Mét sè kinh nghiÖm trong c«ng t¸c chñ nhiÖm ë líp 1 học sinh tưới cây vào trước hoặc sau buổi học .Tôi hướng dẫn các em chăm sóc để bồn hoa luôn xanh tốt .Từ đó giáo dục cho các em tình [r]
Trang 1Tóm tắt đề tài
A- Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
2 Nhiệm vụ của đề tài
B- Nội dung
I Vị trí của người giáo viên chủ nhiệm ở tiểu học
II Chức năng của người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học
III Nội dung và phương pháp công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học C- kết luận
D- bài học rút ra
Trang 2A - Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài:
Công tác chủ nhiệm có vị trí hết sức quan trọng kết quả giáo dục toàn diện
đối với học sinh
Giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch của nhà trường trong lớp mình phụ trách
Trong trường tiểu học, muốn đạt danh hiệu tiên tiến thì trước hết phải có
hệ thống các khối lớp điển hình tiên tiến Muốn có khối lớp tốt, người giáo viên chủ nhiệm phải là người có trách nhiệm cao, có năng lực sư phạm (bao gồm: Khả năng lãnh đạo, tổ chức chỉ huy quản lý, biết vận dụng phương châm, nguyên
lý giáo dục) Ngoài những năng lực trên một yêu cầu quan trọng cần có của người giáo viên chủ nhiệm là phải thực sự yêu nghề mến trẻ
Đối với lớp, người giáo viên chủ nhiệm vừa là người phụ trách đội, phụ trách sao nhi đồng vừa là người tổ chức chỉ đạo học sinh thực hiện toàn diện cả 4 mặt hoạt động Đồng thời là hạt nhân liên kết các lực lượng giáo dục để thực hiện mục tiêu cấp học
Công tác chủ nhiệm là giáo dục đào tạo con người vì thế nó hết sức sinh
động, rất tế nhị và phức tạp Nó đòi hỏi người thầy không những có phẩm chất tốt, có trách nhiệm lương tâm mà phải có năng lực sư phạm toàn diện và phải biết sáng tạo, linh hoạt trong các tình huống hoàn cảnh…
Những biện pháp mà người thầy đưa ra phải xuất phát từ cơ sở khoa học
và phải tạo thành một hệ thống hoạt động logic (bao gồm thầy, trò, nhà trường, gia đình và xã hội, cả quá trình giáo dục và tự giáo dục)
Trong môi trường đào tạo phức tạp đó, người thầy bao giờ cũng là hạt nhân đóng vai trò chủ động và sáng tạo trong mọi hoạt động của lớp Xác định
được tầm quan trọng của người giáo viên như thế nên tôi chọn viết đề tài này nói trên một số kinh ngiệm nhỏ của mình
2 Nhiệm vụ của đề tài này:
- Vạch ra nội dung và chủ nhiệm của lớp mình
Trang 3- Tôi nắm bắt tình hình đặc điểm chung của cả lớp:
+ Trình độ năng lực các mặt
+ Tình hình chất lượng nói chung
- Khả năng tự quản lý lớp:
+ Năng lực tự quản của cán bộ lớp
+ Thói quen sinh hoạt (hoạt động) của học sinh
+ Thông tin hai chiều giữa giáo viên chủ nhiệm và lớp nhất là cán bộ lớp
Từ đó tôi lập ra một số biện pháp sao cho phù hợp với lớp tôi đang dạy
Trang 4B- Nội dung
I Vị trí của người giáo viên chủ nhiệm lớp:
- Là người thay mặt hiệu trưởng và hội đồng nhà trường, thay mặt hội phụ huynh quản lý tập thể học sinh lớp mình phấn đấu theo mục tiêu của nhà trường
- Là lãnh đạo, tổ chức, điều hành, kiểm tra hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc lớp mình phụ trách
- Là người lãnh đạo, tổ chức, điều hành, kiểm tra hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc lớp mình phụ trách
- Là một nhân vật trung tâm để hình thành nhân cách cho học sinh Người giáo viên còn là cầu nối giữa nhà trường và xã hội
