác phẩm tiêu
biểu thời kì này?
- Nhận xét, ghi điểm
- Nêu yêu cầu và ghi tên bài học mới
Hoạt động 1
Các giai đoạn lịch sử và sự kiện lịch sử
tiêu biểu từ năm 938 đến thế kỉ XV.
- Gọi hs đọc nội dung phiếu bài tập
sung kết quả
- Kết luận kết quả đúng
- 3 em trả lời Lớp nhận xét
- Quan sát và nghe giới thiệu
* Hoạt động cá nhân.
- 1 em đọc Lớp đọc thầm
- Làm việc cá nhân và báo cáo kết quả
1 Các giai đoạn lịch sử Từ năm 938 đến thế kỉ XV:
Năm 938 1009 1226 1400 TK XV
Buổi
đầu độc lập Đại Việt thời Lý, Đại Việt thời
Trần
Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê
2 Các triều đại Việt nam từ năm 938 đến thế kỉ XV:
968-980 Nhà Đinh Đại Cồ
Việt 981- 1009 Nhà Tiền
Lê Đại Cồ Việt 1009-
1226 Nhà Lý Đại Việt Thăng Long
1226 - 1400
Nhà Trần Đại Việt Thăng
Long
1400-
1428- cuối thế
kỉ XV
Nhà Hậu
Lê Đại Việt Thăng Long
3 Các sự kiện tiêu biểu:
Năm 938 Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ
quân
Năm 981 Kháng chiến chống quân Tống Năm 1010 Nhà Lý dời đô ra Thăng Long Năm 1075- Kháng chiến chống quân Tống