Kỹ năng, kỹ xảo: Rèn luyện các thao tác phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát hóa; Rèn luyện tư duy logic và ngôn ngữ chính xác; Rèn luyện tính linh hoạt, tính độc lập của trí tuệ; Rèn[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TOẢN
CHƯƠNG I TIẾT 5
Ngày tháng năm 2004
I Mục đích yêu cầu của bài dạy:
1 Kiến thức cơ bản: Khái niện vectơ đối và phép trừ hai vectơ.
2 Kỹ năng, kỹ xảo: Rèn luyện các thao tác phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát hóa; Rèn luyện tư duy logic và ngôn ngữ chính xác; Rèn luyện tính linh hoạt, tính độc lập của trí tuệ; Rèn luyện kỹ năng biến đổi đẳng thức vectơ, kỹ năng sử dụng quy tắc ba điểm
3 Thái độ nhận thức: Thích thú với bộ môn, thấy rõ tính chất thực tiễn của vectơ trong đời sống; Hình
thành và phát triển tính cần cù và nhẫn nại, tự lực và có ý chí vượt khó, ý thức vươn lên và luôn tìm tòi sáng tạo, tính kỉ luật và làm việc có hệ thống
II Đồ dùng dạy học: Thước thẳng, tranh vẽ, SGK HH10, SGKHH10 Ban A (Thí Điểm).
III Các hoạt động trên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: Cho hình bình hành ABCD Tìm tổng các vectơ ABBC,ABAD,ABCD
2 Giảng bài mới:
15’
10’
15’
1 Vectơ đối của một vectơ:
Hai vectơ được gọi là đối
nhau nếu chúng có cùng độ dài
và ngược hướng
Vectơ đối của vectơ kí a
hiệu là a
VD: Cho hình bình hành
ABCD và O là giao điểm hai
đường chéo Vectơ đối của
vectơ AB là CD; vectơ đối của
vectơ AO là vectơ CO
* Chú ý: Vectơ đối của
vectơ AB là vectơ BA Ta có:
AB
BA
2 Hiệu của hai vectơ:
Định nghĩa: Hiệu của vectơ
và vectơ là tổng của vectơ
a b
và vectơ đối của vectơ Kí
hiệu: a b
Ta có: aba( b)
Phép tìm hiệu hai vectơ gọi
là phép trừ hai vectơ
VD:
0
AB AB BA AA
AB
AC BC AB CB
AB
3 Cách dựng hiệu hai vectơ:
Bài toán: Cho hai vectơ
Giáo viên vẽ hình và nêu câu hỏi
O
- Hãy nhận xét về độ dài và hướng của các cặp vectơ
và ?
CD
ABvới AOvớiCO
- Vectơ đối của vectơ BA là vectơ nào?
- Có thể dùng tổng hai vectơ để định nghĩa hiệu hai vectơ được không? và định nghĩa như thế nào?
- Tổng của hai vectơ đối nhau bằng vectơ nào?
Giáo viên gợi ý cho học sinh dựng hiệu hai vectơ
Học sinh chú ý hình vẽ để trả lời câu hỏi
- Các cặp vectơ này cùng độ dài nhưng ngược hướng nhau
- Vectơ đối của vectơ BA
là vectơ AB
- Được, hiệu của hai vectơ và là tổng của a b
của vectơ và vectơ đối a
của vectơ b
- Tổng của hai vectơ đối nhau bằng vectơ 0
Học sinh dựng vectơ
§3 PHÉP TRỪ HAI VECTƠ
Lop10.com
Trang 2Hãy dựng vectơ hiệu
b
a và
b
a
O
A
B
a
b
Quy tắc: Với ba điểm O, A,
B bất kì ta có:
BA OB
OA VD: Cho bốn điểm A, B, C,
D Chứng minh rằng:
CB AD CD
AB
Giải
Ta có:
OC OD OA OB CD
ODOAOBOC
= ADCB
- Với điểm O bất kì, ta dựng được bao nhiêu vectơ OA bằng vectơ và
a OBb
- Nêu sự khác nhau giữa cách dựng tổng và hiệu hai vectơ?
- Vectơ đối của vectơ OB là vectơ nào?
- Quy tắc gì?
- Tính chất nào?
- Quy tắc gì?
hiệu theo sự hướng dẫn của giáo viên
- Ta dựng được duy nhất vectơ OAa và OBb
- Dựng tổng hai vectơ ta dựng liên tiếp còn dựng hiệu ta dựng hai vectơ cùng điểm đầu
- Vectơ đối của vectơ là vectơ
- Quy tắc ba điểm
- Tính giao hoán
- Quy tắc ba điểm
3 Củng cố: Thế nào là vectơ đối của một vectơ? Tổng hai vectơ đối bằng vectơ nào? Nêu quy tắc ba điểm đối với phép trừ hai vectơ?
4 Bài tập về nhà: 1, 2, 3, 4 SGK trang 12
Lop10.com