II Chức năng của giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học:
- Xây dựng tổ chức tập thể lớp thành một đơn vị vững mạnh
- Tổ chức điều khiển, chỉ đạo các hoạt động giáo dục toàn diện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
- Thiết lập và phát triển quan hệ giữa các lực lượng giáo dục để hoàn thành trách nhiệm của một giáo viên chủ nhiệm đối với lớp, với học sinh
III Nhiệm vụ và phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học:
Nội dung công tác của người giáo viên chủ nhiệm gồm 3 vấn đề chính:
1 Điều tra cơ bản từng học sinh
2 Trao đổi với đồng nghiệp và giáo viên dạy chuyên biệt
3 Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh
Đối với 3 nội dung trên tôi đã xử lý như sau:
1 Điều tra cơ bản từng học sinh trước khi nhân lớp :
Tôi nghiên cứu hồ sơ của từng học sinh để nắm được hoàn cảnh của từng
em, biết được học sinh của mình sống ra sao, học tập trong hoàn cảnh nào Nếu hoàn cảnh gia đình gặp khó khăn, neo đơn thì phải có biện pháp giúp đỡ kịp thời như thế các em sẽ có điều kiện để chuyên tâm vào việc học tập
Trang 5Để làm tốt việc này tôi đã tìm hiểu các em và phụ huynh để biết được tình hình của lớp Sau đó tôi sẽ bố trí thời gian để thăm gia đình các em học sinh (tối thiểu một tuần 3 học sinh) Và tôi đã tổng hợp được mức sống gia đình của các
em như sau:
Mức sống gia đình
Khá Trung bình Khó khăn Con em gia đình làm, nghề tự
Lớp 1B có: 44 học sinh trong đó:
- Nam: 20 học sinh
- Nữ: 24 học sinh
Nhìn chung gia đình các em có cuộc sống tương đối ổn định
- 14 gia đình chỉ có 1 con nên các em đước nuông chiều, rất lười học, hay nói leo, nói tự do trong giờ học điển hình đó là các em sau: Việt Linh, Nga, Hồng Anh, Đức Hưng, Minh Quân, Thu Trang Biết được cá tính của mỗi em trên, tôi trực tiếp gọi điện về gia đình báo cáo từng ngày học, mắc lỗi gì tôi gọi ngay về gia đình để nhà trường cùng gia đình bàn hướng giáo dục cho phù hợp Hiện nay các em đã đi vào nề nếp của lớp
Đại đa số gia đình phụ huynh buôn bán và làm nghề tự do nhiều phụ huynh không đủ khả năng để kèm con em học: như em Hải Anh, Hạnh, Hiếu, Có một số phụ huynh mải công việc làm ăn quên cả chăm sóc con chu đáo, cụ thể như em: Nguyễn Thu Hạnh, Nguyễn Thu Hiếu thường xuyên mắc lỗi không làm bài tập, đi học ăn mặc rất luộm thuộm, mặc dù các em tiếp thu cũng nhanh, song không tự giác học tập Nắm bắt được tình hình chung như thế, bằng tấm lòng yêu thương chia sẻ tôi động viên, đôn đốc các em mặt khác tôi trực tiếp gặp phụ huynh trao đổi, nhắc nhở họ quan tâm đến con mình hơn Hiện nay việc học tập của các em đã có nhiều cố gắng
Trang 6- Em Nguyễn Hồng Hải là một học sinh nhỏ bé so với các bạn cùng tuổi
bố mẹ bỏ nhau, mẹ lấy chồng khác em ở nhà với bố, em cũng ít được quan tâm
Em ít nói lầm lì, hay buồn, hay khóc, nhưng em rất thông minh Biêt nội tâm của
em thiếu sự chăm sóc của đôi bàn tay mẹ, Tôi đã gần gũi em hơn kể cho em nghe những câu chuyện vui để em vui cùng các bạn, đồng thời tôi phân công hai bạn đến học nhóm cùng học Hiện giờ em học chăm chỉ, ngoan ngoãn và có nhiều triển vọng về môn Tiếng Việt
- Em Nguyễn Việt Hoàng: là một học sinh bố mẹ cho chuyển từ lớp khác sang Em chưa quen lớp, rất nghịch, hay nói chuyện trong lớp không chịu làm bài, viết bài xong nhưng không chịu nộp Tôi đã liên hệ với gia đình em laị biết
mẹ mới sinh em bé không có thời gian kèm cho anh học Tôi phải tranh thủ những giờ ra chơi và cuối buổi tan học ở lại giảng bài cho nên em hiện giờ chữ viết đã có tiến bộ, toàn khá
+ Em Lê Minh Thư thì không có khả năng tiếp thu đủ 9 môn (nói trước quên sau), lì lợm, rất lười học Bố mẹ bỏ nhau, em ở với mẹ và ông bà ngoại nên không được quan tâm Tôi đã cho hai bạn kèm em, song em vẫn không tiến bộ Hiện giờ học lực vẫn còn yếu, đặc biệt là môn toán
Đặc biệt lớp tôi còn có trường hợp của em Nguyễn Xuân Bách Em là 1 học sinh tiếp thu bài rất chậm, phát âm rất ngọng, mỗi khi tôi gọi em lên bảng
đọc bài là học sinh ở dưới lại cười và trêu bạn Tôi đã phải họp riêng lớp nhắc nhở các em và phân công giúp đỡ bạn luyện đọc Tôi còn phải tranh thủ thời gian buổi tối hướng dẫn em học Đến nay em đọc đã khá hơn Toán đã theo kịp các bạn
Ngược lại với những em nói trên, lớp tôi có 9 có học sinh là con em cán bộ
được bố mẹ quan tâm, các em tiếp thu bài rất nhanh đó là các em: Quỳnh Anh, Ngọc, Duy, Hải Đăng, Quốc Vương, Hồng Anh, Tuấn Anh, Dân, Mai Phương
Bố mẹ các rất nhiệt tình quan tâm đến việc học tập của con cũng như công việc của lớp Khi tôi đến thăm những học sinh này đều có góc học tập riêng, gọn gàng, sạch sẽ và được các bậc phụ huynh nói về việc kèm cặp con họ học ở nhà rất tốt
Trang 7* Biện pháp tiến hành
Mỗi học sinh có những đặc tính riêng khác nhau, khi đã nắm bắt được tình hình cụ thể của các em tôi mới phân nhóm học sinh bằng cách: 5 học sinh một nhóm, trong nhóm học sinh khá, giỏi phải kèm học sinh trung bình yếu Nhóm nào làm tốt cuối tuần sẽ có thưởng
Muốn xây dựng và phát triển tập thể học sinh tốt thì việc đầu tiên tôi làm
đó là:
1 Thành lập - phân rõ trách nhiệm đối với cán bộ lớp
Ngay từ đầu năm tôi thành lập hệ thống cán bộ lớp, đề ra các tổ Tôi giao nhiệm vụ và nói rõ chức năng của từng học sinh và cán bộ lớp
+ Lớp trưởng: có nhiệm vụ thay mặt cô giáo chủ quản lý và tổ chức các giờ truy bài, thể dục giữa giờ, chào cờ và điều hành công việc vào, ra của lớp của các thành viên trong tổ, lớp Thu thập kết quả của các tổ báo cáo với cô giáo
+ Quản ca: phụ trách văn nghệ của lớp, thay lớp lớp trưởng nếu lớp trưởng vắng mặt
+ Các tổ trưởng: Điều hành tổ mình, đôn đốc các bạn làm bài tập, kiểm tra bài về nhà, bài học thuộc lòng để báo cáo với lớp trưởng
Tất cả hệ thống cán bộ lớp đều phải gương mẫu điều hành công việc dưới
sự chỉ đạo của giáo viên chủ nhiệm
2 Lập kế hoạch và đề ra yêu cầu phấn đấu
* Chỉ tiêu cá nhân:
Để có tập thể lớp vững mạnh về mọi mặt và các em có ý thức phấn đấu ngay từ đầu năm học.Tôi đã yêu cầu mỗi học sinh phải đăng ký chỉ tiêu phấn đấu cho riêng mình Sau đó, tôi thông qua bảng đăng ký này tới từng phụ huynh trong buổi họp phụ huynh đầu năm Nội dung chỉ tiêu đăng ký như sau:
Trang 8STT họ và tên học sinh Chỉ tiêu
VH
Chỉ tiêu
Đ 2
Học sinh ký
phụ huynh ký
* Chỉ tiêu tập thể:
- Lớp đạt tiên tiến
- Lớp VSCĐ
Học tập
Giỏi : 25 học sinh
Khá : 15 học sinh
Trung bình : 4 học sinh
Đạo đức
Thực hiện đầy đủ: 44 học sinh
3 Bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu
- Ngay từ phần nghiên cứu hồ sơ học sinh, trên cơ sở sự phân loại tôi đã
lưu ý học sinh có khả năng làm cán bộ lớp Đó là những học sinh linh hoạt, có khả năng quản lý tốt, có ý thức kỷ luật tốt để phân công nhiệm vụ cụ thể:
- Em: Trịnh Quang Hải Đăng được cử làm lớp trưởng phấn đấu đạt học sinh giỏi
- Em: Vũ Quỳnh Anh được cử làm lớp phó phấn đấu đạt học sinh giỏi
- Em: Phùng Quốc Vương thông minh, chăm học có triển vọng nhiều về môn toán phấn đấu đạt học sinh giỏi toán
Trang 9- Tôi luôn chú ý triển khai nghiêm túc các đợt thi đua của nhà trường, của
đội theo kế hoạch chung được cụ thể trong lịch chi tiết
Ví dụ: Kế hoạch triển khai thi đua của nhà trường trong học sinh để mừng ngày thành lập Đoàn 26 - 3 Tôi cho họp cán bộ lớp, phân công nhiệm vụ cho từng tổ
- Các tổ sẽ thi đua học tập tốt, giành nhiều điểm tốt, cố gắng phát huy nề nếp học tập
- Mua hát tập thể đều đẹp (Thể dục nhịp điệu)
- Chăm sóc bồn hoa, cây cảnh
- Thi đua luyện viết chữ đẹp
Muốn đạt được kết quả trên đòi hỏi tất cả các thành viên trong lớp phải nỗ lực học tập, có ý thức kỷ luật cao Sau mỗi tuần, đến giờ sinh hoạt lớp tôi đều nêu rõ những vấn đề tốt cần phát huy, những mặt tồn tại cần sửa chữa, mỗi một tiết sinh hoạt lớp tôi đêù có chủ đề riêng mang tính giáo dục riêng của từng tuần
Có khen thưởng, có trách phạt Cuối đợt thi đua tôi bàn với phụ huynh trích quỹ lớp mua phần thưởng động viên, khuyến khích học sinh học tốt
* Giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh qua các đợt thi đua như chào mừng 22 - 12 học tập các chú bộ đội, chào mừng ngày sinh nhật Bác, ngày sinh Lênin, ngày mùng 8 - 3 và ngày 20 - 11
- Các em tham gia vào hoạt động đội phụ trách sao nhi đồng
- Tôi phát động thi đua và theo dõi từng tuần một (thi đua theo nhóm, tổ trong lớp với nhau), giáo viên phân công việc phải cụ thể, rõ ràng, tỉ mỉ (tuyệt
đối không được chung chung) Phải hướng dẫn từng em, từng tổ, từng nhóm, nắm được các bước của công việc Các em phải biết rõ trách nhiệm của bản thân, của tổ mình trong ngày , trong tuần, trong tháng
* Phải kiểm tra nhận thức và khả năng vận dụng của từng em Từ đó có kế hoạch bồi dưỡng kịp thời, chu đáo Có như vậy hoạt động THI ĐUA của lớp mới tiến hành đồng bộ được
+ Khi tổ chức các phong trào thi đua trong lớp tôi hướng dẫn các em biết cách lập sổ và chấm điểm thi đua Việc phát động và chấm điểm thi đua trở nên liên tục và toàn diện (các nhiệm vụ được đưa vào nội dung thi đua và có biểu
Trang 10Tất nhiên trong từng thời điểm có những trọng tâm, những chủ đề khác nhau Ví dụ: khi có một đợt THI ĐUA, tôi tiến hành phát động, phổ biến để các em hiểu
được mục đích, ý nghĩa của đợt thi đua đó Sau đó tôi thống nhất với Chi hội Phụ Huynh - Cán bộ lớp để có được một NộI DUNG và BIểU ĐIểM cụ thể thời gian thực hiện kế hoạch sơ kết, khen thưởng
Điểm này giúp các em có thước đo năng lực, ý thức so sánh được mặt mạnh, mặt yếu của mình so với bạn bè xung quanh Từ đó thấy được sự tiến bộ của mình Giúp giáo viên thấy được tường tận các em hơn qua việc theo dõi hàng ngày để có biện pháp giúp đỡ, bồi dưỡng
Ví dụ: Vaò bất cứ lúc nào, người giáo viên cũng có thể thống kê và đánh gía được kết quả học tập và ý thức rèn luyện của học sinh Thông qua các hình thức thi đua đó, tôi thấy được chất lượng học tập của học sinh tháng này so với tháng trước có tiến bộ không?
Dưới đây là một loại sổ theo dõi và cho điểm thi đua:
Thời
gian
đẩy
mạnh
học
tập
Tổ STT Các mặt
Họ và tên
Phát biểu xây dựng bài
Truy bài Xếp hàng Nếp sống
văn minh
Nói chuyện trong lớp
ý thức học tập
Cộng
điểm Ghi chú
2 Đức Dân 3
4
Cộng
Bảng này theo dõi ghi chép hàng ngày cuối tuần tổng kết dùng cho lớp
trưởng, lớp phó, giáo viên chủ nhiệm
Ghi chép trên cơ sở các tổ phản ánh Cột tổ dùng để so sánh giữa các cá nhân, giữa tổ này với tổ khác
Trang 11+ Cộng hàng ngang để đánh giá kết quả thi đua học tập của các cá nhân qua các mặt
+ Cộng hàng dọc sẽ biết được từng mặt thi đua học tập của từng tổ, cả lớp
- Cột 1: Học sinh phát biểu 5 lần ghi 1 điểm
- Cột 2: Truy bài tốt: mỗi buổi: 1 điểm (ngược lại trừ một điểm)
- Cột 3: Xếp hàng nhanh nhẹn, ngay ngắn mỗi hôm một điểm (ngược lại trừ 1 điểm)
- Cột 4: Mặc đồng phục đầy đủ tuần 2 buổi vào thứ 2 và thứ 6 Mỗi buổi mặc đủ 2 điểm, (không mặc trừ 2 điểm)
- Cột 5: Nói chuyện trong lớp: nói chuyện 5 lần trừ 1 điểm
- Cột 6: Quên vở trừ 1 điểm Không chuẩn bị bài trừ 1 điểm
Sau mỗi đợt thi đua tôi tổ chức một buổi tổng kết Đây là một khâu không thể thiếu được trong mỗi đợt thi đua Tổng kết kịp thời, đánh giá đúng mức chẳng những có tác động duy trì mà còn tạo cơ sở để đẩy mạnh phong trào
+ Nội dung tổng kết là:
- Đánh giá kết quả chung, so sánh sự tiến bộ của từng tổ, từng em
- Uốn nắn phong trào rút kinh nghiệm
- Quyết định mức độ, hình thức động viên
- Bàn kế hoạch cho tuần sau trên cơ sở dựa vào kế hoạch tháng của trường
Đối với học sinh tiểu học, đặc biệt là học sinh lớp 1 việc động viên khen thưởng có ý nghĩa hết sức tích cực, nó sẽ gây cho học sinh hứng thú hoạt động và có
ý thức hành động đúng
+ Có nhiều hình thức động viên khen thưởng :
- Biểu dương trước lớp ,trước các học sinh trong trường trong buổi chào cờ
- Ghi vào sổ liên lạc thông báo về gia đình
- Tặng thưởng bút , vở
1 Giáo dục học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp
* Giáo dục ý thức lao động: ở lớp tôi giáo dục cho học sinh vệ sinh trong,ngoài , trước ,sau lớp sao cho sạch Đồng thời rèn luyện cho các em thói quen giữ gìn vệ sinh chung Trước cửa lớp có chồng các chậu hoa ,tôi đề nghị